Thanh tra Cảnh sát trưởng Kelley, một cựu binh dày dạn kinh nghiệm của Cục Điều tra, đang trò chuyện với người cháu trai Jim Barry – người vừa bày tỏ mong muốn bước chân vào lĩnh vực tội phạm học hãy còn ít người khai phá.

“Việc một viên cảnh sát bình thường,” ông nói, “nhìn nhận một nhà tội phạm học ngoại đạo cũng giống như cách mà những người hành nghề chuyên nghiệp trong bất kỳ lĩnh vực nào đối xử với kẻ nghiệp dư. Nói chung, thái độ đó là có cơ sở.”

“Tuy nhiên, trong ba mươi năm làm cảnh sát, ta chưa từng gặp ai trong giới thám tử, dù trong hay ngoài lực lượng, lại có thể kết hợp tài tình giữa kiến thức lý thuyết và ứng dụng thực tiễn như Giáo sư Fordney.”

“Là một người có thành tựu khoa học rõ rệt và được công nhận, ông ấy vẫn thấu hiểu rằng những nguyên x lý cơ bản và đơn giản nhất trong việc phát hiện tội phạm lại mang lại hiệu quả trong chín mươi phần trăm các vụ án hình sự. Dù ông đã từng dùng các phương pháp khoa học để gỡ rối một số vụ án kỳ lạ và cực kỳ hóc búa vốn có thể đã rơi vào bế tắc, ông vẫn đặt niềm tin lớn nhất vào những nguyên tắc nền tảng đặt ra cấu trúc cho toàn bộ công tác điều tra tội phạm.”

“Lý thuyết chủ đạo của ông là phần lớn các tội ác đều đơn giản; việc giải quyết chúng chỉ đòi hỏi sự vận dụng những năng lực bình thường được phát triển đến mức phi thường; và sự ngu ngốc của chính tên tội phạm bình thường, chứ không phải sự xuất chúng của thám tử, mới là nguyên nhân khiến chúng bị phát hiện.”

“Về điểm này, ta có thể nói với cậu rằng, quan điểm của ông hoàn toàn trùng khớp với kinh nghiệm của một thám tử lỗi lạc có tiếng tăm toàn cầu như Sir Melville L. Macnaghten, C.B., nguyên Cục trưởng Cục Điều tra Hình sự của Scotland Yard. Khi bình luận về việc bắt giữ một tên sát nhân cực kỳ hiểm độc, ông đã nhận xét: ‘Trừ việc người nghiên cứu lịch sử tội phạm luôn phải đối mặt với sự ngu ngốc của kẻ ác, thì vụ án này chẳng có gì đáng chú ý hơn sự ngốc nghếch của kẻ đã phạm tội giết người chỉ vì sự thỏa mãn cá nhân, đã thực hiện mọi biện pháp phòng ngừa theo suy nghĩ của hắn để tránh bị phát hiện, nhưng ngay lập tức lại viết những bức thư tống tiền thể hiện sự hiểu biết đầy tội lỗi về một vụ án mạng bí mật.’”

“Fordney chắc chắn có thể giải thích sự mâu thuẫn như thế này bằng sự am hiểu kỳ lạ của ông về tâm lý học tội phạm,” Kelley nói tiếp. xi “Trong giới tâm lý học, sự thấu hiểu của ông đối với tâm trí tội phạm và các phản ứng của nó được đánh giá là mang tầm vóc của một chuyên gia hàng đầu.”

“Mối quan tâm lớn nhất của ông là lớp học tội phạm học tại Trường Đại học. Dù vậy, ông vẫn dành thời gian để tích cực hỗ trợ cảnh sát ở nhiều thành phố – những người thường xuyên thỉnh thị ý kiến ông về các vụ án mà họ thấy vô cùng hóc búa.”

“Cũng có những trường hợp ông chỉ đứng ngoài cuộc, nơi một lời gợi ý nhỏ được đưa ra một cách khiêm nhường lại thường giải quyết xong xuôi các vụ án trước khi chúng kịp lọt vào tầm ngắm của cảnh sát.”

