“Tuy vậy, tôi vẫn xoay sở tự lo liệu được cho bản thân tới tận đầu mùa đông năm sau, khi ấy tôi lại đến ngỏ lời với người bạn tôi là ông Supple, và được tiếp đón vô cùng niềm nở. ‘Tôi vẫn đang suy nghĩ về việc của anh, anh Melopoyn,’ ông ấy nói, ‘và quyết định cho thấy tôi quan tâm đến quyền lợi của anh thế nào bằng cách giới thiệu anh với một vị quý tộc trẻ mà tôi quen biết, người nổi tiếng là có con mắt thẩm mỹ tinh tế đối với các vở kịch, và mặt khác cũng là một nhân vật có thế lực đến mức, một khi ngài ấy đã chấp thuận vở kịch của anh, sự bảo trợ của ngài ấy sẽ nâng đỡ nó chống lại mọi nỗ lực của sự đố kỵ và dốt nát; vì tôi xin đảm bảo với anh rằng, chỉ riêng tài năng thôi thì chưa thể đem lại thành công. Tôi đã nói trước về tác phẩm của anh với Lord Rattle, và nếu anh ghé qua nhà tôi trong một hoặc hai ngày tới, anh sẽ có một bức thư giới thiệu gửi tới ngài ấy.’ Tôi vô cùng xúc động trước tấm chân tình này của ông Supple; và coi như việc của mình đã xong xuôi, tôi liền trở về nhà kể lại vận may của mình cho người chủ nhà nghe, để giúp tôi trông có vẻ bảnh bao hơn trước vị ân nhân, ông ấy đã dùng chính uy tín của mình để mua cho tôi một bộ quần áo mới.

“Để không làm phiền anh với những chi tiết vụn vặt, tôi đã mang vở bi kịch của mình đến dinh của ngài ấy, và gửi nó kèm theo bức thư của ông Supple qua một tên đầy tớ, kẻ này theo lệnh chủ đã bảo tôi quay lại sau một tuần. Tôi đã làm theo, và được yết kiến quý ngài, người đã tiếp đón tôi rất nhã nhặn, bảo rằng ngài đã đọc qua vở kịch của tôi, và xét toàn cục thì đó là bản thảo đầu tay hay nhất mà ngài từng thấy; nhưng ngài có đánh dấu một số chỗ bên lề mà ngài nghĩ có thể sửa lại cho tốt hơn. Tôi vô cùng sung sướng trước cách tiếp đón này, và hứa hẹn (với vô vàn lời cảm tạ trước lòng quảng đại của quý ngài) sẽ hoàn toàn tuân theo lời khuyên và sự chỉ bảo của ngài.”

“‘Vậy thì,’ ngài nói, ‘hãy chép lại một bản thật sạch với những chỗ sửa đổi tôi đã đề xuất, và mang đến cho tôi càng sớm càng tốt; vì tôi quyết định sẽ đưa nó lên sân khấu vào mùa đông này.’ Anh có thể chắc chắn rằng tôi đã bắt tay vào nhiệm vụ này với sự hăng hái; và mặc dù tôi thấy những nhận xét của quý ngài nhiều hơn tôi tưởng và ít quan trọng hơn tôi đợi chờ, tôi nghĩ việc tranh cãi về những chuyệnn vặt vãnh với ân nhân không có lợi cho mình; thế nên tôi đã biên soạn lại nó theo ý muốn của ngài trong chưa đầy một tháng.

“Khi tôi mang bản thảo đến diện kiến ngài, tôi bắt gặp một diễn viên đang ăn sáng cùng quý ngài, người liền lập tức giới thiệu tôi làm quen với anh ta, và bảo anh ta đọc một cảnh trong vở kịch của tôi. Anh ta hoàn thành nhiệm vụ này rất vừa ý tôi, xét về mặt điểm nhấn và cách phát âm; nhưng anh ta lại tỏ thái độ khó chịu với một vài từ ở mỗi trang, khi tôi cả gan đứng lên bào chữa, Lord Rattle liền bảo tôi bằng một ánh mắt cương quyết rằng tôi không được phép tranh cãi với anh ta, người đã là một diễn viên suốt hai mươi năm trời và am hiểu nghệ thuật sân khấu hơn bất kỳ ai còn sống. Tôi buộc phải chịu thua; và quý ngài đề xuất chính diễn viên ấy sẽ đọc toàn bộ vở kịch vào buổi tối, trước một số quý ông quen biết mà ngài sẽ triệu tập đến nhà trọ của mình vì mục đích đó.

