Ngày xửa ngày xưa, có một đôi vợ chồng giàu có sinh được mười hai người con trai. Khi người con út đã trưởng thành, chàng không chịu ở nhà nữa mà quyết định lên đường bôn ba bốn phương để tìm kiếm vận mệnh cho mình. Cha mẹ chàng bảo rằng họ nghĩ chàng đang có một cuộc sống rất đầy đủ ở nhà và luôn chào đón chàng ở lại, nhưng chàng không tài nào yên lòng được, cứ nằng nặc đòi đi cho bằng được, thế là cuối cùng họ đành phải chấp thuận.
Sau khi đi một quãng đường dài, chàng đến cung điện của một vị Vua. Tại đây, chàng xin vào làm việc và được nhận.
Bấy giờ, công chúa của đất nước ấy đã bị một con Troll bắt vào trong núi, và nhà Vua thì không còn người con nào khác. Vì chuyện này mà cả nhà Vua lẫn thần dân đều vô cùng đau khổ, sầu muộn. Nhà Vua đã hứa gả công chúa và ban nửa vương quốc cho bất cứ ai cứu được nàng; nhưng dẫu có rất nhiều kẻ thử sức, chẳng một ai làm được điều đó. Khi chàng thanh niên ở đó được khoảng một năm, chàng muốn quay về nhà để thăm cha mẹ; thế nhưng khi về đến nơi thì cha mẹ chàng đã qua đời, còn các người anh thì đã chia chác mọi tài sản của cha mẹ để lại cho nhau, đến nỗi chẳng còn một mẩu nào sót lại cho chàng.
— Chẳng lẽ em không được hưởng chút gia tài nào hay sao? — chàng thanh niên hỏi.
— Ai mà biết được cậu còn sống hay không, khi mà cậu đã lang thang lâu đến thế? — các người anh đáp. — Dù sao đi nữa, trên sườn đồi vẫn còn mười hai con ngựa cái mà chúng ta chưa chia, nếu cậu thích lấy chúng làm phần của mình thì cứ việc dẫn đi.
Chàng thanh niên vô cùng hài lòng, gửi lời cảm ơn rồi lập tức lên đường ra ngọn đồi nơi mười hai con ngựa cái đang gặm cỏ. Khi lên đến nơi và tìm thấy chúng, mỗi con ngựa cái đều có một con ngựa con đi cùng, và bên cạnh một trong số chúng còn có một con ngựa tơ xám đốm to lớn, bóng bẩy đến mức ánh lên rực rỡ.
— Ồ, con ngựa tơ nhỏ của ta, mày quả là một chú ngựa tuyệt đẹp! — chàng thanh niên thốt lên.
— Vâng, nhưng nếu anh chịu giết hết những con ngựa tơ khác để một mình tôi được bú sữa của tất cả ngựa mẹ trong suốt một năm, anh sẽ thấy lúc đó tôi lớn và đẹp đến nhường nào! — Con ngựa tơ cất tiếng nói.
Thế là chàng thanh niên làm theo — chàng giết hết mười hai con ngựa tơ, rồi quay trở về.
Năm sau, khi chàng trở lại để thăm nom đàn ngựa cái và con ngựa tơ, nó đã béo tròn béo trục, bộ lông sáng ngời rực rỡ, và to lớn đến mức chàng phải chật vật lắm mới trèo lên được lưng nó, trong khi mỗi con ngựa cái lại sinh thêm một con ngựa tơ khác.
— Này chú mày, xem ra ta chẳng thiệt thòi gì khi để chú bú sữa của tất cả đàn ngựa nhà ta cả; — chàng trai nói với con ngựa đã tròn một tuổi — nhưng giờ thì mày đã đủ lớn rồi, phải theo ta đi thôi.
— Không, — con ngựa tơ đáp — tôi còn phải ở lại đây thêm một năm nữa; hãy giết mười hai con ngựa tơ nhỏ đi, rồi năm nay tôi lại được bú sữa của tất cả ngựa mẹ, và anh sẽ thấy mùa hè tới tôi lớn và đẹp ra sao.