“Nếu Giáo sư tin rằng cháu có những phẩm chất tự nhiên, Jim, và có niềm đam mê thực sự với công việc này, ta có thể giúp cháu vào lớp của ông ấy. Ông ấy sẽ dành cho cháu không chỉ sự quan tâm cá nhân mà còn là tình cảm như cha con, giống như đối với các học viên khác. Cháu sẽ nhận được nền tảng huấn luyện tuyệt vời nhất do một con người có tầm nhìn rộng mở và lòng nhân ái bao la truyền đạt. Dựa trên bề dày kinh nghiệm và kiến thức tích lũy được qua việc nghiên cứu tội phạm trên khắp thế giới, ông sẽ bồi dưỡng cho cháu những phẩm chất thiết yếu để thành công trong lĩnh vực này.”

xii

“Cháu sẽ thấy ông là một người đàn ông tuổi ngũ tuần niềm nở, hồng hào, tử tế, với vòng hai ngàn rưỡi. Không có gì gọi là tinh tế hay ẩn giấu trong gương mặt hay cung cách của ông ấy. Một chiếc mũi đầy cá tính ngự trị bên trên khuôn miệng cương nghị và quả quyết, được điểm tô bằng bộ ria mép vàng hoe. Cặp mắt xanh sắc sảo nhưng luôn ánh lên nụ cười hoàn thiện một khuôn mặt có phần bình thường. Dù nhất quyết không chịu thừa nhận, nhưng mái tóc ngày càng thưa thớt lại khiến ông vô cùng bận tâm. Lão già ấy đôi chút điệu đà đấy, nhưng đừng có bảo là ta nói cho cháu nghe nhé,” Viên thanh tra bật cười.

“Ăn vận cực kỳ chỉn chu, trông ông hệt như một nhà điều hành doanh nghiệp thân thiện và cực kỳ thành đạt. Ông là một người xã giao và hoàn toàn tận hưởng những điều tốt đẹp trong cuộc sống. Ông nhìn dòng đời trôi qua với một khiếu hài hước sâu sắc, ít ảo tưởng, và có sự quan tâm chân thành đến đồng loại. Căm ghét thói đạo đức giả; thà nhìn mười kẻ có tội được tha bời còn hơn để một người vô tội bị kết án. Nhận thức được sự bất hoàn hảo của chính mình, nhưng ông biết rõ giá trị bản thên và không hề mắc phải cái thói đời ghê tởm ấy: sự khiêm tốn giả tạo.”

“Cháu có lẽ sẽ thấy thú vị khi biết sở thích duy nhất của ông là thiết kế, chế tạo và sửa chữa đồ chơi cho trẻ em. Hàng trăm đứa trẻ gọi ông bằng cái tên Thợ Đồ Chơi.”

xiii

“Dù là một người độc thân, ông rất có thiện cảm với phái đẹp, thích tận hưởng bầu bạn cùng họ và là một người rất mực hòa đồng.”

“Được quen biết ông ấy là một niềm vinh hạnh và cũng là một bài học lớn. Đã hơn một lần ông giúp đỡ ông chú già của cháu và kiên quyết từ chối nhận phần công trạng thuộc về mình,” Cục trưởng Kelley kết luận.

Trong những trang sách tiếp theo, bạn sẽ tìm thấy một số trải nghiệm thú vị được rút ra từ sổ tay án tích của Giáo sư. Chúng minh họa một cách vô cùng mạnh mẽ cho quan điểm của ông rằng tội phạm rất đơn giản và hầu hết tội phạm sa lưới không phải nhờ vào bất kỳ phẩm chất siêu phàm nào của thám tử, mà chính bởi sự thiếu hiểu biết, sự ngu ngốc hoặc bất cẩn của bản thân chúng.

Trong những bản tường thuật này, mọi chi tiết, mọi manh mối cần thiết để giải quyết vụ án đều đã được cung cấp. Câu trả lời nằm ngay trong câu chuyện. Bạn không cần phải tìm kiếm ở đâu khác ngoài đó. Mỗi bài toán chỉ có một lời giải đáp duy nhất.

Được viết trong chưa đầy hai trăm sáu mươi từ, những câu chuyện nhỏ này có thể đọc xong chỉ trong vòng một phút.

Đây là cơ hội để bạn làm việc trên một thế bình đẳng tuyệt đối với Giáo sư; để đọ tài trí tuệ của mình với ông ấy và kẻ phạm tội. Bạn biết nhiều như Giáo sư vậy. Giờ đây, bạn có cơ hội để chứng minh mình là một thám tử giỏi đến nhường nào xiv và những người bạn của bạn kém cỏi ra sao.

Tác giả hy vọng bạn sẽ thấy những trang sách này hấp dẫn không kém gì lúc chúng được chính Giáo sư kể lại.