Ngày trước nhìn người ta viết lời tựa, hoặc đề tranh, hoặc viết hoành phi, khi ký tên thường đặc biệt ghi chú "thời niên thất thập hữu nhị" (khi ấy bảy mươi hai tuổi), "thời niên bát thập hữu ngũ" (khi ấy tám mươi lăm tuổi) hoặc "thời niên cửu thập hữu tam" (khi ấy chín mươi ba tuổi), tôi liền sinh lòng kính trọng. Người thời Xuân Thu là Vinh Khải Kỳ cho rằng sống đến chín mươi là một niềm vui trong đời, tôi nghĩ những người nắm giữ một vạn tuổi tác có lẽ có một loại niềm vui có thể khoe khoang trước mặt người khác. Chỉ là lúc đó tôi còn cách cái tuổi mạo điệt (tám mươi, chín mươi tuổi) một khoảng rất xa, không biết đến năm tháng nào mới có tư cách khi ký tên cũng viết thêm tuổi tác của mình vào. Tôi đoán chừng lúc ký tên mà viết tuổi của mình vào, tâm trạng lúc đó chắc chắn là đắc ý dạt dào, giống như đang tuyên bố rằng: "Này mấy nhóc, các ngươi đúng là lũ miệng hôi sữa, hôi sữa chưa khô, tuy may mắn thoát khỏi cảnh tã lót, nhưng liệu có đạt được độ tuổi như lão phu đây hay không thì e là hãy còn chưa biết đâu đấy." Phải biết rằng đắc ý thì không nên quên hình, lúc khoe khoang tuổi cao thì năm tháng tương lai đã chẳng còn lại mấy chút. Tục ngữ có câu: "Quan tài là dùng cho kẻ chết, chứ không phải dùng cho người già." Câu nói này không sai, thế nhưng anh thử vén nắp quan tài lên mà xem, những kẻ nằm bên trong rốt cuộc đa phần vẫn là người lớn tuổi. Người trẻ tuổi thì năm tháng tương lai hãy còn nhiều, cho nên chúng ta gọi họ là người giàu có về tuổi tác. Đời người tính bằng tuổi tác, sống nhiều thêm một năm tức là ít đi một năm, con người khi đến lúc tuổi tác ngắn ngủi rồi, thì có gì mà đáng khoe chứ? Tôi bây giờ không còn trẻ nữa, nhìn người ta ký tên kèm theo tuyên bố khi ấy bao nhiêu tuổi, không còn cảm giác hâm mộ nữa. Ngược lại, nhìn những trang tuấn kiệt giàu có về tuổi tác, đôi khi không khỏi vô cùng ngưỡng mộ.

Thực vật khỏa tử và thực vật song tử diệp, tế bào phần thân cây của chúng vì mùa xuân mùa hạ thì sinh trưởng, mùa thu mùa đông thì dừng lại mà hình thành nên cái gọi là vòng tuổi (vòng năm), chúng ta có thể dựa vào đó để biết được tuổi của chúng. Con người không có vòng tuổi, hơn nữa cũng không tiện cắt ngang ra để kiểm tra. Người lớn tuổi thường khiêm tốn gọi đó là mã xỉ đồ tăng (tuổi già vô ích), cũng không có ai vạch miệng họ ra để xem răng của họ cả. Khóe mắt sinh ra vết chân chim, trên mặt rải đầy những đốm đen, đều không nhất thiết là dấu hiệu của sự già nua. Tóc đen hay trắng lại càng không đủ làm bằng chứng. Có người tuổi đang độ xuân xanh mà đầu đã bạc trắng phau phau, có người đã đến tuổi hoàng cẩu (tuổi già) mà trên đỉnh đầu vẫn còn "nỗi oan thấu trời" (tóc không bạc), đây đều là những chuyện thường thấy. Thế nhưng, năm tháng không tha cho một ai, giả mạo thiếu niên rốt cuộc không phải là chuyện dễ dàng. Lực hút của trái đất thì không ai chống đỡ nổi. Trên mặt, trên cổ, trên eo, trên mắt cá chân, da dẻ cùng thịt cứ kéo nhau trĩu xuống, dù cho chưa đến mức "bờm xờm như cằm dê", cái dáng vẻ già nua lụm khụm đó thì không thể gạt được người ta. Những bộ phận khác còn có thể che giấu đi được, chứ gương mặt thì thường xuyên phơi bày ra bên ngoài, trải qua mấy bận gió mưa, bao nhiêu lần sương gió, rốt cuộc vẫn sẽ để lại một vài dấu vết.