Thế là chàng thanh niên lại làm như vậy, và khi năm sau chàng lên đồi thăm con ngựa tơ cùng đàn ngựa cái, mỗi con ngựa cái lại có một con ngựa con; nhưng con ngựa tơ đốm thì to lớn đến nỗi khi chàng trai muốn sờ cổ nó xem béo hay gầy, chàng chẳng thể với tới vì nó quá cao, và bộ lông của nó sáng lấp lánh như phản chiếu ánh sáng.
— Năm ngoái mày đã to và đẹp rồi, ngựa tơ của ta, nhưng năm nay mày còn đẹp hơn gấp vội; — chàng thanh niên ngợi khen — trong toàn bộ triều đình của nhà Vua cũng chẳng tìm được con ngựa nào như thế. Nhưng giờ thì mày phải theo ta đi thôi.
— Không, — con ngựa tơ đốm lại nói — tôi còn phải ở lại đây thêm một năm nữa. Anh hãy cứ giết mười hai con ngựa tơ nhỏ đi, để tôi lại được bú sữa ngựa mẹ trong năm nay, rồi hãy đến ngắm tôi vào mùa hè.
Thế là chàng thanh niên lại làm đúng như vậy — chàng giết hết những con ngựa tơ nhỏ, rồi lại ra về.
Nhưng năm tới, khi trở lại để thăm con ngựa tơ đốm và bầy ngựa cái, chàng hoàn toàn kinh hoàng sửng sốt. Chàng chưa từng tưởng tượng nổi có một con ngựa nào lại có thể trở nên to lớn và kềnh càng đến thế, bởi con ngựa đốm phải nằm rạp cả bốn cẳng xuống đất thì chàng mới trèo lên lưng nó được, mà ngay cả khi nó nằm xuống thì việc đó cũng vô cùng khó khăn. Nó béo múp míp đến mức bộ lông bóng loáng hệt như một tấm gương soi. Lần này con ngựa đốm không hề tỏ ra miễn cưỡng khi đi theo chàng thanh niên, thế là chàng liền cưỡi lên lưng nó. Khi chàng cưỡi ngựa về đến nhà các anh, tất cả bọn họ đều vỗ tay đét vào nhau và làm dấu thánh, bởi chưa bao giờ trong đời họ được thấy hay nghe kể về một con ngựa nào như thế.
— Nếu các anh sắm cho ngựa của tôi bộ móng tốt nhất, cùng với yên cương lộng lẫy nhất có thể tìm được, — chàng thanh niên nói — các anh có thể lấy toàn bộ mười hai con ngựa cái đang đứng ngoài đồi kia, kèm theo cả mười hai con ngựa tơ của chúng nữa.
Bởi năm nay cũng vậy, con ngựa cái nào cũng có một con ngựa con. Các người anh vui vẻ đồng ý ngay; thế là chàng trai sắm cho con ngựa của mình thứ móng sắc đến nỗi khi chàng phi qua những ngọn đồi, gậy gộc và đá dăm văng cao tít lên trời, cùng với bộ yên cương bằng vàng ròng sáng chói lọi có thể nhìn thấy từ tận đằng xa.
— Và giờ chúng ta sẽ đến cung điện của nhà Vua, — Dapplegrim — đó là tên của con ngựa — nói — nhưng hãy nhớ rằng anh phải xin nhà Vua cho tôi một cái chuồng thật tốt và nguồn cỏ khô tuyệt hảo nhé.
Thế là chàng trai hứa sẽ không quên điều đó. Chàng cưỡi ngựa đến cung điện, và có thể dễ dàng đoán ra rằng với một con ngựa như thế, chẳng mất bao lâu là chàng đã tới nơi.
Khi chàng đến nơi, nhà Vua đang đứng ngoài bậc thềm, và ngài đã trân trân nhìn không chớp mắt vào người đang cưỡi ngựa tiến lại gần!
