Ngày xửa ngày xưa, có hai vợ chồng nọ vô cùng đau khổ vì mãi vẫn không có con. Cặp vợ chồng hiền lành ấy có một ô cửa sổ nhỏ ở phía sau nhà, nhìn thẳng ra một khu vườn tuyệt đẹp ngập tràn đủ loài hoa thơm cỏ lạ. Thế nhưng, khu vườn lại được bao quanh bởi một bức tường cao kiên cố, và chẳng ai dám bén mảng bước vào, bởi đó là sở hữu của một mụ phù thủy có phép thuật vô biên mà cả xứ sở này đều khiếp sợ.

Một ngày nọ, người vợ đứng bên cửa sổ hướng ra khu vườn, nhìn thấy một luống cây rampion xanh mướt đang độ ngon nhất; những chiếc lá tươi non đến độ thèm thuồng khiến cô ao ước được nếm thử chúng biết bao. Niềm khao khát ấy lớn dần lên từng ngày, và chỉ vì biết rằng mình chẳng tài nào với tới được, côâm thầméo mòn, sắc mặt xanh xao và trở nên vô cùng tồi tệ. Thấy vậy, người chồng hoảng hốt lên tiếng hỏi:

– Vợ yêu của anh, em bị làm sao thế?

– Ồ, – cô đáp, – nếu em không được ăn chút rau rampion ở khu vườn phía sau nhà, em biết chắc mình sẽ chết mất.

Người chồng vốn hết mực yêu thương vợ, thầm nghĩ: "Thôi nào! Dù thế nào đi nữa, thà đi hái cho vợ một ít rau còn hơn để cô ấy phải chết." Thế là vào lúc chập tối, anh trèo qua bức tường đột nhập vào khu vườn của mụ phù thủy, vội vã hái một nắm lá rampion rồi quay về đưa cho vợ. Cô liền làm thành món salad, và món ăn ngon đến mức niềm thèm khát thứ thực phẩm bị cấm đoán ấy trong cô còn lớn hơn bao giờ hết. Để có thể được yên ổn tâm trí, chẳng còn cách nào khác là người chồng lại phải trèo qua tường vườn lần nữa để hái thêm cho cô. Thế rồi vào lúc chập tối, anh lại vượt tường, nhưng khi vừa đặt chân xuống phía bên kia, anh giật lùi vì hoảng sợ, bởi ngay trước mặt anh lúc ấy chính là mụ phù thủy già.

– Sao ngươi dám, – mụ trừng mắt phẫn nộ nói, – cả gan trèo vào vườn của ta để ăn cắp rau rampion như một kẻ trộm cắp tầm thường? Ngươi sẽ phải trả giá cho sự liều lĩnh này.

– Ồ! – anh van xin, – xin hãy tha thứ cho sự cả gan của tôi; chỉ vì hoàn cảnh bức bách mới đẩy tôi làm việc này. Vợ tôi nhìn thấy rau rampion từ cửa sổ nhà, và nảy sinh niềm khao khát mãnh liệt đến mức cô ấy chắc chắn sẽ chết nếu ước muốn không được thỏa mãn.

Lúc bấy giờ, cơn giận của mụ phù thủy mới nguôi ngoai đi phần nào, và mụ cất tiếng:

– Nếu đúng như lời ngươi nói, ngươi có thể lấy bao nhiêu rau rampion tùy thích, nhưng chỉ với một điều kiện duy nhất: hãy giao đứa con mà vợ ngươi chuẩn bị sinh ra cho ta. Mọi chuyện đối với nó sẽ tốt đẹp, và ta sẽ chăm sóc nó như một người mẹ.

Trong cơn hoảng loạn, người chồng đồng ý tất cả những gì mụ đòi hỏi, và ngay khi đứa trẻ vừa chào đời, mụ phù thủy liền xuất hiện. Đặt tên cho đứa bé là Rapunzel – cũng chính là tên của loài rau rampion, mụ mang con bé đi mất.

