Những Kẻ Lang Thang Du Khảo

Lượt đọc: 77 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Truyền Thuyết

❊ ❊ ❊

Lore (gồm hai âm tiết) là một nàng tiên nước thường ngồi trên một mỏm đá cao gọi là Ley hoặc Lei (phát âm giống từ "lie" trong tiếng Anh của chúng ta) bên bờ sông Rhine, chuyên dụ dỗ những người chèo thuyền đi đến chỗ diệt vong tại một khúc thác dữ làm náo động lòng sông ở nơi đó. Nàng mê hoặc họ bằng những khúc ca sầu thảm và sắc đẹp tuyệt vời đến mức họ quên hết mọi thứ để ngước nhìn lên nàng, rồi cứ thế, chẳng mấy chốc họ trôi dạt vào những bãi đá ngầm vỡ nát và thiệt mạng.

Vào những thời xa xưa ấy, Bá tước Bruno sống trong một lâu đài lớn gần đó cùng con trai là Bá tước Hermann, một thanh niên tuổi đôi mươi. Hermann đã nghe kể rất nhiều về nàng Lore xinh đẹp, và cuối cùng đã đem lòng yêu sâu sắc dù chưa từng diện kiến. Thế nên vào những buổi tối, chàng thường lang thang đến vùng lân cận mỏm Lei, tay cầm đàn Zither và "bộc lộ nỗi khát khao qua những khúc ca trầm", như lời Garnham kể lại. Trong một lần như thế, "bột phát xung quanh đỉnh mỏm đá một thứ ánh sáng rực rỡ với độ trong trẻo và màu sắc vô song, thứ ánh sáng ấy cứ cuộn tròn trong những vòng tròn ngày càng nhỏ dần, chính là thân hình mê hồn của nàng Lore xinh đẹp.

"Một tiếng kêu thảng thốt vì vui sướng thốt ra từ cửa miệng người thanh niên, chàng buông rơi chiếc đàn Zither, và với hai cánh tay dang rộng, chàng gọi tên sinh thể kỳ bí ấy, kẻ dường như đang cúi xuống chào đón chàng một cách đầy âu yếm và vẫy gọi chàng thật thân thiện; quả thực, nếu tai chàng không lừa dối, nàng đã gọi tên chàng bằng những lời thì thầm ngọt ngào khôn tả, đúng với điệu bộ của tình yêu. Mất trí vì quá đỗi vui mừng, người thanh niên lả đi và ngã sụp xuống đất không còn biết trời đất là gì."

Kể từ đó, chàng trở thành một con người khác hẳn. Chàng cứ ngẩn ngơ chìm đắm trong mộng tưởng, chỉ nghĩ đến nàng tiên của mình và chẳng màng bất cứ thứ gì khác trên đời. "Bá tước già đau đớn chứng kiến sự thay đổi ở con trai mình," một sự thay đổi mà ông không tài nào đoán ra nguyên do, bấy giờ liền tìm cách hướng tâm trí con đến những niềm vui tươi sáng, nhưng hoàn toàn vô ích. Thế là bá tước già đành dùng đến quyền uy. Ông hạ lệnh cho con trai phải lên đường tới doanh trại. Lời hứa tuân lệnh đã được đưa ra. Garnham thuật lại:

"Đó là vào buổi tối trước ngày khởi hành, khi chàng vẫn muốn đến thăm mỏm Lei thêm một lần nữa để dâng lên Nàng tiên sông Rhine những tiếng thở dài, những âm điệu từ cây đàn Zither và những khúc ca của mình. Lần này, chàng ngồi thuyền xuôi dòng nước, có một người tùy tùng trung thành đi theo. Ánh trăng chiếu thứ ánh sáng bạc phủ lên khắp xứ sở; những ngọn núi bên bờ dốc đứng hiện lên với những hình thù kỳ dị nhất, và những cây sồi cao ở cả hai bên đường cúi rạp cành chào khi Hermann đi qua. Ngay khi chàng đến gần mỏm Lei và nhận ra những con sóng bạc đầu, người hầu cận liền bị bao trùm bởi một nỗi lo âu khôn tả và xin phép được lên bờ; nhưng vị hiệp sĩ lướt tay trên những dây đàn guitar và cất giọng hát:

Một thủa anh thấy em trong đêm tối,

Rực rỡ một vẻ đẹp siêu phàm khôn nguôi;

Tấm thân dệt từ muôn tia sáng chói,

Mái tóc buông lơi vương vấn ánh ngời.

Xiêm y màu cánh bồ câu sóng gợn,

Bàn tay em trao dấu yêu vẹn tròn,

Ánh mắt ngập tràn bao điều mê mẩn,

Rọi vào anh, ôi quyến rũ khôn cùng!