— Này, — ngài thốt lên — chưa bao giờ trong đời ta lại thấy một con người và một con ngựa như thế này.
Và khi chàng thanh niên gặng hỏi xem mình có thể xin một chân làm việc trong cung điện của nhà Vua hay không, nhà Vua vui mừng đến mức suýt nhảy nhót ngay trên bậc thềm ngài đang đứng, và ngay lập tức chàng trai được nhận vào làm.
— Vâng; nhưng tôi phải có một chuồng ngựa tốt và thức ăn thật thượng hạng cho con ngựa của mình, — chàng nói.
Thế là người ta bảo chàng rằng nó sẽ được ăn cỏ thơm và yến mạch, muốn bao nhiêu cũng có, và tất cả những kỵ sĩ khác phải dắt ngựa của họ ra khỏi chuồng để một mình Dapplegrim được ở đó và thỏa sức rộng rãi.
Nhưng chuyện này chẳng kéo dài được lâu, bởi những kẻ khác trong triều đình của nhà Vua bắt đầu ghen tị với chàng thanh niên, và chẳng có thâm độc gì là chúng không dám làm nếu có cơ hội. Cuối cùng, chúng nghĩ ra kế tâu với nhà Vua rằng chàng thanh niên đã khoác lác rằng nếu muốn, chàng hoàn toàn đủ sức giải cứu công chúa — người đã bị con Troll bắt vào trong núi từ lâu lắm rồi.
Nhà Vua lập tức triệu tập chàng trai đến trước mặt, bảo rằng ngài nghe tin chàng có khả năng cứu công chúa, và giờ thì chàng phải làm điều đó. Nếu thành công, chắc hẳn chàng thừa biết nhà Vua đã hứa gả con gái và ban nửa vương quốc cho bất cứ ai giải cứu được nàng, lời hứa ấy sẽ được thực hiện một cách trung thực và danh dự; nhưng nếu thất bại, chàng sẽ phải chịu tội chết. Chàng thanh niên phủ nhận việc mình từng nói thế, nhưng mọi lời chối cãi đều vô ích, bởi nhà Vua điếc đặc trước mọi lời biện hộ; thế là chẳng còn cách nào khác, chàng đành phải nhận lời sẽ thử một phen.
Chàng đi xuống chuồng ngựa, lòng vô cùng buồn bã và nặng trĩu âu lo. Lúc ấy, Dapplegrim hỏi tại sao chàng lại rầu rĩ như vậy, và chàng thanh niên liền kể lại mọi chuyện, bảo rằng chẳng biết phải làm sao nữa, "bởi vì chuyện giải cứu công chúa thì đích thị là điều bất khả thi."
— Ồ, nhưng chuyện đó làm được chứ, — Dapplegrim nói. — Ta sẽ giúp anh; nhưng trước tiên anh phải làm cho ta bộ móng thật vững chắc. Anh hãy xin mười pao sắt và mười hai pao thép để làm móng, cùng với một thợ rèn để nung và một thợ để kìm.
Thế là chàng thanh niên làm theo, và chẳng một ai từ chối. Chàng lấy được cả sắt lẫn thép cùng thợ rèn, và nhờ thế Dapplegrim được đóng móng cực kỳ chắc chắn. Khi chàng thanh niên phóng ngựa rời khỏi cung điện của nhà Vua, một đám bụi mịt mờ cuồn cuộn bay lên sau lưng. Nhưng khi đến ngọn núi nơi công chúa bị giam giữ, thử thách khó khăn nhất là phải leo lên bức tường đá dựng đứng để lên được vùng núi ở phía trên, bởi vách đá ngẩng cao sừng sững, dốc đứng như vách nhà và nhẵn thín như một tấm kính. Lần đầu tiên chàng thanh niên thúc ngựa phi lên, chàng leo lên được một đoạn ngắn, nhưng rồi cả hai chân trước của Dapplegrim trượt ngã, cả ngựa lẫn người lao xuống với một tiếng động vang dội như sấm rền giữa núi non. Lần thứ hai chàng thúc ngựa xông lên, họ lên được cao hơn một chút, nhưng rồi một chân trước của Dapplegrim lại trượt, và cả hai rơi xuống với âm thanh ầm ầm như lở núi. Nhưng đến lần thứ ba, Dapplegrim bảo: "Giờ thì chúng ta phải trổ tài thôi," rồi lướt tới một lần nữa khiến đá dăm văng cao tận trời xanh, và thế là họ leo lên được tới đỉnh. Bấy giờ chàng trai phi ngựa thẳng vào khe núi với tốc độ nước đại, với tay vác công chúa lên yên rồi phóng vụt ra ngoài trước cả khi con Troll kịp đứng dậy, và cứ thế công chúa được giải cứu.
