Ngày 1 tháng Giêng.—Cầu xin Thiên Chúa ban cho Nhà vua, đất nước cùng toàn thể những người trung thực một năm mới an lành, hạnh phúc!

Hôm nay, tôi cùng toàn thể gia đình đến dùng bữa tối như thường lệ tại ngôi nhà ấm cúng Huntly Burn; nhưng đám mây mù từng bao trùm lên chúng tôi hôm thứ Bảy vẫn còn lan tỏa ảnh hưởng. Ảnh hưởng của nỗi đau thương đối với những người vốn nhạy cảm với sự hài hước như tôi và Ngài A.F., tôi nghĩ, đã được Wordsworth khắc họa rất tinh tế qua nhân vật Matthew - thầy giáo làng vui tính, người mà Jeffrey đã gọi một cách bất kính là gã thầy giáo phát cuồng. Nhưng xin phép người bạn Jeffrey của tôi, tôi cho rằng ông ấy thích nhìn ngắm trí tưởng tượng nhất là khi nó đã được khớp cơ chế, điều khiển và cưỡi đi theo những bước kiệu chuẩn mực. Ông ấy không chừa khoảng trống cho những cú giật mình, những cú chồm hay những bước nhảy vọt khi con ngựa thần Pegasus hiện ra tuyệt đẹp, dù đôi khi có nguy hiểm cho người cưỡi. Không phải tôi cho rằng vị thi sĩ hòa nhã vùng Rydal đã khôn khéo khi chọn những chủ đề mà công chúng khó lòng đồng cảm. Làm như vậy là thiếu khôn ngoan và bất công với chính mình. Tôi không so sánh trí tưởng tượng của mình với Wordsworth — còn lâu mới bằng; bởi trí tưởng tượng của ông ấy vốn dĩ đã tinh tế tự nhiên lại được trau dồi qua quá trình rèn luyện liên tục. Nhưng tôi cũng có thể nhìn thấy vô số lâu đài trên mây như bất kỳ ai, thấy vô số thần linh trong làn khói cuộn của máy hơi nước, hay một thành Persepolis hoàn hảo trong lớp than hồng của ngọn lửa than đá. Cả đời tôi đã trôi qua trong những giấc mơ ban ngày như thế. Nhưng tôi chẳng khoe khoang rùm xóm làm gì. Có những lúc người ta nên ghi nhớ câu nói của Rousseau: Tais-toi, Jean-Jacques, car on ne t'entend pas!

Ngày 2 tháng Giêng.—Tôi đã định không ghi chép thêm những nỗi âu sầu hay than vắn thở dài nữa, nhưng đành phải tóm tắt ngắn gọn rằng tôi đang bị đinh chặt trên ghế chẳng khác nào Theseus bất hạnh. Bệnh thấp khớp, vốn trầm trọng hơn sau chuyến ra ngoài ngày hôm qua, đã bóp nghẹt cái đầu gối còn dùng được duy nhất của tôi — và thề có Proserpine, tôi bất động như một chiếc đe. Đỉa hút máu và thuốc bóp là tất cả những gì tôi có thể dùng. Diable! Lại một giật nhói. Gia đình Russell và Ferguson đều có mặt ở đây; nhưng tôi hoàn toàn bị đánh bật khỏi khán phòng sau bữa tối, đành phải rút lui về giường mình, nằm gầm hừ cho đến sáng như con chó trong căn lều cô độc.

Ngày 3 tháng Giêng.—Tiến triển chậm. Có hai điều an ủi — thứ nhất, tôi không bỏ lỡ thời tiết tốt nào ngoài trời vì tuyết đã phủ kín mặt đất; thứ hai, nhờ kiên nhẫn chịu đựng một chút, tôi có thể biến bệnh tật thành cơ hội để đẩy nhanh tiến độ cuốn Nap. Vì hầu như không đứng nổi, tôi gặp khó khăn khủng khiếp khi tra cứu sách vở, bản đồ, v.v. Dù vậy, tác phẩm vẫn tiến triển dưới tay tôi; tập vi [Napoleon] sẽ hoàn thành trong tuần này, tôi tin là thế. Gia đình Russell vẫn ở lại với chúng tôi, nên nhờ sự vịnn chống và di chuyển bằng ghế, tôi đã ra được phòng ăn và phòng khách vào buổi tối.

Bàn về Wordsworth, ông ấy từng kể cho Anne và tôi nghe một câu chuyện nhằm chứng minh rằng Crabbe thiếu trí tưởng tượng. Khi đó, ông, Ngài George Beaumont và Wordsworth đang ngồi cùng nhau trong phòng sau của nhà xuất bản Murray. Ngài George, sau khi dán niêm phong một bức thư, đã thổi tắt ngọn nến vừa dùng, rồi liếc nhìn Wordsworth, bắt đầu lặng lẽ ngắm nhìn dải khói lượn sóng chậm rãi bay lên từ bấc nến sắp tàn, thì Crabbe bước đến chụp nắp dập nến lên. Anne đã cười trước ví dụ này và hỏi xem cây nến có phải làm bằng sáp không, khi nhận được câu trả lời là không, cô ấy dường như cho rằng ông Crabbe chẳng việc gì phải hy sinh khứu giác của mình chỉ vì sự ngưỡng mộ của họ đối với những hình thái đẹp đẽ nhưng chóng tàn. Nếu là hai người khác, tôi hẳn đã thốt lên như Ngài Hugh Evans rằng "thật là màu mè làm bộ"; nhưng Ngài George lại là người xa lạ nhất với sự làm bộ trên đời; hơn nữa ông ấy là một họa sĩ tài ba, chắc chắn đã thấy được cảnh đó sẽ thành công ra sao trong tranh vẽ. Sai lầm không nằm ở việc bản thân bạn nhận được ấn tượng sâu sắc từ những gợi ý nhỏ nhặt, mà ở chỗ tưởng rằng chính ấn tượng ấy cũng phải nảy sinh trong tâm trí những người vốn có cùng cảm xúc ở khía cạnh khác, hoặc cho rằng những người bình thường trên đời có thể rút ra những diễn giải như vậy vào bất kỳ lúc nào hay trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

