Một trong những điều giật mình kinh hãi nhất, chính là nhìn kim giây trên đồng hồ nhích từng chút một, mỗi một nhịp nhích lại biểu thị tuổi thọ của chúng ta đã ngắn lại một phần. Lại nhìn cuốn lịch treo tường có thể xé đi từng tờ từng tờ, mỗi ngày xé đi một tờ lại biểu thị tuổi thọ của chúng ta lại ngắn đi một ngày. Bởi vì thời gian chính là sinh mệnh. Không ai là không yêu quý sinh mệnh của mình, nhưng rất ít người trân trọng thời gian của mình. Nếu muốn làm một chút việc gì đó trong quãng đời còn lại, học một chút kiến thức gì đó, làm phong phú bản thân, giúp đỡ người khác, khiến cho sinh mệnh trở nên có ý nghĩa, không hoài phí đời người, vậy thì không thể lãng phí thời gian.

Đạo lý này ai ai cũng hiểu, thế nhưng rất ít người thực sự có thể tích cực, không ngừng nghỉ mà biết tận dụng thời gian của mình.

Chính tôi cũng là một kẻ lãng phí rất nhiều thời gian. Tôi không đánh mạt chược, tôi không thường xuyên nghe hát xem phim, mấy năm mới có một lần, tôi không xem ti vi lâu, thường chỉ xem nửa tiếng, tôi cũng không sang nhà hàng xóm buôn chuyện phiếm. Có người hỏi tôi: "Vậy phần lớn thời gian anh dùng để làm gì?" Tôi đau đớn tự kiểm điểm lại, tôi phát hiện ra, ngoài những việc bắt buộc do công việc và các hoạt động tình nghĩa không thể tránh khỏi ra, phần lớn thời gian của tôi đều bị lãng phí. Lẽ ra tôi nên tập trung tinh thần, đọc những cuốn sách mà mình chưa từng đọc, lẽ ra tôi nên tận dụng toàn bộ thời gian, viết những thứ mình muốn viết, thế nhưng tôi lại không làm như vậy. Rất nhiều thời gian của tôi cứ mơ hồ hỗn độn trôi qua, "Thiếu tráng bất nỗ lực, lão đại đồ thương bi."

Ví dụ như việc tôi dịch Shakespeare, vốn dĩ lên kế hoạch vào thời gian rảnh rỗi ngoài giờ học mỗi năm dịch hai bộ, hai mươi năm là có thể hoàn thành, thế nhưng tôi đã dùng tới ba mươi năm, nguyên nhân chính là do lười. Sở dĩ bản dịch được hoàn thành, chủ yếu là vì sống khá thọ, vô cùng nguy hiểm hiểm trở. Sau khi dịch xong, tuy vẫn có kế hoạch công việc, nhưng thể lực dần suy giảm, có cảm giác lực bất tòng tâm. Giả sử khi còn trẻ tự roi vướng thúc ép bản thân, nay hẳn đã có thể hiện tốt hơn hoặc nhiều hơn. Thế nhưng hối hận thì đã muộn.

Lại ví dụ như, với tư cách là một người Trung Quốc, kinh thư không thể không đọc. Tôi qua tuổi ba mươi mới biết được tầm quan trọng của việc đọc sách tự học. Tôi lật giở, tôi khoanh tròn chấm điểm, thế lúc kiên trì không đủ, lúc làm lúc bỏ. "Ngũ thập dĩ học Dịch, khả dĩ vô đại quá hĩ", tôi nay đã qua tuổi tám mươi, mà vẫn chưa từng tiếp xúc qua Kinh Dịch, nói ra thật hổ thẹn. Sách lịch sử cũng rất quan trọng. Lúc tôi xuất ngoại du học, cha tôi mua một bộ Tiền Tứ sử bản in thạch Đồng Văn, nhét đầy một nửa không gian rương hành lý của tôi, tôi lăn lộn ở nước ngoài mấy năm rồi lại mang nguyên vẹn Tiền Tứ sử đóng gói mang về nước. Cho đến bốn mươi năm sau mới gom đủ dũng khí đọc qua "Thông Giám" một lượt. Bây giờ những cuốn sách tôi muốn đọc quá nhiều, sâu sắc cảm nhận được thời gian có hạn.

Bất kể làm việc gì, cơ thể khỏe mạnh là điều kiện cơ bản. Lúc tôi đi học ở trường, có cái gọi là "vận động bắt buộc", tôi từng đá rách mấy đôi giày bóng, đánh gãy mấy chiếc vợt bóng. Cho nên may mắn duy trì được thể lực ở mức giới hạn tối thiểu. Về già từng tập Thái Cực quyền mấy năm, hiện tại thì chỉ đi bộ vận động gân cốt mà thôi. Nhắn gửi mấy lời đến các bạn trẻ, nhất định phải kiên trì bền bỉ tham gia vận động, đây không phải là vui đùa, không phải là lãng phí thời gian. Cơ thể khỏe mạnh mới là vốn liếng thực sự để làm người làm việc.