Luân Lý Học

Lượt đọc: 702 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
VIII

❊ ❊ ❊

Thêm nữa: πολιτική và Tri Thức Thực Tiễn là cùng một trạng thái tâm trí, nhưng quan điểm khác nhau.

Tri Thức Thực Tiễn áp dụng lên một cộng đồng mà tôi gọi là Tối cao chính là chức năng của Lập pháp; phần cấp dưới, tức liên quan tới chi tiết, thường được gọi bằng cái tên “πολιτική”, và chức năng của nó là Hành động và Suy tính (mỗi đạo luật là một vấn đề hành động, cũng chính là sản phẩm cuối cùng của nhánh Tri Thức Thực Tiễn này, và do đó người ta thường nói rằng chỉ những người ở cấp dưới này mới tham gia vào chính quyền, bởi chỉ họ đóng vai trò đối với các nhà Lập pháp tương tự như cách những người thợ đối với ông chủ của họ.)

Nhắc lại, Tri Thức Thực Tiễn ở nghĩa thích đáng nhất thì có đối tượng là lợi ích của Cá nhân mỗi người. Điều này thường được gọi bằng những tên gọi thông thường như Quản lý Gia đình, Lập pháp, Chính phủ Thực thi, và được phân chia thành hai nhánh: Nghị trường và Tư pháp. Tất nhiên, tri kiến về điều gì tốt nhất cho bản thân một người cũng là một loại tri kiến, nhưng nó có nhiều gam màu: người ta thường cho rằng một kẻ chỉ biết và làm những gì mà hắn ta quan tâm thôi là một kẻ có Tri Thức Thực Tiễn, trong khi những người quan tâm tới công việc của xã hội nói chung thì được xem là nhiễu sự.

Euripides đã tóm lược được điều này; “Làm sao,” một nhân vật của ông ta đã nói, “tôi có thể ngu ngốc như vậy, khi mà tôi có thể nhàn rỗi, giống bao người khác trong quân ngũ, lại được được chia phần bằng với những người mong muốn thật nhiều và bận rộn thật nhiều…” bởi vì đa số nhân loại tìm kiếm lợi ích cho bản thân và cho rằng đó là công việc thích đáng của họ. Do đó, từ quan điểm này cho thấy rằng họ là những người có Tri Thức Thực Tiễn. Và hoàn toàn có khả năng là lợi ích của mỗi cá nhân không thể được bảo đảm một cách độc lập khỏi gia đình hoặc cộng đồng. Và, cách thức anh ta quản lý công việc thi thoảng không rõ ràng và cần được điều tra.

Sự chứng thực cho điều tôi vừa nói là sự thực rằng, người trẻ tuổi

trở thành nhà hình học, và nhà toán học, và các nhà có Khoa Học trong các lĩnh vực đó, nhưng người ta không cho rằng người trẻ tuổi có thể có Tri Thức Thực Tiễn. Lý do là, Tri thức này có đối tượng là các sự thực cụ thể, cần phải biết thông qua trải nghiệm, một điều mà người trẻ chưa thể có vì Tri Thức Thực Tiễn chỉ có được qua thời gian dài.

Thêm nữa, một người có thể thắc mắc một người trẻ tại sao có thể trở thành một nhà toán học mà không phải là một nhà Khoa học hoặc triết gia tự nhiên. Đây chẳng phải là nguyên nhân sao? Rằng toán học có thể có được thông qua quá trình trừu tượng hóa, nhưng các nguyên lý khoa học và triết học tự nhiên phải đạt được bằng thực nghiệm; và những người trẻ nói về chúng nhưng không nhận thức được, trong khi bản chất của toán học thì rõ ràng.

Bàn về vấn đề thực hành, sai lầm thường liên quan tới quy tắc chung, trong quá trình suy tính, hoặc tới vấn đề cụ thể: ví dụ, sau đây là một quy tắc chung, “Tất cả nước nặng hơn bình thường đều tệ”; còn vấn đề cụ thể đó là, “nước này nặng hơn bình thường”.

Và việc Tri Thức Thực Tiễn không phải là Tri Kiến cũng đã rõ ràng, bởi nó hướng tới điều cuối cùng, như đã được trình bày, vì mọi đối tượng của hành động đều có bản chất này.

Đối với Trực giác thì ngược lại, bởi các nguyên lý không thể được chứng minh bằng lập luận, trong khi Tri Thức Thực Tiễn thì quan tâm tới vấn đề cụ thể cuối cùng mà vấn đề này không thể đạt được bằng Tri thức mà phải bằng Cảm nhận; tôi không nói tới một trong năm giác quan, mà nói đến loại chúng ta dùng để hiểu các vấn đề toán học như việc không thể đóng kín một không gian với ít hơn ba đường thẳng, tức là tạo thành hình tam giác, bởi vì tới đây là tới dấu chấm hết.

Tuy nhiên, đây thuộc về Cảm nhận, không phải là Tri Thức Thực Tiễn, vốn là một loại khác.

Người dịch: Lê Duy Nam, Nguyễn Thế Anh Lê Thúy Ái, Minh Hùng, Nguyễn Minh Tuấn
Nguồn: tve-4u
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 12 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.