Ngày 4 tháng Giêng.—Kẻ thù của tôi đã tích thêm chút lực lượng trong những canh giờ ban đêm, nhưng rồi lại chịu khuất phục trước những bọc chườm nóng bằng hoa cúc la mã. Tôi vẫn giữ nguyên tư thế, vì đầu gối tuy đã bớt đau nhưng vẫn rất yếu. Hôm nay chúng tôi bắt đầu tích trữ đá cho nhà kho đông. Dùng bữa tối một mình — en famille, nghĩa là gồm Jane, Anne, Walter và tôi. Ồ, điều này đền bù cho những cơn đau nhức (aiches), như John Kemble tội nghiệp vẫn thường gọi. Sau giờ trà, tôi tạm dừng công việc và đọc cho các con nghe vở hài kịch Critic, và "chúng tôi đã có những giây phút thật vui vẻ".

Ngày 5 tháng Giêng.—Tôi thức giấc, hay đúng hơn là nhức nhối (aked) suốt năm sáu tiếng đồng hồ, sau đó sốt nhẹ. Nhưng tạ ơn Chúa, tôi đã khá hơn và giờ đây có thể kéo lê chân tự phục vụ những nhu cầu cá nhân mà không cần phải bấm chuông mỗi mười lăm phút. Hôm nay là một ngày nắng đẹp trời trong; tôi rất muốn ra ngoài, nhưng lớp dạ flannel và bọc chườm lại bảo không. Thế là tôi đành cặm cụi làm việc với sự trợ giúp của Pelet, một người mang đúng tư duy kiểu Pháp: tin rằng tất cả những gì mình muốn đều phải là sự thật, và khẳng định tất cả những gì mình ước đều phải được tin tưởng. Gia đình Skene (ông bà Skene cùng cô Jardine) đến lúc sáu giờ. Skene cũng bị đau thấp khớp nặng chẳng kém gì tôi.

Ngày 6 tháng Giêng.—Làm việc cho đến lúc chạng vạng nhưng không hiệu quả lắm; đầu óc và tâm trí thế nào đó mà không được minh mẫn. W. Laidlaw đến dùng bữa tối. Buổi tối đọc vở hài kịch Commissary của Foote, nghe nói là nhắm vào Ngài Lawrence Dundas; nhưng Ngài Lawrence là người có dòng dõi. Walter và Jane dùng bữa tối tại Mertoun.

Ngày 7 tháng Giêng.—Làm việc chăm chỉ đến mười hai giờ, sau đó ra ngoài đi dạo hai dặm với Skene; về nhà sửa bản in thử với số lượng khá lớn. Ông Scrope và George Thomson đến ăn tối.

Ngày 8 tháng Giêng.—Đêm qua ngủ ngon, tôi nghĩ là nhờ chuyến đi dạo, và nếu Chúa rủ lòng thương, tôi sẽ lặp lại vào hôm nay. Tôi đã viết một số thư từ bị trì hoãn quá lâu và gửi các gói tài liệu cho J.B. Thư của C. Sharpe rất khẩn tha thiết. Thúc giục tôi nên dùng ảnh hưởng của mình ở Windsor để phản đối những thay đổi đối với thành phố Edinburgh. "Chỉ cần một lời của ông, và tất cả sẽ..." Nhưng tôi không nghĩ mình sẽ nói lời đó. Tôi ghét những sự thay đổi đó, điều đó là chắc chắn; nhưng ne accesseris in consilium nisi vocatus — việc gì tôi phải tự nguyện đưa ra ý kiến? Mặt khác, giá trị tài sản của nhiều người có thể phụ thuộc vào việc kế hoạch này được tiến hành. Tôi có quyền gì mà chỉ vì góc nhìn mỹ quan lại đi can thiệp vào những lợi ích nghiêm trọng đó? Tôi hơi nghi ngờ điều đó. Hơn nữa tôi luôn nói rằng mình không bao giờ xen vào những việc như vậy, chẳng lẽ giờ lại âm thầm bắt đầu? Thề có đức tin, tôi sẽ không làm; ngoài tôi ra còn có đủ người để trình bày vụ việc.

Công tước B. trẻ tuổi ghé qua chào tạm biệt chúng tôi vì cậu ấy sắp đi Anh. Cầu Chúa ban phúc cho cậu! Cậu ấy là con chim ưng từ một chiếc tổ tốt. Sau đó tôi đi dạo đến hồ Welsh, Skene từ chối đi cùng, vì tôi

"———thân thể chẳng mấy lực lưỡng,

Lại tỏ ra dẻo dai hơn trong hai người."

