Ngày xửa ngày xưa, có hai vợ chồng nọ sinh được một cô con gái độc châu. Chẳng may có một con cừu trong đàn đi lạc, thế là họ tỏa ra khắp ngả để tìm kiếm, mỗi người tìm một khu rừng khác nhau. Người vợ hiền đi mãi thì gặp một mụ phù thủy. Mụ liền bảo:
– Đồ khốn kiếp kia, nếu mày dám nhổ nước bọt vào vỏ dao của tao, hoặc chui qua hai chân tao, tao sẽ biến mày thành một con cừu đen.
Người vợ không nhổ nước bọt, cũng chẳng chui qua chân mụ, thế nhưng mụ phù thủy vẫn biến bà thành một con cừu. Sau đó, mụ tự phù phép để có ngoại hình y hệt người vợ, rồi cất giọng gọi ông chồng:
– Này ông lão ơi, mau lại đây! Tôi tìm được con cừu rồi này!
Lão chồng đinh ninh mụ phù thủy chính là vợ mình, chẳng mảy hay biết vợ đã biến thành cừu. Lão hân hoan theo mụ về nhà vì mừng vì tìm lại được con cừu thất lạc. Khi đã về đến nhà an toàn, mụ phù thủy bảo lão:
– Này ông lão, chúng ta phải làm thịt con cừu ấy thôi, kẻo nó lại sổng chuồng chạy mất vào rừng.
Vốn là kẻ hiền lành, dễ tính, lão chồng chẳng phàn nàn gì, chỉ đáp gọn lỏn:
– Được chứ, cứ làm vậy đi.
Thế nhưng, cô con gái đã vô tình nghe lén câu chuyện. Con bé chạy vội ra chuồng cừu, khóc lóc thảm thiết:
– Ôi mẹ yêu ơi, họ sắp làm thịt mẹ rồi!
– Thế thì, nếu họ có làm thịt ta đi chăng nữa, con chớ có ăn thịt lẫn nước canh nấu bằng thịt ta nhé, – con cừu đen cất tiếng đáp, – mà hãy gom toàn bộ xương của ta lại, đem chôn ở bìa ruộng.
Chẳng bao lâu sau, người ta dắt con cừu đen khỏi bầy và làm thịt nó. Mụ phù thủy nấu canh đậu và múc cho cô con gái ăn. Nhưng cô bé vẫn khắc ghi lời mẹ dặn. Con bé không hề động đến bát canh, mà lượm nhặt từng chiếc xương đem ra chôn ở bìa ruộng. Chẳng mấy chốc, ngay tại chỗ ấy mọc lên một cây bạch dương – một cái cây vô cùng xinh đẹp.
Thời gian cứ thế thấm thoắt trôi qua – nào ai biết họ đã sống ở đó bao lâu? – thì mụ phù thủy, lúc này đã sinh hạ được một đứa con, bắt đầuâm mưu hãm hại con gái riêng của chồng, tìm đủ mọi cách để đày đọa cô bé.
Bấy giờ, triều đình sắp tổ chức một đại lễ lớn tại hoàng cung. Nhà vua hạ chiếu thư triệu tập toàn bộ thần dân khắp chốn, với lời dụ rằng:
Mau đến đây, hỡi muôn người!
Kẻ nghèo hèn hay kẻ khốn cùng!
Dù mù lòa hay tàn phế,
Cưỡi ngựa lẹ làng, hay đi thuyền tới đây.
Thế là mọi kẻ bơ vơ, tàn tật, què quặt và mù lòa đều đổ xô về dự tiệc vua. Ở nhà của lão chồng, không khí chuẩn bị cũng vô cùng tất bật. Mụ phù thủy bảo ông chồng:
– Ông đi trước đi, dẫn theo đứa con út của chúng ta; tôi sẽ giao việc cho đứa chị lớn để nó đỡ buồn chán khi ở nhà một mình.
Lão chồng bèn bồng đứa nhỏ lên đường. Còn mụ phù thủy châm lửa vào lò sưởi, ném một giạ hột đại mạch vào giữa đống tro tàn rồi hạch sách cô con gái:
– Trước khi trời tối, nếu mày chưa nhặt sạch đám đại mạch ra khỏi đống tro và bỏ hết vào lại trong vạc, tao sẽ ăn thịt mày!
