[TIÊU DÉ]: Nhã thú cùng nhau phân tích
Tôi từ đầu những năm thập niên 90 của thế kỷ 20, đã phát nguyện đem những tâm đắc của bản thân trong lĩnh vực thám dật "Hồng học" thể hiện ra dưới hình thức tiểu thuyết. Trải qua những nỗ lực không ngừng, năm 1993 đã hoàn thành "Tần Khả Khanh chi tử", năm 1995 hoàn thành "Giả Nguyên Xuân chi tử", đầu năm 1999 hoàn thành "Diệu Ngọc chi tử". Ba cuốn tiểu thuyết vừa này hợp thành một series, trong đó không những giải mã được câu đố về "ba chiếc thoa" - Tần Khả Khanh rốt cuộc có xuất thân thế nào? Giả Nguyên Xuân rốt cuộc chết như thế nào? Kết cục cuối cùng của Diệu Ngọc ra sao? - mà còn nhân tiệngiao đại luôn tung tích, bến đỗ của nhiều nhân vật khác sau hồi tám mươi của bản "Hồng Lâu Mộng" thật sự. Cả ba cuốn tiểu thuyết vừa đều được đăng trên san phẩm định kỳ hai tháng một số "Thời Đại Văn Học" của Hội Nhà văn Sơn Đông — tôi muốn cảm ơn sự ủng hộ kéo dài nhiều năm mà chưa từng suy giảm của họ; năm 1994, Nhà xuất bản Hoa Nghệ tập hợp các bài viết của tôi về "Hồng Lâu Mộng" để xuất bản thành cuốn sách "Tần Khả Khanh chi tử", năm 1996 ra bản bổ sung tái bản, tiếc rằng trong khâu sắp chữ in ấn sai sót rất nhiều, hiện nay nhà xuất bản ấy lại đem ba truyện vừa cùng các bài viết thám dật mới cùng các bài tâm đắc nghiên cứu "Hồng" vốn có, biên soạn lại thành một cuốn "Hồng Lâu tam thoa chi tử", lại còn hiệu đính tỉ mỉ, in ấn chất lượng cao, dự kiến tháng 5 có thể ra mắt bạn đọc.
Tôi đã nói rất nhiều lần, sở dĩ tôi bước chân vào lĩnh vực thám dật "Hồng học", say mê nghiên cứu diện mạo thật, kết cục thật của các nhân vật như Tần Khả Khanh, Giả Nguyên Xuân, Diệu Ngọc là vì tôi muốn hấp thụ dinh dưỡng từ sự theo đuổi thẩm mỹ trong việc sáng tác "Hồng Lâu Mộng" của Tào Tuyết Cần. Tôi biết rằng, có những nhà văn đương đại Trung Quốc không thích "Hồng Lâu Mộng", thậm chí không thể đọc hết cuốn tiểu thuyết dài này. Tôi cho rằng, điều này lại càng chứng minh Tào Tuyết Cần và "Hồng Lâu Mộng" có cá tính vô cùng rõ rệt. Chính vì thể hiện một cách bộc trực, mới không phải là ai gặp cũng yêu, mới có chuyện người nhìn thấy nhân, kẻ thấy trí, mới có chuyện tranh cãi tụng niệm vô cùng, mới khiến cho có người mãi không tìm được cảm giác, kính nhi viễn chi, thậm chí không kính mà vứt bỏ nó.
Trong câu đố về ba chiếc thoa Tần Khả Khanh, Giả Nguyên Xuân, Diệu Ngọc, người khó giải mã nhất chính là Diệu Ngọc. Không những kết cục của Diệu Ngọc sau hồi tám mươi rốt cuộc ra sao là một câu đố lớn, mà ngay trong "Hồng Lâu Mộng" tám mươi hồi đầu, bản thân tính cách phóng đãng kỳ quặc của Diệu Ngọc cũng là một câu đố — tính cách này hình thành thế nào? Điều cần giải mã không chỉ là "hậu truyện" của nhân vật, mà "tiền sử" của nhân vật cũng khiến người ta tò mò thắc mắc. Trong quá trình chấp bút "cái chết" cuối cùng của "ba cái chết", Vương Mông gọi điện tới, hỏi tôi "đang bận gì thế", tôi ở trong điện thoại vừa thốt ra cái tên thơm "Diệu Ngọc", bên kia liền có phản ứng bản năng: "Diệu Ngọc đáng ghét!" Câu trả lời này khiến tôi vô cùng vui mừng. Cái mừng đương nhiên không phải là đánh giá theo kiểu cảm tính trực tiếp của ông đối với Diệu Ngọc, mà là có thể đối xử với nhau bằng chân tình không che đậy, và vô tình kích thích mạnh mẽ quyết tâm giải mã tính cách quái dị gây chán ghét của Diệu Ngọc. Việc nghiên cứu "Hồng" của Vương Mông là đem tám mươi hồi đầu của Tào Tuyết Cần và phần viết tiếp của Cao Ngạc coi như một thể thống nhất để phát biểu, không có ý định thám dật; còn tôi thì coi phần viết tiếp của họ Cao là một chuyện khác chẳng dính dáng gì đến dụng ý ban đầu trong nguyên tác của Tào Tuyết Cần, thậm chí còn khác biệt một trời một vực; Diệu Ngọc trong tám mươi hồi đầu chỉ lộ ra một mặt "quá cao", "quá khiết", sau hồi tám mươi bản thảo của Tào không còn, mà phần viết tiếp của họ Cao lại bôi nhọ thêm thắt đủ điều, cũng trách chi không ít độc giả chán ghét cô, thậm chí coi là "giả nhân giả nghĩa". Tôi từng viết hai bài vào năm 1998 bàn về ẩn ý tính cách và số phận của Diệu Ngọc, đều được đăng trên phụ san "Giải Phóng Nhật Báo", "Triều Hoa", bây giờ đem so sánh "Diệu Ngọc chi tử" đã hoàn thành với hai bài viết đó, có thể thấy mạch suy nghĩ của tôi vẫn không ngừng điều chỉnh. Tôi cảm thấy trong "Diệu Ngọc chi tử", đối với sự hình thành, phát triển tính cách của Diệu Ngọc, cũng như tính cách phóng đãng kỳ quặc ấy cuối cùng nở rộ ra đóa hoa nhân tính thê lương mỹ hảo đến cực điểm thế nào, tôi đã làm được việc đẩy dần từng bước một cách chặt chẽ tỉ mỉ, và tự lý giải được cho tròn vành võ. Tào Tuyết Cần trong "Hồng Lâu Mộng" mượn lời ngâm của Diệu Ngọc, có tiếng thở dài "Tình thơm chỉ tự giải khuây, nhã thú ngỏ bày cùng ai"; tiểu thuyết thám dật này của tôi, nhiều nhất cũng chỉ là một sự cố ý tiếp cận nhã thú của Tào công mà thôi, nhưng giống như câu "nghi ngờ cùng nhau phân tích", nhã thú khắc họa tính cách số phận Diệu Ngọc của Tào công như thế, cũng cần chúng ta cùng nhau nghiên cứu phân tích; tôi mong đợi sự phê bình chỉ giáo, bác bỏ tranh luận của những người cùng chí hướng.