Ngày 9 tháng Giêng.—Sáng nay nhận được tin Công tước vùng York qua đời sau thời gian dài chờ đợi. Tôi rất tiếc nuối cả về phương diện công lẫn tư. Khi giữ vị trí người nối ngôi kế tiếp, Hoàng tử đã là một Đê chắn sóng phía sau ngai vàng. Tôi e rằng quan điểm của người em trai ngài, Công tước vùng Clarence, có thể sẽ khác, và ngài ấy sẽ dựng lên một lá cờ quy tụ những kẻ tuyệt vọng và những đồ cướp phá. Tôi cũng tiếc cho bản thân mình. Công tước vùng York luôn đối xử tốt với tôi, và dù tôi chưa bao giờ lợi dụng tình bạn của ngài một cách thái quá, tôi vẫn cảm thấy mình vừa mất đi một người bạn quyền lực. Phẩm chất của ngài là danh dự, lẽ phải và sự chính trực; nhờ phát huy những phẩm chất này, ngài đã đưa quân đội Anh từ chỗ rất thấp kém trở thành niềm tự hào và nỗi khiếp sợ của châu Âu. Những sai lầm của ngài xuất phát từ tính cách hăng hái và thích giao du; ngài không thể cưỡng lại trò cờ bạc sát phạt, vốn liên quan mật thiết một cách tai hại với thói quen tìm đến hũ rượu. Thói quen cuối cùng này lại gắn liền với căn bệnh của ngài, chất cồn giúp xoa dịu nó tức thời nhưng lại âm thầm làm nó trầm trọng hơn về sau.

Ở đây gió thổi thành gông bão. Đáng lẽ tôi phải đến Galashiels để giải quyết một vụ kiện tụng ngớ ngẩn, rồi sau đó cùng ông Kerr ở Kippilaw thương lượng về bờ rào ranh giới. Tôi sẽ chỉ hoàn thành nhiệm vụ đầu tiên, vì ngày hôm nay không hợp để đi qua đồng hoang Bowden-moor.

Đã sang Galashiels như quỷ dữ cưỡi gió gông, và thấy một thầy ký đang tranh chấp với nửa tá thợ thủ công ở bẩn về quyền sở hữu một mảnh đất có kích thước và hình dáng như cái khăn tay ba góc. Đã cố gắng "làm cho họ hòa giải", và nếu thành công, tôi sẽ nghĩ mình đáng nhận được điều gì đó tốt đẹp hơn là một cơn đau thấp khớp - thứ có vẻ là phần thưởng duy nhất của tôi.

Gia đình Scott ở Harden và John Pringle ở Clifton đến ăn tối, và chúng tôi đã có khoảng thời gian rất vui vẻ.

Ngày 10 tháng Giêng.—Bệnh thấp khớp xuất hiện và túm lấy đầu gối tôi. Đó là cái giá của việc đóng vai kẻ hòa giải trong một cơn mưa rào. Không có cách nào khác ngoài sự kiên nhẫn, chườm nóng bằng hoa cúc la mã và làm việc trong phòng riêng cả ngày cho đến giờ ăn tối — sau đó là tiếp khách và đọc sách vào buổi tối.

Ngày 11 tháng Giêng.—Mọi chuyện lặp lại như cũ. Đáng lẽ tôi phải làm được nhiều việc hơn trong những ngày cô độc này so với những gì tôi thấy mình có thể làm. Một buổi sáng, hoặc hai ba tiếng trước giờ ăn tối, thường hoàn thành công việc hiệu quả hơn sáu hoặc bảy tiếng uể uả này, tôi không thể nói là do ốm đau. Cánh cung giương chùng thì không bao giờ bắn mũi tên đi xa được. Tuyết rơi dày. Chúng tôi có hẹn ở nhà ông Scrope, nhưng tôi nghĩ mình sẽ không thể đi được. Vì vậy tôi ở lại nhà, và không có việc gì khác để làm, tôi làm việc chăm chỉ và hiệu quả. Tôi tin rằng sự trì trệ của mình một phần là do cơn đau thấp khớp gặm nhấm ở đầu gối, vì suy cho cùng tôi vẫn cho rằng cơn đau là một điều tồi tệ, mặc cho các nhà Khắc kỷ có nói gì đi nữa. Tạ ơn Chúa, đó là một điều tồi tệ đang dần tiến triển tốt hơn đối với tôi.

Ngày 12 tháng Giêng.—Cả ngày hôm nay bận rộn với túi chườm hoa cúc la mã cùng bút và mực. Bây giờ là bốn giờ, và hôm qua cùng hôm nay tôi đã viết được mười trang của mình — tức là một phần mười của một trong những tập sách lớn này — hơn nữa, tôi đã sửa xong ba bản in thử. Tôi ước điều này không phải là sự vội vàng vô ích, nhưng tôi cũng đã bỏ ra nhiều công sức đúng như bản chất của mình.

Ngày 13 tháng Giêng.—Gia đình Ferguson, cùng với những người hàng xóm của tôi là ông Scrope, ông Bainbridge và Hume trẻ tuổi, đã ăn một đùi hươu từ Lâu đài Drummond và tỏ ra rất vui vẻ. Chúng tôi có âm nhạc và một chút vũ điệu, tận hưởng ở người khác sự phơi phới tâm hồn mà bản thân chúng tôi không còn sở hữu nữa. Tuy nhiên tôi không nghĩ thanh niên thời nay lại vui tươi như thời chúng tôi. Có một xu hướng giễu nhại, một sự sợ hãi bị chế giễu ở họ, điều này bóp chết những cảm xúc chân thành của sự vui vẻ và tâm hồn nhẹ nhõm; và mọi người, khi họ buông lơi một chút cho cảm xúc tự nhiên bộc lộ, luôn bị kìm hãm bởi nỗi sợ trở nên lố bịch. Kiềm chế cảm xúc và ngăn chặn sự nhiệt huyết của bạn ngay cả trong niềm vui giờ đây đã trở thành một quy tắc của những người thời thượng, giống như trước đây nó từng là quy tắc của các nhà triết học.

Ngày 14 tháng Giêng.—Chà — kỳ nghỉ của tôi đã hết — và tôi có thể tính toán những khoản được và mất của mình giống như Robinson Crusoe trung thực vẫn thường cân đối các tài khoản tốt xấu của mình.

Trong suốt ba tuần, tôi không thể rời khỏi nhà quá một hoặc hai lần. Nhưng tôi đã hoàn thành một khối lượng lớn công việc mà nếu không thì vẫn dở dang.

