Một người có thể cảm thấy khó hiểu trước ý nghĩa của khẳng định chúng ta đưa ra, rằng con người phải làm những hành động đúng đắn để trở nên đúng đắn, và những người có khả năng tự chủ đạt được thói quen tự chủ; “vì”, anh ta sẽ nói, “nếu con người đang làm những việc có Phẩm hạnh, thì vốn họ đã có Phẩm hạnh rồi, giống như họ là những nhà văn hoặc nhạc sĩ khi họ làm các công việc thuộc về những môn nghệ thuật đó”. Có thể chúng ta không trả lời bằng việc nói rằng kể cả trong những môn nghệ thuật đã được viện dẫn đến cũng không phải vậy: vì một người có thể tạo ra một cái gì đó liên quan đến văn chương vì thời vận hoặc vì yêu cầu của người khác; thế nhưng anh ta sẽ chỉ là một nhà văn khi không chỉ tạo ra cái gì đó liên quan đến văn chương mà còn thực hiện nó bằng hiểu biết về văn chương, có nghĩa là trong Phẩm hạnh về kiến thức văn chương của chính anh ta.

Lại nữa, những trường hợp của các môn nghệ thuật và Phẩm hạnh không giống nhau: bởi những thứ do nghệ thuật tạo ra thì tự thân chúng có Phẩm hạnh riêng, và do đó, có khả năng những thứ này khi được tạo ra nên ở trong một trạng thái nào đó. Tuy nhiên, những điều được tạo ra từ Phẩm hạnh, nói đúng ra, là những hành vi thuộc một loại nào đó (nói về Công Lý hoặc sự Tự Chủ tuyệt đối), không chỉ nếu tự thân chúng thì ở trong một trạng thái nào đó, mà còn là nếu có ai thực hiện chúng thì cũng làm cho chúng tồn tại ở một trạng thái nào đó trong chính bản thân anh ta. Có nghĩa là, đầu tiên, nếu anh ta biết được mình đang làm gì, tiếp đến là sự lựa chọn có suy tính cẩn thận, và sự lựa chọn đó xuất phát từ lợi ích của chính chúng; và thứ ba là bản thân anh ta ổn định và không có khuynh hướng thay đổi. Bây giờ, để làm chủ các môn nghệ thuật thì những điều kiện này đều không được tính đến, ngoại trừ sự hiểu biết. Ngược lại để làm chủ được các Phẩm hạnh thì sự hiểu biết ít hoặc không có ích gì, nhưng những điều kiện khác lại đóng vai trò không nhỏ. Tuy nhiên, trong thực tế, chúng vô cùng quan trọng, và những điều kiện này thực sự thường xuất phát từ việc thực hiện những hành vi Công Lý cũng như Tự Chủ tuyệt đối.

Các sự việc, thật ra, được gọi là đúng đắn và tự chủ tuyệt đối khi chúng giống như điều một người đúng đắn và hoàn toàn tự chủ sẽ làm; tuy nhiên, một người chỉ đơn thuần thực hiện những việc này thì không có các Phẩm hạnh, trừ phi anh ta thực hiện chúng theo cách đúng đắn và hoàn tự chủ.

Chúng ta đúng khi nói rằng những Phẩm hạnh này được hình thành trong con người bằng cách thực hiện các hành vi; tuy nhiên, nếu không làm vậy, thì thậm chí sẽ chẳng ai có thể trở thành người tốt cả. Thế nhưng, con người nhìn chung không thực hiện những hành vi này, song lại dùng lời nói suông để tự huyễn hoặc bản thân rằng họ đang sống có triết lý, và rằng họ sẽ trở thành những người tốt. Hành động này thực rất giống những người bệnh nghe thầy thuốc đầy chăm chú nhưng không chịu làm theo lời thầy thuốc chỉ dẫn. Tương tự, những người bệnh không thể khỏe mạnh về thể chất với quá trình điều trị như vậy, thì đám người kia cũng không thể khỏe mạnh về tinh thần nhờ việc nói triết lý suông như thế.

V

Tiếp đến, chúng ta phải xem xét Phẩm hạnh là gì. Vì những gì xuất hiện trong tâm trí, tất cả thuộc ba loại, Cảm Xúc, Khả Năng, Trạng Thái, nên Phẩm hạnh dĩ nhiên phải thuộc về một trong ba nhóm này.

Về Cảm Xúc, ví dụ như dục vọng, giận dữ, sợ hãi, tự tin, ghen tị, niềm vui, tình bạn, thù ghét, khát khao, cạnh tranh, thương cảm, nói tóm lại tất cả những cảm xúc như vậy đều đem đến Vui Thú hoặc Khổ Đau. Về Khả Năng, nhờ các khả năng mà chúng ta được cho là có thể có những cảm xúc này; nhờ các khả năng chúng ta có thể nổi giận, hoặc đau buồn, hoặc động lòng trắc ẩn. Với Trạng Thái, nhờ các trạng thái mà chúng ta ở trong một mối tương quan tốt hoặc xấu với những cảm xúc đã nói ở trên; chẳng hạn, đối với việc nổi giận, chúng ta có mối tương quan xấu nếu chúng ta ở trạng thái quá bạo lực hoặc quá chán chường, nhưng nếu chúng ta ở trạng thái Trung Đạo thì chúng ta đang có mối tương quan tốt với cảm xúc. Và những trường hợp còn lại cũng vậy.

Cảm Xúc không phải Phẩm hạnh cũng chẳng phải thói xấu, bởi với Cảm Xúc chúng ta không được gọi là tốt hay xấu, nhưng với Phẩm hạnh và Đồi Bại thì có.

Thêm nữa, với Cảm Xúc chúng ta không được tán dương hay bị chê trách (vì một người không được ca ngợi do sợ hãi hay giận dữ, cũng như không bị chỉ trích vì giận dữ đơn thuần trừ phi cảm thấy như vậy theo một cách bất thường), nhưng với Phẩm hạnh và Đồi Bại thì chúng ta sẽ được ca ngợi hoặc bị chê trách.

Hơn thế, chúng ta cảm thấy sợ hãi và giận dữ mà không có lựa chọn đạo đức, ngược lại Phẩm hạnh là những hành động thuộc về lựa chọn đạo đức, hoặc chí ít chắc chắn không độc lập với lựa chọn đạo đức được.

Chẳng những vậy, với Cảm Xúc chúng ta được cho là bị tác động, nhưng với Phẩm hạnh và Đồi Bại thì không, mà là tự nguyện, theo một cách nào đó.

Và vì những lý do tương tự mà Khả Năng cũng không phải Phẩm hạnh hay Đồi Bại, vì chúng ta không được cho là tốt hay xấu một cách đơn thuần chỉ vì chúng ta có khả năng cảm nhận, cũng chẳng phải vì thế mà chúng ta được khen ngợi hay bị chỉ trích.

Và ngoài ra, Khả Năng mà chúng ta có là do bản chất, tuy nhiên chúng ta không trở nên tốt hay xấu vì bản chất, như chúng ta đã nói trước đó.

Do vậy nên Phẩm hạnh không phải Cảm Xúc, cũng không phải Khả Năng, chúng hẳn phải là Trạng Thái.