① Bài này và bài tiếp theo "Đàn ông", tác giả có ý vạch ra cái xấu của phụ nữ và đàn ông, chứ không phải phủ định toàn bộ họ.
—— Ghi chú của biên tập viên.
Có người nói phụ nữ thích nói dối; nếu như những câu chuyện do phụ nữ bịa ra đều có thể thu tiền bản quyền, thì họ rất dễ trở nên giàu có. Vấn đề này nằm ở chỗ thế nào gọi là nói dối. Nếu dùng một chút trí khôn nho nhỏ để giải tỏa sự ngượng ngùng nho nhỏ trước mắt, giành lấy một chiến thắng nho nhỏ về mặt tinh thần, từ đó hy sinh một chút xíu sự thật, điều này cũng có thể coi là nói dối, vậy thì phụ nữ quả thực khá giàu thiên phú nói dối. Có những ví dụ cụ thể. Bạn chưa từng đi mua đồ với phụ nữ sao? Nhất là mua vải vóc, cô ấy chẳng bao giờ nói một cách dứt khoát là muốn may áo gì, muốn mua vải gì, dự định chi bao nhiêu tiền. Cô ấy nhất định phải lựa ngược chọn xuôi, lật tung mọi thứ, đồng thời trong miệng lẩm bẩm không ngừng, không chê xấp vải này quá mỏng thì cũng trách xấp vải kia hoa văn quá cũ, cái này không chịu được giặt, cái kia không chịu được nắng, cái này co rút nhiều, cái kia khổ vải hẹp, chê bai người ta chẳng đáng một xu. Thực ra, hoàn toàn không phải như vậy, cô ấy chỉ chê giá tiền quá đắt mà thôi! Nếu giá tiền rẻ, các khuyết điểm khác đều không thành vấn đề, mà ngay cả món vốn không định mua cũng sẽ mua về cất trữ. Một người phụ nữ nếu vì than đắt mà không nhóm lò than, cô ấy nhất định sẽ giải thích với người khác rằng: "Mùa đông nhóm lò than là mất vệ sinh nhất, đến mùa xuân rất dễ bị đau họng!" Mái nhà bị rò rỉ, rơi xuống một mảng vữa to bằng cái chậu, trong lúc chưa sửa chữa, người phụ nữ sẽ giải thích với người ta như thế này: "Tôi dự định lắp đèn điện ở chỗ này." Người phụ nữ tự mình ra chợ mua thức ăn thường chỉ thừa nhận đi dạo và hít thở không khí sạch là lý do duy nhất để cô ấy ra chợ. Người phụ nữ thèm muốn xe hơi thường tỏ ra mình ghét nhất mùi xăng. Người phụ nữ ngồi hàng ghế giữa xem kịch thường nói ngồi hàng ghế đầu hạng nhất là không thoải mái nhất. Một người phụ nữ tặng đồ cho người khác nhất định sẽ nói: "Thật sự không mua được món gì tốt cả...", thực ra món đồ này vốn không phải do cô ấy mua, mà là người khác tặng cho cô ấy. Một người phụ nữ tỏ ý muốn đi dạo phố với bạn, thực ra là cô ấy tiện thể muốn mua đồ. Tóm lại, phụ nữ luôn thích vòng vo tam quốc, tung ra một làn khói nhỏ, vô thưởng vô phạt mà lại khá giữ thể diện. Đây cũng là nghệ thuật, Oscar Wilde chẳng từng nói "Nghệ thuật chính là nói dối" đó sao? Những ví dụ này cũng chỉ mới là một số lời nói dối không có bản quyền mà thôi.