“Tôi đã có mặt trong buổi đọc kịch ấy; và tôi xin thưa với anh, bạn hiền của tôi, rằng chưa bao giờ trong suốt cuộc đời mình tôi lại phải trải qua một thử thách khắc nghiệt đến thế vào thời điểm đó; vì mặc dù người diễn viên có thể là một người rất chân thực và là một nghệ sĩ giỏi, anh ta lại cực kỳ dốt nát và kiêu ngạo, đưa ra hàng ngàn sự phản đối phù phiếm mà tôi không được phép trả lời. Dù vậy, nhìn chung tác phẩm vẫn được vỗ tay khen ngợi nhiệt liệt; các quý ông có mặt ở đó, những người mà tôi hiểu là những người có gia thế, đã hứa sẽ nâng đỡ và ủng hộ nó hết sức có thể; và Lord Rattle, đảm nhận rằng ông ấy sẽ đóng vai trò như một người vú em tận tụy cho nó, bảo tôi hãy mang nó về nhà và sửa lại ngay lập tức theo những nhận xét của họ. Tôi đành phải chấp thuận quyết định của ngài và thực hiện những chỉ thị của ngài với tất cả sự khẩn trương trong khả năng của mình; nhưng, trước khi tôi có thể trình bày bản sao mới, người bạn tốt của tôi là ông Supple đã chuyển nhượng quyền sở hữu và bằng sáng chế của mình cho một ông Brayer nào đó; thế nên tôi phải tạo mối quan hệ mới với người quản lý mới. Nhiệm vụ này đã được Lord Rattle đảm nhận, vì ngài có quen biết với ông ta, và đã giới thiệu tác phẩm của tôi mạnh mẽ đến mức nó đã được tiếp nhận.

“Lúc ấy tôi tự coi mình như đang đứng trước ngưỡng cửa gặt hái thành quả của bao công sức lao động. Tôi chờ đợi vài ngày vớiσ sự kỳ vọng nó sẽ được đưa vào tập dượt, và lấy làm lạ trước sự chậm trễ, liền tìm đến vị ân nhân đáng kính của mình, người đã biện hộ cho ông Brayer vì trăm công nghìn việc ngập đầu mà ông ấy đang vướng vào, và bảo tôi hãy cẩn thận đừng làm phiền người nắm giữ bằng sáng chế. Tôi ghi khắc lời cảnh báo này trong lòng, và cố gắng kiên nhẫn thêm đúng ba tuần nữa; cuối cùng thì quý ngài cũng cho tôi hiểu rằng ông Brayer đã đọc vở kịch của tôi, và thừa nhận nó có những giá trị không thể chối cãi; nhưng, vì từ lâu ông ấy đã hứa trước với một tác giả khác, ông ấy không tài nào công diễn nó vào mùa này được; dẫu vậy, nếu tôi chịu giữ nó lại cho mùa tới, và trong thời gian đó thực hiện những thay đổi mà ông ấy đã đề xuất qua các ghi chú bên lề, tôi có thể hoàn toàn tin tưởng vào sự đồng ý của ông ấy.

“Sét đánh ngang tai trước sự thất vọng này, tôi không thể thốt nổi một lời nào trong suốt mấy phút đồng hồ. Tuy nhiên, cuối cùng thì tôi cũng phàn nàn cay đắng về sự không thành thật của người quản lý khi đã để tôi hy vọng hão huyền quá lâu, trong khi ngay từ đầu ông ta đã biết mình không thể thỏa mãn mong muốn của tôi. Nhưng quý ngài đã quở trách sự bộc trực của tôi, nói rằng ông Brayer là một người danh dự, và quy hành vi của ông ấy đối với tôi chẳng qua chỉ là do chứng hay quên mà thôi. Và quả thực từ dạo ấy tôi cũng có lý do để tin vào chứng hay quên của ông ta; bởi vì, bất chấp bề ngoài, tôi không cho phép mình hiểu hành vi của ông ta theo bất kỳ cách nào khác. Lord Rattle thấy tôi quá đau khổ trước nỗi thất vọng này, liền ngỏ ý dùng thế lực của mình để đưa vở kịch của tôi lên nhà hát bên kia, tôi háo hức đón nhận, và ngài ngay lập tức viết một bức thư giới thiệu gửi cho ông Bellower, diễn viên kiêm tể tướng của ông Vandal, chủ nhân của nhà hát đó, rồi bảo tôi hãy trao nó cùng vở bi kịch của mình mà không được chần chừ. Theo đó, tôi vội vã đến nhà ông ta, nơi sau khi phải chờ đợi suốt một tiếng đồng hồ ngoài sảnh, tôi mới được yết kiến, và tác phẩm của tôi được tiếp nhận với vẻ ta đây rất bề thế. Ông ta bảo hiện tại mình đang cực kỳ bận rộn, nhưng sẽ đọc nó ngay khi có thể, và bảo tôi quay lại sau một tuần. Tôi cáo từ, không khỏi kinh ngạc trước thái độ xấc láo và trịch thượng của tên diễn viên sân khấu này, kẻ đã chẳng đối xử với tôi bằng sự lịch sự tối thiểu; và bắt đầu nghĩ rằng phẩm giá của một nhà thơ đã suy giảm trầm trọng kể từ thời của Euripides và Sophocles; nhưng tất cả những điều đó chẳng thấm tháp gì so với những gì tôi đã chứng kiến từ dạo ấy.

