Tại sân trước của biệt viện, bên bờ nước biếc, ba người Lý Khắc, Hám Phu và Tân Lăng vừa tản bộ vừa trò chuyện rôm rả.
- Xe nước tốn kém, nếu muốn tạo thành quy định chung truyền bá rộng rãi khắp thiên hạ, kinh phí đó phi quan phủ không thể gánh nổi. Huân quý hào thiếu có lẽ có tiền, nhưng việc Tân tỷ tỷ xuất vốn không cầu báo đáp, ví như Tử Trần Cống chuộc người, hậu nhân noi theo thì tổn hại lợi ích, không noi theo thì tổn hại danh tiếng, lâu ngày dần dà, thiên hạ ắt không còn thấy chuyện xe nước nữa.
Lý Khắc khẽ cất lời, Hám Phu và Tân Lăng ở bên cạnh lẳng lặng gật đầu.
- Đã muốn quan phủ xuất vốn, chúng ta ắt phải thêm một bước công xơ, chính là thuyết phục quan phủ, khiến họ tin rằng chuyện xe nước là khả thi, lại có lợi lớn đối với quan vị tiền đồ của họ, và cũng có lợi lớn đối với lê dân cừu thủ.
- Khắc quân thấy chúng ta nên thuyết phục quan phủ thế nào? Trực tiếp đến Hàm Dương ư?
Lý Khắc mỉm cười lắc đầu, nói:
- Hàm Dương quá xa, cũng quá lớn. Hai mươi ngày nữa đại diện huyện phủ chẳng phải sẽ đến Khổ Tử lý hay sao? Chỉ một cỗ xe nước nho nhỏ, đối với cừu thủ mà nói tự nhiên là đắt đỏ, nhưng đối với một huyện mà nói, nghĩ đến có thể dễ dàng gánh vác chứ?
Hám Phu chợt bừng sáng đôi mắt:
- Khắc quân nói rất phải! Quan phủ có cái tiện lợi của nội dao, có thể tiết kiệm nhân lực. Số lượng cột kèo ván gỗ tuy nhiều, nhưng kho bãi huyện hương lại đủ dùng. Chỉ cần giải quyết vấn đề bách công, chi phí xây dựng xe nước đó rẻ hơn chúng ta tiết kiệm biết bao!
- Như vậy há chẳng phải càng hay hơn sao? Kinh phí càng rẻ, việc phổ biến càng dễ, đây là chuyện tốt.
Lý Khắc dừng chân ở nơi gần dòng nước phun nhất, nhìn cột nước đang sủi bọt không xa, khẽ nói:
- Nói về vị đại diện huyện phủ kia đi. Ta không hiểu biết về Điền sắc phu Dậu, chỉ biết ông ta là người nhà Tỉ. Thật ra mà nói, thoạt đầu sở dĩ ta từ chối các ngươi, có quan hệ không nhỏ với xuất thân của người này, ta không muốn qua lại nhiều với nhà Tỉ.
- Nhà Tỉ? - Hám Phu kinh ngạc hỏi.
- Đúng vậy, hào tộc Lâu Phiền nhà Tỉ, con cháu của họ là Tỉ Thư vốn là Điền điển Khổ Tử lý, các ngươi biết ơn oán giữa ta và hắn rồi đấy. Sớm hơn trước hắn bị khép tội trảm thủ, nhà Tỉ vội vàng nhét một tên Tỉ Toàn vào trong lý nhận chức điền lại, cho dù đến nay vẫn chưa tìm phiền phức của ta, nhưng cũng khiến ta canh cánh trong lòng...
- Hào tộc Lâu Phiền?
Lý Khắc bị cái giọng điệu âm dương quái khí của Hám Phu làm cho phiền lòng, vung tay như xua ruồi, tiếp lời nói:
- Theo ta thấy, huyện thương quá xa, lý khố quá nghèo, chuyện xe nước do hương thương xuất vốn là thích hợp nhất. Mà muốn hương thương xuất vốn, chúng ta cần phải thuyết phục Điền sắc phu Dậu...