Hình như có một số phụ nữ đối với tình trạng trên khuôn mặt lại khá nhạy cảm. Dưới hốc mắt treo hai bọc mỡ, hình dáng đó thực sự không tao nhã chút nào, nhất định phải cắt bỏ phần mỡ trong đó đi rồi mới thấy sảng khoái. Hai má lỏng lẻo, từng đường rãnh kéo thẳng xuống tận cổ, bên dưới cằm lại càng là từng lớp da thịt chồng chất, vậy thì đành phải lên dao kéo, kéo giật cả khuôn mặt lên trên, giống như cách trang điểm của một số diễn viên tuồng Trung Quốc, lông mày với mắt cùng lúc hất ngược lên, hai bên má trở nên phẳng phu trơn láng hơn, nếp nhăn dường như biến mất hoàn toàn. Cái đó gọi là làm đẹp, chỉnh hình, tục gọi là căng da mặt (la pi). Những người thực hiện phẫu thuật căng da mặt đều giấu giếm không cho ai biết, hơn nữa còn rất kiêng kỵ nhắc đến chuyện đó. Cho nên trong các bữa tiệc tùng, nếu có vị cao niên danh vọng mặt không nếp nhăn nào ngồi cùng bàn, chi bằng cứ mập mờ khen ngợi bà ấy có bí quyết giữ gìn nhan sắc, thế nhưng lúc gọi món thì không nên lớn tiếng gọi món sợi gà xào da (kê ti lạp bì).

Kỳ thực từ xưa đến nay cũng không thiếu gì các nam nhân nhiệt tình với việc giữ gìn thanh xuân. Nhan Diên Chi đời Lưu Tống trong "Đình cáo văn" có viết: "Luyện hình chi gia, tất tựu thâm khoáng, hữu phi linh, đán đan thạch, lạp tinh anh, sở dĩ hoàn niên khước lão, diên hoa trụ thái." Đạo gia luyện hình dưỡng nguyên, có thể xác chết thoát xác thăng thiên, há lại chỉ là kéo dài hoa tươi giữ gìn sắc mặt? Đây đều là những thần thoại nói cho có vẻ là vậy. Những kẻ tôn quý làm thiên tử mới thực sự muốn trẻ lại như xưa, trăm phương nghìn kế tìm kiếm tiên đan trường sinh bất lão. Xem ra chỉ có Tấn Hiếu Vũ Đế là người khá thông đản lý lẽ, ông nâng ly rượu chúc tụng sao Chói (tức sao chổi): "Sao Chói, mời ngươi một chén rượu, từ xưa đến nay khi nào có thiên tử muôn năm?" Thế nhưng đại đa số thiên tử hoặc những kẻ gần giống thiên tử đều thích nghe người ta hô to muôn năm vạn tuế không bờ bến!

Ngoài việc sắp sửa xem ngày cưới hỏi trao đổi thiếp canh ra, đối với tuổi thật của người khác vốn dĩ không có sự cần thiết phải đi sâu tìm hiểu thêm. Thế nhưng theo phong tục của chúng ta, sau khi hỏi "quý tính", "đại danh", "phủ thượng", đôi khi sẽ hỏi tiếp "quý canh", "cao thọ". Có người hỏi tôi bao nhiêu tuổi, tôi nói thật theo đúng thực tế là "bảy mươi tám tuổi rồi". Anh ta nhìn tôi từ trên xuống dưới, lắc đầu nói: "Không giống, không giống, trông có vẻ khỏe mạnh lắm, tối đa là năm mươi." Cứ như thể anh ta biết rõ hơn cả chính tôi vậy. Đó là những lời nịnh nọt bằng mặt không bằng lòng, tôi biết chứ, nhưng anh ta vô tình hay hữu ý lại gợi nhắc cho tôi về bốn nỗi khổ của đời người mà tôi vừa mới quên mất. Liệu có thể không nhắc đến tuổi tác, mà nói về chuyện gì khác, ví dụ như thời tiết hôm nay chẳng hạn?