“Thưa anh Random, tôi đã quay lại vào đúng hẹn, và được bảo rằng ông Bellower đang bận, không thể gặp tôi. Tôi lặp lại chuyến thăm của mình vài ngày sau đó, và sau khi chờ đợi một khoảng thời gian đáng kể, tôi mới được ban ơn cho vào gặp, trong buổi gặp đó, ông ta bảo rằng mình vẫn chưa đọc vở kịch của tôi. Phát cáu vì cách đối xử này, tôi không thể kìm nể được nữa, liền bảo rằng tôi tưởng ông ta phải dành nhiều sự kính trọng hơn cho bức thư giới thiệu của Lord Rattle, rồi đòi lại bản thảo của mình với vài biểu hiện tức giận. ‘Ừ,’ ông ta nói với giọng điệu sân khấu, ‘tôi xin dâng hiến bằng cả trái tim.’ Rồi kéo ngăn kéo chiếc bàn giấy nơi ông ta ngồi ra, ông ta lấy ra một bọc giấy, ném nó lên chiếc bàn gần đó, và thốt lên từ ‘Đấy!’ với vẻ vô cùng khinh bỉ. Tôi nhặt nó lên, và nhận ra với chút ngạc nhiên rằng đó là một vở hài kịch, liền bảo rằng nó không phải của tôi; ngay lập tức ông ta đưa ra một cuốn khác mà tôi cũng từ chối nốt. Cuốn thứ ba được trưng ra, và cũng bị bác bỏ vì lý do tương tự. Cuối cùng ông ta lôi ra cả một bọc, trải chúng ra trước mặt tôi, và nói rằng: ‘Kia có bảy cuốn đấy—anh thích cuốn nào thì lấy—hoặc lấy hết đi cũng được.’ Tôi chọn ra cuốn của riêng mình, rồi bỏ đi, câm lặng vì kinh ngạc trước những gì mình vừa chứng kiến—không hẳn vì sự xấc láo của hắn, mà vì số lượng những vở kịch mới qua hoàn cảnh này tôi kết luận là được đem tới dâng cho sân khấu hằng năm. Anh có thể chắc chắn rằng tôi đã không quên mang lời phàn nàn của mình đến chỗ vị ân nhân, người đã không tiếp nhận nó với sự phẫn nộ như tôi mong đợi; mà thay vào đó lại mắng tôi là hấp tấp, và bảo rằng tôi phải chấp nhận việc chịu đựng tính khí của lũ diễn viên, nếu tôi có ý định viết cho sân khấu. ‘Bây giờ chẳng còn cách nào khác,’ ông ấy nói, ‘ngoài việc giữ nó lại cho mùa tới để giao cho ông Brayer, và thong thả sửa lại nó vào mùa hè theo những chỉ dẫn của ông ta.’ Lúc bấy giờ tôi rơi vào một hoàn cảnh tiến thoái lưỡng nan khủng khiếp: hoặc là từ bỏ mọi hy vọng về vở bi kịch của mình, thứ mà từ trước đến nay tôi vẫn hằng tự hứa hẹn sẽ mang lại cho mình một phần gia tài và danh tiếng lớn lao, hoặc là phải đối mặt với tám tháng dài đằng đẵng đầy nghịch cảnh trong việc chuẩn bị và chờ đợi ngày nó ra mắt. Sự chịu đựng cuối cùng này, dẫu đau đớn đến nhường nào, lại có vẻ là lựa chọn khả dĩ nhất trong suy nghĩ của tôi lúc bấy giờ, và vì thế tôi quyết định phải trải qua nó.

“Tại sao tôi phải làm anh mệt mỏi với những chi tiết về cái sự long đong của tôi làm gì? Tôi vật lộn với cảnh nghèo đói cùng cực cho đến khi thời gian thử thách kết thúc; và đến gặp Lord Rattle để nhắc nhở ngài về chuyện của mình, thì tôi vô cùng sửng sốt khi biết rằng quý ngài vừa sửa soạn đi nước ngoài, và điều còn bất hạnh hơn nữa cho tôi là ông Brayer đã về vùng quê; thế nên vị ân nhân quảng đại của tôi không có khả năng tự mình giới thiệu tôi trực tiếp như đã định: tuy vậy, ngài vẫn viết một bức thư rất đanh thép gửi cho người quản lý để ủng hộ tôi, và nhắc nhở ông ta về lời hứa mà ông ta đã đưa ra vì lợi ích của vở kịch.

