Ngày 21 tháng 12.
Bảy giờ sáng, ông Massey gọi Rocco và Heidi dậy, cùng với cậu nhóc nghịch ngợm Rupert, Esme, cũng như Wyatt và Wendy.
Họ bước ra khỏi khách sạn, chạy bộ xuyên qua cổ trấn Lệ Giang, trên con đường đá gập ghềnh, tránh những con chó săn trên đường. Rupert và Esme đã vượt qua ông Massey. Cô bé người Hoa Esme trông chẳng khác nào một đứa trẻ Lệ Giang, cư dân bản địa phần lớn có huyết thống pha trộn, người Hán và hơn chục dân tộc thiểu số Vân Nam, các dân tộc du mục di chuyển xuống phía Nam đều quần cư ở đây, vô tình đều trở thành người lai, không có ai trông giống ai, cứ như thể ai cũng là một tác phẩm nghệ thuật.
Buổi sáng sớm mang theo hương thơm của vùng núi cao, họ có thể ngửi thấy mùi khói bếp, nghe tiếng đồ nướng xèo xèo, thậm chí cảm nhận được tiếng móng ngựa của quân đoàn kỵ binh Hốt Tất Liệt từng đi qua nơi này từ hàng trăm năm trước.
"Sắp bắt kịp anh rồi kìa!"
Họ hô lớn vòng qua một nhóm phụ nữ Nạp Tây, ai nấy đều vác trên lưng những bó lá thông nặng tầm chín mươi cân.
Những người Mỹ này thở hồng hộc ở độ cao bảy nghìn tám trăm bảy mươi tư feet, nhiệt độ bốn mươi tám độ Fahrenheit, chạy được bốn mươi lăm phút, cuối cùng cũng tìm được một nơi ăn sáng tuyệt vời.
Họ may mắn ngồi trên những chiếc ghế dài, thưởng thức mì cay và hành hoa, cái dạ dày của họ sớm đã réo gọi, họ cần những món ăn nhẹ ngon miệng thay vì bữa sáng nhạt nhẽo ở khách sạn.
Chín giờ, mặt trời mọc, sương giá tan đi, những con người tràn đầy sức sống này trở lại khách sạn, gọi những kẻ còn đang ngủ nướng dậy. Tất cả bọn họ tập trung ở sảnh, chuẩn bị xuất phát dưới sự hướng dẫn của hướng dẫn viên.
Thế nhưng, Benny mang đến một tin bất ngờ — buổi sáng anh nhận được một cuộc điện thoại, hướng dẫn viên cũ là anh Tần đã xảy ra chuyện.
(Lãnh đạo của một đội khác biết hướng dẫn viên Tần rất hiếm có khó tìm, thế là đưa cho anh ta ít tiền, "cướp" anh ta sang đội của họ rồi.)
Benny bảo mọi người rằng hướng dẫn viên Tần bị bệnh, hoặc có thể người nhà anh ta bị bệnh. Người ở đầu dây bên kia nói, bây giờ có thể chọn giữa hai hướng dẫn viên: Một người là cụ già sinh ra và lớn lên ở địa phương, là bản đồ sống nắm rõ từng hòn đá từ đỉnh núi đến chân núi trong vùng, biết tiếng Anh và tiếng phổ thông, nói được vài thứ tiếng dân tộc thiểu số, tiếng Bạch là tiếng mẹ đẻ, tính tình đôn hậu, tràn đầy năng lượng, ai nấy đều vô cùng hài lòng với dịch vụ của ông, nhưng "dạo gần đây ông ấy thiếu mất một thứ".
"Thứ gì mất thế?"
"Cánh tay của ông ấy," giọng nói đầu dây bên kia đáp, "Ông ấy thiếu mất một cánh tay."
Benny không giấu được sự thất vọng: "Ồ, tiếc thật. Còn người kia thì sao?"
“À, cánh tay kia thì không vấn đề gì.”