Nói xong, mụ vội vã đuổi theo đoàn người. Ở nhà, cô con gái tội nghiệp chỉ biết ôm mặt khóc nức nở. Con bé cố gắng nhặt từng hạt đại mạch, nhưng chẳng mấy chốc đã nhận ra công sức của mình là vô ích. Quá đỗi tủi hờn, cô bé chạy ra gốc cây bạch dương bên nấm mồ người mẹ, khóc than thảm thiết vì mẹ đã nằm dưới cỏ xanh, chẳng còn ai che chở. Giữa lúc đau đớn khôn cùng, cô bỗng nghe tiếng mẹ cất lên từ lòng đất:
– Con gái nhỏ của ta ơi, sao con lại khóc?
– Thưa mẹ, mụ phù thủy đã rải hạt đại mạch vào lò sưởi và bắt con nhặt ra khỏi đống tro tàn, – cô bé đáp, – đó là lý do con khóc, mẹ yêu ơi.
– Đừng khóc nữa, – người mẹ an ủi. – Hãy bẻ một nhánh cây của ta, dùng nó đập chéo lên lò sưởi, mọi chuyện khắc sẽ ổn thỏa.
Cô bé làm theo lời dặn. Cô dùng cành bạch dương đập lên lò sưởi, và kì lạ thay! Lũ hạt đại mạch tự động bay hết vào trong vạc, lò sưởi cũng sạch bóng. Đoạn, cô quay lại gốc bạch dương đặt trả cành cây lên nấm mồ. Người mẹ bảo cô hãy tắm ở một phía thân cây, lau khô người ở phía thứ hai, và mặc áo ở phía thứ ba. Khi cô bé làm xong tất cả những điều ấy, vẻ đẹp của cô rạng ngời đến mức chẳng một ai trên thế gian này có thể bì kịp. Những xiêm y lộng lẫy được trao cho cô, cùng một con tuấn mã có bộ bờm pha lẫn sắc vàng, sắc bạc và một thứ trân quý hơn thế nữa. Thiếu nữ nhảy lên yên ngựa, phóng như bay thẳng tới hoàng cung. Khi cô vừa đánh xe vào sân thành, hoàng tử liền bước ra đón, buộc cương ngựa của nàng vào một cột trụ rồi dẫn nàng bước vào trong. Chàng chẳng hề rời bước khỏi nàng trong suốt quãng đường qua các gian điện. Mọi ánh mắt đều đổ dồn về phía thiếu nữ, trầm trồ thắc mắc không biết nàng là tiểu thư đài nào, đến từ lâu đài nào; nhưng chẳng ai biết, chẳng một ai hay tấm thân ngọc ngà ấy là ai. Trong bữa tiệc, hoàng tử mời nàng ngồi cạnh mình ở vị trí trang trọng nhất; trong khi đó, đứa con gái của mụ phù thủy lại lom khom gặm xương dưới gầm bàn. Hoàng tử không nhìn thấy nó, tưởng lầm là con chó nhỏ nên đã vô tình sút cho nó một cú khiến cánh tay gãy rắc. Các người không thấy thương cho con gái mụ phù thủy hay sao? Nào phải lỗi tại nó khi sinh ra có người mẹ là phù thủy.
Đến chạng vạng tối, cô con gái của lão chồng nghĩ đã đến lúc phải về nhà. Nhưng khi nàng vừa bước đi, chiếc nhẫn trên tay nàng vướng phải then cửa, bởi hoàng tử đã cho người bôi nhựa đường lên đó. Nàng chẳng kịp dừng lại để gỡ nhẫn, mà vội vã tháo dây cương cột ở trụ cổng, phi ngựa vượt qua tường thành nhanh như tên bắn. Về đến nhà, nàng cởi bỏ xiêm y bên gốc cây bạch dương, để nguyên con ngựa ở đó rồi lủi thủi chạy về xó bếp ngồi. Chẳng bao lâu sau, hai vợ chồng lão chồng cũng trở về nhà, và mụ phù thủy liền đon đả nói với cô bé:
– Ái chà, đồ khốn kiếp, mày vẫn ở đây cơ à! Mày chẳng thể tưởng tượng nổi ngoài cung điện người ta vui đến nhường nào đâu! Hoàng tử đã bế con gái ta đi khắp nơi, ngặt nỗi con bé bất cẩn ngã gãy cả tay.
