23 tháng 5, [Abbotsford.]—Chừng một năm trước, tôi đành xếp xó cuốn nhật ký này, chủ yếu vì nghĩ rằng việc ghi chép chỉ khiến mình trở nên ích kỷ một cách tồi tệ; và rằng bằng cách ghi lại những cơn u uất, tôi vô tình khuyến khích chúng tái diễn, trong khi "xa mặt cách lòng" mới là phương cách tốt nhất để tống khứ chúng. Bây giờ tôi cũng chẳng rõ vì sao mình lại cầm bút trở lại; nhưng thôi thì cứ tiếp tục vậy. Tôi đến đây để dự đám tang của Raeburn. Tôi là bà con gần của ông ấy, vì cố nội tôi, Walter Scott, là con trai thứ hay nhánh thứ của dòng họ nhỏ bé này. Thân thích quá cố của tôi cũng từng kết hôn với cô tôi, một bà lão vô cùng hòa nhã. Ông ấy chưa bao giờ đối xử tử tế với tôi, và về sau thì hoàn toàn khiếm nhã. Dĩ nhiên là tôi chẳng bao giờ ưa ông ta, và đôi bên không hề giữ mối hảo cảm nào. Tuy vậy, ông ta đã quên mất nguyên do một cuộc bất hòa từ thời thơ ấu mà tôi thì vẫn luôn ghi nhớ. Khi tôi mới bốn hay năm tuổi, tôi có đến ở tại Lessudden House, một dinh thự cổ kính và là nơi cư ngụ của Raeburn này. Một tổ chim câu lớn gần như bị phá hủy bởi lũ sáo sậu, thời đó là loài chim phổ biến, dù nay hiếm khi nhìn thấy. Lũ chim sáo bị bắt ngay trong tổ rồi nhét vào bao, tôi nhớ là đem dìm nước, hoặc đập cho đến chết, hoặc chịu một kết cục tương tự. Đám gia nhân cho tôi một con, tôi đã thuần phục nó được phần nào, thế mà lão điền chủ thô bạo ấy lại giật lấy rồi vặn cổ nó. Tôi lao vào cổ lão như một con mèo rừng, và người ta phải rất khó khăn mới giằng tôi ra khỏi lão. Rất lâu về sau, tôi lại gây ra cho lão một mối hận thù xương tủy khi nhắc lại một khoản ưu đãi mà cha tôi từng cho lão mượn để đủ điều kiện tư cách bầu cử—thứ mà lão định dùng để bỏ phiếu cho lợi ích của Lord Minto chống lại tội nghiệp Don. Điều này gây ra sự rạn nứt hoàn toàn giữa hai người họ hàng vốn chưa từng là bạn bè, và dù về sau tôi có giúp ích rất nhiều cho gia đình lão, lão vẫn giữ thái độ hằn học, mà giải thích cũng khá hợp lý rằng tôi làm những việc tốt đẹp đó là vì vợ con lão chứ chẳng phải vì lợi ích của lão. Giờ đây tôi chứng kiến lão được đưa xuống ngôi mộ tổ tiên ở tuổi tám mươi hai hoặc tám mươi ba. Tôi ăn tối cùng các anh em họ, rồi trở về Abbotsford lúc khoảng tám giờ.
24 tháng 5, [Edinburgh].—Ghé thăm người hàng xóm Nicol Milne ở Faldonside để giải quyết một số việc liên quan đến con đường đi Selkirk. Sau đó đến Huntly Burn và gửi lời chào hỏi tới gia đình. Dùng bữa trưa lúc hai giờ rưỡi rồi lái xe vào thành phố, ghé qua George Square thăm Gala. Ông ấy đề xuất bỏ con đường hiện tại đi Selkirk để chuyển sang một con đường khác ở phía bắc sông, hoàn thành nhờ hai cây cầu. Đây là một mục tiêu cho Abbotsford. Buổi tối tôi tới thành phố. Có thư từ ông H[aydon] khẩn khoản xin 20 bảng. Đợi cho đến khi Lockhart tới đã.