Ôi, giá em là người tình bé nhỏ,

Anh sẵn lòng sẻ chia tình duyên đó!

Nguyện trói mình trong niềm vui ngập lối,

Nơi thạch cung sâu thẳm chốn quê người."

Việc Hermann đến nơi đó suy cho cùng là một điều thiếu khôn ngoan; và việc chàng đến đó với một bài ca như thế trên môi lại càng là một sai lầm trầm trọng bậc nhất. Nàng Lorelei lần này đã không "gọi tên chàng bằng những lời thì thầm ngọt ngào khôn tả". Không, bài hát đó dĩ nhiên đã gây ra một sự "biến đổi" tức thì và triệt để nơi nàng; và không chỉ có thế, nó còn làm sục sôi tâm can của toàn bộ vùng đất đang đau khổ ở quanh vùng—bởi vì—

"Khoảng khắc những âm điệu ấy vừa cất lên, khắp nơi liền vang dội tiếng động và âm thanh, tựa như những giọng nói phát ra từ trên lẫn dưới mặt nước. Trên mỏm Lei ngọn lửa bùng lên, Nàng tiên lúc bấy giờ đứng ở phía trên, rõ ràng và khẩn khoản vẫy tay phải gọi vị Hiệp sĩ đang mờ mình u mê, trong khi tay trái cầm gậy ra lệnh cho những con sóng đến phục vụ nàng. Chúng bắt đầu chồm lên tận trời cao; chiếc thuyền lật nhào, bất chấp mọi nỗ lực chống đỡ; sóng dâng cao đến mạn thuyền, rồi va vào những phiến đá cứng đến vỡ vụn, chiếc thuyền tan thành từng mảnh. Chàng thanh niên chìm nghỉm vào đáy sâu, còn người tùy tùng bị một con sóng mạnh hất văng lên bờ."

Những lời cay nghiệt nhất đã được người ta dành cho nàng Lorelei suốt bao nhiêu thế kỷ qua, nhưng chắc chắn cách hành xử của nàng trong dịp này cũng đủ để mang lại cho chúng ta sự kính trọng. Người ta cảm thấy dạt dào lòng âu yếm đối với nàng và động lòng muốn quên đi những tội lỗi trước đây để chỉ nhớ đến việc thiện đã tô điểm và khép lại cuộc đời nàng.

"Nàng tiên từ đó không bao giờ còn xuất hiện nữa; nhưng những âm điệu mê hồn của nàng thì vẫn thường xuyên vắng vọng. Trong những đêm xuân đẹp đẽ, tĩnh lặng và đầy sảng khoái, khi ánh trăng trút thứ ánh sáng bạc trùm lên khắp xứ sở, người lái đò lắng tai nghe từ tiếng sóng vạc dạt dào âm vang vọng lại của một giọng ca kỳ diệu đầy cuốn hút, cất lên khúc hát phát ra từ lâu đài pha lê, để rồi với nỗi buồn và sự sợ hãi, người ấy lại nghĩ về vị Bá tước trẻ tuổi Hermann đã bị Nàng tiên dụ dỗ."

Đây là bản nhạc và phần lời tiếng Đức do Heinrich Heine sáng tác. Bài hát này đã được yêu thích tại Đức trong suốt bốn mươi năm qua, và có lẽ sẽ mãi mãi là một bài hát được yêu thích.

Tôi vốn có định kiến với những người in ấn văn bản bằng tiếng nước ngoài mà không kèm theo bản dịch. Khi tôi là người đọc, và tác giả cho rằng tôi đủ khả năng tự dịch lấy, thì anh ta đang dành cho tôi một lời khen khá nhã nhặn—nhưng nếu anh ta chịu dịch hộ tôi thì tôi thà nhận bản dịch còn hơn phải đón nhận lời khen ấy.

Nếu tôi đang ở quê nhà, chắc chắn tôi có thể tìm được một bản dịch của bài thơ này, nhưng tôi đang ở nước ngoài và không thể làm thế; vì vậy tôi sẽ tự tay thực hiện một bản dịch. Nó có thể không phải là một bản dịch hay, bởi thơ ca vốn không phải sở trường của tôi, nhưng nó sẽ phục vụ cho mục đích của tôi—đó là cung cấp cho các thiếu nữ chưa thông thạo tiếng Đức một điệu vần để nương theo giai điệu cho đến khi họ có thể tìm được một phiên bản hoàn chỉnh hơn, được thực hiện bởi một nhà thơ thực thụ, người biết cách truyền tải tư duy thơ ca từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 4 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.