[TIÊU ĐỀ CHƯƠNG]: NONE

Chuyện bị quản thúc tại gia bỗng được nhắc đến trong một buổi trò chuyện về một vụ kiện tụng gần đây, và mỗi người chúng tôi đều có một câu chuyện để kể — một câu chuyện có thật, anh ấy nói.

Hôm ấy, chúng tôi đang quây quần bên nhau trong một dinh thự cổ nằm trên phố Rue de Grenelle, chỉ là một nhóm bạn bè thân thiết. Cụ Marquis de la Tour-Samuel đã tám mươi hai tuổi đứng lên, tỳ khuỷu tay lên bệ lò sưởi, và cất giọng có phần run rẩy:

“Tôi cũng biết một chuyện kỳ lạ, kỳ lạ đến mức nó ám ảnh tôi suốt cả cuộc đời. Đã năm mươi sáu năm trôi qua kể từ khi sự việc ấy xảy ra, vậy mà chẳng tháng nào trôi qua mà tôi không nhìn thấy lại nó trong giấc mơ; nỗi sợ hãi mà nó để lại trong tâm trí tôi quá ư sâu sắc. Suốt mười phút đồng hồ, tôi đã trải qua một sự kinh hoàng tột độ, để rồi kể từ đó, một thứ nỗi sợ hãi thường trực vẫn mãi đeo bám tôi. Những tiếng động bất ngờ khiến tôi giật mình thon thót, và những đồ vật không nhìn rõ hình thù trong đêm tối khơi gợi lên trong tôi một khao khát điên cuồng muốn bỏ chạy khỏi chúng. Nói tóm lại, tôi sợ bóng tối!

“Nhưng trước khi đạt đến độ tuổi này, tôi đã chẳng đời nào thừa nhận điều đó. Giờ đây thì tôi có thể nói bất cứ điều gì. Các bạn ạ, tôi chưa từng chùn bước trước hiểm nguy thực chất. Thế nên, ở tuổi tám mươi hai, việc tỏ ra không dũng cảm trước những mối nguy hiểm tưởng tượng là điều có thể châm chước được.

“Vụ việc ấy đã làm tôi suy sụp hoàn toàn, gây cho tôi một nỗi đau khổ sâu sắc, bí ẩn và khủng khiếp đến mức tôi chưa từng kể với bất kỳ ai. Giờ đây, tôi sẽ kể lại cho các vị nghe y nguyên như những gì đã xảy ra, không hề cố gắng giải thích điều gì.

“Vào tháng 7 năm 1827, tôi đang đóng quân tại Rouen. Một hôm, khi đang tản bộ dọc theo bến cảng, tôi gặp một người mà tôi tưởng mình nhận ra nhưng không tài nào nhớ chính xác anh ta là ai. Theo bản năng, tôi khựng lại. Người lạ mặt nhận ra điều đó liền bước tới chìa tay ra.

“Đó là một người bạn mà tôi từng vô cùng quý mến thuở niên thiếu. Đã năm năm rồi chúng tôi không gặp nhau; vậy mà trông anh ta già đi đến nửa thế kỷ. Tóc anh bạc phơ và dáng đi còng xuống như thể đã kiệt sức hoàn toàn. Hình như anh hiểu được sự kinh ngạc của tôi, nên đã kể cho tôi nghe về bất hạnh đã giáng xuống đời mình.

“Phải lòng một thiếu nữ đến mê muội, anh đã kết hôn với nàng, nhưng chỉ sau một năm hạnh phúc tựa cõi tiên, nàng đột ngột qua đời vì bệnh tim. Ngay trong ngày chôn cất vợ, anh rời khỏi điền trang ở vùng quê để đến căn nhà phố của mình ở Rouen, sống ở đó một mình trong nỗi bất hạnh, buồn đau và khốn khổ đến mức lúc nào anh cũng nghĩ đến chuyện tự tử.