Cô bé thừa biết sự tình ra sao, nhưng vẫn làm ngơ như không biết, cứ lầm lì ngồi im thin thít sau bếp lò.
Hôm sau, họ lại tiếp tục nhận được thiệp mời dự yến tiệc của nhà vua.
– Này ông lão, – mụ phù thủy giục giã, – mau thay quần áo vào đi cho kịp giờ; chúng ta được mời dự tiệc kìa. Ông dắt đứa nhỏ theo; còn con kia cứ để ta giao việc cho nó làm, kẻo nó lại sinh buồn chán.
Mụ lại châm lửa, ném cả vốc hạt gai dầu vào đống tro và ra lệnh cho cô gái:
– Nếu mày không phân loại và nhặt sạch số hạt này bỏ lại vào vạc, tao sẽ giết mày!
Cô bé khóc nức nở; rồi lủi thủi ra gốc cây bạch dương, tắm ở một bên thân và lau khô ở phía bên kia. Lần này, nàng được ban cho những bộ xiêm y còn lộng lẫy hơn trước cùng một con tuấn mã tuyệt mỹ. Nàng bẻ một cành bạch dương, đập lên lò sưởi khiến đám hạt tự động bay vào vạc, đoạn hối hả phi ngựa tới hoàng cung.
Hoàng tử lại bước ra đón nàng, buộc ngựa vào trụ và dắt nàng vào đại sảnh. Trong bữa tiệc, thiếu nữ tiếp tục được ngồi cạnh chàng ở vị trí danh dự như hôm trước. Trái lại, con gái mụ phù thủy vẫn lủi thủi gặm xương dưới gầm bàn, và hoàng tử lại vô tình đá phải nó một cú làm gãy chân – chàng nào đâu để ý đến kẻ đang bò lết dưới chân khách khứa. Nó thật là kẻ bất hạnh làm sao!
Cô con gái của người chồng hiền lành vội vã về nhà từ sớm, nhưng hoàng tử đã cho người bôi nhựa đường lên các khung cửa, khiến chiếc vòng vàng của nàng dính chặt vào đó. Nàng chẳng có thời gian ngoái lại tìm, bèn nhảy vóc lên yên ngựa, phi như bay về phía cây bạch dương. Tại đây, nàng để lại con ngựa cùng bộ trang phục lộng lẫy, rồi thì thầm với mẹ:
– Con đánh rơi vòng vàng ở hoàng cung rồi mẹ ơi; khung cửa bị bôi nhựa đường nên nó dính chặt vào mất tiêu.
– Dù con có đánh mất tận hai cái đi chăng nữa, – người mẹ đáp lời, – ta cũng sẽ cho con chiếc khác đẹp hơn.
Nói đoạn, thiếu nữ vội vã chạy về nhà. Khi người cha cùng mụ phù thủy trở về từ bữa tiệc, nàng đã ngồi thu lu ở góc quen thuộc sau bếp lò. Mụ phù thủy liền chì chiết:
– Đồ hèn mus kia! Ở đây thì mày thấy được gì chứ so với những kỳ quan tụi tao được chứng kiến ở hoàng cung? Hoàng tử đã bế con bé nhà ta đi hết phòng này sang phòng khác; chỉ tiếc là nó trượt chân ngã, gãy cả chân rồi con ạ.
Con gái lão chồng nhẫn nhịn chẳng hé răng nửa lời, chỉ lúi húi dọn dẹp quanh lò sưởi.
Đêm qua đi, ngày mới vừa rạng, mụ phù thủy đã lay chồng dậy, quát lớn:
– Này! Dậy mau lên ông lão! Chúng ta lại được mời dự yến tiệc hoàng gia đấy.
Lão già lồm cồm bò dậy. Mụ phù thủy liền giao đứa bé cho lão:
– Ông ẵm đứa nhỏ đi; còn con kia cứ để ta giao việc cho nó làm, kẻo nó lại buồn chán khi ở nhà một mình.