Khi chàng thanh niên trở về cung điện, nhà Vua vô cùng vui mừng khôn xiết khi tìm lại được con gái cưng, điều đó ai cũng có thể đoán được; thế nhưng bằng cách này hay cách khác, những kẻ xung quanh triều đình đã xúi giục khiến ngài đâm ra tức giận cả với chàng trai. "Ngươi sẽ nhận được lời cảm ơn của ta vì đã giải cứu công chúa," nhà Vua nói khi chàng thanh niên đưa nàng về cung điện và chuẩn bị cáo lui.
— Lẽ ra nàng phải thuộc về con cũng nhiều như thuộc về ngài lúc này, vì ngài là một người giữ lời hứa chứ, — chàng thanh niên đáp.
— Phải, phải, — nhà Vua nói. — Ngươi sẽ cưới được nó, như ta đã hứa; nhưng trước hết ngươi phải làm cho mặt trời chiếu sáng vào cung điện của ta ở đây đã.
Bởi có một ngọn đồi lớn và cao nằm ngay ngoài cửa sổ, che khuất cung điện khiến ánh mặt trời không thể rọi vào được.
— Đó không phải là một phần trong thỏa thuận của chúng ta, — chàng thanh niên đáp. — Nhưng vì chẳng lời nào của con có thể lay chuyển được ngài, chắc con đành phải cố gắng hết sức vậy, vì con nhất định phải cưới bằng được công chúa.
Thế là chàng lại xuống gặp Dapplegrim và kể cho nó nghe những gì nhà Vua đòi hỏi. Dapplegrim cho rằng chuyện đó dễ ợt; nhưng trước tiên nó phải có bộ móng mới, và phải dùng đến mười pao sắt cùng mười hai pao thép để làm móng, lại cần thêm hai người thợ rèn, một người nung và một người kìm, khi ấy việc làm cho mặt trời chiếu vào cung điện của nhà Vua sẽ trở nên vô cùng đơn giản.
Chàng trai liền đi xin những thứ ấy và được đáp ứng ngay lập tức, bởi nhà Vua nghĩ rằng vì lòng tự trọng, ngài không thể từ chối được; thế là Dapplegrim có được bộ móng mới, và chúng vô cùng chắc chắn. Chàng thanh niên trèo lên lưng nó, và một lần nữa họ lên đường. Với mỗi cú nhảy của Dapplegrim, ngọn đồi lại sụt sâu xuống lòng đất mười lăm thước, và cứ thế họ tiến bước cho đến khi chẳng còn ngọn đồi nào sót lại cho nhà Vua thấy nữa.