“Ngay khi tôi xác nhận được việc ông Brayer đã trở về, tôi liền mang bức thư này đến nhà ông ta nhưng được bảo rằng ông ta đã đi vắng. Tôi ghé lại vào sáng sớm ngày hôm sau, nhận được câu trả lời y hệt, và được bảo hãy để lại tên tuổi cùng công chuyện. Tôi làm theo, và quay lại vào ngày hôm sau nữa, khi ấy tên đầy tớ vẫn khẳng định rằng chủ nhân của nó đã đi vắng; mặc dù lúc quay bước đi, tôi nhìn thấy hắn đang lén nhìn tôi qua cửa sổ. Nổi giận trước phát hiện này, tôi đến một quán cà phê ngay gần đó, rồi đặt bức thư của quý ngài vào trong lá thư của chính tôi, đòi hỏi một câu trả lời dứt khoát. Tôi sai một phu khuân vác mang nó đến nhà hắn, gã này quay lại chỉ sau vài phút và bảo rằng ông Brayer rất vui lòng được gặp tôi ngay lập tức. Tôi tuân lệnh triệu tập, và được tiếp đón với một rừng những lời ca tụng cùng xin lỗi đến mức sự bực bội của tôi lập tức tiêu tan, thậm chí tôi còn thấy áy náy thay cho sự day dứt mà người đàn ông đáng kính này bày tỏ trước sai lầm của tên đầy tớ, kẻ hình như đã có lệnh phải từ chối tất cả mọi người ngoại trừ tôi. Ông ta bày tỏ lòng tôn kính tột độ đối với người bạn hiền quý tộc cao quý của mình là Lord Rattle, người mà ông ta sẽ luôn tự hào được phục vụ; hứa sẽ đọc kỹ vở kịch với tất cả sự khẩn trương và hẹn gặp tôi để thảo luận về nó; và như một minh chứng cho sự quý trọng của mình, ông ta tặng tôi một vé vào cửa tự do suốt cả mùa, nhờ đó tôi có thể vào xem bất kỳ khu vực nào của nhà hát. Đây là một cử chỉ rất dễ chịu đối với tôi, người mà niềm vui lớn nhất nằm ở việc được thưởng thức các buổi biểu diễn kịch nghệ, và anh có thể chắc chắn rằng tôi đã thường xuyên tận dụng đặc quyền của mình. Vì tôi có cơ hội lui tới hậu đài bất cứ khi nào tôi muốn, tôi thường xuyên trò chuyện với ông Brayer về vở kịch của tôi, và hỏi khi nào ông ta định đưa nó vào tập dượt; nhưng ông ta luôn bận rộn với quá nhiều công việc đến mức nó cứ nằm im lìm không được mở ra suốt một thời gian đáng kể; và tôi bắt đầu cảm thấy vô cùng bất an về mùa kịch đang trôi qua vùn vụt, khi tôi nhìn thấy trên báo quảng cáo một vở kịch mới khác đã được viết, được chào mời, được chấp nhận và được tập dượt, tất cả chỉ trong vòng ba tháng. Anh có thể dễ dàng đoán được tôi hoang mang đến nhường nào trước sự kiện này! Tôi thú nhận với anh rằng, trong cơn giận dữ bộc phát đầu tiên, tôi đã nghi ngờ ông Brayer cư xử với tôi theo cách hèn hạ và phản trắc nhất; và thực sự tôi cảm thấy vui mừng trước thất bại của vở kịch ưa thích mà ông ta cưng chiều, vở kịch nhờ vào sự trợ giúp của kỹ thuật nghệ thuật mà lất phất kéo dài đến đêm thứ ba rồi chết yểu một cách thảm hại. Nhưng giờ đây khi cảm xúc đã không còn chi phối suy nghĩ của tôi nữa, tôi sẵn sàng quy lỗi hành vi của ông ta cho chứng hay quên hoặc sự thiếu phán đoán của ông ta, mà anh biết đấy, đó là những khiếm khuyết tự nhiên, đáng được thông cảm hơn là trách móc.

“Vào khoảng thời gian này, tôi tình cờ ở cùng một quý bà, người sau khi nghe chuyện về vở bi kịch của tôi, đã bảo rằng bà rất quen với vợ của một quý ông nọ, người lại rất thân với một phu nhân có thế lực lớn với một nhân vật vô cùng thân cận với Bá tước Sheerwit: và rằng nếu tôi muốn, bà sẽ dùng ảnh hưởng của mình để giúp đỡ tôi. Vì vị quý tộc này mang tiếng tus là một nhà bảo trợ nghệ thuật trong thiên hạ và có thể đóng móng son cho bất kỳ tác phẩm nào chỉ bằng sự ủng hộ và tán thành của riêng ngài, tôi đã háo hức đón nhận đề nghị của bà ấy với niềm tin chắc chắn rằng danh tiếng của mình sẽ được thiết lập và ước nguyện sẽ được hoàn thành trong một thời gian rất ngắn, miễn là tôi may mắn làm vừa lòng gu thẩm mỹ của quý ngài. Tôi rút bản thảo về từ tay ông Brayer và phó thác nó cho sự chăm sóc của vị quý bà này, người đã tận tụy vì quyền lợi của tôi đến mức chưa đầy một tháng sau nó đã được chuyển đến tay bá tước, và chỉ vài tuần sau tôi đã có được sự thỏa mãn khi nghe tin ngài đã đọc và vô cùng tán thưởng nó. Sung sướng trước mẩu tin này, tôi tự huyễn hoặc bản thân với hy vọng ngài sẽ quan tâm đến sự thành công của nó, nhưng chờ mãi suốt ba tháng ròng mà không nghe thêm chút tin tức nào về vấn đề này, tôi bắt đầu (xin Chúa hãy tha tội cho tôi!) nghi ngờ tính chân thực của người đã mang tin vui đến cho mình; vì tôi nghĩ thật không thể tưởng tượng nổi một người ở địa vị và phẩm chất như ngài, người hiểu thấu những khó khăn khi viết một vở bi kịch hay và thấu hiểu phẩm giá của công việc ấy, lại có thể đọc và vỗ tay tán thưởng một tiểu luận thế này mà không hề cảm thấy có hứng thú muốn kết bạn với người tác giả, kẻ mà chỉ riêng sự nâng đỡ của ngài thôi cũng đủ để kéo ra khỏi cảnh phụ thuộc. Nhưng chẳng mất bao lâu để tôi nhận ra người bạn của mình đã bị tôi đánh giá oan uổng.

