Ngoài ra, người hoàn toàn không có Tự Chủ, như đã được quan sát trước đó, không biết hối hận, vì một phần trong tính cách của anh ta quy định anh ta sẽ nghe theo lựa chọn đạo đức của chính mình; nhưng người Thiếu Tự Chủ gần như luôn biết hối hận, và vì vậy trường hợp này không như chúng ta đã xác định trước đó, mà trường hợp sau thì có thể sửa chữa được, còn trường hợp trước thì không: vì suy đồi giống như căn bệnh mãn tính, ví dụ như phù nề, còn Thiếu Tự Chủ lại giống như các rối loạn cấp tính: cái đầu tiên là một sự xấu xa có tính liên tục, còn cái sau thì không. Và, trên thực tế, sự Thiếu Tự Chủ và sự Đồi Bại kinh niên khác biệt nhau về chủng loại: nạn nhân không thể cảm nhận được cái sau, trong khi lại cảm nhận được cái đầu tiên.

[1151a] Nhưng, trong các hình thức khác nhau của sự Thiếu Tự Chủ, những người bị khống chế bởi một nguồn cám dỗ đột ngột vẫn tốt đẹp hơn những người có Lý Trí mà lại không hành động theo nó; bởi những người thuộc nhóm thứ hai ít bị cảm xúc chi phối hơn, chứ không hoàn toàn thiếu đi sự tỉnh táo như nhóm thứ nhất: bởi vì người Thiếu Tự Chủ giống như những người chóng say dù uống ít rượu hơn những người bình thường. Vậy thì, rõ ràng là sự Thiếu Tự Chủ không phải là sự Đồi Bại đã được bàn đến: và có lẽ nó là như vậy, bởi vì theo một nghĩa nào đó, nó trái ngược với lựa chọn đạo đức và theo nghĩa khác, nó lại là kết quả của lựa chọn ấy: trong tất cả các sự kiện, xét về hành động, vụ việc giống như những gì Demodocus nói về những người thành Miletus. “Người dân Miletus không phải là những kẻ ngốc, mà họ chỉ làm những việc mà kẻ ngốc làm”, và vì vậy những người Thiếu Tự Chủ không bất chính nhưng họ thực hiện những hành vi bất chính.

Tiếp theo, vì người Thiếu Tự Chủ ở trong một trạng thái luôn theo đuổi những vui thú thể xác đến mức dư thừa, trái ngược với Lý Trí Đúng, và không hành động theo một sự thuyết phục nào trong khi người hoàn toàn không có Tự Chủ vẫn hành động vì bị thuyết phục, bởi thiên hướng của anh ta là chịu điều khiển bởi những vui thú này; người đầu tiên dễ dàng bị dụ dỗ để làm một hành động khác, còn người sau thì không: vì Phẩm hạnh và Đồi Bại lần lượt giữ gìn và phá bỏ nguyên tắc đạo đức; bây giờ động cơ là nguyên lý hoặc khởi điểm trong các hành động đạo đức, giống như các tiên đề và định đề trong toán học: và cả trong đạo đức học lẫn toán học, Lý Trí đều không dạy người ta nguyên lý; nhưng Phẩm Hạnh, dù tự nhiên hoặc do tập quán, giữ những ý nhiệm đúng đắn về nguyên lý. Ai thuộc dạng này về đạo đức thì được gọi là người Hoàn Toàn Tự Chủ, và nhân cách trái ngược sẽ là mất hết Tự Chủ.

Thêm nữa, có một trạng thái khiến người ta chối bỏ Lý Trí Đúng để nghe theo cảm xúc; đó là người đã bị cảm xúc làm chủ đến mức anh ta không thể hành động hợp theo Lý Trí Đúng nữa, nhưng chưa đến mức làm anh ta bị thuyết phục rằng anh ta nên phục tùng những vui thú ấy một cách không có giới hạn; trạng thái này là của người Thiếu Tự Chủ, vẫn tốt đẹp hơn kẻ không có chút Tự Chủ nào, và không phải một người hoàn toàn xấu xa và thiếu mọi phẩm giá; bởi vì trong anh ta, phần cao nhất và tốt đẹp nhất, tức là nguyên lý, được bảo tồn: và có một trạng thái khác ngược lại so với anh ta, người có khả năng thực hiện đúng theo những gì đã quyết tâm và nhất định không buông lơi; trong mọi trường hợp, không bao giờ bị cảm xúc đưa đẩy. Rõ ràng là sau tất cả những điều này, Tự Chủ là một trạng thái tốt và sự Bất Toàn của nó là một trạng thái xấu.