- Khắc quân, ngươi đã nói bản thân không quen thuộc với hắn, hay để ta giới thiệu qua cho ngươi một phen, được không?
Hám Phu xen mồm hỏi.
- Chẳng lẽ Hám Phu quân quen thuộc với hắn ư?
- Không thể gọi là quen thuộc, chỉ có thể nói ngưỡng mộ đại danh đã lâu. - Hám Phu lộ ra nụ cười có ẩn ý, - Cú Chú hương Điền sắc phu Tỉ Dậu, chức chỉ là tiểu lại, tước dừng lại ở trâm kiêu, lại là một đại sư nông học có trọng lượng trong học giới phương Bắc, sĩ nhân đều tôn xưng ông ta là Phàm Tử.
- Điền sắc phu Dậu? Phàm Tử? Ngươi chắc chắn không phải Tỉ Tử chứ? - Lý Khắc hôm nay lần đầu tiên cảm thấy kinh ngạc, mơ hồ có cảm giác như đã gây ra một vụ ô long.
Hám Phu không nhịn được ngửa cổ cười ha hả:
- Chữ Tỉ của Tỉ Dậu khác với chữ Tỉ của Lâu Phiền, người này xuất thân từ đất Tề, qua sự cử cửu tiến cử người hiền tài, lúc này mới đến Nhạn Môn nhậm chức, Khắc quân đã hiểu lầm ông ta rồi.
- Hiểu lầm? - Lý Khắc cảm thấy khó mà tin nổi, - Người đất Tề sao lại lặn lội đến Nhạn Môn nhậm chức, chẳng lẽ đất Tề lại thiếu đại sư nông học hay sao?
- Đại sư nông học nơi nào mà chẳng thiếu? - Hám Phu giải thích, - Tỉ Phàm cùng tông cùng tộc, vốn xuất thân từ quận Đại. Thời kỳ thất quốc tranh hùng, quận Đại là trọng địa Tần Triệu tranh chấp. Phàm thị vì tránh chiến lửa, cả tộc dời về phía đông đến Tỉ Thủy nước Tề, từ đó mới lấy Tỉ làm thị tộc.
- Ý của ngươi là, ông ta đây tính là vinh quy bái tổ ư?
- Chức sắc phu tính thế nào được là vinh quy, Nhạn Môn và quận Đại giáp ranh nhau, đồng dạng cũng chẳng tính là cố lý. Chi bằng nói là vinh quy bái tổ, ta càng muốn tin Phàm Tử đi về phương Bắc, chính là vì thực tiễn những gì học được suốt đời.
Hắn ngưng lại một chút, tiếp tục nói:
- Có truyền rằng nhà Tỉ thích làm nông, tiên tổ của họ bái Hứa Tử làm thầy. Nếu lời đồn này là thật, vậy Tỉ Dậu thừa kế chính thống Nông gia, đời đời học nông, lại vì tộc của ông xuất thân từ quận Đại, ắt phải có nhiều suy ngẫm về chuyện làm nông đất Bắc, thủy thổ Tề Triệu khác nhau, nếu không có thực tiễn, sao có thể có chân tri?
Lý Khắc nghe tiếng liền cảm thấy ngay từ giây phút đầu tiên rằng, phỏng đoán này có lẽ đã chạm trúng chỗ ngứa rồi.
Hình tượng Điền sắc phu Dậu trong lòng hắn không ngừng đắp nặn cho đầy đặn, một hình tượng nhà nông học hướng về nông nghiệp, hiếu học, tinh thông lý luận, coi trọng thực tiễn hiện rõ mồn một trong tâm trí.
Người như vậy sẵn sàng vì thực tiễn những gì đã học mà rời quê hương đi xa, càng sẵn sàng vì sự phát triển của nông sự mà thử nghiệm những điều mới mẻ.
Quan trọng hơn là, Điền sắc phu Dậu lại không phải là người nhà Tỉ...
Lý Khắc chợt nghĩ thông suốt một số chuyện, ví như nhà Tỉ và thế lực bên lý điển Phục tương đương, cho dù có đạt được thỏa thuận đi chăng nữa, thì sự nhượng bộ của nhà Tỉ cũng quá mức to lớn.