“Anh phải biết rằng, những nhã ý mà tôi nhận được từ Lord Rattle, cùng mong muốn thúc đẩy sự thành công cho vở kịch của tôi mà ngài đã thể hiện, đã khích lệ tôi viết thư kể lại vận rủi của mình cho quý ngài, người đã hạ cố yêu cầu bằng thư một vị công tử trẻ tuổi có gia thế lớn mà ngài rất thân thiết, hãy đứng ra bảo vệ cho sự nghiệp của tôi, và cụ thể là giới thiệu tôi làm quen với một ông Marmozet, một diễn viên đình đám gần đây nổi danh trên sân khấu với thanh thế lẫy lừng và nắm quyền lực lớn tại nhà hát nơi ông ta diễn đến mức các nhà quản lý không dám từ chối bất cứ điều gì do ông ta giới thiệu. Vị công tử trẻ tuổi được Lord Rattle giao phó trọng trách này, vì thiếu tự tin vào thế lực của chính mình đối với ông Marmozet, đã phải nhờ cậy một nhà quý tộc quen biết, người theo lời thỉnh cầu của anh ta đã rất tử tế dẫn tôi đi diện kiến ông ta; và khi câu chuyện xoay quanh vở diễn của tôi, tôi không khỏi ngạc nhiên lẫn vui mừng khi nghe nói Bá tước Sheerwit đã dành rất nhiều lời ca ngợi cho nó, thậm chí còn gửi bản thảo cho ông Marmozet kèm theo lời nhắn bày tỏ mong muốn ông ta sẽ diễn vai chính trong đó vào mùa tới. Vị diễn viên cưng chiều này cũng không ngần ngại tán dương tác phẩm, ông ta nhắc đến nó với những biểu hiện trân trọng đến mức tôi không muốn lặp lại: đảm bảo với tôi rằng ông ta sẽ xuất hiện trong đó, miễn là ông ta có ký hợp đồng biểu diễn trong suốt mùa sắp tới. Trong lúc chờ đợi, ông ta bày tỏ mong muốn tôi hãy cho phép ông ta mang bản thảo về quê, nơi ông ta định chuyển đến vào ngày mai, để có thời gian suy ngẫm và chỉ ra những chỗ sửa đổi có lẽ cần thiết cho việc công diễn; và xin địa chỉ của tôi để có thể liên lạc bằng thư về những nhận xét mà ông ta sẽ đưa ra. Tin tưởng vào những lời cam kết này và thế lực đã được vận động vì tôi, tôi vô cùng hoan hỉ với kỳ vọng được nhìn thấy nó không chỉ được diễn, mà còn được diễn với những điều kiện thuận lợi nhất, và tôi nghĩ điều này chắc chắn sẽ đền đáp cho tôi một cách xứng đáng vì những lo âu và đau khổ mà tôi đã trải qua; nhưng sáu tuần trôi qua mà tôi chẳng biết làm sao để lý giải cho sự im lặng của ông Marmozet với lời hứa viết thư cho tôi trong vòng mười ngày sau khi ông ta khởi hành về quê; dẫu vậy, cuối cùng tôi cũng nhận được một lá thư, ngụ ý rằng ông ta đã đưa ra một số nhận xét về vở bi kịch của tôi, thứ mà ông ta sẽ sẵn sàng chia sẻ khi gặp mặt, đồng thời khuyên tôi đừng chần chừ mà hãy giao ngay nó vào tay vị quản lý có đoàn kịch tốt nhất; vì bản thân ông ta hoàn toàn không chắc chắn liệu mình có được ký hợp đồng vào mùa đông đó hay không. Tôi vô cùng hoảng hốt trước phần cuối của bức thư này, và đem ra bàn bạc với một người bạn, người bảo tôi rằng đó là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy mong muốn rũ bỏ lời hứa của ông Marmozet; rằng cái sự không chắc chắn giả vờ về việc diễn xuất vào mùa đông tới chẳng qua chỉ là một thủ đoạn lẩn tránh đáng khinh; vì theo sự hiểu biết chắc chắn của anh ta, ông ta đã được ký hợp đồng, hoặc ít nhất là đang thương thảo với ông Vandal; và mưu đồ của ông ta là làm cho tôi thất vọng để nhường chỗ cho một vở hài kịch mới mà ông ta đã mua lại từ tác giả, với ý định đưa lên sân khấu nhằm trục lợi cho riêng mình.

“Tóm lại, thưa anh yêu quý, con người này, tôi phải thừa nhận là có máu nóng, đã xử lý phẩm hạnh đạo đức của ông Marmozet với sự cay nghiệt đến mức tôi bắt đầu nghi ngờ anh ta có thành kiến riêng và phải cảnh giác trước những lời bóng gió của anh ta. Tôi phải xin lỗi vì lời kể lê thê về những chi tiết tầm thường này, dẫu chúng có thú vị với tôi đến đâu đi nữa, thì chắc chắn cũng rất khô khan và nhạt nhẽo đối với lỗ tai của một người không can dự vào câu chuyện. Nhưng tôi hiểu ý nghĩa trong cái nhìn của anh, và tôi sẽ tiếp tục.