25 tháng 5.—Sáng nay bắt tay vào guồng máy cũ và tiếp tục làm việc miệt mài. Trong một ngày thời tiết rất xấu, tôi đi bộ từ Parliament House tới George Square, qua những lối đi từng rất đỗi quen thuộc nhưng đã hai mươi năm không hề đặt chân tới. Tôi gặp Scott ở Woll và Scott ở Gala, cùng bàn bạc về con đường mới giữa Galashiels và Selkirk. Tôi hy vọng có thể thoát khỏi con đường đi Selkirk vốn chạy quá gần nhà tôi ở Abbotsford. Dùng bữa tối tại nhà Lord Chief Commissioner, nơi chúng tôi gặp vị Chief Baron Abercromby mới cùng phu nhân của ông. Tôi cứ ngỡ đây là lần đầu tiên chúng tôi gặp lại nhau sau hơn bốn mươi năm, nhưng ông ấy đã nhắc cho tôi nhớ rằng chúng tôi từng ăn tối chung một buổi tại nhà John Richardson.
26 tháng 5.—Bận rộn với các bản printed proof của tác phẩm Demonology, một công việc tai oái nếu muốn làm cho thật chu toàn. Nhưng tôi phải hoàn thành nó thôi, vì tôi đang cần tiền. Tôi đến Tòa án; từ đó trở về nhà, rồi vừa viết, vừa đọc, vừa nghỉ ngơi qua loa cho đến tối. Tôi đã từ bỏ thói quen hút thuốc nhiều; và giờ đây, trừ khi bị bạn bè lôi kéo, tôi hiếm khi hút một điếu xì gà. Tôi từng hoảng sợ bởi một cơn bộc phát bệnh trạng hồi tháng Hai, khiến tôi mất đi khả năng ăn nói. Người ta bảo tôi nguyên do là từ dạ dày. Nó nhìn đáng sợ giống như bị liệt hay đột quỵ vậy. Thôi thì, dù là bệnh gì đi nữa, tôi vẫn có thể chịu đựng được.
27 tháng 5.—Tòa án như thường lệ. Tôi đang thúc đẩy đề xuất nghỉ hưu khỏi Tòa án. Vì ở Scotland họ sẽ chỉ giữ lại bốn thay vì sáu Thư ký Phiên tòa (Clerks of Session), nên sẽ phù hợp với lợi ích của họ nếu để tôi nghỉ hưu hưởng chế độ thâm niên. Có lẽ tôi sẽ chịu một thỏa thuận bất lợi, chỉ nhận được hai phần ba lương thay vì ba phần tư. Điều đó thật cay đắng, nhưng tôi có thể tiết kiệm được khoảng hai đến ba trăm bảng bằng cách từ bỏ việc cư trú ở thành phố; và chắc chắn tôi có thể dành đủ thời gian viết các bài điểm sách cũng như làm các công việc khác để sống thoải mái tại Abbotsford. Dù sao thì, con xúc sắc đã gieo (jacta est alea); Sir Robert Peel và ngài Chưởng lý có vẻ đồng thuận với sự sắp xếp này, và Sir Robert Dundas cũng nghỉ hưu cùng với tôi. Tôi nghĩ sự khác biệt về sức khỏe và hạnh phúc sẽ là vô cùng to lớn.
28 tháng 5.—Làm việc vào buổi sáng, sau đó đến Tòa án, rồi ghé qua cửa hàng của Cadell. Việc kinh doanh của tôi tiến triển đúng như tính toán, và bộ Magnum vẫn giữ vững phong độ. Nếu tình hình này kéo dài thêm năm hay sáu năm nữa, chúng tôi có thể xóa sạch nợ nần; nhưng có lẽ tôi sẽ trả xong "món nợ Tạo hóa" trước khi thời điểm đó đến. Họ sẽ có sách, và có Cadell quản lý—một người chèo chống đáng tin cậy. Số thơ mà chúng tôi đã mua với giá [7000 bảng], trả trong hai năm, đang bán ra rất nhanh; và chúng tôi sẽ nuôi bộ Magnum theo cách đó khi đã bán hết số hàng hiện có, qua đó hy vọng trả đủ tiền mua, rồi tiến bước êm rôi với phần tiếp theo. Vậy nên công việc chung của tôi trông rất khả quan. Tôi trông đợi Lockhart và Sophia sẽ tới Roads tối nay và ăn sáng với chúng tôi vào ngày mai. Điều này thật là tiếp thêm sức sống.
