Xem Nhục nhã như một Phẩm hạnh thì không đúng, bởi nó giống như một cảm xúc hơn là một trạng thái đạo đức. Chúng ta biết nó được định nghĩa là “một loại sợ sự hèn hạ,” và hiệu ứng của nó thì giống với những hiệu ứng sợ nguy hiểm, bởi những người cảm thấy Nhục nhã thì đỏ mặt còn những kẻ sợ cái chết thì nhợt mặt. Cả hai đều khá rõ ràng về mặt vật lý, và đây được cho là biểu hiện của cảm xúc hơn là trạng thái đạo đức.
Ngoài ra, nó là một cảm xúc không phù hợp với mọi độ tuổi, mà chỉ phù hợp với tuổi trẻ. Chúng ta luôn nghĩ rằng tuổi trẻ nên cảm thấy Nhục nhã vì họ sống theo cảm xúc và gây ra nhiều sai lầm và họ bị kiểm soát bởi Nhục nhã. Thực tế, chúng ta ca ngợi những người trẻ biết Nhục nhã, nhưng không ai ca ngợi một người già làm điều đó, bởi chúng ta biết rằng ông ta không nên làm điều gây nên Nhục nhã. Nhục nhã, do xuất hiện ở những hành động xấu xa thấp hèn, chắc chắn không thuộc về một người tốt, bởi vì nó là những thứ không nên làm một chút nào. Cũng không có khác biệt gì khi những việc đó thực sự hay được cho là nhục nhã bởi dù thế nào chúng cũng không nên được thực hiện, do đó một người tốt không phải cảm thấy Nhục nhã. Thực ra, một kẻ làm những điều hèn hạ là một kẻ có phẩm hạnh tồi tệ. Và một kẻ như vậy sẽ cảm thấy Nhục nhã nếu hắn ta làm điều gì đó hèn hạ và nghĩ rằng điều này khiến hắn ta trở thành người tốt là điên rồ: bởi vì Nhục nhã chỉ được cảm thấy khi hành động một cách có chủ ý, và một người tốt không bao giờ tự nguyện làm điều gì hèn hạ.
Sự thực, Nhục nhã đôi khi tốt trong một vài trường hợp, ví dụ như
“nếu một người làm điều đó, anh ta sẽ cảm thấy Nhục nhã” nhưng Phẩm hạnh thì lúc nào cũng tốt, không lệ thuộc vào các giả định. Và dù rằng thô lỗ cũng như không thấy xấu hổ khi làm điều gì nhục nhã là tồi tệ, nó không gợi ý rằng một người làm điều tồi tệ và cảm thấy Nhục nhã thì là tốt.
Sự tự chủ không hoàn toàn là một Phẩm hạnh, mà là một loại trạng thái hỗn tạp. Tuy nhiên, toàn bộ những gì về nó sẽ được trình bày ở các Quyển tiếp theo.
Lê Duy Nam dịch