Mụ lại giởn trò cũ. Lần này mụ đổ một chậu sữa trắng vào đám tro tàn, nghiến răng đe dọa:
– Trước khi tao về mà mày không hốt sạch số sữa đó bỏ lại vào chậu, mày sẽ biết tay tao.
Lần này thì cô bé hoảng sợ biết nhường nào! Nàng chạy thục mạng ra gốc bạch dương, nhờ phép thuật của mẹ mà hoàn thành xong xuôi nhiệm vụ; rồi lại phi ngựa đến hoàng cung như trước. Vừa đặt chân đến sân chầu, nàng đã thấy hoàng tử đứng đợi sẵn. Chàng dẫn nàng vào đại sảnh với tất cả sự tôn kính; trong khi đó, đứa con gái mụ phù thủy vẫn lúi húi bú mớm đống xương dưới gầm bàn, và khi bò quanh chân mọi người, nó đã bị ai đó đá văng chột mất một con mắt, thật là đáng đời! Lần này cũng vậy, chẳng một ai hay biết về lai lịch của cô con gái lão chồng, chẳng ai biết nàng từ đâu tới. Nhưng ngặt một nỗi hoàng tử đã cho bôi nhựa đường lên thềm cửa, khiến đôi giày vàng của nàng dính chặt lại lúc nàng hớt hải tháo chạy. Khi chạy về đến gốc bạch dương và trút bỏ xiêm y, nàng mếu máo:
– Ôi mẹ yêu ơi, con làm mất đôi giày vàng mất rồi!
– Kệ nó đi con, – người mẹ hiền từ đáp, – nếu con cần, ta sẽ cho con đôi khác đẹp hơn.
Nàng vừa kịp thu mình về chỗ cũ sau bếp lò thì cha nàng và mụ phù thủy bước vào. Mụ ta liền đanh đá châm chọc:
– Ái chà cái đồ rách việc nhà ngươi, ở đây thì có cái thá gì để xem, còn tụi ta á – chà chà, biết bao điều vĩ đại ở hoàng cung! Con bé nhà ta lại được bế ẵm bồng bế, ngặt nỗi bất cẩn ngã nên bị chột toi một con mắt. Đồ ngu ngốc nhà ngươi thì biết cái quái gì trên đời chứ?
– Vâng, vâng, em thì biết gì được cơ chứ, – cô gái đáp lại, – lo dọn dẹp sạch sẽ cái lò sưởi này thôi là em đã đủ bận rộn rồi ạ.
Bấy giờ, hoàng tử đã thu giữ toàn bộ những món đồ mà thiếu nữ để lại, và chàng quyết tâm tìm cho ra chủ nhân của chúng. Để làm việc đó, một bữa tiệc lớn được tổ chức vào ngày thứ tư, triệu tập tất cả thần dân trong vương quốc đến hoàng cung. Mụ phù thủy cũng sửa soạn khăn gói lên đường. Mụ trói một khúc củi mục vào chỗ chân lẽ ra phải là chân của con gái mụ, gắn một khúc gỗ thay cho cánh tay, nhét một cục bùn vào hốc mắt trống hoác, rồi dắt nó theo cùng đến lâu đài. Khi quần tụ đông đủ, hoàng tử bước thẳng ra giữa đám đông và dõng dạc tuyên bố:
– Thiếu nữ nào xỏ vừa chiếc nhẫn này, đội vừa chiếc vòng vàng này, và mang vừa chiếc giày này, người đó sẽ là hiền thê của ta.
Phen thử giày thử nhẫn mới náo nhiệt làm sao! Thế nhưng chẳng một ai nhét chân vào vừa cả.
– Cô bé lọ lem đâu không thấy ở đây? – hoàng tử cất tiếng hỏi, – hãy đi gọi cô ấy đến thử xem sao.
Thế là cô gái được triệu tới. Hoàng tử vừa toan trao mấy món trang vật cho nàng thì mụ phù thủy lao vào ngăn lại, hét toáng lên:
– Đừng đưa cho nó; nó toàn làm bẩn mọi thứ bằng tro bụi thôi; hãy đưa cho con gái tôi kìa.