Rapunzel lớn lên trở thành đứa trẻ xinh đẹp nhất trần đời. Khi con bé tròn mười hai tuổi, mụ phù thủy giam cõi nó vào một ngọn tháp nằm giữa khu rừng lớn. Ngọn tháp ấy hoàn toàn không có cầu thang lẫn cửa ra vào, mà chỉ có một ô cửa sổ nhỏ tít trên đỉnh cao chót vót. Mỗi lần muốn vào trong, mụ phù thủy già lại đứng dưới chân tháp và gọi lớn:

Rapunzel, Rapunzel,

Hãy thả mái tóc vàng của con xuống,

bởi Rapunzel sở hữu một mái tóc dài tuyệt đẹp, óng ả và mịn màng như sợi tơ vàng. Hễ nghe thấy tiếng gọi của mụ phù thủy, cô liền tháo dải tóc Tết, buông xõa từ cửa sổ xuống phía dưới chừng hai mươi thước, và thế là mụ phù thủy già cứ theo đó mà trèo lên.

Cứ như thế được vài năm, cho đến một ngày nọ, có một vị Hoàng tử đang cưỡi ngựa đi ngang qua khu rừng và qua khỏi ngọn tháp. Khi đến gần, chàng bỗng nghe thấy tiếng hát vang lên vô cùng ngọt ngào khiến chàng sững lại, bị thôi miên và đứng lắng nghe. Đó chính là Rapunzel trong chốn cô quạnh đang tìm cách giết thời gian bằng cách cất cao giọng ca ngọt ngào ngân vang giữa chốn rừng sâu. Hoàng tử khao khát được diện kiến chủ nhân của giọng hát ấy, nhưng chàng tìm kiếm hoài mà chẳng thấy một cánh cửa nào trên tháp. Chàng đành cưỡi ngựa trở về nhà, nhưng bài hát ấy cứ vương vấn mãi trong tâm trí khiến ngày nào chàng cũng quay lại khu rừng để lắng nghe. Một hôm, khi đang đứng nấp sau một tán cây như thế, chàng nhìn thấy mụ phù thủy già tiến lại và nghe mụ cất tiếng gọi:

Rapunzel, Rapunzel,

Hãy thả mái tóc vàng của con xuống.

Lập tức, Rapunzel thả những lọn tóc đã tết xuống, và mụ phù thủy cứ theo đó trèo lên.

– Hóa ra đó là chiếc cầu thang sao? – Hoàng tử lẩm bẩm. – Vậy thì ta cũng sẽ trèo lên đó thử vận may xem sao.

Thế là vào lúc chập tối ngày hôm sau, chàng tiến đến chân ngọn tháp và cất tiếng gọi:

Rapunzel, Rapunzel,

Hãy thả mái tóc vàng của con xuống,

và ngay khi cô thả tóc xuống, Hoàng tử liền bám vào đó trèo lên.

Ban đầu, Rapunzel vô cùng hoảng sợ khi thấy một người đàn ông bước vào phòng, bởi trước nay cô chưa từng nhìn thấy ai khác ngoài mụ phù thủy; nhưng Hoàng tử đã cất lời trò chuyện với cô đầy dịu dàng, đồng thời thổ lộ ngay rằng trái tim chàng đã rung động sâu sắc nhường nào trước tiếng hát của cô, đến mức chàng biết mình sẽ chẳng thể có được sự bình yên trong tâm hồn cho đến khi được gặp mặt nàng. Chẳng mấy chốc, Rapunzel đã quên đi nỗi sợ hãi, và khi chàng ngỏ lời cầu hôn, cô liền gật đầu đồng ý ngay. "Vì," cô thầm nghĩ, "chàng vừa trẻ trung lại khôi ngô, chắc chắn ở bên chàng mình sẽ hạnh phúc hơn nhiều so với sống cùng mụ phù thủy già." Thế là cô đặt tay mình vào tay chàng và nói:

– Vâng, em rất sẵn lòng đi cùng anh, nhưng ngặt nỗi làm thế nào để em leo xuống khỏi ngọn tháp này đây? Mỗi lần anh đến thăm, hãy mang theo một ống chỉ lụa, em sẽ đan chúng thành một chiếc thang. Khi nào hoàn thành, em sẽ leo xuống bằng chiếc thang đó, và anh hãy đón em đi trên con ngựa của mình.