‘Vì cậu đã xuất hiện và gặp lại tôi theo cách này,’ anh nói, ‘tôi muốn nhờ cậu giúp một việc quan trọng. Đó là đến phòng ngủ của tôi — phòng ngủ của chúng tôi — để lấy ra từ chiếc bàn làm việc một số giấy tờ mà tôi đang rất cần. Tôi không thể sai người hầu hay nhân viên văn phòng, bởi vì việc này đòi hỏi sự kín đáo và giữ im lặng tuyệt đối. Còn bản thân tôi, không có thế lực nào trên cõi đời này có thể ép tôi bước chân vào ngôi nhà đó một lần nữa. Tôi sẽ đưa cho cậu chìa khóa căn phòng mà chính tay tôi đã khóa khi rời đi, chìa khóa bàn làm việc, cùng mấy lời nhắn cho người làm vườn để bảo lão mở cửa dinh thự cho cậu. Nhưng ngày mai hãy đến ăn sáng với tôi rồi chúng ta sẽ sắp xếp mọi chuyện.’

“Tôi hứa sẽ giúp anh việc nhỏ nhặt ấy. Dù sao đi nữa, đó cũng chỉ là một chuyến đi ngựa trong vòng một tiếng đồng hồ, vì điền trang của anh chỉ cách Rouen vài dặm.

“Mười giờ sáng hôm sau, tôi ăn sáng riêng với bạn, nhưng anh hầu như chẳng nói năng gì.

“Anh cầu xin tôi tha thứ; anh bảo rằng ý nghĩ về chuyến viếng thăm của tôi sắp tới căn phòng đó — nơi chứng kiến hạnh phúc đã qua của anh — khiến anh không sao chịu nổi. Quả thực, trông anh vô cùng bồn chồn và tâm tư, như thể đang trải qua một cuộc đấu tranh tinh thần bí ẩn nào đó.

“Cuối cùng, anh giải thích cho tôi chính xác những việc tôi phải làm. Rất đơn giản. Tôi phải lấy hai tập thư và một cuộn giấy từ ngăn kéo phía trên bên phải của chiếc bàn làm việc, nơi tôi có chìa khóa. Anh nói thêm:

‘Tôi không cần phải dặn cậu cũng biết là đừng có liếc nhìn chúng nhé.’

“Tôi cảm thấy bị tổn thương trước câu nói đó và đã đáp lời anh có phần cay đắng. Anh lắp bắp:

‘Tha lỗi cho tôi, tôi đau đớn quá,’ và nước mắt rưng rưng trên khóe mi anh.

“Khoảng một giờ chiều, tôi từ biệt anh để lên đường thực hiện sứ mệnh.

“Thời tiết thật tuyệt vời, tôi thong thả giục ngựa qua những cánh đồng, lắng nghe tiếng chim chiền chiện hót và tiếng gươm va vào ống búa nhịp nhàng theo nhịp bước. Sau đó, tôi tiến vào khu rừng và để ngựa đi chậm lại. Những nhành cây mơn man trên mặt má tôi khi tôi đi qua, và thỉnh thoảng tôi lại cắn một chiếc nhai chơi trong miệng, chỉ vì quá đỗi vui sướng khi thấy mình đang sống và tràn đầy sức sống trong một ngày rực rỡ đến thế.

“Khi đến gần dinh thự, tôi lấy trong túi ra bức thư gửi cho người làm vườn và vô cùng ngạc nhiên khi thấy nó đã được niêm phong. Tôi tức tối đến mức suýt quay đầu đi về mà chẳng thèm hoàn thành lời hứa, nhưng rồi lại nghĩ rằng làm thế thì hóa ra mình quá mức nhạy cảm. Người bạn với tâm trạng rối bời của anh rất có thể đã dán phong bì lại mà không hề hay biết.

“Dinh cơ trông có vẻ như đã bị bỏ hoang từ hai mươi năm nay. Cánh cổng mở toang đang long ra khỏi bản lề, lối đi cỏ mọc um tùm và những luống hoa chẳng còn nhận ra hình thù gì nữa.

“Tiếng động tôi tạo ra khi đá vào một cánh cửa chớp đã kéo một lão già từ cửa hông đi ra. Lão tỏ ra ngẩn ngơ kinh ngạc khi nhìn thấy tôi. Nhận lấy bức thư của tôi, lão đọc đi đọc lại, lật qua lật lại, nhìn tôi từ đầu đến chân, đút tờ giấy vào túi và cuối cùng cất giọng:

‘Nào, ý ngài muốn gì?’

