——Nhưng nàng đâu biết tôi đã thề không cạo râu cho đến khi tới Paris;——dẫu vậy tôi ghét phải biến những chuyện không đâu thành điều bí ẩn;——đó là sự thận trọng lạnh lùng của những linh hồn nhỏ bé mà Lessius (trong cuốn 13, bàn về những đức hạnh thần thánh, chương 24) đã dùng để tính toán, trong đó ông lập luận rằng: một dặm Hà Lan, nhân lên theo khối, sẽ đủ chỗ, thậm chí dư thừa, cho tám trăm nghìn tỷ linh hồn, con số mà ông cho là tổng số linh hồn (tính từ thời Adam sa ngã) có khả năng bị đày xuống địa ngục cho đến tận thế.
Ông ta dựa vào đâu để đưa ra ước tính thứ hai này——nếu không phải từ lòng nhân từ của Thiên Chúa dành cho con cái——thì tôi chịu;——tôi càng không hiểu nổi trong đầu Franciscus Ribbera đang nghĩ gì, khi ông ta cho rằng không gian rộng tới hai trăm dặm Ý nhân lên với chính nó cũng chỉ vừa đủ để chứa ngần ấy linh hồn——hẳn là ông ta đã dựa trên một vài linh hồn người La Mã cổ đại mà ông ta từng đọc, mà không hề suy xét xem, qua mười tám thế kỷ suy tàn dần dần và kiệt quệ nhất, chúng đã co rút lại nhiều đến mức nào, để rồi vào thời ông ta viết sách, chúng gần như chẳng còn lại gì.
Vào thời của Lessius, người có vẻ điềm tĩnh hơn, các linh hồn ấy đã nhỏ bé đến mức không thể tưởng tượng nổi——
——Giờ đây chúng ta thấy chúng còn nhỏ hơn nữa——
Và mùa đông tới chúng ta sẽ lại thấy chúng nhỏ hơn nữa; vì thế nếu cứ tiếp tục từ nhỏ đến nhỏ hơn, rồi từ nhỏ hơn đến hư vô, tôi không chút do dự mà khẳng định rằng, với đà này, trong vòng nửa thế kỷ nữa, chúng ta sẽ chẳng còn linh hồn nào cả; và đây cũng là thời điểm mà tôi nghi ngờ sự tồn tại của đức tin Cơ Đốc giáo, sẽ là một lợi thế khi cả hai thứ đó cùng lúc lụi tàn.
Lạy thần Jupiter! Và phước lành cho mọi vị nam thần, nữ thần ngoại giáo khác! Vì giờ đây tất cả các vị sẽ trở lại vũ đài, cùng với cả Priapus nối gót theo sau——thật là những thời khắc hoan hỉ!——nhưng tôi đang lạc đi đâu thế này? Và tôi đang lao vào một mớ hỗn độn thú vị nào đây? Tôi——kẻ phải đứt gánh giữa đường, chẳng thể nếm trải thêm chút dư vị nào của cuộc đời ngoài những gì tôi vay mượn từ trí tưởng tượng——hãy bình an nhé, gã khờ hào phóng! Và để tôi tiếp tục nào.
