Tôi đã thử đọc một tập sách được in ấn đẹp đẽ và rất uyên bác về "Lý thuyết Thơ ca", vừa nhận được qua đường bưu điện từ Anh quốc sáng nay—nhưng cuối cùng đành chịu thua vì quá khó nhằn. Dưới đây là một số nét bút nguệch ngoạc ngẫu hứng được viết tiếp sau đó, như tôi tìm thấy trong sổ tay của mình:
Thời trẻ và khi độ tuổi chín muồi, các Bài thơ luôn tràn ngập ánh dương cùng vẻ huy hoàng muôn màu của ban ngày; nhưng khi tâm hồn ngày càng chiếm ưu thế hơn, (dù cõi cảm tính vẫn được dung chứa,) thì Hoàng hôn lại trở thành bầu không gian của nhà thơ. Bản thân tôi cũng từng tìm kiếm, và vẫn luôn tìm kiếm, vầng thái dương rực rỡ ấy, rồi cất lên những lời ca cho tương xứng. Nhưng khi tuổi già đến, ánh sáng lờ mờ lúc chiều tà mới thực sự ý nghĩa đối với tôi biết bao.
Sự đùa giỡn của Trí tưởng tượng, lấy các đối tượng cảm tính của Tự nhiên làm biểu tượng và Đức tin—cùng với Tình yêu và Lòng kiêu hãnh đóng vai trò là động lực vô hình và sức mạnh thôi thúc tất cả, đã tạo nên ván cờ đầy kỳ thú của một bài thơ.
Những nhà giáo hay nhà phê bình tầm thường luôn hỏi rằng: "Nó có nghĩa là gì?" Bản giao hưởng của một nhạc sĩ tài hoa, hay ánh hoàng hôn, hay những con sóng biển xô bờ—chúng có nghĩa là gì? Chắc chắn rằng theo nghĩa tinh tế và khó nắm bắt nhất, chúng đều mang một ý nghĩa nào đó—giống như tình yêu, tôn giáo, và những bài thơ hay nhất vậy;—nhưng ai có thể dò thấu và định nghĩa được những tầng ý nghĩa ấy? (Tôi không hề có ý dùng điều này làm sự biện minh cho những sự cuồng nhiệt hoang dại hay những cuộc trốn chạy điên cuồng—mà là để minh oan cho niềm hân hoan thường trực của tâm hồn trước những điều không thể định nghĩa bằng tư duy lý trí hay sự tính toán).
Ở mức độ xuất sắc nhất, tri thức thi ca cũng giống như những gì ta có thể nghe được từ một cuộc trò chuyện trong chập choạng tối, từ những người nói chuyện ở xa hoặc bị khuất lấp, mà ta chỉ bắt được vài tiếng thì thầm đứt quãng. Phần chưa thể thu nhận được mới thực sự lớn lao hơn nhiều—có lẽ đó lại là điều cốt lõi.
Những đoạn thơ hùng vĩ nhất chỉ có thể cảm nhận bằng một khoảng cách tự do, giống như cách đôi khi chúng ta ngắm những vì sao ban đêm, không phải bằng cách nhìn thẳng vào chúng, mà là nhìn chếch sang một bên.
Gửi một học viên thi ca và cũng là người bạn.)—Tôi chỉ mong đưa bạn vào sự đồng điệu. Chính bộ óc, trái tim và sự tiến hóa của bạn, không những phải thấu hiểu vấn đề, mà còn phải đóng góp phần lớn vào đó.