Phụ nữ dễ thay đổi, ít nhiều đều có nét kiểu Hamlet, không đưa ra được quyết định; vấn đề lớn như kết hôn ly hôn, vấn đề nhỏ như thay áo thay giày, đều thường trong lòng trải qua đọc lần một, đọc lần hai, đọc lần ba, sau khi thông qua lại đưa ra thảo luận lại, thảo luận lại rồi lại phủ quyết, phụ nữ sau khi quyết định một việc vẫn có thể tùy thời quay ngoắt một trăm tám mươi độ, làm ra chuyện hoàn toàn trái ngược với quyết định ban đầu, khiến người ta không sao theo kịp. Vì thay đổi quá nhanh nên dễ cho người khác ấn tượng "mong manh". Shakespeare có câu nói nổi tiếng: "'Mong manh' thay, tên của ngươi là 'đàn bà!'" Nhưng sự mong manh này không phải lúc nào cũng khiến phụ nữ chịu thiệt. Thứ gì càng mềm dẻo thì càng khó bị bẻ gãy. Phụ nữ không chỉ dễ thay đổi trong việc quyết đoán, ngay cả vị trí của một chiếc ghim cài nhỏ cũng thường xuyên đổi, buổi sáng ở cổ áo, buổi chiều có khi đã dời lên tóc. Ba chiếc ghế sofa có thể xếp ra vô số thế trận; vài sợi tóc có thể chải ra vô số kiểu dáng, nói đến trang phục, sự biến hóa nhiều đến mức thường đạt đến độ nực cười. Mũ của phụ nữ phương Tây có thể là một chiếc lông gà, có thể là nửa cái nồi sắt, hoặc là một cái ky xúc rác. Áo dài của phụ nữ Trung Quốc sự biến hóa cũng đủ nhiều, khi cổ áo cao có thể khiến cô ấy trông như một con hươu cao cổ, khi tay áo ngắn thì thèm đực cho hai nách sinh gió, còn như khuy cài kết hoa, viền mép thêu hoa thì lại càng biến hóa khôn lường. "Thượng đế cho cô ấy một gương mặt, cô ấy có thể tạo ra một gương mặt khác." "Phụ nữ là làm từ nước", là nước chảy, không phải nước đọng.
Phụ nữ giỏi khóc. Xét từ một phương diện, khóc thường là vũ khí của phụ nữ, rất ít người có thể chống lại sự rửa tội bằng nước mắt này của cô ấy. Tục ngữ có câu: "Một khóc, hai ngủ, ba thắt cổ", cái chiêu "một khóc" này quả thực thế khó mà đỡ nổi. Nhưng xét từ phương diện khác, khóc cũng thường là "van an toàn" trong nội tâm của phụ nữ. Sức chịu đựng của phụ nữ thật vĩ đại, cô ấy vì đàn ông, vì con trẻ mà có thể chịu đựng những uất ức khó tha thứ. Phụ nữ đối với sự hưởng thụ của bản thân thì đa số luôn thuộc "phái Khắc kỷ". Đàn ông không có ở nhà, cô ấy có thể lập tức biến thành người ăn chay, trong lò sưởi có thể bò ra chuột, mở đèn điện thì sợ tốn điện, tắt đi lại sợ hỏng công tắc. Bình thường vốn đã cực kỳ khắc khổ, một khi tinh thần lại chịu kích động thì không thể chịu đựng thêm được nữa, một bụng đau thương oán giận tự nhiên hóa thành từng trận nước mắt nước mũi, từ "van an toàn" tuôn ra ồn ồn, nhường lại gian phòng trái tim trống rỗng để tiếp tục tiếp nhận thêm nhiều uất ức. Phụ nữ rất ít khi đứng đường chửi rủa (chửi đổng thì thành mụ chửi đổng, thực ra rất ít), rất ít khi xắn tay áo múa nắm đấm, nhưng tuyến lệ lại khá phát triển. Người giỏi khóc cũng thường giỏi cười, cười tủm tỉm, cười khẩy, cười khúc khắc, cười ha hả, nụ cười thường trực trên mặt phụ nữ, gương mặt cười này thường trở thành tấm hộ chiếu hiệu quả nhất. Phụ nữ giống trẻ con nhất, cô ấy có thể vì một tư thế buồn cười mà cười đến ngả nghiêng, đau cả bụng, chảy nước mắt, thậm chí nhào lộn! Bi ai và vui vẻ đều như luôn chực chờ, chỉ cần chạm vào là bùng phát.