Chẳng còn cách nào khác, hoàng tử đành đưa chiếc nhẫn cho con gái mụ phù thủy, và mụ ta dùng dũa mài gọt ngón tay của con mình cho đến khi xỏ vừa chiếc nhẫn. Chiếc vòng cổ và đôi giày vàng cũng chung số phận ấy. Mụ phù thủy nhất quyết không cho đưa đồ vật cho cô bé lọ lem, mà tự tay nhồi nặn đầu và chân con gái mình cho đến khi ép chúng ních vừa mới thôi. Giờ thì phải làm sao đây? Hoàng tử đành ngậm đắng nuốt cay cưới con gái mụ phù thủy làm vợ, dù muốn hay không; ngặt nỗi vì quá xấu hổ khi phải tổ chức lễ cưới linh đình với một cô dâu quái dị như vậy ngay tại hoàng cung, chàng đành lén lút rước ả về nhà cha đẻ của cô bé. Trôi qua vài ngày, cuối cùng chàng cũng phải đưa người vợ tân hôn về triều, và mọi công tác chuẩn bị được tiến hành. Đúng lúc đoàn người sắp khởi hành, cô hầu bếp từ xó lò bất ngờ nhảyót ra, lấy cớ ra chuồng bò lấy ít đồ, và khi đi ngang qua chỗ hoàng tử đang đứng ở sân, nàng thì thầm vào tai chàng:
– Ôi hoàng tử kính mến, xin đừng cướp đi bạc vàng của em.
Nghe đến đây, hoàng tử lập tức nhận ra cô bé lọ lem thuở nào; thế là chàng quyết định dẫn theo cả hai cô gái lên đường. Đi được một đặng đường, họ đến bên bờ một dòng sông. Hoàng tử bèn quăng con gái mụ phù thủy ngang qua sông để làm cầu cho mình và cô bé lọ lem bước qua. Cứ thế, con gái mụ phù thủy nằm oằn mình làm cây cầu bắc qua sông, chẳng tài nào nhúc nhích nổi, trong lòng quặn thắt nỗi đau đớn tột cùng. Chẳng có ai cứu giúp, cuối cùng ả ta đành cất tiếng kêu gào trong tuyệt vọng:
– Ước gì từ thân xác ta mọc lên một cây độc dược bằng vàng! May ra mẹ ta sẽ nhận ra ta nhờ dấu hiệu đó.
Vừa dứt lời, một cây độc dược sắc vàng óng ả liền vươn lên từ thân ả, đứng sừng sững giữa nhịp cầu.
Ngay sau khi tống khứ được con gái mụ phù thủy, hoàng tử liền trân trọng ôm hôn cô bé lọ lem và nhìn nàng như người vợ hiền, rồi họ cùng nhau rảo bước đến gốc cây bạch dương mọc trên nấm mồ người mẹ. Tại đó, họ nhận được vô vàn báu vật và của cải: ba túi vàng nặng trĩu, ngần ấy bạc trắng, cùng một con tuấn mã tuyệt trần đưa họ về thẳng hoàng cung. Kể từ đó, họ sống hạnh phúc bên nhau dài lâu, và người vợ trẻ đã hạ sinh cho hoàng tử một hoàng tử con kháu khỉnh. Tin tức nhanh chóng bay đến tai mụ phù thủy rằng con gái mụ đã sinh hạ được quý tử – bởi ai nấy đều đinh ninh người vợ của tân vương chính là con gái ruột của mụ.
– Hừm, ra là vậy, – mụ phù thủy tự lẩm bẩm, – tốt hơn là ta nên mang món quà đến chúc phúc cho đứa cháu ngoại vậy.
Nói đoạn, mụ ta lên đường. Cứ thế mụ tìm ra đến bờ sông, và ở đó, mụ nhìn thấy cây độc dược bằng vàng óng ả đang mọc sừng sững giữa nhịp cầu. Khi mụ vừa vung dao định chặt nó đem về cho đứa cháu, mụ bỗng nghe tiếng rên rỉ phát ra từ thân cây:
– Ôi mẹ ơi, xin đừng chặt con đau thế!
– Mày ở đây à? – mụ phù thủy giật mình hỏi.
– Vâng, chính là con đây, mẹ yêu ơi, – đứa con gái đáp, – họ ném con vắt ngang dòng sông để làm cầu đấy mẹ ạ.