Khi chàng thanh niên quay trở lại cung điện, chàng bèn hỏi nhà Vua rằng cuối cùng công chúa đã có thể thuộc về chàng chưa, vì giờ đây không ai có thể nói là ánh mặt trời không chiếu rọi vào cung điện nữa. Thế nhưng những kẻ tiểu nhân trong cung lại một lần nữa xúi giục nhà Vua, và ngài đáp rằng chàng thanh niên sẽ được cưới nàng, rằng ngài chưa từng có ý định nuốt lời; nhưng trước tiên chàng phải kiếm được cho nàng một con ngựa cưới lộng lẫy ngang bằng với con ngựa mà chính chàng đang cưỡi. Chàng thanh niên thưa rằng nhà Vua chưa từng nói chàng phải làm việc đó, và với chàng thì ngài đã thực sự xứng đáng được nhận công chúa rồi; nhưng nhà Vua vẫn khăng khăng giữ nguyên lời đã nói, và nếu chàng thanh niên không làm được thì sẽ phải mất mạng. Chàng trai lại đi xuống chuồng ngựa, lòng vô cùng buồn tủi và sầu muộn, như bất cứ ai cũng có thể tưởng tượng được. Rồi chàng nói với Dapplegrim rằng nhà Vua nay lại đòi hỏi chàng phải kiếm được cho công chúa một con ngựa cưới tuyệt vời hệt như con ngựa của chú rể, bằng không chàng sẽ phải bỏ mạng. "Nhưng điều đó không dễ dàng chút nào đâu, — chàng nói — bởi tìm đâu ra kẻ thứ hai sánh kịp mày trên đời này."
— Ồ có chứ, có một kẻ có thể sánh ngang với tôi, — Dapplegrim đáp. — Nhưng không dễ gì bắt được nó đâu, vì nó sống dưới lòng đất. Dù sao đi nữa, chúng ta cứ thử xem. Giờ anh hãy lên gặp nhà Vua và xin móng mới cho tôi, chúng ta lại cần mười pao sắt, mười hai pao thép, và hai thợ rèn, một người nung và một người kìm, nhưng hãy dặn thật kỹ là các móc sắt phải thật sắc bén. Và anh cũng phải xin mười hai thùng lúa mạch đen, cùng với mười hai con bò đã mổ thịt để mang theo, cộng thêm mười hai tấm da bò, mỗi tấm được đính một nghìn hai trăm cái đinh nhọn; tất cả những thứ đó chúng ta đều phải có, kèm theo một thùng hắc ín chứa mười hai tấn hắc ín trong đó. Chàng trai đến gặp nhà Vua và xin tất cả những món mà Dapplegrim đã kể tên, và một lần nữa, vì nhà Vua nghĩ rằng từ chối sẽ là một điều hổ thẹn, ngài đã cấp cho chàng đủ mọi thứ.
Thế là chàng cưỡi Dapplegrim rời khỏi hoàng cung. Khi họ đã đi một quãng đường dài ơi là dài qua những ngọn đồi và đầm lầy, Dapplegrim cất tiếng hỏi: — Anh có nghe thấy gì không?
— Có; có tiếng rít gì đó thật khủng khiếp trên bầu trời khiến tôi đâm ra hoảng sợ, — chàng thanh niên đáp.
— Đó là tất cả lũ chim hoang dã trong rừng đang bay lượn; chúng được phái đến để cản đường chúng ta đấy, — Dapplegrim nói. — Nhưng anh hãy rạch một lỗ trên những bao ngũ cốc ra, rồi chúng sẽ bận rộn với đám hạt đến nỗi quên mất chúng ta cho mà xem.
Chàng thanh niên làm theo. Chàng rạch các bao ngũ cốc khiến lúa mạch và lúa mạch đen rơi vãi khắp nơi. Tất cả lũ chim hoang dã trong rừng bay đến nhiều đến mức che khuất cả ánh mặt trời. Nhưng khi nhìn thấy lúa, chúng không tài nào cưỡng lại được, liền đà sà xuống bới móc, rỉa hạt, rồi cuối cùng chúng bắt đầu đánh lẫn nhau và quên bẵng đi mất chàng thanh niên lẫn Dapplegrim, chẳng gây tổn hại gì cho họ nữa.
Và giờ đây chàng thanh niên tiếp tục cưỡi ngựa tiến lên chặng đường dài đằng đẵng, qua đồi qua thung, qua những chốn hiểm trở và đầm lầy. Bấy giờ Dapplegrim lại lắng tai nghe ngóng và hỏi xem chàng thanh niên có nghe thấy gì nữa không.