Mặt khác, tôi đã trải qua những đêm dài mất ngủ và nhiều đau đớn. Đúng vậy; nhưng không ai trở nên tồi tệ hơn vì những suy nghĩ nảy sinh trong những canh giờ ban đêm; và về cơn đau, căn bệnh gây ra cơn thấp khớp này có lẽ không đau đớn bằng, nhưng lại khó chịu và làm nản lòng hơn vô cùng.

Có chút ảm đạm trong những cuộc tụ họp nhỏ của chúng tôi mà trước đây không hề có. Nhưng tôi đã được gặp lại tất cả những người bạn cũ và tốt lành của mình, cùng các con yêu quý (chỉ trừ Charles); và nếu chúng tôi không vui mừng với niềm vui trọn vẹn, thì đó là vì nó bị phủ bóng bởi cùng một niềm tiếc nuối.

Một lần nữa, căn bệnh mới này dường như là điềm báo cho sự tiến tới của tuổi già cùng những thương tật của nó. Nhưng tuổi già chỉ là đường đại lộ cây tùng dẫn đến ngôi mộ, nơi những người mệt mỏi được nghỉ ngơi.

Tôi đã dọn dẹp đồ đạc để ngày mai lên đường. Mặc dù tôi luôn tự hỏi tại sao lại như vậy, tôi cảm thấy ghét sự trật tự và mọi loại công việc theo khuôn khổ — một điểm yếu chiếm ưu thế trong tính cách của tôi. Tôi không có ý nói rằng nó ảnh hưởng đến đạo đức của tôi; vì ngay cả thời trẻ tôi đã ghê tởm những sự hời hợt hỗn loạn dưới mọi hình thức, và những việc tôi vướng vào phần nhiều là do nể gọt người khác và một kiểu xấu hổ vô lý, hơn là bất kỳ niềm vui nào tôi tìm kiếm hay thấy trong sự đồi trụy. Nhưng ý tôi là sự ghét bỏ trật tự tỉ mỉ trong các việc vặt vãnh — trong việc đọc hoặc trả lời thư từ, trong việc sắp xếp giấy tờ ngăn nắp, v.v. Weber, rồi đến Gordon, thường giúp tôi giữ đồ đạc có chút trật tự — giờ đây chúng đang tiến dần đến sự hỗn loạn hoàn toàn. Và rồi tôi đã để tiền bạc của mình vượt quá tầm kiểm soát kể từ khi trở về từ Lục địa — tôi phải gộp chung mọi việc lại hết mức có thể.

[Nơi ở Shandwick,] Ngày 15 tháng Giêng.—Chúng tôi đã khởi hành, và mặc cho bệnh thấp khớp, tôi đã vượt qua chuyến đi một cách dễ chịu. Chào đón tôi khi đến nơi là một loạt các hóa đơn nhỏ rít lên như đạn hoa cải; chúng không lớn lắm, và tôi thấy chủ yếu phát sinh trong thời gian ốm đau. Nhưng tôi tin rằng sẽ tốn của tôi một lượng công việc vất vả cho đến khi trả hết chúng, và làm sao để có thời gian làm việc? Nó sẽ phải đổi bằng giá đắt nếu, như tôi nghĩ không chừng, con mụ thấp khớp này lại một lần nữa đinh chặt tôi vào ghế. Đi qua Galashiels, chúng tôi gặp Địa chủ vùng Torwoodlee, người sau khi nghe tôi đã bị giam chân bao lâu, đã hỏi tôi chịu đựng ra sao, và nhận xét rằng ông ấy từng một lần trong đời (Torwoodlee phải từ sáu mươi đến bảy mươi tuổi) bị giam trong nhà năm ngày và suýt nữa thì thắt cổ tự tử. Tôi nuối tiếc không khí tự do của Chúa chẳng kém gì ai, nhưng tôi có thể tự làm mình vui vẻ dù có ở trong ngục Bastile.

Ngày 16 tháng Giêng.—Đến Tòa án, và trở về qua một bầu không khí kỳ lạ, nửa sương mù nửa mưa, vốn nổi tiếng làm đau các khớp xương thấp khớp. Tuy nhiên tôi không cảm thấy căn bệnh tai quái của mình tăng lên, ngược lại còn thấy khá hơn đôi chút. Tôi cần phải như vậy, nếu không một đôi nạng cho cả đời sẽ là trợ thủ đắc lực nhất của tôi.

Walter ăn tối với chúng tôi hôm nay, Jane ở lại với mẹ cô ấy. Những sinh linh tốt lành và giàu tình cảm sẽ rời xa chúng tôi vào ngày mai. Cầu Chúa cho họ một chuyến đi nhanh chóng qua Eo biển Ireland! Họ đi đến Gort, nơi đại đội của Walter đang đóng quân — một chuyến đi dài cho những ngày mùa đông.

Ngày 17 tháng Giêng.—Một ngày sương mù, mưa tuyết và mưa rào thích hợp khác mà tôi đã chèo chống để về nhà. Tôi ước tính khoảng cách là một dặm rưỡi. Thật tốt khi đảm bảo được vận động nhiều như vậy.

Tôi thấy trên báo chí có đưa tin về đám tang của người bạn cũ Gifford. Ông là một người có tài năng hiếm có cùng nhiều phẩm chất tuyệt vời. Bản dịch Juvenal là một trong những bản dịch xuất sắc nhất từng được thực hiện về một tác giả cổ điển, và tác phẩm trào phúng Baviad and Maeviad của ông đã đánh gục chỉ bằng một cú đập một lũ công tử bột có thể đã lừa gạt thế giới đủ lâu.