Chỉ trong chớp mắt, mụ phù thủy đã đập nát cây cầu thành trăm mảnh vụn rồi hộc tốc phóng về hoàng cung. Xông thẳng vào phòng ngủ của hoàng hậu trẻ, mụ giở trò tà thuật, gầm lên:
– Đồ khốn, mau nhổ nước bọt vào lưỡi dao của tao đi! Phù phép lưỡi dao cho tao đi, không thì tao biến mày thành con tuần lộc trong rừng sâu bây giờ.
– Lại là mụ đến để gây hoạ cho tôi đấy phỏng? – người vợ trẻ thốt lên.
Nàng chẳng nhổ nước bọt cũng chẳng làm bất cứ điều gì, thế nhưng mụ phù thủy vẫn nhẫn tâm biến nàng thành một con tuần lộc, rồi lén lút đưa con gái mình lên thay thế vị trí vợ hoàng tử. Từ ngày ấy, đứa bé cứ quấy khóc mãi không thôi vì thiếu vắng sự chăm bẵm của người mẹ. Người ta bế đứa trẻ vào cung, tìm trăm phương ngàn kế để dỗ dành nhưng tiếng khóc của nó vẫn chẳng chịu dứt.
– Rốt cuộc chuyện gì khiến đứa bé quấy khóc dữ vậy? – hoàng tử bứt rứt hỏi, rồi tìm đến một bà góa thông thái để xin lời khuyên.
– Ấy chết, vợ ngài có ở nhà đâu, – bà góa đáp, – cô ấy đang phải lang thang trong rừng như một con tuần lộc; ngài đang rước con gái phù thủy về làm vợ, còn mẹ vợ ngài chính là mụ phù thủy độc ác đó.
– Liệu có cách nào đưa vợ tôi trở về từ chốn rừng thiêng nước độc ấy không? – hoàng tử khẩn khoản.
– Hãy giao đứa bé cho tôi, – bà góa đáp. – Ngày mai khi tôi lùa đàn bò vào rừng, tôi sẽ đem nó theo. Tôi sẽ làm cho lá bạch dương xào xạc và cây dương rung rẩy – biết đâu khi nghe âm thanh ấy, thằng bé sẽ ngoan ngoãn nín khóc.
– Được, cứ mang đứa bé đi, đưa nó vào rừng để dỗ nó nín khóc, – hoàng tử nói rồi dẫn bà góa vào tận bên trong lâu đài.
– Gì thế này? Ngươi định tống đứa bé vào rừng đấy phỏng? – mụ phù thủy nheo mắt hỏi với vẻ đầy nghi kỵ, toan xông vào ngăn cản.
Nhưng hoàng tử vẫn giữ vững lập trường, cương quyết truyền lệnh:
– Cứ ẵm đứa bé đi dạo trong rừng xem sao; biết đâu không khí ngoài đó sẽ làm nó dịu lại.
Thế là bà góa bồng đứa trẻ lên đường vào rừng. Khi tới sát mép một đầm lầy, trông thấy một bầy tuần lộc đang tụ tập, bà bất ngờ cất tiếng hát vang:
Hỡi cặp mắt sáng, hỡi da đỏ xinh,
Hãy về cho đứa con bú mớm!
Con quái vật khát máu kia,
Mụ ăn thịt người tàn ác ấy,
Sẽ chẳng còn được chăm ẵm nó đâu.
Dù chúng có đe dọa ép uổng thế nào,
Thằng bé vẫn quay lưng, vẫn né tránh mụ ta,
Và ngay lập tức, con tuần lộc tiến đến gần, ân cần chăm bẵm, bú mớm cho đứa trẻ suốt cả ngày dài; nhưng đến chạng vạng tối, nó buộc phải theo đàn rời đi và dặn với bà góa:
– Ngày mai hãy mang đứa bé tới đây nữa nhé, và cả ngày hôm sau nữa; sau đó ta buộc phải theo đàn di cư đi đến những vùng đất xa xôi.
Sáng hôm sau, bà góa lại quay về lâu đài để đón đứa trẻ. Mụ phù thủy tất nhiên tìm cách cản trở, nhưng hoàng tử phất tay bảo:
– Cứ đưa nó đi hít thở không khí trong lành đi; thằng bé ngoan ngoãn hơn hẳn vào ban đêm sau khi đã ở trong rừng suốt cả ngày đấy thôi.