Họ có thể cài cắm con cháu nhà mình trở thành điền lại, cớ sao không tiến thêm một bước nữa, nhậm chức vụ điền điển?
Điền điển Phương không thông văn mặc, vì sao cuối cùng lại kế thừa chức vụ điền điển?
Trong quá trình cướp gặt mùa màng năm ngoái ở Khổ Tử lý, điền điển Phương là một trong những tiểu lại thể hiện nổi bật nhất trong lý, so với lý điển Phục có lẽ có chỗ thiếu sót, nhưng lại vượt xa các đồng liêu khác, tất cả những điều này Điền sắc phu Dậu ắt phải nắm rõ.
Điền sắc phu Dậu mang tiếng đại sư nông học, con người lại chú trọng thực tế, nhân vật do ông ta đề cử, nhà Tỉ và huyện phủ cho dù vạn phần không muốn, cũng không cách nào dễ dàng phản bác, đành phải ngậm bồ hòn làm ngọt thừa nhận chuyện này.
Nhà Tỉ đại bại thua lỗ ở Khổ Tử lý, đành phải cài cắm con cháu nhà mình chiếm lấy chức vụ điền lại trong lý, dốc hết sức lực duy trì sự tồn tại của gia tộc ở Khổ Tử lý.
Một phen suy đoán, Lý Khắc rút ra ba kết luận.
Thứ nhất, Điền sắc phu Dậu có quyền lên tiếng ở trong huyện.
Thứ hai, đối với điền điển Phương mới nhậm chức và điền lại Toàn mới nhậm chức mà nói, sự mài giũa giữa họ chắc chắn sẽ không thuận lợi. Cho dù điền lại Toàn có biết ơn oán giữa Lý Khắc và điền điển cũ hay không, thì bây giờ cũng không rảnh tay để thèm đếm xỉa đến một tiểu dân Thượng Tạo chưa được bổ nhiệm tước tịch như hắn.
Thứ ba, cho dù nhà Tỉ có tính cái chết của điền điển cũ Điền Điển Dư lên đầu Lý Khắc, có giao phó sứ mệnh khác cho điền lại Toàn hay không, và có sinh lòng gian ác dòm ngó công huốn trong quá trình chế tạo xe nước hay không, thì chỉ cần Lý Khắc thuyết phục được Điền sắc phu Dậu, họ làm bất kỳ chuyện gì cũng sẽ kiêng dè vài phần, không thể tiếp tục tùy ý làm bậy nữa.
Nói tóm lại, Điền sắc phu Dậu đã có bản lĩnh giật thức ăn từ trong miệng nhà Tỉ, trọng lượng của ông ta ở trong huyện ắt có thể độc đoán chuyện xe nước. Có một người như vậy trở thành chiếc ô bảo hộ tạm thời cho Lý Khắc, Lý Khắc có thể toàn tâm toàn ý xây dựng xe nước.
Đó chính là giá trị của danh vọng!
Nhưng trước tiên, hắn phải thuyết phục Điền sắc phu Dậu...
Tâm trạng Lý Khắc vô cùng sảng khoái, đến cả giọng nói cũng trở nên đanh thép:
- Có câu nói này của Hám Phu quân, chuyện này không còn nghi ngờ gì nữa. Điền sắc phu Dậu nổi danh khắp thiên hạ, chắc chắn không phải kẻ mượn danh trục lợi, lấy đạo lý mà phân tích, ông ấy ắt sẽ thông hiểu cái lợi của xe nước. Điều duy nhất có thể lo ngại là ông ấy không thông thạo cơ quan, hoặc không thể nhìn ra diệu dụng của xe nước từ bản vẽ...
- Vậy bọn ta nên làm thế nào?
- Ban đầu ta cũng không có ý tưởng gì lớn về chuyện này, cho đến khi bước vào viện này, nhìn thấy cái ao này. Các ngươi xem, nếu bọn ta xây dựng một cỗ xe nước trục bánh xe cỡ nhỏ ở trong ao nước trong xanh, lại lấy cỗ xe nước này làm cốt lõi, thiết kế một hệ thống lấy nước cỡ nhỏ, giản dị, và trông có hiệu quả đặc biệt rõ rệt, ông ấy sẽ nghĩ thế nào?