Với tư cách là một nhà chú giải, ông rất cừ khôi, giá như ông có thể đè nén sự hằn học của mình đối với những người đã đi trước trong nhiệm vụ đó, nhưng một sự hiểu sai hoặc giải thích sai, thậm chí việc đặt sai một dấu phẩy, trong mắt Gifford là một tội lỗi đáng bị khiển trách gay gắt nhất. Cùng một lỗi vi phạm về sự khắc nghiệt cực đoan đó đã xuyên suốt các tác phẩm phê bình của ông, và nhìn chung ông đã quất roi với quá ít sự thương hại, đến mức người ta mất đi cảm giác về tội lỗi của kẻ phạm tội vì ghét bỏ niềm vui dã man mà kẻ hành quyết dường như có được khi giáng hình phạt.

Sự thiếu kiềm chế này có lẽ xuất phát từ sức khỏe không tốt, vì ông rất yếu ớt, và đã hiện thực hóa hai câu thơ mà ông nói rằng số phận đã dành cho ông —

"———Một mắt chẳng còn tinh,

Hai bên sườn mang họa gánh chịu hình

Mười năm ho khúc khắc,

Đau nhức, nhói đâm, đủ trò bệnh tật

Làm tăng hóa đơn thầy thuốc quỷ quái,

Và quét sạch những kẻ phàm phu tội nghiệp."

Nhưng ông cũng có thể đòi hỏi một cách chính đáng, như món quà của mình, những phẩm chất đạo đức được thể hiện trong khổ thơ tuyệt vời tiếp theo —

"———Một tâm hồn

Khinh bỉ sự kiểm soát hiểm độc của đám đông,

Một sự coi thường kiên định đối với cái sai:

Tinh thần vượt lên trên sức mạnh của muộn phiền,

Và kỹ năng làm dịu đi những giờ phút kéo dài

Bằng khúc hát không chút tầm thường."

Ngày 18 tháng Giêng.—Tiếp tục với chủ đề của tôi — Gifford là một người nhỏ bé, mập mạp co rúm lại, và dị dạng đến mức trông gần như bị tật tấy, nhưng với một biểu cảm tài năng kỳ lạ trên khuôn mặt. Mặc dù ít có vóc dáng của một lực sĩ, ông vẫn đánh bại Bác sĩ Wolcot, khi nhân vật nổi tiếng đó, kẻ phỉ báng không nương tay nhất trong thời đại của mình, đã chọn cách tức giận với Gifford vì ông đã trào phúng lại mình. Peter Pindar đã thực hiện một cuộc tấn công rất dữ dội, nhưng Gifford đã chiếm ưu thế trong cuộc ẩu đả, và tôi nghĩ đã giữ được chiến thắng trên chiến trường cùng chiếc gậy của kẻ tấn công. Gifford có một tập tục kỳ lạ. Ông luôn có một bà quản gia duenna ngồi trong phòng làm việc với mình trong khi ông viết. Người bạn đời nữ này mất khi tôi ở London, và sự đau đớn của ông là cực độ. Sau đó tôi nghe nói ông đã tìm được người thay thế vị trí của bà. Tôi tin rằng không có điều tiếng gì trong tất cả những chuyện này.

Hôm nay lại là một ngày u ám và mưa bẩn thỉu khác, với sương mù vàng dầy đặc có thể sánh ngang với Charing Cross — một trong những lợi ích của thành phố mở rộng của chúng tôi; vì điều đó trong bầu không khí của chúng tôi là chưa từng được biết đến cho đến khi có quy mô của các tòa nhà bên dưới Phố Queen. M'Culloch ở Ardwell ghé thăm.

Làm việc chủ yếu về bài phê bình tiểu thuyết của Bà Charlotte Smith, cùng các bản in thử.

Ngày 19 tháng Giêng.—Bác Adam, xem Inheritance, người đã nghỉ hưu năm ngoái khỏi một vị trí chính thức ở tuổi tám mươi tư, mặc dù hay bị những cơn chóng mặt, và mặc dù được cô con gái tài năng theo dõi cẩn thận, vẫn có thói quen tự mình đi dạo nếu ông có thể trốn thoát bằng mọi giá. Ngày nọ, trong một chuyến đi như vậy, ông đã ngã vào một cột đèn, bị thương nặng, chảy nhiều máu và được hai quý ông đưa về nhà. Lão Rugged-and-Tough nói gì? Chà, rằng cú ngã vào cột đèn của ông là điều may mắn nhất có thể đến với ông, vì việc chảy máu chính là phương thuốc cho căn bệnh của ông.

"Kìa! Những trái tim kiên cường của con người!"

Đã đến thăm "bác" nói trên, cũng như David Hume, Chánh văn phòng Ủy viên, Will Clerk, Bà Jobson và những người khác. Đầu gối của tôi không hề chiếu nể cho sự lịch sự của tôi, mà đã bắt đầu sưng trở lại và nung nấu như vết bọ nạp cắn.

Ngày 20 tháng Giêng.—Hầu như không ngủ cả đêm; sáng nay hầu như không thể đứng hay di chuyển; gần như là một vật cố định hoàn toàn.

"Một hiệp sĩ mất ngủ,

Một hiệp sĩ mệt mỏi,

Cầu Chúa làm người dẫn đường."

Hôm nay là một ngày nghỉ tại Tòa án, là ngày lễ tang của Công tước vùng York tội nghiệp. Tôi có thể ngồi ở nhà, may mắn thay, và làm việc chăm chỉ.

