Tôi đã trình bày rõ ràng ở trong phần trước của luận thuyết này rằng con người nên lựa chọn trạng thái trung đạo thay vì thừa hoặc thiếu, và rằng trung đạo tương ứng với những gì Lý Trí Đúng mách mảo; chúng ta giờ sẽ tiến tới giải thích khái niệm này.

Trong mọi thói quen mà chúng ta đã nhắc tới một cách rõ ràng, và cũng như đối với mọi thói quen khác, có một tiêu điểm mà với con mắt của người có Lý Trí, anh ta thắt chặt hoặc thả lỏng sợi dây thừng của mình; và có một giới hạn nhất định của những trạng thái trung đạo đó mà chúng ta đã nói là tương ứng với Lý Trí Đúng, và nằm giữa một bên là thừa và bên còn lại là thiếu.

Nếu nói chỉ vừa đủ đúng nhưng không biểu hiện được nghĩa xác định, thì trong thực tế, đối với mọi công việc đòi hỏi sự chú ý và chuyên cần kết hợp với kỹ thuật và khoa học, tất nhiên rất đúng khi nói rằng con người không nên quá gắng sức hoặc thư giãn quá nhiều hay quá ít mà phải vừa đủ như Lý Trí Đúng chỉ đạo; thế nhưng nếu một người chỉ có tất cả như vậy thì anh ta cũng chẳng trí tuệ hơn quá nhiều; ví dụ, nếu để trả lời cho câu hỏi rằng các cách đối xử hợp lý với cơ thể là gì, sẽ có người bảo anh ta rằng, “Ồ, tất nhiên là bất cứ điều gì mà y học và thầy thuốc chỉ bảo.”

Và khi xem xét các trạng thái tinh thần, cần nhớ rằng không đơn thuần điều chúng ta vừa tuyên bố ở trên là đúng, mà xa hơn nữa chúng ta cần làm rõ Lý Trí Đúng là gì và định nghĩa của nó như thế nào?

[1139a] Cách phân loại Phẩm hạnh của Linh Hồn mà chúng ta đã nói rằng có hai loại, Đạo đức và Trí óc, loại thứ nhất chúng ta đã đi qua và giờ ta sẽ bàn tới loại thứ hai. Nhưng trước tiên hãy đưa ra vài từ liên quan tới bản thân Linh Hồn. Như đã được trình bày rõ ràng ở trước, bạn nhớ rằng Linh Hồn bao gồm hai phần, phần Lý Trí và phần Phi Lý Trí. Chúng ta giờ đây phải phân chia y hệt đối với phần Lý Trí.

Chúng ta có thể hiểu rằng có hai phần của Linh Hồn chứa đựng Lý Trí; một phần chúng ta dùng để nhận thức những hiện hữu mà nguyên nhân của chúng là không đổi, và một phần để nhận thức những hiện hữu mà nguyên nhân của chúng có thể thay đổi (bởi vì để phản hồi những thứ có nguồn gốc khác nhau, các phần khác nhau của linh hồn tự nhiên thích nghi với mỗi thứ đó, bởi những phần này của linh hồn chứa đựng tri thức có sự tương đồng và phù hợp nhất định trong bản thân chúng đối với những đối tượng mà chúng ghi nhận); và chúng ta sẽ gọi phần linh hồn thứ nhất là “biết” còn phần thứ hai là “tính” (bởi vì suy tính cẩn thận và tính toán thì giống nhau, và không ai lại suy tính cẩn thận về những thứ không thể thay đổi ngoài việc là bản thân chúng, nên phần Tính chính là phần Lý Trí của linh hồn).

Do đó chúng ta phải khám phá ra đâu là trạng thái tốt nhất của mỗi phần linh hồn này, bởi vì đó chính là phẩm hạnh của chúng và đồng thời liên quan tới hành động mà một người thực hiện.