Tuổi tác của phụ nữ là một điều cấm kỵ lớn, không cho phép người khác hỏi đến. Có một vị nữ sĩ rất hào sảng, có người hỏi về tuổi xuân của cô ấy, cô ấy liền thành thật khai báo: "Trên ba mươi, dưới tám mươi." Kỳ thực tuổi tác của con người không dễ gì che giấu cho lắm, chỉ cần bỏ công sức ra khảo cứu một chút, là có thể tìm ra manh mối, tuy không trúng đích thì cũng không còn xa lắm. Làm như vậy, ngoài việc thỏa mãn lòng hiếu kỳ ra, thì chẳng có ý nghĩa bao nhiêu cả. Thế nhưng con người ta vốn dĩ là hiếu kỳ. Có một vị nam nhân nọ tình cờ gặp một vị nữ sĩ trong quán cà phê, dưới ánh đèn mờ ảo, anh ta thực sự không tài nào đoán nổi tuổi tác của đối phương, liền huých tay vào khuỷu tay tôi, lén lút giơ một bàn tay dưới gầm bàn, xòe rộng năm ngón tay, thấp giọng hỏi tôi có đạt đến con số này hay không. Tôi giật mình thót tim, cứ ngỡ anh ta muốn mượn năm vạn đồng, hóa ra là anh ta đang thăm dò xem tuổi xuân của đối phương đã có tròn năm mươi hay chưa. Tôi dùng bốn chữ để đáp lại anh ta: "Can gì đến ngươi?" (Càn khanh để sự?) Có một vị hòa thượng đạo hạnh rất cao, lúc niết bàn nghe nói tuổi thọ đã hơn một trăm tuổi, đem ra khảo cứu thì tranh cãi ồn ào không dứt, theo tôi thấy, việc phỏng đoán tuổi của các nữ sĩ cứ thoải mái rộng tay một chút, chiết khấu bảy phần tám phần để ưu đãi. Còn việc tính toán tuổi tác của các cao tăng cũng có thể thoải mái rộng tay, cộng thêm ba mươi phần trăm đến năm mươi phần trăm nữa.

Con người khi đã đến tuổi chiều hôm, giống như ánh lửa đá ngọn đèn trước gió, tính mạng chỉ còn trong khoảnh khắc, thế nhưng vẫn không thích người khác tiên đoán về ngày tận số của mình. Winston Churchill mừng thọ tám mươi tuổi, một phóng viên tin tức vô ý thức tỏ ý lấy lòng liền nói: "Ngài Churchill, hôm nay tôi vô cùng vui mừng, hy vọng tôi có thể lại đến tham dự bữa tiệc sinh nhật chín mươi tuổi của ngài." Winston Churchill nhún mày nói: "Này anh bạn trẻ, tôi thấy cậu thân thể vô cùng khỏe mạnh, chẳng có lý do gì mà không thể đến tham dự bữa tiệc sinh nhật chín mươi tuổi của tôi cả." Tiên sinh Hồ Thích vốn nổi tiếng là người giỏi ăn nói, đôi khi cũng không tránh khỏi việc lỡ lời, khi ông sáu mươi tám tuổi đến Đài Loan, trong một bữa tiệc chúc mừng đã gặp tiên sinh Tề Như Sơn lớn hơn ông mười mấy tuổi, không có chuyện gì để nói lại nói quàng lên rằng: "Tiên sinh Tề, tôi thấy ngài sống đến chín mươi tuổi thì tuyệt đối không có vấn đề gì." Tiên sinh Tề sững người một lúc rồi nói: "Tôi lại có một câu chuyện thế này, có một vị lão ông tráng kiện, có người nịnh nọt rằng ông ấy có thể sống đến một trăm tuổi, liền nổi giận đổi sắc nói: 'Tôi có ăn cơm của nhà anh đâu, sao anh lại đi giới hạn tuổi thọ của tôi?'" Tiên sinh Hồ vội vàng xin lỗi: "Tôi nói sai lời rồi."