Và tôi đã làm khá tốt; viết được sáu trang và sửa bốn hoặc năm bản in thử. Cadell đến ăn sáng và đề xuất tập thứ tám cho Napoleon. Tôi bảo ông ấy có thể viết thư cho Longman để hỏi ý kiến của họ. Bảy là một số lẻ loi và sẽ làm tác phẩm bị gò bó cực kỳ. Tám tập cũng sẽ vừa vặn trong sáu tập khổ tám, nếu như người ta yêu cầu hình thức đó. Nhưng cứ để tùy họ muốn sao cũng được.

Ngày 21 tháng Giêng.—Một ngày dài với cơn đau được xoa dịu bằng lao động. Bác sĩ Ross ghé qua và khuyên dùng một loại thuốc, nhưng chẳng có mấy tác dụng. Tôi rất ghét phải mất đi khả năng sử dụng các chi quý giá của mình. Trong khi đó, Kiên nhẫn, anh bạn à, và tráo lại bài đi.

Missie ăn tối với chúng tôi hôm nay — một cô gái Scotland trung thực, mang phong thái quý phái và cởi mở. Tôi đã hoàn thành khoảng sáu trang, thực sự chẳng làm được gì khác.

Ngày 22 tháng Giêng.—Làm việc, xen kẽ với hoa cúc la mã; dù sao chúng tôi cũng đang tiến triển. Một chuyến ghé thăm từ Basil Hall cùng Ông Audubon nhà điểu học, người đã theo đuổi niềm đam mê đó qua nhiều chuyến lang thang dài trong các khu rừng châu Mỹ. Ông là người Mỹ nhờ nhập tịch, người Pháp theo nơi sinh; nhưng ít mang nét Pháp nhất mà tôi từng thấy — không có sự bóng đòn, hay lấp lánh, hay hào nhoáng nào ở ông, mà là sự giản dị tuyệt vời trong giản dị và hành vi; vóc dáng mảnh khảnh và ăn mặc giản dị; tóc dài chưa bị thời gian phai màu; khuôn mặt sắc sảo, đẹp trai và thú vị, nhưng sự giản dị vẫn là đặc trưng nổi bật. Giá như tôi đã đến xem những bản vẽ của ông; nhưng tôi đã nghe quá nhiều về chúng đến mức quyết định không xem — "một thói quen kỳ quặc của tôi, thưa Ngài." — Hoàn thành thêm năm trang nữa.

Ngày 23 tháng Giêng.—Tôi đã có một miếng giáp bảo vệ, một cái bọc đầu gối bằng da chamois, tôi nghĩ nó giúp ích đôi chút cho căn bệnh thấp khớp không may của mình. Tôi cũng bắt đầu ngủ được vào ban đêm, đó là một niềm an ủi lớn. Dành trọn ngày hôm nay cho lao động; chỉ trong khoảng thời gian giữa bữa tối và giờ trà, trong khi tiết kiệm một ly rượu whisky pha nước, tôi đã đọc cuốn tiểu thuyết mới Elizabeth de Bruce — tức là một phần của nó.

Ngày 24 tháng Giêng.—Chuyến ghé thăm từ Ông Audubon, người mang theo một số bức vẽ chim của mình. Các bản vẽ thuộc hàng tuyệt phẩm — tư thế của các loài chim mang tính chất sống động nhất, và bối cảnh rất phù hợp; một bức vẽ con rắn đang tấn công tổ chim, trong khi những con chim (chim bố mẹ) mổ vào mắt con bò sát — chúng thường tiêu diệt nó về lâu dài, nhà tự nhiên học nói. Lông của những tiên nữ nhỏ bé rực rỡ này, hầu hết đến từ các bang phía Nam, vô cùng rực rỡ và được thể hiện với điều mà, nếu không gắn liền với sự sống động trong tư thế, tôi sẽ gọi là một mức độ thể hiện công phu. Sự chính xác cực độ này có tầm quan trọng tối cao đối với nhà tự nhiên học, nhưng tôi nghĩ (vì không có kiến thức về hội họa) lại tạo ra một sự cứng nhắc cho các bản vẽ. Người trú ngụ trong hoang mạc này đã ở trong rừng nhiều tháng liền. Ông thích giao du với người da đỏ hơn là công ty của những Người định cư vùng hẻo lánh; rất đúng đắn, tôi dám nói, vì một người văn minh thuộc tầng lớp thấp hơn — tức là cặn bã của văn minh — khi bị đẩy trở lại trạng thái dã man sẽ trở nên tồi tệ hơn cả kẻ dã man. Họ là nhà phiêu lưu của Wordsworth,

"Thong thả và không bị lừa gạt

Đã tiếp nhận những thói xấu của người dã man,

Và trả lại cho họ những thói xấu của chính mình."

Người da đỏ, ông nói, đang chết dần chết mòn rất nhanh; họ dường như héo hon và chết mỗi khi dân số người da trắng đến gần họ. Người Shawanese, những người lên đến vài ngàn người theo ký ức của Ông Audubon, gần như đã tuyệt chủng, và nhiều bộ tộc khác cũng vậy. Ông Audubon chưa bao giờ nghe thấy bất kỳ truyền thuyết nào về voi ma mút, mặc dù ông đã sốt sắng điều tra. Ông không tán thành ý kiến cho rằng người da đỏ Đỏ từng là một dân tộc văn minh hơn ngày nay, hoặc một dân tộc văn minh hơn đã đi trước họ ở Bắc Mỹ. Ông cho rằng gạch đá, v.v., đôi khi được tìm thấy và được viện dẫn để ủng hộ ý kiến này, thuộc về những người định cư sớm hơn, — hoặc, nơi có thể tìm thấy ấm đun nước và các dụng cụ khác, thuộc về thương mại sớm giữa người da đỏ và người Tây Ban Nha.