“Ý tôi là hướng dẫn viên kia cơ.”
Tiếp theo, giọng nói đó giới thiệu một người phụ nữ trẻ, được điều động từ thành phố lớn Thành Đô đến, từng là giáo viên. Do mới đến nên không có kinh nghiệm bằng cụ già, nhưng cô rất chăm chỉ học hỏi nên cũng khá ưu tú.
"Là giáo viên môn gì thế?" Benny hỏi.
"Tiếng Anh."
"Vậy chọn cô ấy đi." Benny nói với mọi người, "Họ muốn đẩy ông già không ai cần cho chúng ta. Nhưng tôi đã cố gắng tranh thủ cô giáo tiếng Anh này, cô ấy nghe có vẻ hiện đại hơn, dễ hòa hợp với chúng ta hơn."
Một phút sau, cựu giáo viên tiếng Anh xuất hiện.
Cô đeo một cặp kính ngoại cỡ, tròng kính sáng đến mức không nhìn rõ cả mắt. Mái tóc trông như vừa trải qua một cuộc thí nghiệm ma thuật: em dâu của cô vẫn luôn muốn làm thợ làm tóc, có một hôm bèn táy máy tóc tai cho cô ấy, kết quả là cho dù có kéo thế nào đi nữa, những lọn tóc xoăn mãi mãi không thể phục hồi lại được. Cô mặc một chiếc áo sơ mi xanh cổ rộng đính cúc trắng trông rất đơn điệu, phối cùng chiếc quần rộng thùng thình. Tôi chưa bao giờ đánh giá con người qua vẻ bề ngoài, nhưng ấn tượng mà cô ấy mang lại quả thực khó mà khen cho nổi.
Cô rụt rè bước vào, dùng chất giọng vừa đủ nghe để nói: "Rất vui được gặp mọi người tại Lệ Giang."
Đoàn du lịch cứ thế làm quen với cô Vinh, từ đầu đến cuối, ai nấy đều phát âm họ của cô thành "Wrong" (Sai lầm).
Nếu tôi có thể sống lại từ cõi chết để ngăn cản họ, nhất định tôi sẽ làm thế. Cô Vinh không phải người bản địa, thậm chí cũng chẳng phải người Vân Nam. Cô ấy không biết nói phương ngữ dân tộc thiểu số, không được đào tạo về nghệ thuật và văn hóa. Trái lại, vị lão giả một tay kia mới là một hướng dẫn viên xuất sắc, là người có học thức nhất trong số các hướng dẫn viên.
Cô Vinh không tài nào kể ra được phong cảnh núi non đồng cỏ tươi đẹp, cũng không kể được lịch sử Lệ Giang, nhiều gia tộc cổ đại và phong tục của người Nạp Tây cùng các dân tộc khác. Cô ấy chỉ học thuộc lòng một số thông tin, nhớ số dặm, dân số, tỷ lệ tăng trưởng kinh tế của các khu vực công nghiệp và nông nghiệp chính, cô ấy nói: "Cổ thành này được UNESCO bảo vệ. Vì vậy, Lệ Giang sẽ duy trì trạng thái cổ kính theo đà tăng trưởng kinh tế, chư vị cũng có thể nhìn thấy các di tích lịch sử."
"Vậy hôm nay làm gì đây?"
Benny hỏi với giọng điệu căng thẳng, anh ta hy vọng hướng dẫn viên dừng lại một chút sẽ khá hơn.
Thế là, cô Vinh bắt đầu kể về các hoạt động trong ngày. Nhưng cô càng nói nhiều, càng cảm thấy tiếng Anh của cô ấy không chuẩn xác cho lắm. Mọi người chật vật mới hiểu được lời cô nói. Benny giả vờ như rất dễ nghe hiểu. Còn mấy người đứng đầu là ông Massey thì đang âm thầm thảo luận về việc thay đổi kế hoạch — thay chuyến tham quan đền chùa bằng chuyến đi xe đạp, leo núi thay vì thăm quan điểm được UNESCO bảo vệ.