— Có; giờ thì tôi nghe thấy tiếng lách cách và đổ vỡ khủng khiếp từ mọi phía trong rừng khiến tôi thực sự thấy sợ hãi, — chàng thanh niên đáp.
— Đó là toàn bộ thú dữ trong rừng, — Dapplegrim nói; — chúng được thả ra để chặn đường chúng ta. Nhưng anh hãy ném mười hai xác bò ra, chúng sẽ mải mê tranh giành đám mồi đó đến mức quên tiẻt chúng ta cho xem. Thế là chàng thanh niên ném những con bò ra, và ngay lập tức tất cả thú dữ trong rừng, từ gấu, sói cho đến sư tử và đủ loại sinh vật gớm ghiếc khác đều xông tới. Nhưng khi thoáng thấy xác bò, chúng liền lao vào cắn xé nhau cho đến khi máu chảy thành dòng, hoàn toàn quên bẵng đi Dapplegrim và chàng thanh niên.
Thế là chàng thanh niên lại tiếp tục lên đường, và không biết bao nhiêu cảnh tượng mới mẻ lướt qua mắt họ, bởi di chuyển trên lưng Dapplegrim thì chẳng thể gọi là chậm chạp được. Đoạn, Dapplegrim cất tiếng hý vang.
— Anh có nghe thấy gì không? — nó hỏi.
— Có; tôi nghe rõ mồn một tiếng ngựa tơ hý ở một nơi rất, rất xa, — chàng thanh niên đáp.
— Đó là một con ngựa đã trưởng thành rồi đấy, — Dapplegrim bảo, — nếu anh nghe rõ tiếng nó từ khoảng cách xa đến thế.
Thế là họ tiếp tục hành trình suốt một thời gian dài, lại chiêm ngưỡng hết cảnh tượng mới lạ này đến cảnh tượng mới lạ khác. Rồi Dapplegrim lại hý lên một tiếng nữa.
— Bây giờ anh có nghe thấy gì không? — nó nói.
— Có; giờ thì tôi nghe rõ mồn một rồi, nó hý vang hệt như một con ngựa trưởng thành, — chàng thanh niên đáp.
— Phải, và anh sẽ sớm được nghe lại tiếng nó thôi; — Dapplegrim nói — và khi ấy anh sẽ biết giọng của nó vang dội thế nào. Thế rồi họ tiếp tục đi qua nhiều vùng đất khác nhau, và Dapplegrim cất tiếng hý lần thứ ba. Nhưng trước khi nó kịp hỏi chàng thanh niên có nghe thấy gì không, một tiếng hý vang dội cất lên từ phía bên kia hoang mạc khiến chàng thanh niên ngỡ rằng đồi núi và đá tảng sắp sửa nứt đôi đến nơi.
— Nó tới kìa! — Dapplegrim nói. — Nhanh lên, hãy quăng những tấm da bò có đinh nhọn lên người tôi, rải mười hai tấn hắc ín ra bãi đất, rồi trèo lên cây vân sam lớn kia mau. Khi nó tới, lửa sẽ phun ra từ cả hai lỗ mũi, và khi ấy hắc ín sẽ bén lửa. Giờ hãy ghi nhớ lời tôi — nếu ngọn lửa bốc cao thì tôi thắng, còn nếu nó lụi tàn thì tôi thua; nhưng nếu anh thấy tôi đang chiếm ưu thế, hãy quăng chiếc dây cương mà anh phải tháo ra khỏi người tôi lên đầu nó, và khi đó nó sẽ trở nên vô cùng hiền lành.