John Russell và Leonard Horner đến tư vấn cho tôi về tính đúng đắn và khả năng giữ lại phát âm tiếng Latinh phương Bắc ở Viện Academy Edinburgh mới. Tôi sẽ suy nghĩ về điều đó cho đến ngày mai, vì tôi không phải là một giám khảo giỏi. Chúng tôi đã có bữa tối cô đơn; quả thực ngày nay chỉ đáng chú ý khi chúng tôi có khách.

Ngày 25 tháng Giêng.—Đã suy nghĩ trong những canh giờ ban đêm và một phần buổi sáng về câu hỏi phát âm tiếng Latinh, và đi đến những kết luận sau. Rằng phương thức phát âm được Buchanan và Milton chấp thuận, và được thực hành bởi tất cả các quốc gia, ngoại trừ người Anh, lại tương đồng về âm thanh với tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ý và các ngôn ngữ khác xuất phát từ tiếng Latinh, chắc chắn là phương thức tốt nhất, và cũng có ích trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp thu các âm thanh mà người Anh cố gắng trong vô vọng. Theo đó, tôi ước gì gã hợm hĩnh học làm sang vùng cockney đã phá quấy nó đầu tiên bằng cách đọc Emo thay vì Amo, và quy thay vì qui, đã bị nghẹn trong nỗ lực đó. Nhưng câu hỏi là liệu một thanh niên được dạy theo cách khác với cách được sử dụng trên khắp nước Anh có được lắng nghe hay không, nếu cậu ấy dám sử dụng tiếng Latinh của mình tại tòa án hoặc nghị viện; và nếu cậu ấy trở nên không thể hiểu được hoặc lố bịch, thì câu hỏi nảy sinh là liệu sự giáo dục của cậu ấy có bị khiếm khuyết dưới một góc nhìn quan trọng hay không. Tôi rất không muốn hy sinh sumpsimus của chúng tôi cho mumpsimus cũ của họ — càng không muốn hạ mình trước người Saxon trong khi chúng tôi còn có thể giữ một inch cờ Scotland bay phấp phới. Nhưng đây là một câu hỏi phải được quyết định không dựa trên sự thiên vị hay định kiến.

Tôi rời Tòa án sớm hôm nay và bắt tay vào làm việc chăm chỉ.

Ngày 26 tháng Giêng.—Bệnh thấp khớp của tôi gần như đã biến mất. Tôi có thể đi lại mà không cần Major Weir, đó là tên mà Anne đặt cho cây gậy của tôi, vì nó thường xuyên biến mất đến mức bị nghi ngờ, giống như chiếc gậy của phù thủy nổi tiếng đó, là có khả năng tự di chuyển. Đến Tòa án và ở lại đến ba giờ, sau đó giao dịch công việc với Ông Gibson và Bác sĩ Inglis với tư cách là một trong những người thụ ủy của Cô Hume. Sau đó được giới thiệu với Ông Rennie trẻ tuổi, hoặc cậu ấy với tôi, bởi Ngài James Hall, một thanh niên có vẻ ngoài hào hoa và nói năng lưu khoát. Cậu ấy được công chúng chú ý nhờ việc, nhiều năm trước đó, đã phác thảo một kế hoạch của cha mình cho Cầu London. Nó đã được tìm kiếm khi việc xây dựng thực sự sắp diễn ra, và sự hỗ trợ mà Ông Rennie trẻ tuổi cung cấp để làm cho nó hữu ích đã nâng cao uy tín của cậu ấy đến mức anh trai cậu và cậu giờ đây đang ở vị trí hàng đầu với tư cách là kỹ sư dân dụng.

Ngày 27 tháng Giêng.—Đã đọc Elizabeth de Bruce; nó rất thông minh nhưng không thể hiện nhiều sự sáng tạo. Các nhân vật, mặc dù rất thú vị, lại theo phong cách của các tác giả khác, và là những chân dung hoàn thiện và điền đầy mà các bản phác thảo có thể tìm thấy ở nơi khác. Người ta quá dễ cảm thấy trong những dịp như vậy một sự tức giận dỗi hờn mà bạn có thể dành cho một kẻ đã săn trộm trên trang trại của bạn. Nhưng trường hợp hoàn toàn khác, và một yêu cầu được đưa ra dựa trên việc là người đầu tiên tự mình minh họa một nhóm nhân vật cụ thể, hoặc một lĩnh vực cuộc sống, không còn là quyền độc quyền hơn quyền được khẳng định bởi các cướp biển cũ bằng cách dựng lên một cây thánh giá bằng gỗ và giết một hoặc hai người da đỏ trên một hòn đảo mới phát hiện. Nếu họ có thể làm được điều gì đó từ phát hiện đầu tiên của họ, thì đó là may mắn hơn của họ; nếu không, hãy để những người khác đến, xâm nhập sâu hơn vào đất nước, viết mô tả, vẽ tranh hoặc định cư tùy thích.

Chúng tôi bị giữ ở Parliament House cho đến ba giờ. Ghé qua để gửi lời cảm ơn đến Ông Menzies ở Pitfoddels, người đã cho mượn một số tập sách nhỏ về Công tước d'Enghien bất hạnh. Đọc vào buổi tối Boutourlin và Ségur, để chuẩn bị cho chiến dịch Nga của tôi.

Ngày 28 tháng Giêng.—Tiếp tục việc đọc của tôi với bình luận của D. of W. Nếu đôi vai rộng của ngài ấy không thể gánh vác tôi qua được, thì quỷ dữ hẳn phải ở trong những con xúc xắc. Công ty Longman đã đồng ý với tám tập. Nó sẽ làm cho giá trị của cuốn sách hơn 12.000 bảng Anh. Làm việc khá chăm chỉ.