29 tháng 5.—Gia đình Lockhart dự kiến xuất hiện lúc chín giờ, nhưng giờ đã qua bốn giờ chiều mà họ vẫn chưa tới. Đã có gió đông và biển động ở cửa vịnh Firth, nhưng dù sao tôi vẫn mong họ tới. Máy móc thuyền bè dễ gặp sự cố, và họ có thể bị trễ vì lý do đó.
Ông Piper, nhà thầu lớn về xe ngựa bưu chính, một trong những người sắc sảo nhất trong ngành, hôm nay đã ghé qua đây để chấp thuận tuyến đường của chúng tôi. Ông ấy dành cho tôi lời khen ngợi khi nói rằng ông ấy muốn biết quan điểm của tôi về vấn đề này. Đó có thể chỉ là lời sáo rỗng, nhưng ít nhất tôi cũng biết đủ để chọn tuyến đường có lợi nhất cho mình. Tôi đã viết thư thông báo cho Gala biết rằng sự đóng góp của tôi phụ thuộc vào việc họ có chọn con đường đi bộ Gala hay không; chẳng có con đường nào khác phù hợp với tôi. Sau bữa tối, tôi bắt đầu bồn chồn lo lắng về tụi trẻ và bố mẹ chúng, rồi đêm buông xuống trong sự phập phồng chờ đợi.
30 tháng 5.—Những người lữ hành của chúng tôi xuất hiện từ sớm, kéo theo cả đoàn (cum tota sequela). Tất cả chúng tôi đều vô cùng hạnh phúc. Tội nghiệp Johnnie trông có vẻ khỏe mạnh. Tật dị dạng của thằng bé đã trở thành vĩnh viễn, tội nghiệp con; nhưng dù vậy nó vẫn có thể trở thành một chàng trai thông minh. Một nhọt mủ ở cổ nó có vẻ là thời điểm khủng hoảng của bệnh tình. Nó là một đứa trẻ hiền lành, điềm tĩnh. Walter đẹp trai một cách đáng kinh ngạc, và bé Whippety Stourie nhỏ nhắn cũng vậy, như cách tôi vẫn gọi con bé. Sau bữa sáng, tôi trò chuyện với Lockhart về công việc chung, vốn dĩ đang tiến triển rất tốt trong phạm vi những lợi ích nhỏ bé của chúng tôi. Lockhart giờ đây đã vững vàng về uy tín cũng như triển vọng văn chương. Tôi viết thêm một ít cho cuốn Demonology của cậu ấy, mà tôi nghĩ là một việc khá rắc rối.
31 tháng 5.—Bắt tay vào việc từ sớm và hoàn thành một ngày làm việc hiệu quả mà không tốn quá nhiều sức lực. Tôi mời Lockhart ăn tối và hai đứa trò chuyện riêng bên điếu xì gà. Cậu ấy đã có những định hướng đúng đắn để vươn lên vị trí hàng đầu trong giới văn học, và giờ đây được đánh giá rất cao về gu thẩm mỹ, sự phán đoán cũng như tài năng. Tôi nghĩ bây giờ không còn sợ cậu ấy để thói ham vui làm mất kiểm soát nữa. Ở nhà cả ngày, trừ một lần đi bộ đến chỗ Cadell, người đang mở rộng doanh số. Vì ông ấy sắp bước vào những tháng trầm lắng, và hiện đã xuất bản đến các tiểu thuyết The Abbot, The Monastery cùng những cuốn ít lợi nhuận hay kém phổ biến hơn, nên đây là một tín hiệu may mắn. Việc quản lý có vẻ rất hợp lý.
