Lý Bạch có câu: "Yến Sơn tuyết hoa đại như tịch" (Tuyết ở Yến Sơn hoa to như chiếu). Câu này không đáng tin, là do thi nhân phóng đại, cũng giống như loại "bạch phát tam thiên trượng" (tóc bạc ba nghìn trượng). Theo báo cáo khoa học, sự hình thành của hoa tuyết tùy thuộc vào tình trạng khí hậu nhiệt độ lúc đó và ở địa phương, loại lớn nhất đường kính ba đến bốn phân. To như chiếu, há chẳng phải một bông tuyết là có thể che l phủ toàn bộ con người sao? Tuyết, càng rơi lớn càng đẹp, miễn là không thành tai họa. Mưa tuyết lất phất, giống như rắc muối trên không trung, giống như bông liễu bay múa, từ từ rơi xuống, thật là thú vị, không ai là không thích. Có người thích mưa, có người khổ vì mưa, chưa từng nghe thấy ai chán ghét tuyết. Ngay cả ở những nơi băng sơn tuyết địa, người Eskimo cũng dùng các khối tuyết để xây thành lều tròn, ở bên trong ấm áp vô cùng.

Thưởng tuyết, trước hết bụng phải không đói. Bằng không trong lúc tuyết gào gió thét, đói rét giáp lai, chỉ e hơi thở không nối tiếp, đâu còn tâm trạng thảnh thơi mà đếm tỉ mỉ "Nhất phiến nhất phiến hựu nhất phiến... Phi nhân mai hoa đô bất kiến" (Từng miếng từng miếng lại từng miếng... bay vào hoa mai đều không thấy)? Hậu Hán có một vị Viên An, tuyết lớn chặn cửa, không có đường qua lại, người ta nói đã chết, Lệnh Doãn Lạc Dương sai người đi dọn tuyết, phát hiện ông đang nằm co quắp trong nhà, hỏi ông vì sao không ra ngoài, ông nói: "Tuyết lớn người người đều đói, không nên làm phiền người." Vị này ngốc đến đáng yêu, bản thân đói, lại suy đoán người khác cũng đói, ta tin rằng lúc Viên An nằm co quắp nhất định không ngâm ra nổi những câu kiểu như "Phong xuy tuyết phiến tự hoa lạc" (Gió thổi mảnh tuyết tựa hoa rơi). Vương Tử Du nhà Tấn ở Sơn Âm, tuyết đêm vừa tạnh, ánh trăng thanh lãng, bỗng nhớ tới người bạn Đản An Đạo ở tận đất Sán, liền ngay đêm đó ngồi thuyền nhỏ đến thăm, suốt đêm mới tới, đến cửa lại không vào mà quay về. Giả sử không có trận tuyết lớn đó, ông vốn dĩ sẽ không nổi lên cái hứng thú kỳ lạ này, giả sử bản thân ông cháo rau không nối tiếp, ông cũng sẽ không tao nhã đến mức đêm hôm ngồi thuyền nhỏ đi chuyến tay không. Đến như một môn phong gia nhà Tạ An Thạch, ngày tuyết lạnh cùng con cháu ngâm thơ, lại càng là chuyện của nhà phú quý.

Một bông tuyết chứa vô số tinh thể, một hạt tinh thể lại có rất nhiều mặt, mỗi một mặt đều phản chiếu ánh sáng, cho nên tuyết mới tỏ ra trắng muốt như thế. Thời trẻ ta nghe nói trước kia có câu chuyện nấu tuyết luận trà, nhất thời tò mò, bèn ra sân hứng lấy lớp bề mặt của trận tuyết mới rơi, cho vào bình nấu thành nước, đun sôi, đi bảy bước, dùng ấm Nghi Hưng nhỏ, pha trà Đại Hồng Pao, rót vào chén trà nhỏ, nhấm nháp tỉ mỉ, nâng chiếc chén đã uống cạn đưa lên mũi hít mạnh hai ba lần — ta hoàn toàn không cảm thấy hai nách sinh phong, ngược lại cảm thấy cuống lưỡi rảnh rỗi mỏi mệt. Ta lại kiểm tra lại số nước tuyết còn thừa, dường như có sự cần thiết phải đánh phèn! Ô nhiễm không khí, tuyết cũng không thể giữ được sự thanh bạch của mình. Có một năm, ta đi làm nhiệm vụ trên con đường Biện Lạc, dọc đường xe hỏng, đúng lúc tuyết rơi dày đặc, trước không tới thôn sau không tới tiệm, bụng đói cồn cào, bèn đến quán cỏ ven đường mua đồ ăn, chủ quán đãi ta mì suông, ta mừng rỡ khôn tả. Thế nhưng nấu mì không có nước, chủ quán lấy chậu rửa mặt, múc tuyết đọng bên đường, nấu mì với thứ nước tuyết đục ngầu. Dù nói người đói dễ ăn, bát mì suông nước canh thế này cũng chẳng phải là thứ dễ nuốt cho lắm. Từ đó đối với tuyết, ta cảm thấy chỉ có thể đứng nhìn từ xa, không thể đùa giỡn cợt nhả. Tô Vũ đói nuốt thảm khát uống tuyết, cái đó là chuyện khác.

