Luân Lý Học

Lượt đọc: 702 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
VI

❊ ❊ ❊

Đầu tiên, là Can Đảm. Đây là một trạng thái Trung Đạo, khi so sánh với sợ hãi và liều lĩnh, đã được phát biểu ở trước. Thêm nữa, đối tượng của sự sợ hãi trong chúng ta rõ ràng là những thứ đáng sợ, hoặc khi nói một cách chung chung, những thứ xấu xa; điều này mang lại định nghĩa chung của sợ hãi, tức là “sự kỳ vọng điều xấu xa.”

Tất nhiên chúng ta sợ đủ mọi loại xấu xa: ví dụ như nhục nhã, đói nghèo, bệnh tật, cô độc, cái chết; nhưng không phải tất cả những thứ này đều là nội hàm của người Dũng Cảm, bởi vì có những thứ sợ hãi thì đúng và cao quý, và không sợ thì là đê hèn; ví dụ như nhục nhã, nếu ai đó sợ sự nhục nhã thì là một người tốt và có cảm nhận về danh dự, còn kẻ nào không sợ thì là một kẻ vô liêm sỉ (mặc dù có những kẻ cũng gọi hắn ta Dũng Cảm, bởi vì hắn ta có điểm tương tự với người Dũng Cảm ở điểm tự do khỏi sợ hãi); nhưng đói nghèo, hoặc bệnh tật, hoặc thực tế là bất kỳ điều gì không xuất phát từ sự đồi bại, hoặc không liên quan tới lỗi lầm của chính con người, hắn ta không nên sợ hãi; tuy nhiên không sợ hãi những điều này chẳng cấu thành nên một người Dũng Cảm ở nghĩa đúng nhất của khái niệm này.

Nhưng chúng ta đúng là có áp dụng khái niệm này trong các trường hợp tương tự; bởi vì có những người, mặc dù rụt rè trước sự hiểm nguy của chiến tranh, nhưng là những con người tự do và đủ kiên cường để đối mặt với sự mất mát tài sản.

Và một lần nữa, một người không nhát gan khi sợ hãi sự nhục mạ đối với vợ con hắn ta, hoặc ghen tị, hoặc mọi thứ tương tự; hắn ta cũng không phải là người Dũng Cảm khi liều lĩnh chấp nhận thiên tai.

Vậy thì những thứ đáng sợ nào cấu thành nên nội hàm của một người Dũng Cảm? Đầu tiên, chúng không được ở mức độ cực đoan, bởi vì chẳng con người nào có thể đối mặt với những thứ khủng khiếp. Biết rằng đối tượng của sự khủng khiếp lớn nhất là cái chết, bởi vì nó là sự kết thúc của mọi thứ, và một kẻ đã chết thì chẳng làm được điều tốt hay xấu. Tuy nhiên, có vẻ như người Dũng Cảm cũng không coi cái chết là nội hàm của mình trong mọi hoàn cảnh; ví dụ như lênh đênh trên biển, hoặc khi ốm: vậy thì ở trong hoàn cảnh nào? Liệu nó có phải ở trong hoàn cảnh đáng kính trọng nhất? Ví dụ như chết trong chiến tranh, bởi vì đó là cái chết trong nguy hiểm vĩ đại nhất và đáng kính trọng nhất; và điều này được xác nhận bởi những vinh dự được tưởng thưởng tại các cộng đồng và vương triều.

Anh ta do đó có thể được gọi là Dũng Cảm một cách hợp lý nhất khi không sợ hãi nếu liên quan tới cái chết đáng kinh trọng hoặc những trường hợp khẩn cấp tương tự có đe dọa tới tính mạng; những trường hợp đặc biệt này chỉ trỗi dậy trong thời kỳ chiến tranh.

[1115b] Người Dũng Cảm cũng không cảm thấy sợ hãi khi lênh đênh trên biển (hoặc bị đau ốm), nhưng không cùng một cách thức với những người đi biển; bởi vì người đi biển không bị đe dọa tới tính mạng và có đủ hy vọng bằng lý trí dựa trên kinh nghiệm của họ, trong khi những người sống trên cạn mặc dù Dũng Cảm vẫn phải chấp nhận mất mát và rùng mình trước cái chết: cần bổ sung rằng Can Đảm được thực hiện trong những hoàn cảnh thực hiện điều gì đó giúp bản thân mình, hoặc trong đó cái chết là một điều đáng kính trọng; thế thì cả chết đuối hoặc chết vì bệnh tật đều không thỏa mãn điều kiện này.

Người dịch: Lê Duy Nam, Nguyễn Thế Anh Lê Thúy Ái, Minh Hùng, Nguyễn Minh Tuấn
Nguồn: tve-4u
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 12 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.