“Tôi đáp cộc lốc:

‘Ông phải biết chứ, vì ông vừa đọc mệnh lệnh của chủ nhân mình rồi còn gì. Tôi muốn vào trong dinh thự.’

“Lão có vẻ bấn loạn.

‘Thế... thế ngài định vào trong đó — vào phòng của cô ấy ư?’

“Tôi bắt đầu mất kiên nhẫn.

‘Mẹ kiếp! Mày dám chất vấn tao à?’

“Lão lắp bắp trong sự bối rối:

‘Dạ không — thưa ngài — nhưng mà — nhưng mà căn phòng ấy đã được mở ra đâu kể từ — kể từ lúc — lúc cái chết xảy ra. Nếu ngài làm ơn đợi năm phút, cháu sẽ đi và — và xem thử liệu —’

“Tôi tức giận cắt ngang lời lão:

‘Này, trò mèo gì thế này? Mày thừa biết là không thể vào phòng được, vì chìa khóa ở đây cơ mà!’

“Lão không dám phản đối nữa.

‘Vậy thưa ngài, cháu sẽ dẫn đường.’

‘Hãy chỉ cầu thang cho tao rồi lui ra đi. Tao tự tìm đường được không cần mày.’

‘Nhưng mà — thưa ngài — thực sự là —’

“Lần này thì tôi hết kiên nhẫn nổi, đẩy lão ra và bước thẳng vào nhà.

“Đầu tiên tôi đi qua nhà bếp, rồi đến hai căn phòng do vợ chồng lão ta ở. Sau đó, tôi băng qua một sảnh lớn, bước lên cầu thang và nhận ra cánh cửa mà bạn tôi đã miêu tả.

“Tôi dễ dàng mở được cửa và bước vào căn phòng. Trời tối mịt đến mức thoạt đầu tôi chẳng nhìn rõ thứ gì. Tôi khựng lại, khó chịu trước thứ mùi ẩm mốc, khó ngửi của những căn phòng đóng kín lâu ngày không có người ở. Khi mắt tôi dần quen với bóng tối, tôi lờ mờ nhận ra một phòng ngủ lớn nhưng bừa bộn, chiếc giường không trải ga nhưng vẫn còn nguyên đệm và gối, trên một chiếc gối có vết lõm sâu như thể có ai vừa tựa đầu hoặc tỳ khuỷu tay lên đó.

“Mấy chiếc ghế đều có vẻ bị xê dịch khỏi vị trí cũ. Tôi chú ý thấy một cánh cửa, chắc là cửa tủ quần áo, vẫn đang hé mở.

“Đầu tiên tôi tiến đến cửa sổ, định mở ra cho ánh sáng lọt vào, nhưng chốt cửa chớp đã rỉ sét nặng đến mức tôi không tài nào lay chuyển được. Tôi thậm chí còn định dùng kiếm cạy phá chúng nhưng không thành công. Khi cơn giận nổi lên vì những nỗ lực vô ích và tôi cũng đã nhìn khá rõ trong không gian lờ mờ tối, tôi từ bỏ hy vọng tìm thêm ánh sáng và bước lại phía bàn viết.

“Tôi ngồi xuống một chiếc ghế bành, kéo nắp bàn xuống và mở ngăn kéo đã được chỉ định. Nó đầy ắp đến tận miệng. Tôi chỉ cần tìm ba tập tài liệu mà tôi biết rõ hình dáng, bận rộn bắt tay vào tìm kiếm.

“Tôi đang căng mắt cố đọc những dòng chữ đề bên ngoài thì có cảm giác như nghe thấy, hay đúng hơn là cảm nhận thấy, tiếng sột soạt ở phía sau lưng. Tôi chẳng thèm để ý, cứ đinh ninh rằng gió lùa từ khung cửa sổ đang làm lay động tấm màn cửa nào đó. Nhưng chỉ độ một phút sau, một cử động khác, hầu như không thể nhận ra, lại gieo vào da thịt tôi một cảm giác lạnh sống lưng kỳ lạ và khó chịu. Thật là ngớ ngẩn khi để bản thân bị tác động, dù chỉ là chút ít, nên lòng tự trọng ngăn tôi không quay đầu lại. Tôi vừa tìm được tập tài liệu thứ hai và chuẩn bị đưa tay lấy tập thứ ba thì một tiếng thở dài thườn thượt, đầy đau đớn, cất lên ngay sát bờ vai khiến tôi giật mình bắn người như một kẻ điên khỏi ghế và văng ra cách đó mấy thước. Lúc nhảy dựng lên, tôi đã xoay người, tay nắm chặt chuỗi kiếm, và quả thực, nếu không cảm thấy nó kè kè bên sườn thì tôi đã cắm cổ cờ hó chạy té khói như một kẻ hèn nhát rồi.