“Vâng thưa anh, khi trở về thành phố, ông Marmozet đã đối xử với tôi bằng sự nhã nhặn phi thường và mời tôi đến phòng trọ của ông ta, nơi ông ta dự định truyền đạt những nhận xét của mình, mà tôi thú nhận là bất lợi hơn tôi mong đợi; nhưng tôi đã phản bác các ý kiến của ông ta, và theo tôi nghĩ, đã kéo ông ta về phe mình; vì nhìn chung, ông ta đã bày tỏ sự tán thành cao độ đối với tác phẩm. Trong quá trình tranh luận, tôi không khỏi ngạc nhiên khi thấy trí nhớ của vị quý ông tội nghiệp này lại kém cỏi đến mức quên bẵng đi những gì ông ta từng nói với tôi trước khi rời thành phố về quan điểm của Bá tước Sheerwit đối với vở kịch của tôi, điều mà bây giờ ông ta làm như không hề biết gì; và tôi vô cùng hụt hẫng khi nghe chính miệng ông ta thừa nhận rằng thế lực của ông ta đối với ông Vandal quá ư yếu kém nên không đủ sức tự mình đưa một vở kịch mới lên sân khấu. Tôi liền nài xin lời khuyên từ ông ta, và ông ta khuyên tôi hãy thỉnh cầu Bá tước Sheerwit ban một lời nhắn gửi giúp đỡ tôi tới người quản lý, kẻ sẽ không dám từ chối bất cứ điều gì được giới thiệu bởi một nhân vật lớn như vậy; và ông ta rất tốt bụng hứa sẽ hậu thuẫn lời nhắn này bằng mọi khả năng của mình. Tôi ngay lập tức tìm đến người quý bà đáng kính là bạn tôi đã nhắc đến ở trên, người đã mở ra các kênh truyền thông của mình với tốc độ khẩn trương đến mức chỉ trong vài ngày tôi đã nhận được lời hứa về bức thông điệp, với điều kiện tôi phải chắc chắn ông Vandal chưa ký hợp đồng với bất kỳ tác giả nào khác; vì vị bá tước không muốn hạ mình cho đến khi ngài hiểu rằng có khả năng (ít nhất là vậy) thành công; cùng lúc ban phước cho tôi bằng mẩu tin này, tôi lại giật mình trước một tin tức khác qua cùng một kênh liên lạc; đó là việc ông Marmozet, trước khi khuyên tôi tiến hành thỉnh cầu này, đã thông báo với vị bá tước rằng ông ta đã đọc vở kịch của tôi và thấy nó hoàn toàn không phù hợp để đưa lên sân khấu. Mặc dù tôi không thể nghi ngờ độ chính xác của thông tin này, tôi tin rằng có sự hiểu lầm nào đó trong câu chuyện; và không đả động gì đến điều đó, tôi kể cho ông Marmozet nghe câu trả lời mà tôi đã được ban ơn; và ông ta hứa sẽ đem câu hỏi đó ra trao đổi với ông Vandal. Tôi đến gặp ông ta sau một hoặc hai ngày, khi ấy ông ta cho tôi hiểu rằng ông Vandal đã tuyên bố mình tự do khỏi mọi ràng buộc hợp đồng, nên ông ta đã trao vở kịch của tôi vào tay vị quản lý và giới thiệu nó như một tác phẩm được bảo chứng mạnh mẽ bởi Bá tước Sheerwit, người (ông ta đảm bảo) sẽ vinh danh ông ta bằng một lời nhắn gửi ủng hộ; và ông ta bảo tôi hãy đến nhà ông Vandal sau ba ngày để lấy câu trả lời. Tôi làm theo chỉ dẫn của ông ta và tìm gặp người quản lý, người sau khi được thông báo về công chuyện của tôi, đã thừa nhận rằng ông Marmozet có đưa cho ông ta một bản thảo vở kịch, nhưng phủ nhận việc ông ta có nhắc đến tên của Bá tước Sheerwit. Khi tôi thông báo cho ông ta biết các tình tiết của sự việc, ông ta nói rằng ông ta không hề có ràng buộc nào với bất kỳ tác giả nào; rằng ông ta sẽ đọc vở bi kịch của tôi ngay lập tức; và không tin là mình sẽ dám từ chối nó trái với quan điểm của quý ngài, người mà ông ta vô cùng kính trọng, mà sẽ đưa nó vào tập dượt mà không chần chừ gì nữa. Tôi đã quá say sưa với sự khích lệ này đến nỗi phớt lờ đi cách hành xử mờ ám của ông Marmozet, và đến gặp người quản lý đúng hẹn, khi đó, đến sự bối rối khôn cùng của tôi, ông ta phán rằng vở kịch của tôi không thích hợp để lên sân khấu và đã bác bỏ nó. Ngay khi tôi kịp trấn tĩnh lại sau cơn choáng váng mà sự từ chối bất ngờ này giáng xuống, tôi bày tỏ mong muốn được nghe những phản đối của ông ta, nhưng chúng quá vô căn cứ, mơ hồ và khó hiểu đến mức tôi tự thuyết phục bản thân rằng ông ta hoàn toàn chưa đọc qua tác phẩm, mà chỉ bị xúi giục bởi một kẻ nào đó có những bài học mà ông ta chưa tiếp thu trọn vẹn. Tuy nhiên, sau đó tôi được thông tin rằng cái đầu của ông lão tội nghiệp vốn dĩ không được minh mẫn cho lắm, đã bị mụ mẫm bởi sự mê tín dị đoan, và ông ta đang phải chịu đựng sự độc tài của một người vợ cùng với những nỗi kinh hoàng của hỏa ngục giáng xuống cùng một lúc.

