Rõ ràng là nội hàm của Thiếu Tự Chủ và Tự Chủ bị hạn chế thành giống hoàn toàn nội hàm của sự thiếu hẳn Tự Chủ và Hoàn Toàn Tự Chủ, và phần còn lại là nội hàm của một chủng loại khác được đặt tên một cách ẩn dụ chứ không đơn giản. Bây giờ, chúng ta sẽ xem xét lập trường cho rằng: “Thiếu Tự Chủ về Giận Dữ ít nhục nhã hơn so với về Dục Vọng.”

Đầu tiên, có vẻ như Giận Dữ theo cách nào đó vẫn lắng nghe Lý Trí nhưng lại nghe nhầm; như thể những người phục vụ quay đi trước khi nghe khách nói hết và do đó nhầm lẫn trong việc gọi món vậy; chó, cũng thế, sủa khi cảm nhận được một sự náo động nhỏ, trước khi chúng kịp nhận ra tiếng đó phát sinh từ bạn hay thù; vì vậy, Giận Dữ, do sức nóng và độ nhanh vốn có của nó, vẫn lắng nghe Lý Trí, nhưng không nghe thấy mệnh lệnh của Lý Trí, đã vội vã đáp trả. Điều đó có nghĩa là, có thể là Lý Trí hoặc một số ấn tượng trong tâm trí cho thấy có sự hỗn láo hoặc khinh thường từ phía người phạm lỗi, và sau đó sự Giận Dữ, lập luận rằng người ta phải chiến đấu chống lại những gì như vậy, bùng lên ngay lập tức; trong khi đó, Dục Vọng, nếu Lý Trí hoặc Cảm Quan, tùy từng trường hợp, chỉ đơn thuần nói rằng một cái gì đó là ngọt ngào, thì đã vội vã tận hưởng nó; và vì vậy, Giận Dữ tuân theo Lý Trí theo một cách nào đó, nhưng Dục Vọng thì không, và vì thế mà đáng xấu hổ hơn, bởi vì người không thể kiểm soát được cơn giận của mình tuân phục Lý Trí theo cách nào đó, còn người kia hoàn toàn bị Dục Vọng làm chủ chứ không có chút gì Lý Trí. [1149b]

Cũng vậy, dễ tha thứ hơn cho một người khi anh ta theo đuổi những ham muốn có vẻ tự nhiên đó, giống như việc anh ta theo đuổi những Dục Vọng như vậy là phổ biến đối với tất cả mọi người và ở mức độ phổ biến. Bây giờ, Giận Dữ và dễ nổi cáu thì tự nhiên hơn Dục Vọng khi quá mức và đối với các đối tượng không cần thiết. (Đây là nền tảng của sự biện hộ được sử dụng bởi kẻ đã đánh đập cha mình. “Cha tôi”, anh ta nói, “cũng từng đánh ông nội tôi, và ông nội tôi cũng đánh bố của ông ấy, và thằng nhỏ này ở đây”, chỉ vào con anh ta, “sẽ đánh tôi khi nó lớn lên: đó là truyền thống gia đình rồi.” Và người cha, khi bị kéo lê đi, đã nói với người con trai rằng hãy thả ông ta ở cửa ra vào, bởi vì chính ông ta cũng từng kéo lê bố mình đến khoảng đó chứ không xa hơn.)

Ngoài ra, các nhân cách nói chung ít phi lý hơn khi chúng ít liên quan đến âm mưu xảo quyệt. Bây giờ người Giận Dữ thì không xảo quyệt, vì bản thân sự Giận Dữ cũng thế, mà khá cởi mở; nhưng Dục

Vọng lại như người ta nói về Venus,

“Nữ thần sinh ra ở Cyprus, thợ dệt của sự dối lừa”

Hoặc Homer nói về cái đai lưng Cestus của nàng ta,

“Sự thuyết phục dối lừa ngay cả những bộ óc tinh tường nhất.”

Và vì vậy, kiểu Thiếu Tự Chủ này phi lý hơn, nó cũng đáng xấu hổ hơn so với Giận Dữ, và được gọi đơn thuần là Thiếu Tự Chủ, và theo một nghĩa nào đó là Đồi Bại. Lại nữa, không có người nào cảm thấy đau đớn khi tỏ ra hỗn láo, nhưng mọi người hành động khi giận dữ đều hành động với khổ đau, còn người hành động khi hỗn xược lại làm điều đó với sự khoái trá. Nếu những điều ấy là phi lý mà chúng ta hoàn toàn có quyền giận dữ, thì Thiếu Tự Chủ, phát sinh từ Dục Vọng, còn phi lý hơn cả khi nó phát sinh từ Giận Dữ: bởi vì trong sự Giận Dữ không có sự hỗn xược.

Vậy thì, rõ ràng là Thiếu Tự Chủ về Dục Vọng còn đáng trách hơn so với Thiếu Tự Chủ về Giận Dữ, và nội hàm của Tự Chủ, và sự Bất Toàn của nó, là các Dục Vọng và vui thú thể xác; nhưng chúng ta phải xét đến những khác biệt trong những vấn đề này; vì, như đã nói từ đầu, một số phù hợp với loài người và khá tự nhiên cả về thể loại và mức độ, còn những thứ khác là Thú Tính, và những thứ khác nữa gây ra bởi tổn thương và bệnh tật.

Bây giờ, cái đầu tiên trong số này chỉ là đối tượng của Hoàn Toàn Tự Chủ và sự thiếu hẳn Tự Chủ; và do đó, chúng ta không bao giờ gán một trong hai trạng thái này cho những kẻ Thú Tính (trừ khi theo một cách ẩn dụ và bất cứ khi nào một loài động vật khác biệt hoàn toàn với một loài khác về sự láo xược, nghịch ngợm hoặc phàm ăn), bởi vì chúng không có sự lựa chọn đạo đức hay quá trình suy tính cẩn thận, mà hoàn toàn khác biệt so với loài sinh vật đó cũng giống như những kẻ điên khác với những người khác.

[1150a] Thú Tính không thấp hèn như Đồi Bại nếu xét trong thang đo, nhưng được xem là đáng sợ hơn, bởi vì đây không phải trường hợp ai đó phá vỡ một nguyên lý tối thượng, mà ở đây người ta không có bất kỳ nguyên lý nào.

Do đó, cứ như thể người ta đi so sánh một thứ vô tri vô giác với một sinh thể, xem cái gì tồi tệ hơn: vì sự xấu xa của thứ không có nguyên lý khởi nguồn luôn ít gây hại hơn; bây giờ Trí Tuệ là một nguyên lý khởi nguồn. Một trường hợp tương tự sẽ là so sánh giữa sự bất chính và một người bất chính, vì hai đối tượng này đều có thể là tồi tệ nhất theo những cách khác nhau: một người đàn ông tồi tệ sẽ gây ra tổn hại gấp mười nghìn lần so với một kẻ thú tính tồi tệ.