Thế là bà góa ôm đứa trẻ trên tay, rảo bước ra đầm lầy giữa chốn thâm sơn cùng cốc. Tại đó, bà lại cất cao tiếng hát như hôm trước:
Hỡi cặp mắt sáng, hỡi da đỏ xinh,
Hãy về cho đứa con bú mớm!
Con quái vật khát máu kia,
Mụ ăn thịt người tàn ác ấy,
Sẽ chẳng còn được chăm ẵm nó đâu.
Dù chúng có đe dọa ép uổng thế nào,
Thằng bé vẫn quay lưng, vẫn né tránh mụ ta,
Và tức thì, con tuần lộc tách khỏi bầy đàn tiến đến bên đứa trẻ, chăm sóc nó y như ngày hôm trước. Cứ thế, đứa bé lớn nhanh như thổi, khỏe mạnh và khôi ngô đến mức chẳng tìm đâu ra một cậu bé thứ hai đẹp đẽ nhường ấy. Trong khi đó, hoàng tử vẫn ngày đêm trăn trở về tất cả những sự việc kỳ lạ này, và chàng cất lời hỏi bà góa:
– Chẳng lẽ không có cách nào biến con tuần lộc trở lại hình hài con người hay sao?
– Tôi cũng chẳng dám chắc nữa, – bà đáp. – Tuy nhiên, ngài hãy theo tôi vào rừng; khi nào cô ấy cởi bộ da tuần lộc ra, tôi sẽ chải tóc cho cô ấy; việc của ngài là phải nhân cơ hội đó đốt cháy bộ da đi.
Thế là cả hai cùng bồng đứa trẻ lên đường vào rừng. Vừa tới nơi, con tuần lộc đã xuất hiện và chăm sóc đứa bé như thường lệ. Bà góa liền rào đón với con tuần lộc:
– Ngày mai ngươi sắp đi xa rồi, ta sẽ chẳng còn cơ hội gặp lại ngươi nữa, hãy để ta chải đầu cho ngươi lần cuối như một kỷ niệm nhé.
Được thôi; người vợ trẻ liền cởi bỏ lớp da tuần lộc ra và để mặc bà góa làm theo ý muốn. Tranh thủ khoảnh khắc đó, hoàng tử lặng lẽ ném bộ da tuần lộc vào đống lửa cháy rực.
– Cái mùi khét lẹt gì thế này? – người vợ trẻ giật mình hỏi, và khi quay đầu nhìn lại, nàng bỗng chạm mặt chính người chồng đầu gối tay ấp của mình. – Ôi thân tôi khốn khổ! Anh đã đốt mất bộ da của tôi rồi. Sao anh lại làm thế?
– Để trả lại hình hài con người cho em chứ sao.
– Trời ơi là tôi! Giờ thì tôi chẳng còn mảnh vải che thân, đúng là một sinh linh bất hạnh mà! – người vợ trẻ gào khóc, rồi biến hóa khôn lường: lúc thì thành cái guồng quay sợi, khi thì thành khúc củi mục, lúc lại thành cái con thoi, rồi đủ mọi hình thù kỳ dị khác trên đời. Nhưng hoàng tử cứ kiên nhẫn phá hủy từng hình thù một cho đến khi nàng đứng sừng sững trước mặt chàng trong hình hài một con người bằng xương bằng thịt.
– Ôi chao! Sao anh lại rước em về làm gì nữa, – người vợ trẻ nức nở, – lỡ mụ phù thủy quay lại ăn thịt em thì sao?
– Mụ ta chẳng dám ăn thịt em đâu, – người chồng trấn an; rồi họ cùng đứa con trai hạnh phúc lên đường trở về nhà.
Nhưng khi mụ phù thủy tợn ác trông thấy họ, mụ ta hoảng hồn dắt con gái tháo chạy thục mạng; và nếu mụ vẫn chưa dừng chân, thì có lẽ giờ này mụ vẫn đang chạy, dẫu tuổi tác đã cao. Còn hoàng tử, người vợ hiền và đứa con thơ cứ thế sống hạnh phúc bên nhau trọn đời trọn kiếp.