Đúng lúc chàng thanh niên vừa quăng tất cả những tấm da đính đinh lên người Dapplegrim, hất hắc ín ra bãi đất và leo lên cây vân sam an toàn, thì một con ngựa xuất hiện với ngọn lửa phun cuồn cuộn từ hai bên lỗ mũi. Hắc ín lập tức bùng cháy, và Dapplegrim lao vào giao chiến với con ngựa kia khiến đá dăm văng vút lên tận trời xanh. Chúng cắn xé nhau, chiến đấu bằng cả chân trước lẫn chân sau, có lúc chàng thanh niên nhìn chúng, có lúc lại nhìn đống hắc ín. Nhưng rồi cuối cùng ngọn lửa cũng bốc cao, bởi bất cứ chỗ nào con ngựa lạ cắn hay đá phải, nó đều dính phải những chiếc đinh nhọn trên tấm da bò, và rốt cuộc nó đành phải khuất phục. Khi thấy vậy, chàng thanh niên liền tụt khỏi cây nhanh như cắt, quăng dây cương trùm lên đầu con ngựa kia, và lập tức nó trở nên thuần phục đến mức người ta có thể dắt đi bằng một sợi chỉ mỏng manh.
Con ngựa này cũng mang màu lông đốm, trông giống hệt Dapplegrim đến mức chẳng ai có thể phân biệt nổi con nào với con nào. Chàng thanh niên ngự trên lưng con ngựa đốm mà mình vừa thu phục, cưỡi ngựa trở về cung điện của nhà Vua, còn Dapplegrim thong thả chạy lững thững bên cạnh. Khi về đến nơi, nhà Vua đang đứng đợi ngoài sân.
— Ngài có nhận ra đâu là con ngựa tôi vừa bắt được, đâu là con ngựa tôi có từ trước không? — chàng thanh niên lên tiếng hỏi. — Nếu ngài không phân biệt được, tôi nghĩ con gái ngài là của tôi đấy.
Nhà Vua bước tới ngắm nghía cả hai con ngựa đốm; ngài nhìn từ trên xuống dưới, ngắm đằng trước ngắm đằng sau, nhưng chẳng tìm ra dù chỉ một sợi lông khác biệt giữa hai con.
— Không, — nhà Vua đành thú nhận — ta không thể phân biệt nổi; và vì ngươi đã kiếm được một con ngựa cưới tuyệt mỹ cho con gái ta, ngươi sẽ được cưới nó; nhưng trước tiên chúng ta phải trải qua thêm một thử thách nữa, cốt để xem ngươi có thực mệnh lấy được nó hay không. Con bé sẽ đi trốn hai lần, rồi sau đó đến lượt ngươi trốn hai lần. Nếu ngươi tìm được nó trong mỗi lần nó trốn, và nếu nó không thể tìm ra chỗ ẩn nấp của ngươi, thì đó chính là định mệnh, và ngươi sẽ được cưới công chúa.
— Đó cũng không nằm trong thỏa thuận của chúng ta, — chàng thanh niên đáp. — Nhưng vì đã thế thì chúng ta cứ thử xem sao.
Thế là con gái nhà Vua đi trốn trước.
Nàng liền biến thành một con vịt trời, bơi lội tung tăng trong một cái hồ nằm ngay bên ngoài cung điện. Nhưng chàng thanh niên đi xuống chuồng ngựa và hỏi Dapplegrim xem nàng đã biến thành cái gì.
— Ồ, việc anh cần làm chỉ là cầm súng ra hồ, nhắm vào con vịt đang bơi lội ngoài đó, chẳng mấy chốc nó sẽ tựộ lộ diện thôi, — Dapplegrim đáp.
Chàng thanh niên chộp lấy cây súng rồi chạy thục mạng ra hồ. — Ta sẽ bắn một phát vào con vịt kia xem sao, — chàng vừa nói vừa giương súng nhắm bắn.
— Ồ không, bạn hiền ơi, đừng bắn! Là em đây mà! — Công chúa hoảng hốt kêu lên. Thế là chàng đã tìm ra nàng lần thứ nhất.
Lần thứ hai, công chúa biến thành một ổ bánh mì, nằm trên bàn cùng với bốn ổ bánh mì khác; và nàng giống hệt những ổ bánh kia đến mức chẳng ai nhận ra điểm khác biệt.
Nhưng chàng thanh niên lại đi xuống chuồng ngựa gặp Dapplegrim, kể cho nó nghe rằng công chúa lại đi trốn nữa rồi, và chàng hoàn toàn mù tịt không biết nàng đang ở xó xỉnh nào.