“Một người phụ nữ cao lớn mặc đồ trắng đang đứng nhìn tôi chăm chú từ phía sau chiếc ghế bành mà tôi vừa ngồi cách đó một thoáng.

“Một cơn rùng mình chạy dọc khắp cơ thể khiến tôi suýt ngã ngửa ra sau. Không ai chưa từng trải qua mà có thể hiểu được nỗi kinh hoàng khủng khiếp và phi lý ấy! Tâm trí trở nên mờ mịt, tim ngừng đập, toàn thân mềm nhũn như một miếng bọt biển.

“Tôi không tin vào ma quỷ, thế nhưng tôi vẫn suy sụp trước nỗi sợ hãi tột cùng dành cho người chết, và tôi đã phải chịu đựng, ôi! Chỉ trong vài khoảnh khắc ngắn ngủi mà tôi phải chịu đựng sự hành hạ còn hơn cả quãng đời còn lại trước nỗi sợ hãi siêu nhiên không thể cưỡng lại ấy. Nếu nàng không cất tiếng nói, có lẽ tôi đã chết toi rồi. Nhưng nàng đã mở lời, nàng nói bằng một giọng ngọt ngào, buồn bã làm các dây thần kinh trong tôi rung lên bần bật. Tôi không dám nói rằng mình đã làm chủ được bản thân và lấy lại được lý trí. Không! Tôi vô cùng hoảng sợ và hầu như chẳng biết mình đang làm gì. Nhưng một niềm kiêu hãnh bẩm sinh nào đó, một chút tàn dư của bản năng binh nghiệp, đã khiến tôi, gần như bất chấp cả ý muốn của bản thân, phải cố giữ vẻ mặt hiên ngang. Nàng nói:

‘Ôi, thưa ngài, ngài có thể giúp tôi một việc lớn.’

“Tôi muốn đáp lời, nhưng ngực cứng lại chẳng thốt nổi một từ. Chỉ có một thứ âm thanh mơ hồ phát ra từ cổ họng tôi. Nàng tiếp tục:

‘Được chứ? Ngài có thể cứu tôi, chữa lành cho tôi. Tôi đau đớn lắm. Tôi đau đớn, ôi! Sao mà tôi đau đớn thế này!’ và nàng từ từ ngồi xuống chiếc ghế bành của tôi, ánh mắt vẫn đăm đăm nhìn tôi.

‘Được chứ?’ nàng nói.

“Tôi gật đầu ra hiệu đồng ý, giọng nói lúc ấy vẫn bị tê liệt.

“Rồi nàng chìa ra cho tôi một chiếc lược làm bằng đồi mồi và thì thầm:

‘Hãy chải tóc cho tôi, ôi! Chải tóc cho tôi đi; điều đó sẽ chữa lành cho tôi; phải chải tóc. Nhìn đầu tôi này — tôi đau đớn biết bao; tóc tôi cứ vướng víu thế này!’

“Mái tóc buông xõa của nàng, rất dài và có vẻ rất đen, rủ xuống tận lưng ghế bành và chạm cả xuống sàn nhà.

“Tại sao tôi lại hứa? Tại sao tôi lại run rẩy cầm lấy chiếc lược đó, và tại sao tôi lại cầm trên tay mái tóc đen dài của nàng để rồi mang lại cho da thịt mình một cảm giác buốt giá khủng khiếp, tựa như tôi đang cầm nắm những con rắn? Tôi không tài nào lý giải nổi.

“Cảm giác ấy vẫn còn vương lại trên những ngón tay tôi, và đến bây giờ tôi vẫn còn run lên mỗi khi nhớ lại.

