Tinh Thanh và tôi, phân công hợp tác, nuôi hắn lớn nhường này, thật không dễ dàng gì. Tôi phụ trách mua cá, thỉnh thoảng vác từ chợ về mười, tám cân cá, dự trữ trong tủ lạnh; tiếp theo là mỗi ngày nấu cá, phải ăn ít chia làm nhiều bữa, mỗi bữa phải ấm nóng vừa độ, có lúc một canh một cá, có lúc một canh hai cá, ngoài cá tươi ra còn kèm cá đóng hộp; nấu cá xong phải gỡ xương, đây là theo dặn dò của bác sĩ thú y Cố Thái Đường tiên sinh! Xương dăm mà mắc ở cổ họng mèo thì phẫu thuật rất phiền phức. Ngoài cá ra còn phải tìm chỗ nhổ ít cỏ tươi cho hắn ăn, "Người không có của hoạ ngoại không giàu, ngựa không cỏ hoang không béo", loài mèo cũng vậy.
Tinh Thanh phụ trách việc vệ sinh cho mèo, bao gồm xức phấn tắm rửa, cắt móng tay, móc tai, quan trọng nhất là lúc nào cũng dọn dẹp phân cho hắn, công việc này không hề nhẹ nhàng. Sáu năm ròng rã, mèo ta lớn lên mập mạp béo tốt, bụng phệ tròn vo, đi đứng lững chững, lúc ngồi xổm thì hiên ngang bất động, có khách nhìn thấy liền cảm thán rằng:
"Quả thực giống như một vị chủ tịch hội đồng quản trị!"
Mèo cũng giống như người, có cá tính. Hoàng tử Mèo trắng không thuộc cái kiểu "vẫy gọi liền đến, xua tay liền đi". Hắn dường như có lòng tự trọng của mình. Có lúc tôi gọi hắn qua, hắn liếc tôi một cái, đợi tôi gọi ba bốn tiếng sau mới chịu thong thả bước qua, chứ không hề nhảyót lên đầu gối, mà nằm ở bên cạnh tôi nơi với tay là có thể vuốt ve được. Nếu giục giã thêm nữa, có lúc hắn cũng dịch chuyển cơ thể lại gần tôi hơn. Đa phần là hắn phớt lờ tiếng gọi của tôi. Hắn nằm như cung, ngồi như chuông, tự tìm niềm vui, coi như không có ai xung quanh. Ít nhất là giữ khoảng cách với con người.
Cũng có lúc hắn chủ động đến gần tôi, đó là khi hắn đói. Hắn dường như biết tôi điếc, không nghe thấy tiếng kêu "meo meo" của nó, bèn dùng đầu cọ cọ vào chân tôi. Bị cọ liên tiếp như vậy, tôi đành phải dọn cơm cho hắn. Nếu tôi ngủ quên, hắn sẽ nhảy lên giường húc tôi ba cái. Mèo có tướng ăn, chưa bao giờ ăn uống vứt bừa bãi, luôn ăn từ một bên ăn đi, mỗi bữa nhất định sẽ chừa lại một chút, lát sau lại quay lại ăn sạch. Mỗi ngày không chỉ ba bữa, sau bữa ăn nhất định sẽ cử hành cái nghi thức "mèo rửa mặt" nổi tiếng đó, rửa mặt chưa xong, hắn tuyệt đối không bỏ đi, nhưng rửa xong là hắn liền lăn ra ngủ khò khò. Giấc ngủ này có thể kéo dài bốn năm tiếng thậm chí bảy, tám, chín tiếng, không nhất thiết chỉ là "chợp mắt" (catnap). Tôi thấy dáng vẻ hắn ngủ say sưa thoải mái như vậy, chưa từng nỡ lòng nào quấy rầy hắn. Ăn rồi ngủ, ngủ rồi ăn, cuộc sống này chẳng phải quá đơn điệu hay sao? Thế nhưng tôi nhớ lại bài thơ đáp lời người hỏi đạo của Vương Dương Minh: "Đói đến ăn cơm mệt đi ngủ, duy có việc tu hành này là huyền lại càng huyền. Nói với người đời hoàn toàn chẳng tin, lại cứ hướng ra ngoài thân mà tìm thần tiên", mèo ta hình như đã tu hành đến nơi đến chốn rồi. Mấy ai có thể giống như mèo lòng dạ không vướng bận, lúc ăn thì ăn, lúc ngủ thì ngủ, mà không có việc nhàn rỗi vướng bận trong lòng?
Mèo đối với nhu cầu của tôi rất hạn chế, chẳng qua là muốn ăn có cá mà thôi. Samuel Johnson tiến sĩ thế kỷ XVIII ở nước Anh, trong nhà ngoài việc phụng dưỡng vài vị hàn sĩ một người mù ra thì còn nuôi một con mèo mà ông vô cùng cưng chiều, ông thỉnh thoảng lại ra phố mua hàu cho nó ăn. Nhìn mèo (hoặc động vật khác) ăn món chúng thích, là một niềm vui, chứ không hề hy vọng được báo đáp. Chó giữ cửa, gà gáy sáng, mèo có thể làm gì chứ? Bắt chuột ư? Nhà tôi không có chuột. Mèo thỉnh thoảng nhảy lên bàn làm việc của tôi, nằm bò lên bản thảo của tôi mà ngủ thiếp đi, hoặc cuộn mình dưới ngọn đèn bàn mượn hơi nóng tỏa ra từ bóng đèn để mà rừ rừ ngủ gật, những lúc này tôi không hề hiểu lầm, tôi không cho rằng hắn cố ý đến để phá vỡ sự cô quạnh của tôi. Là hắn cô đơn, muốn tôi đến bầu bạn với hắn, chứ không phải thấy tôi cô độc mà hắn đến bầu bạn với tôi.
Tuổi thọ của mèo có hạn, ngày tháng còn lại của người già chẳng còn bao nhiêu. "Khoảnh khắc vui vẻ hãy cùng thân mật." Nay gặp sinh nhật sáu tuổi của hắn, không thể không ghi chép lại.
Ngày 30 tháng 3 năm Dân quốc thứ 73 (1984)