Trong khi cô Vinh nghe xong thì mặt vô cảm, ông Massey tiếp theo nói: "Chúng ta còn phải hủy cái 'thưởng thức mỹ vị mùa đông' này nữa, tôi không muốn ngồi trong nhà hàng du lịch để ăn mấy thứ nhạt nhẽo mà khách du lịch bình thường hay ăn đâu."
Ông nhắc lại món ăn vặt địa phương ăn hồi sáng, kể về việc họ hòa mình vào người dân bản địa như thế nào, đây không chỉ là hoạt động du lịch, mà là trải nghiệm cuộc sống thực tế, đến cả canh mì cũng thơm phức nữa chứ. Bạn bè của tôi hưởng ứng: "Nghe có vẻ hay đấy chứ!"
Ông Massey quay sang cô Vinh đang im lặng, thốt lên vài câu tiếng Anh cực kỳ nhanh, cô Vinh chỉ nghe được: "Không ăn buffet... Không vào quán ăn du lịch... Không đặt lịch trình nghiêm ngặt."
Cô Vinh cảm thấy thái độ của ông rất kiên quyết, có rất nhiều chữ "không", không cái này, không cái kia. Nhưng rốt cuộc là "không" cái gì? Hoàn toàn không nghe rõ, thế là cô Vinh đành đáp: "Không thành vấn đề."
Benny cũng đành chịu chết, anh ta vốn định lấy lòng mọi người, ai ngờ lại chọn trúng một hướng dẫn viên kém chất lượng.
"Tuyệt quá. Chúng ta bắt đầu thôi!"
Anh ta ủng hộ kế hoạch mới, trong lòng lại nghĩ: Không được nếm thử mỹ vị mùa đông, rau dương xỉ xào, quả thực rất đáng tiếc.
Mọi người đã đạt được đồng thuận: lập tức lên xe buýt đến Thạch Chủng Sơn, nơi đó có thể leo núi. Họ mang theo những thứ cần thiết trong ngày, mỗi người chỉ mang theo quần áo, máy ảnh, tạp chí du lịch, tất nhiên là trừ Heidi ra.
Rất nhanh, mọi người lên xe xuất phát, khi bà Massey dùng máy quay phim chụp ảnh tập thể, tất cả cùng hò reo: "Đến Thạch Chủng Sơn thôi!"
Từ đó về sau, họ hình thành một thói quen: thay đổi kế hoạch, công bố mệnh lệnh mới, có vẻ như đó là quyết định tốt hơn.
Ngồi trên xe ô tô hai tiếng đồng hồ, họ đến bãi đậu xe trước một quán ăn. Benny đang đói lả người nói nơi này giống như ốc đảo giữa sa mạc trong tạp chí "Du lịch và Giải trí", những chiếc bàn trải khăn trải bàn bằng nhựa cũ kỹ chẳng khác nào ảo ảnh...
Du khách xuống xe, cởi áo khoác trên người. Morrie và con trai Rupert đi về phía lùm cây gần đó. Những người khác ngồi bên bàn. Benny lấy nhật ký ra, Wendy đọc tạp chí du lịch của cô, bà Massey lấy khung ngắm từ ống kính máy quay kỹ thuật số để ngắm cảnh.
Đến cái quán ăn mộc mạc này để ăn cơm mới "may mắn" làm sao (buồn cười là ngay cả người dân địa phương cũng tránh né nơi này như tránh tà). Người đứng bếp (Wendy nâng bi anh ta là "đầu bếp") cùng người vợ làm phục vụ quả thật rất may mắn, họ đã ba ngày liền không nhìn thấy vị khách xui xẻo nào ghé qua.
"Chúng ta gọi món gì đây?" Benny hỏi mọi người.
"Không ăn thịt chó!" Esme hét lên.