“Tôi đã chải tóc cho nàng. Tôi đã mân mê, chẳng biết bằng cách nào, những lọn tóc lạnh buốt ấy. Tôi xoắn, thắt nút, gỡ ra rồi lại bện chúng lại. Nàng thở dài, cúi đầu xuống, có vẻ mãn nguyện. Bất ngờ nàng nói, ‘Cảm ơn ngài!’ giật lấy chiếc lược khỏi tay tôi rồi biến mất qua cánh cửa mà tôi đã thấy hé mở từ trước.

“Bị bỏ lại một mình, tôi đã trải qua vài giây phút hoảng loạn kinh hoàng hệt như một kẻ vừa bừng tỉnh sau cơn ác mộng. Cuối cùng tôi cũng lấy lại được tinh thần. Tôi chạy nhào ra cửa sổ và dùng hết sức bình sinh giật tung các tấm cửa chớp, thả một luồng ánh sáng ngập tràn vào căn phòng. Ngay lập tức, tôi lao tới cánh cửa mà sinh thể kia vừa dùng để rời đi. Tôi thấy nó đã bị khóa chặt và bất động!

“Rồi khao khát trốn chạy điên cuồng trùm lấp lấy tôi tựa như một cơn hoảng loạn — nỗi hoảng loạn mà những người lính từng trải qua nơi chiến trận. Tôi vơ lấy ba tập thư trên chiếc bàn đang mở tung, chạy thục mạng khỏi phòng, phi xuống cầu thang bốn bậc một, chẳng biết bằng cách nào mà tôi đã ra được bên ngoài, rồi nhận ra con ngựa của mình đang đứng cách đó vài bước chân, liền nhảy vọt lên yên và phóng đi như bay.

“Tôi chỉ dừng lại khi về đến Rouen và xuống ngựa tại nơi trọ. Ném dây cương cho người lính hầu, tôi chạy tót về phòng và khóa trái cửa lại để suy ngẫm. Suốt một tiếng đồng hồ, tôi đầy lo âu tự hỏi liệu mình có phải là nạn nhân của một cơn ảo giác hay không. Chắc chắn là tôi đã trải qua một trong những cơn khủng hoảng thần kinh khó hiểu ấy — những trạng thái tâm lý hưng phấn sinh ra ảo ảnh và là nơi trú ngụ của những thế lực siêu nhiên. Và tôi đã suýt tin rằng mình vừa nhìn thấy một tầm nhìn, vừa trải qua một cơn ảo giác, thì khi tôi vừa bước lại gần cửa sổ, ánh mắt tình cờ rọi xuống ngực áo. Chiếc áo choàng quân phục của tôi phủ đầy những sợi tóc đen dài! Từng sợi một, với đôi bàn tay run rẩy, tôi nhứt chúng ra rồi ném đi.

“Tôi liền gọi người lính hầu của mình. Tôi quá bấn loạn, quá suy sụp để có thể đến thăm bạn mình vào ngày hôm đó, và tôi cũng muốn suy nghĩ thật kỹ về những gì mình nên kể cho anh ấy nghe. Tôi sai người đem trả những bức thư, và anh ấy đã ký nhận biên lai cho người lính. Anh hỏi thăm tôi vô cùng kỹ lưỡng, và khi được báo tin là tôi bị ốm — bị say nắng — thì tỏ ra cực kỳ lo lắng. Sáng hôm sau, tôi đến tìm anh, quyết định sẽ nói cho anh biết sự thật. Anh đã ra ngoài từ tối hôm trước và vẫn chưa trở về. Tôi ghé lại lần nữa trong ngày; bạn tôi vẫn vắng nhà. Sau khi chờ đợi thêm một tuần nữa mà không có tin tức gì về anh, tôi liền báo cho nhà chức trách và một cuộc tìm kiếm tư pháp đã được tiến hành. Không tìm thấy dù chỉ là chút dấu vết nhỏ nhất về nơi ở hay tung tích biến mất của anh.

“Một cuộc kiểm tra tỉ mỉ căn dinh thự bị bỏ hoang chẳng hé lộ điều gì đáng ngờ. Không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy có một người phụ nữ từng ẩn náu ở đó.

“Sau những cuộc tìm kiếm vô ích, mọi nỗ lực tiếp theo đều bị đình hoãn, và suốt năm mươi sáu năm qua, tôi chẳng hề hay biết thêm điều gì; tôi cũng chẳng biết nhiều hơn trước là bao.”