Ngày 29 tháng Giêng.—Ông Gibson ăn sáng với Bác sĩ Marshman, người đứng đầu các nhà truyền giáo ở Serampore, một học giả Phương Đông vĩ đại. Ông là một người đàn ông gầy, da ngăm đen, vóc dáng trung bình, khoảng năm mươi tuổi trở lên, mắt sắc sảo, tóc bắt đầu có chút chớm xám. Ông nói năng lưu khoát và hợp lý, và dường như tư tưởng tự do. Ông rõ ràng có quan điểm rằng thông tin chung phải đi đôi với, hoặc thậm chí nên đi trước sự giáo dục tôn giáo. Cho rằng ảnh hưởng của phong tục châu Âu đang dần tạo ra những thay đổi ở Ấn Độ. Người bản xứ, trong chừng mực tôn giáo của họ cho phép, đã trở nên thích người châu Âu và mời họ đến các lễ hội lớn của họ. Ông có một quan niệm rằng người Afghan là tàn dư của Mười Bộ tộc. Tôi không thể thấy ông có lý do nào tốt hơn ngoài truyền thuyết của chính họ, vốn gọi họ là Ben-Israel và nói rằng họ không phải là Ben-Judah. Họ có các nghi lễ và nghi thức của người Do Thái, nhưng tất cả người Hồi giáo cũng vậy; tôi cũng không thể hiểu rằng ngôn ngữ của họ có bất kỳ điều gì đặc biệt. Sự thờ phụng Bhoodah ông cho là một nguyên bản, hay đúng hơn là nguyên bản của tôn giáo Hindu, cho đến khi các sĩ phu Brahmins đưa vào các giáo lý liên quan đến đẳng cấp và các đặc tính khác. Nhưng sẽ cần phải có bằng chứng mạnh mẽ để chứng minh rằng sự mê tín về đẳng cấp có thể được đưa vào một quốc gia đã có dân cư từ lâu, và nơi xã hội đã tồn tại từ lâu mà không có hạn chế như vậy. Nó có nhiều khả năng được chấp nhận hơn trong lịch sử sớm của một bộ tộc, khi chỉ có ít cá nhân mà dòng dõi của họ được bảo tồn một cách chính xác. Làm sao các đẳng cấp có thể được phân biệt hoặc chia nhỏ trong một quốc gia đông dân? Bác sĩ Marshman là một người bạn cũ của John Leyden tội nghiệp.

Ngày 30 tháng Giêng.—Ngày nghỉ tại Tòa án, là ngày Tử đạo. Làm việc chăm chỉ tại Bon. cả ngày, mặc dù tôi đã dự định khác. Đáng lẽ tôi phải làm một bài viết cho John Lockhart, và một bài cho Gillies tội nghiệp; nhưng có một cái gì đó không thể cưỡng lại được trong sự mâu thuẫn, ngay cả khi nó bao gồm việc làm một việc vất vả tương đương, nhưng không phải là việc bạn đặc biệt được gọi để làm. Đó là một kiểu lừa quỷ dữ, mà một con quái vật tự kìm kẹp như tôi đặc biệt nghiện. Nhưng để không làm cho mình tồi tệ hơn hiện tại, tôi đã có đầy đủ thông tin về chiến dịch Nga, thứ có thể bốc hơi trừ khi được sử dụng, giống như vôi, càng sớm càng tốt sau khi được chế biến. Khoảng ba giờ, Pitfoddels ghé thăm. Một cuộc trò chuyện táo bạo rằng gã công giáo già đó, và hiểu biết rộng. Chúng tôi đã bàn về tôn giáo. Ông ấy rất giận dữ với các nhà dân túy Ireland, và là một người đàn ông suy nghĩ lành mạnh. Nhận được tin về Walter và Jane; tất cả đều tốt lành, tạ ơn Chúa!

Theo một bức thư từ Gibson, tôi thấy tổng doanh thu của

Bonaparte, ở tám tập, là £12,600 0 0

Chiết khấu, năm tháng, 210 0 0

£12,390 0 0

Tôi nghi ngờ liệu có nhiều hơn thế từng được tạo ra bởi một tác phẩm đơn lẻ, hoặc bởi lao động của một tác giả đơn lẻ, trong cùng một khoảng thời gian. Nhưng liệu nó có xứng đáng hay không lại là một câu hỏi.

Ngày 31 tháng Giêng.—Murray trẻ tuổi, con trai của Ông M., ở Phố Albemarle, đã ăn sáng với tôi. Những cậu bé người Anh có lợi thế này là họ được giáo dục tốt, và có thể trò chuyện khi những cậu bé của chúng tôi là những gã thô kệch được đào tạo chính quy. Tôi không chắc liệu đó có phải là một lợi thế về lâu dài hay không. Đó là một sự dỗ dành cho sự thể hiện sớm.

Ướt đẫm đến tận da khi từ Tòa án trở về. Ghé thăm Skene, để đưa cho ông ấy, dành cho Hội Cổ vật, một trái tim, có vẻ là của con người, cắm đầy kim. Nó được tìm thấy nằm đối diện với ngưỡng cửa của một ngôi nhà cũ, ở [Dalkeith], ngay bên dưới bề mặt; nó ở trong trạng thái bảo quản hoàn hảo. Dùng bữa tối tại Câu lạc bộ Bannatyne, nơi tôi làm chủ tịch. Chúng tôi đã kết nạp một đợt hội viên mới, chủ yếu là quý tộc và những người liên quan đến các cơ quan công quyền và hồ sơ ở London, chẳng hạn như Palgrave, Petrie, v.v. Chúng tôi đã uống mừng các anh hùng, thi sĩ, nhà sử học và nhà in Scotland cũ của chúng tôi, và đã rất vui vẻ, mặc dù, giống như Shylock, tôi không muốn ra ngoài. Tôi được hỗ trợ bởi Chúa Minto và Chúa Eldin.