“Bị xô đẩy từ đỉnh cao của hy vọng xuống vực thẳm của sự chán nản theo cách đó, tôi tưởng như sắp gục ngã dưới sức nặng của nỗi thống khổ, và trong cay đắng của niềm đau, tôi không khỏi nảy sinh vài nghi ngờ về sự chính trực của ông Marmozet khi nhớ lại và so sánh các tình tiết trong cách hành xử của ông ta đối với mình. Tôi được củng cố thêm trong sự nghi ngờ này khi được người ta kể cho biết rằng Lord Sheerwit đã nói về nhân vật đó với sự khinh bỉ tột độ; và cụ thể là phẫn nộ trước sự xấc láo của ông ta khi dám đem gu thẩm mỹ của mình ra đối lập với gu thẩm mỹ của quý ngài liên quan đến vở bi kịch của tôi. Trong lúc tôi đang do dự giữa những quan điểm khác nhau về vấn đề này, người bạn đó, kẻ (như tôi đã nói với anh từ trước) có cái đầu hơi nóng, đã đến thăm tôi, và sau khi nghe bản tường thuật chi tiết về toàn bộ sự việc, anh ta không thể kìm nén được sự phẫn nộ, liền khẳng định không chút kiêng dè rằng ông Marmozet chính là cội nguồn duy nhất gây ra nỗi thất vọng của tôi; rằng từ đầu đến cuối hắn ta đã hành động với sự giả dối trơ trẽn nhất, phỉnh nịnh tôi bằng những nhã ý đầy ám thị, trong khi sau lưng lại dùng mọi xảo thuật và thế lực để gieo rắc thành kiến vào đầu vị quản lý dốt nát chống lại tác phẩm của tôi; rằng không gì sánh kịp sự đạo đức giả của hắn ngoài lòng tham lam, thứ đã chiếm lĩnh các năng lực trong tâm hồn hắn đến mức hắn không mớn mủi gì những thủ đoạn đê tiện nhất để thỏa mãn cơn thèm khát đê hèn ấy; rằng hậu quả của bản chất này là hắn đã bán rẻ danh dự của mình để lừa gạt sự thiếu kinh nghiệm của tôi, và ngấm ngầm phá hoại quyền lợi của một tác giả khác có uy tín lâu năm, người cũng đã dâng một vở bi kịch lên sân khấu, thứ mà hắn cho rằng sẽ cản trở thành công của vở hài kịch mà hắn đã mua và quyết tâm đưa lên sân khấu bằng mọi giá.

“Tôi cảm thấy sốc trước mô tả về một con quái vật như thế, thứ mà tôi không thể tin là tồn tại trên đời, dù đời có tồi tệ đến đâu đi nữa, và liền phản bác những lời khẳng định của bạn tôi bằng cách chứng minh sự thiếu khôn ngoan của hành vi đó, thứ chắc chắn sẽ mang lại điều tiếng nhơ nhuốc cho tác giả; cùng với sự cám dỗ quá nhỏ nhoi mà một kẻ có vị thế và thành công như ông Marmozet lại có thể có để rồi mưu lợi theo một cách thấp hèn đến thế, điều chắc chắn sẽ tạo ra sự khinh bỉ và ghê tởm dành cho hắn nơi các ân nhân, đồng thời tước đoạt một cách hiệu quả sự che chở và bảo vệ mà hắn hiện đang tận hưởng ở mức độ vô cùng nổi bật. Anh ta giả vờ cười trừ trước sự ngây thơ của tôi, và hỏi tôi có biết vì đức tính nào mà hắn lại được giới thượng lưu cưng chiều đến thế hay không. ‘Không phải,’ anh ta nói, ‘vì những phẩm chất của trái tim mà tên tiểu nhân nịnh hót này được mời đến những bữa tiệc của các công tước và lãnh chúa, những kẻ phải thuê cả những đầu bếp phi thường để đãi hắn đâu. Lòng tham của hắn họ không nhìn thấy, sự vô ơn của hắn họ không cảm nhận được, sự đạo đức giả của hắn hòa hợp với tâm trạng của họ và vì thế mang lại sự dễ chịu; nhưng hắn chủ yếu được ve vãn vì tài hề múa mép, và sẽ được dung nạp vào những bữa tiệc chọn lọc nhất của giới quý tộc nhờ tài năng bắt chước Punch và mụ vợ Joan của hắn, trong khi một nhà thơ có thiên tài xuất chúng nhất lại không thể thu hút nổi lấy một chút chú ý mỏng manh.’ Chúa phù hộ cho tôi, thưa anh Random, nếu tôi lại đi tin vào những lời khẳng định hạ thấp phẩm giá của các bậc bề trên đến thế, và biến một kẻ khốn khổ thành sinh vật hèn m hạ nhất trong muôn loài! Không, tôi xem chúng như những lời nói quá trong cơn thịnh nộ; và mặc dù vở hài kịch mà anh ta nhắc đến quả thực đã xuất hiện, tôi không dám nghi ngờ sự trong sạch của ông Marmozet, người mà tôi được bảo là vẫn đang được vị bá tước sủng ái như xưa; một tình tiết mà chắc chắn không thể xảy ra, trừ phi hắn đã biện minh được nhân vật của mình đến sự hài lòng của quý ngài. Xin hãy tha lỗi cho đoạn hồi tưởng dài dòng này, và lắng nghe tôi thêm một chút nữa thôi; vì ơn Chúa! tôi nay đã gần đến đích rồi.