Họ thống nhất rằng cho đến khi chiếc thang sẵn sàng, chàng sẽ đến thăm cô vào mỗi buổi tối, bởi ban ngày mụ già thường ở bên cạnh cô. Tất nhiên, mụ phù thủy già chẳng hề hay biết gì về những chuyện đang diễn ra, cho đến một hôm, Rapunzel sơ ý không suy nghĩ trước sau liền quay sang mụ và hỏi:

– Thưa má, sao má lại nặng hơn hẳn so với vị Hoàng tử trẻ tuổi thế ạ? Chàng ở cạnh con mà chớp mắt một cái là đã lên tới nơi rồi.

– Ồ! Đồ con bé hư hỏng! – Mụ phù thủy thét lên. – Ta nghe thấy cái gì thế này? Ta cứ nginh là đã giấu ngươi thật kỹ khỏi thế giới bên ngoài, vậy mà ngươi vẫn tìm cách qua mặt được ta.

Trong cơn thịnh nộ, mụ túm lấy mái tóc tuyệt đẹp của Rapunzel, quấn chặt nó vòng qua vòng lại quanh bàn tay trái, rồi tay phải vớ lấy chiếc kéo, xoẹt một tiếng, mái tóc đứt lìa và những lọn tóc kiều diễm nằm gọn trên sàn nhà. Chưa dừng lại ở đó, mụ còn nhẫn tâm đến mức đưa Rapunzel đến một vùng hoang mạc hiu quạnh, bỏ mặc cô ở nơi đó để sống trong cảnh cô độc và cùng khổ.

Thế nhưng, vào buổi tối của ngày hôm mụ trục xuất tội nghiệp Rapunzel đi, mụ đã buộc những lọn tóc ấy vào một chiếc móc bên cửa sổ. Khi Hoàng tử đến và cất tiếng gọi:

Rapunzel, Rapunzel,

Hãy thả mái tóc vàng của con xuống,

mụ liền thả tóc xuống, và Hoàng tử trèo lên như mọi khi. Thế nhưng, thay vì nàng Rapunzel dấu yêu, chàng lại chạm mặt mụ phù thủy già. Mụ ta trừng trừng nhìn chàng bằng đôi mắt sắc lạnh, đầy ác ý rồi cất tiếng cười nhạo báng:

– A ha! Ngươi tưởng tìm được người tình dấu yêu sao, nhưng con chim non ấy đã bay cao và tiếng hót cũng câm lặng rồi; con mèo đã tóm được nó, và nó cũng sẽ cào rách mắt ngươi luôn. Rapunzel đã mất vĩnh viễn đối với ngươi – ngươi sẽ chẳng bao giờ gặp lại con bé nữa đâu.

Hoàng tử phát cuồng vì đau khổ, và trong cơn tuyệt vọng, chàng đã nhảy thẳng từ trên đỉnh tháp xuống dưới. Dù may mắn giữ được tính mạng, nhưng những bụi gai sắc nhọn nơi chàng rơi xuống đã đâm mù cả đôi mắt. Chàng cứ thế lang thang trong mù lòa và khốn khổ giữa chốn rừng sâu, chẳng ăn gì ngoài rễ cây cùng quả mọng, miệng không ngừng khóc than và tiếc thương cho người vợ hiền yêu dấu. Chàng cứ lang thang như thế ròng rã mấy năm trời, đau khổ và khốn cùng khôn xiết, cho đến cuối cùng lại lạc bước đến vùng hoang mạc nơi Rapunzel đang sinh sống. Chợt chàng nghe thấy một giọng nói quen thuộc đến lạ lùng vang lên bên tai. Chàng vội vã lần theo hướng phát ra âm thanh ấy bước tới, và khi chàng đến rất gần, Rapunzel đã nhận ra chàng, cô nhào vào cổ chàng ôm lấy và khóc nức nở. Thế nhưng, hai giọt nước mắt của cô vừa rơi chạm vào đôi mắt chàng, lập tức đôi mắt ấy liền sáng trở lại rõ ràng như xưa, và chàng lại có thể nhìn thấy mọi vật tường tận như thuở nào. Chàng liền dẫn cô về vương quốc của mình, nơi họ được đón tiếp và chào mừng trong niềm vui khôn tả, và rồi họ cứ thế sống hạnh phúc bên nhau mãi mãi về sau.[23]

[23]

Grimm.