Điểm đáng yêu của tuyết nằm ở chỗ nó bao trùm đại diện, bao phủ vạn vật, không có sự khác biệt. Đêm đông ôm chăn đi ngủ, cảm thấy khí lạnh tập kích người, co ro không dám động đậy, tờ mờ sáng mở mí mắt, chỗ khe cửa sổ rèm cửa sổ có ánh sáng mạnh chiếu rọi khác hẳn ngày thường, đứng dậy đẩy cửa nhìn ra — a! Một thế giới bạc trắng một màu. Cành trúc lá thông đội những đống tuyết trắng, những cội cây già nua nhánh nhú cũng đều được viền mép bạc. Cửa son và nhà tranh đều nhận sự thấm nhuần của nó, thềm ngọc lan can chạm trổ với nhà cửa nghèo hèn không có sự đối đãi khác biệt. Những cái hố cái vũng trên mặt đất, những cành khô khúc gãy trên mặt băng, những rơm rác bừa bộn trên mặt đường, tất cả đều trùm dưới một chiếc áo hạc mà ông trời ném xuống. Tuyết chính là vô tư như vậy, trang hoàng những sự vật tốt đẹp, cũng che giấu tất cả sự dơ bẩn, mặc dù không thể che giấu quá lâu.

Điểm có ích nhất của tuyết đối với con người là ở phương diện làm nông, chúng ta trông trời ăn cơm, từ xưa đến nay đều nhìn sắc mặt của ông trời, "Trời mây cùng nhau, mưa tuyết lất phất... Đã thấm đã đủ, sinh ra trăm vạn loài cho ta." Câu tục ngữ nói "Tuyết lành báo năm được mùa", tức là tuyết đọng mùa đông năm nay, năm sau sẽ được mùa là thế. Không cần phải "Tuyết lớn tới mức che mắt trâu", chỉ dày một tấc là có thể trở thành nguồn nước ngầm đủ dùng. Lại có người nói tuyết hợp với lúa mì mà trừ được châu chấu, bởi vì châu chấu đẻ trứng xuống đất, tuyết sâu một thước thì chui xuống đất một trượng, ngay cả tai họa sâu bọ cũng bao trị hết. Bản thân ta cũng có một chút kinh nghiệm tương tự, trước thềm có hai luống hoa thược dược, dưới hiên phòng sách có một luống lan tiêu, mùa đông mấy trận tuyết lớn quét dọn tích lại, đắp lên các luống hoa bồn hoa, không chỉ có thể giúp rễ hoa giữ ấm, hơn nữa sang xuân tuyết tan thành nước tưới tiêu tự nhiên, lúc đất đai hồi sinh quả nhiên mầm non phơi phới mọc lên, phát triển vô cùng tươi tốt, hoa nở cụm này đến cụm khác. Ta lúc bấy giờ cảm thấy có ý nghĩa hơn là nặn người tuyết.

Nghe nói có một vị kiêu hùng từng ngâm một bài thơ vịnh tuyết rằng: "Chó vàng trên mình trắng, chó trắng trên mình sưng, ra cửa một tiếng hét, thiên hạ một mối thống nhất." Tục ngữ có câu "Quan lớn dễ ngâm thơ", huống chi là một vị kiêu hùng vào lúc gặp gỡ thời cơ đắc ý thỏa chí? Bài thơ này không phải là không có một chút sự khéo léo trong tư duy, chỉ là sự thú vị thô kệch đến mức buồn cười, cái này đại khái có liên quan đến xuất thân và khí chất. Tương truyền hoàng đế Pháp Louis XIV viết một bài thơ vần ba đoạn, tự đắc vô cùng, xin ý kiến nhà thơ kiêm nhà phê bình Boileau, Boileau nói: "Bệ hạ không gì là không làm được, bệ hạ muốn làm một bài thơ tồi, quả nhiên đã làm thành công." Bài thơ vịnh tuyết của vị kiêu hùng chúng ta, cũng nên xem là một bài thơ tồi rất xuất sắc.