“Bị đánh gục trong mọi nỗ lực, tôi tuyệt vọng không còn mong nhìn thấy vở kịch của mình được công diễn nữa; và nghĩ đến việc tìm kiếm một công việc nào đó có thể mang lại một sinh kế chắc chắn dẫu có nghèo hèn; nhưng người chủ nhà, người mà đến lúc ấy tôi đã nợ một khoản kha khá, và kẻ đã tính toán sẽ nhận lại toàn bộ số tiền bằng một cục từ lợi nhuận của đêm diễn thứ ba của tôi, không thể nuốt trôi sự thất vọng, nên đã thực hiện một nỗ lực khác vì lợi ích của tôi, và nhờ vào thế lực đã xin được một lời nhắn từ một quý bà thời thượng gửi tới ông Brayer, người từ trước đến nay vẫn luôn tỏ lòng kính trọng sâu sắc đối với bà, mong ông ấy hãy dàn dựng vở kịch của tôi ngay lập tức và đảm bảo rằng bà cùng tất cả bạn bè của bà sẽ ủng hộ nó trong buổi biểu diễn. Để củng cố thế lực cho tôi, bà đã lôi kéo những diễn viên xuất sắc nhất của ông ta về phe tôi; tóm lại, bà đã tận tâm đến mức nó lại được tiếp nhận một lần nữa, và những hy vọng của tôi bắt đầu hồi sinh. Nhưng ông Brayer, con người chân chất ấy, lại quá bận rộn với những công việc vô cùng quan trọng đến mức bề ngoài tưởng chừng như chẳng có việc gì để làm, nên ông ta không thể tìm ra thời gian để đọc nó cho đến khi mùa kịch đã trôi qua khá xa; và đọc thì bắt buộc phải đọc, bởi vì bất chấp việc ông ta đã đọc qua nó trước đó, trí nhớ của ông ta chẳng lưu giữ lấy một tình tiết nào của câu chuyện.

“Cuối cùng thì ông ta cũng ban ơn chú ý đến nó, và sau khi đề xuất một số thay đổi nhất định, ông ta gửi lời chào kính trọng đến vị quý bà đã bảo trợ nó, và hứa bằng danh dự của mình sẽ mang nó lên sân khấu vào mùa đông tới, với điều kiện những thay đổi đó phải được thực hiện và bản thảo phải được giao cho ông ta trước cuối tháng Tư. Với một trái tim đau quặn thắt, tôi đã cúi đầu tuân theo những điều kiện này và hoàn thành chúng cho phải lẽ; nhưng số phận lại nợ tôi một nỗi nhục nhã bất ngờ khác; ông Marmozet, trong suốt mùa hè, đã trở thành đồng sở hữu bằng sáng chế với ông Brayer, thế nên khi tôi đòi hỏi họ thực hiện các điều khoản, tôi được bảo rằng ông ta không thể làm gì nếu không có sự đồng ý của đối tác, người đã hứa trước với một tác giả khác.

“Hoàn cảnh của tôi trở nên tuyệt vọng bởi cái chết của người bạn tốt kiêm chủ nhà của tôi, những người thi hành di chúc của ông đã kiện tài sản của tôi, tịch thu chúng và tống cổ tôi ra đường trong cảnh trần truồng, không bạn bè và bơ vơ: ở đó tôi bị bắt giữ theo đơn kiện của người thợ may và bị ném vào nhà tù, nơi tôi đã xoay sở sinh sống qua năm tuần nay nhờ lòng hảo tâm của các bạn tù, những người mà tôi hy vọng không bị ảnh hưởng xấu đi nhờ những lời chỉ dẫn và việc làm tốt đẹp qua đó tôi bày tỏ lòng biết ơn; nhưng bất chấp mọi nỗ lực từ thiện của họ, cuộc sống của tôi hầu như không thể chịu đựng nổi, cho đến khi lòng nhân từ phi thường của anh giúp tôi tận hưởng nó một cách thoải mái.”