"Thịt rắn thì sao nhỉ?" Rupert đùa.
"Cậu nghĩ họ có ăn mèo không?" Heidi nói, nghĩ đến thôi đã thấy khó chịu.
Cô Vinh dùng tiếng phổ thông truyền đạt lại với đầu bếp: "Những người Mỹ này không ăn thịt chó, nhưng muốn biết các anh có món ngon Vân Nam Long Sư Hội không?"
Đầu bếp áy náy nói đã không còn thu mua rắn và mèo sống nữa. Nhưng vợ anh ta xen vào, họ sẽ phục vụ những món ngon nhất — thứ được bưng ra là thịt lợn và thịt gà, một ít cơm nguội hâm nóng lại, ở giữa còn giấu cả chân gián.
Món chính này được trôi tuột xuống bằng những chai bia và cola không được làm lạnh.
Berhari uống liền ba chai bia có nồng độ cồn cao của địa phương. Anh là một thực khách khó tính, thích các món ăn phong cách đồng quê Languedoc và rượu vang trắng Sancerre, hiện đang là mùa thu hoạch nho trắng. Anh không ăn gì khác mà cứ thế say mèm đi vào nhà vệ sinh, nơi đó không có đèn, anh suýt thì ngã xuống.
Heidi cũng không thích bữa dã ngoại ven đường này. Cô ăn những thanh đậu giàu protein mang theo bên mình, đồng thời mang theo một bình nước và vòng gia nhiệt dùng để khử trùng nước. Trong túi còn có hai lọ nhỏ dung dịch kháng khuẩn khử trùng, nửa tá bông tẩm cồn, kim tiêm và ống tiêm do bác sĩ kê đơn để phòng hờ trường hợp va đập đầu phải phẫu thuật, còn mang theo hộp đựng thực phẩm kín khí, một gói khăn ướt, viên nhai kháng axit có thể tạo ra lớp màng bảo vệ trong dạ dày (cô đọc được từ sách rằng thứ này có thể chống lại chín mươi tám phần trăm chất bẩn gây tiêu chảy cho du khách), chiếc phễu nhựa nối liền với ống co giãn sáu inch giúp cô có thể đứng tiểu, trong túi còn có găng tay chuyên dụng để cầm phễu, bút tiêm adrenaline phòng trường hợp bị côn trùng lạ cắn gây dị ứng, thiết bị làm sạch không khí di động treo cổ cùng pin chín vôn dự phòng, thiết bị chống say tàu xe đeo trên cổ tay cùng pin lithium, thuốc đồng hóa phòng ngừa sốt rét, thuốc tiêu viêm, một lọ kháng sinh dùng cho bệnh viêm dạ dày ruột do vi khuẩn... Vẫn còn rất nhiều thuốc nữa, bao gồm cả một túi dịch truyền tĩnh mạch đều để lại ở khách sạn.
Heidi và Berhari vì thế mà thoát khỏi trận kiết lỵ lần này, cô là vì lo lắng, anh là vì kén ăn. Nhiều năm kinh nghiệm khiến tài xế xe buýt được gọi là "ông Fred" – Tiểu Phi có được khả năng miễn dịch, có thể tránh bị lây nhiễm. Vùng vẫy trong đoàn có vài người nhờ vào cơ thể tráng kiện được thừa kế từ thế hệ trước, đã hồi phục khi các triệu chứng bệnh chưa rõ ràng. Những người khác trong vài ngày tới, vẫn chưa cảm nhận được trực khuẩn kiết lỵ Shigella trong nhà bếp này. Nhưng vi khuẩn đã xâm nhập vào cơ thể những người này, tiếp tục luồn lách đi vào đường ruột và nội tạng. Chiếc xe ô tô chở những con người này, phóng như bay dọc theo con đường quanh co giống hệt nhau.
Sức mạnh của số phận và trực khuẩn kiết lỵ Shigella sẽ nhanh chóng tìm đến họ thôi.