- Chuyện này khả thi chứ?
- Xây dựng trực tiếp đương nhiên là không khả thi. - Lý Khắc phi tốc suy tính trong lòng, chẳng mấy chốc đã có được giả thiết ban đầu, - Ao nước cần phải cải tạo một chút, xe nước dùng trong ao cũng phải thay đổi đôi chút, hiệu quả múc nước phải được ưu tiên xem xét, còn về sự tiện lợi trong việc bảo dưỡng, sự thích ứng với môi trường thì có thể suy yếu thích đáng, dù sao cũng không cần nó thực sự tưới tiêu ruộng tốt.
Hám Phu gật đầu nói:
- Việc này ví như Tùng Hoành lấy sách lược thuyết phục quân vương, đạo lý đều giống nhau, quyền nghi là khả thi.
Lý Khắc cũng mỉm cười gật đầu:
- Hám Phu quân nói rất phải, dùng kỳ sách để thuyết phục, dùng thực tích để báo đáp. Bọn ta và Điền sắc phu Dậu không có ơn oán cũ, đường cơ quan lại không phải sở trường của ông ấy, chỉ có phủ đầu ra uy, mới có cơ hội giữ được ông ấy lại.
Hai người Tân Hám đều khen ngợi:
- Hay!
Lý Khắc trầm tĩnh lại, nói:
- Chuyện này cứ quyết định như vậy đi. Bọn ta hiện nay còn có một vấn đề cuối cùng, bách công. Xe nước, sa bàn cùng với việc tạo ao hiện nay đều cần thợ tinh xảo tham gia, và không chỉ có thợ mộc, thợ gốm, thợ sơn mài, thợ đúc... bách công tinh xảo đều cần, không biết hai vị có cách nào không?
Hắn dò hỏi nhìn về phía hai người, ý trong mắt không hề che giấu, chính là hỏi Mặc gia có thể triệu tập đủ công nhân kỹ thuật hay không.
So với sức sản xuất thời Tần mà nói, việc dựng xe nước không nghi ngờ gì là một công trình siêu thời đại, cũng có nghĩa là phải có một lượng lớn các chủng loại công nhân kỹ thuật phối hợp lẫn nhau, tham gia vào trong đó. Hơn nữa những người đó còn không thể là thợ mới học việc, bắt buộc phải là thợ tinh thông nghiệp vụ.
Bởi vì chỉ có họ mới có năng lực để đáp ứng nhu cầu về độ tinh xảo của Lý Khắc, và thực hiện ý tưởng về xe nước.
Điểm này, ba người có mặt lúc này đều hiểu rõ trong lòng.
Thế nhưng thợ thì thường có, thợ giỏi thì khó tìm, một quận Nhạn Môn có bao nhiêu thợ thủ công, họ lại đang ở nơi nào, Lý Khắc hoàn toàn không biết gì cả. Hắn chỉ có thể dựa dẫm vào Mặc gia, cũng chỉ có Mặc gia mới có nhân mạch và thể diện như vậy, có thể triệu tập một lượng lớn thợ thủ công kỹ thuật lại với nhau trong thời gian ngắn.
Tân Lăng không nhường bước:
- Sư huynh, ta muốn tìm thầy!
- Thầy? - Hám Phu trầm mặc chốc lát, đột nhiên vỗ tay cười lớn, - Sư muội nói rất đúng! Xe nước nếu thành, phúc trùm thiên hạ, chuyện lợi dân này thầy ắt sẽ đồng ý lên tiếng. Lấy danh vọng của người ra mặt mời gọi, bọn ta mới có thể bớt đi lời lẽ, nhanh chóng đáp ứng nhu cầu về bách công của Khắc quân.
Nhìn vẻ mặt tràn đầy tự tin của hai người, Lý Khắc không khỏi kinh ngạc.
Nghe có vẻ như, thầy của bọn họ không phải là người bình thường đâu nhỉ...
