Một mảnh ghép từ Brooklyn
Có một sự thật đẹp đẽ rằng trong mỗi con người đều ẩn chứa một phần nghệ sĩ. Và có lẽ, rất nhiều nghệ sĩ vĩ đại nhất đã sống và chết đi mà cả thế giới lẫn chính bản thân họ đều không hay biết mình đang sở hữu điều gì. Chẳng phải ai cũng sẽ thấy xót xa nếu một cung điện rộng lớn, với lối kiến trúc tuyệt mỹ, lộng lẫy và được trang hoàng bằng những bức tranh cùng những pho tượng tinh xảo, lại cứ mãi lạnh lẽo, tĩnh lặng, bỏ hoang, mà chủ nhân của nó chưa từng một lần biết đến hay tận hưởng? Nếu sự thật ấy làm bạn buồn lòng, thì hãy cứ buồn đi. Bởi lẽ, có một cung điện mà so với nó, triều đình của những bậc đế vương xa hoa nhất cũng chỉ là những mảnh vải vụn phù phiếm; vậy mà dù nó vẫn luôn chờ đợi, không một ai trong số những người sở hữu nó từng đặt chân vào đó với bất kỳ cảm nhận chân thực nào về vẻ huy hoàng và vinh quang của nó.
Tôi nghĩ chẳng có mấy hành động anh hùng mà không bắt nguồn từ xung năng nghệ thuật. Kẻ làm nên những việc vĩ đại, họ làm vậy xuất phát từ sự nhạy cảm bẩm sinh đối với vẻ đẹp đạo đức. Những người như thế không chỉ là nghệ sĩ, mà chính họ còn là chất liệu nghệ thuật. Washington trong những thời khắc lịch sử trọng đại, Lawrence trên boong tàu đẫm máu của chiếc Chesapeake, Mary Stuart trên đoạn đầu đài, Kossuth trong cảnh tù đày, và Mazzini nơi lưu vong—tất cả những nhà cách mạng và những kẻ đổi mới vĩ đại ấy đều thể hiện những hình thái cao nhất của tinh thần nghệ sĩ. Họa sĩ, nhà điêu khắc, thi sĩ là những người miêu tả vẻ đẹp anh hùng một cách xuất sắc nhất; nhưng chính những con người kia mới là hiện thân của vẻ đẹp anh hùng, là những gì mà nghệ thuật trân quý nhất.
Vậy nên, hỡi những nghệ sĩ trẻ, đừng nói quá nhiều về những bậc thầy cổ xưa, những người chỉ biết vẽ tranh và tạc tượng. Đừng chỉ mải mê học hỏi những tác phẩm của họ. Vẫn còn một ngôi trường cao hơn thế dành cho người muốn nhen nhóm ngọn lửa của mình bằng than hồng từ bàn thờ của thứ nghệ thuật thuần khiết và cao cả nhất. Đó là ngôi trường của tất cả những hành động vĩ đại và những đức tính cao quý, của chủ nghĩa anh hùng, của cái chết của những nhà ái quốc và những vị tử vì đạo—của tất cả những chiến công hiển hách được ghi lại trên những trang sử—những chiến công của lòng quả cảm, sự nhiệt huyết, đức hy sinh và lòng kiên định.