Cái miệng của phụ nữ hầu như dùng vào việc nói năng là nhiều. Con gái từ nhỏ đã thường ăn nói lưu loát, ngay cả học ngoại ngữ cũng dễ dàng trôi chảy, không giống như trong miệng ngậm một cái lưỡi lớn. Đến khi lớn lên, tụ tập thành nhóm ba nhóm bốn, bàn ra tán vào, giọng trong trẻo, tiếng to cao, như ve kêu, như ếch nhái, đúng là bằng cả mấy dàn nhạc thổi sáo! Đến khi tuổi tác lớn hơn, chẳng may rơi vào kiểu "lưỡi dài" thì chuyện nhà đông chuyện nhà tây, thêu dệt gièm pha, đâm thọc biết bao chuyện đúng sai, gây ra vô số điều tiếng; chẳng may rơi vào kiểu "vòi bình tưới" thì vụn vặt rườm rà, cằn nhằn dầm dề, một việc phải nói biết bao lần, một câu phải nói biết bao bận, như nước phun từ bình tưới, muôn dòng cùng chảy, ai gặp cũng tan tác, không thể lại gần! Có người mua cho vợ một chiếc áo khoác lông thú, bạn bè hỏi anh ta: "Cậu làm vậy là để cô ấy cảm thấy thoải mái sao?"
Người đó trả lời: "Không, là để cô ấy nói ít lại!"
Phụ nữ nhát gan, nhìn thấy một con chuột mà ngất xỉu tại chỗ thì ở nước ngoài không tính là chuyện lạ. Phụ nữ Trung Quốc nhát gan không đến mức này, nhưng một tiếng sét đánh khiến cô ấy nắm chặt tay hai người vú nuôi mà vẫn run rẩy không ngừng thì lại quả thực có chuyện đó. Đây không phải là làm bộ làm tịch, không phải cố ý tỏ ra trước mặt đàn ông để cho anh ta có cơ hội ưỡn ngực nói: "Đừng sợ, có anh đây!" Cô ấy là sợ thật. Trong bóng tối hoặc nơi hoang vắng không có người, cô ấy sợ; chẳng may có người, cô ấy càng sợ hơn! Mổ trâu mổ dê vốn dĩ không phải việc của phụ nữ, mà làm gà làm cá cũng chẳng phải không tốn chút sức lực. Nguyên do nhát gan đại khái chủ yếu là do thể lực không đủ. Thân nhiệt của phụ nữ hình như thấp hơn một chút, có nhiều phụ nữ sợ béo nên ăn không cầu no, dinh dưỡng không đủ, cộng thêm sợ đùn đùng nên mặc áo quần mỏng manh, đến mùa đông run rẩy cầm cập, tất mỏng như cánh ve, làm cho bắp chân bị rét đến mức biến thành màu "ngó sen ngâm gạo", hai bàn chân đặt trong chăn cả đêm cũng không ấm lên nổi, hai tay ôm túi nước nóng, ôm từ tháng tám ôm đến tháng năm năm sau mà vẫn không lỡ buông tay. Đấu tranh chống lại đói rét còn không kịp, làm sao mong cô ấy gan bự cho được.
Sự thông minh của phụ nữ có nhiều chỗ không ai bằng, một sợi chỉ cotton chỉ một cái là xỏ ngay qua lỗ kim, rồi một cái là thắt ngay được một nút ở cuối sợi chỉ, sau đó kéo thẳng sợi chỉ ra rồi trên răng làm "bốp bốp" hai tiếng, mũi kim quẹt nhẹ trên tóc hai cái là có thể bắt đầu giải quyết vô số phiền ngoái không hề nhỏ trong đời người, chẳng hạn như đơm lại chiếc khuy áo sơ mi, vá lại lỗ thủng trên đôi tất. Còn như mấy thanh tre, trên dưới đan ra biết bao nhiêu thứ đồ vật thì càng khiến người ta phải trầm trồ khen ngợi. Người phụ nữ có học thức thì sáng lập "salon", đối với bất kỳ vấn đề nào cũng có thể tiếp tục bàn luận trên nửa tiếng đồng hồ, không những không khiến người ta buồn ngủ mà còn khiến người ta nghi ngờ cô ấy là người trong nghề.