— Ồ, anh cứ việc lấy một con dao cắt bánh mì thật lớn, mài cho sắc bén, rồi làm như anh sắp cắt ngang qua ổ bánh thứ ba trong bốn ổ bánh đang nằm trên bàn bếp trong cung điện của nhà Vua — hãy đếm từ phải sang trái — và anh sẽ tìm ra nàng ngay thôi, — Dapplegrim chỉ vẽ.
Thế là chàng thanh niên đi lên nhà bếp, vớ lấy con dao cắt bánh mì to nhất mà chàng tìm thấy; rồi chàng chộp lấy ổ bánh thứ ba tính từ bên trái sang, kề lưỡi dao vào như thể định cắt đôi nó ra. — Ta sẽ cắt một miếng bánh này ăn xem sao, — chàng lẩm bẩm.
— Không, bạn hiền ơi, đừng cắt, là em đây mà! — Công chúa lại hoảng hốt kêu lên; thế là chàng đã tìm ra nàng lần thứ hai.
Và giờ đến lượt chàng đi trốn; nhưng Dapplegrim đã truyền cho chàng những mẹo mực tuyệt vời đến mức chẳng dễ gì tìm ra chàng. Đầu tiên, chàng biến thành một con ruồi trâu và trốn tịt vào lỗ mũi bên trái của Dapplegrim. Công chúa lăng xăng đi tìm kiếm khắp nơi, từ trên xuống dưới, thậm chí định bước vào cả chuồng của Dapplegrim, nhưng nó liền nhe răng cắn và tung cước đá hậu khiến nàng sợ hãi không dám bén mảng tới gần, thế là nàng đành chịu thua chẳng tìm ra chàng thanh niên.
— Thôi được, — nàng cất tiếng gọi — vì tôi không tài nào tìm được anh, anh mau hiện hình đi; — ngay lập tức, chàng thanh niên xuất hiện đang đứng lù lù ngay trên sàn chuồng ngựa.
Dapplegrim dặn dò chàng phải làm gì trong lần trốn thứ hai, và chàng liền biến thành một cục đất nhỏ, tự nhét mình vào giữa móng và kẽ móng của chân trước bên trái Dapplegrim. Một lần nữa, con gái nhà Vua lại lùng sục khắp nơi, từ trong ra ngoài, cho đến khi cuối cùng nàng bước vào chuồng ngựa và muốn tiến vào chiếc ngăn bên cạnh Dapplegrim. Lần này nó ngoan ngoãn để nàng bước vào, và nàng ngó nghiêng khắp chốn từ cao xuống thấp, nhưng ngặt một nỗi nàng chẳng thể cúi xuống soi dưới móng chân nó được, vì nó đứng trụ vững như bàn thạch trên bốn cẳng, và nàng hoàn toàn không tìm ra chàng thanh niên.
— Thôi, anh tự chường mặt ra đi chứ tôi chịu thua rồi, chẳng tài nào tìm nổi anh đâu, — công chúa đành cất tiếng, và trong chớp mắt chàng thanh niên đã đứng sững ngay bên cạnh nàng trên nền chuồng ngựa.
— Giờ thì em thuộc về anh rồi nhé! — chàng nói với công chúa.
— Giờ thì ngài có thể thấy định mệnh sắp đặt nàng phải là của con rồi chứ, — chàng quay sang thưa với nhà Vua.
— Phải, định mệnh đã định rồi, — nhà Vua thở dài. — Chuyện gì phải đến thì thế nào cũng đến.
Thế là mọi thứ được chuẩn bị sẵn sàng cho đám cưới với vẻ lộng lẫy và khẩn trương tột bậc. Chàng thanh niên cưỡi Dapplegrim đi tới nhà thờ, còn con gái nhà Vua cưỡi con ngựa kia. Nhìn vào đó, ai nấy đều phải công nhận rằng họ chẳng tốn mấy thời gian để đi đến đích.[20]
[20] From J. Moe.