Khi giáo sư đã cáo từ, Sergey Ivanovitch quay sang người em trai.

– Rất mừng là em đã đến. Em ra đây được một thời gian rồi chứ? Việc đồng áng của em thế nào?

Levin biết người anh cả vốn ít khi quan tâm đến chuyện ruộng đồng, hỏi câu ấy chỉ vì phép lịch sự đối với mình, thế nên cậu chỉ kể lướt qua chuyện bán lúa mì và các vấn đề tiền nong.

Levin vốn định thổ lộ với anh về quyết định lập gia đình cũng như xin lời khuyên của anh; cậu thực sự đã đinh ninh sẽ làm vậy. Thế nhưng, sau khi gặp anh, nghe anh trò chuyện với vị giáo sư, rồi lại nghe giọng điệu vô tình bề trên khi anh hỏi mình về công chuyện nông gia (gia tài của thân mẫu họ vẫn chưa chia, và Levin quản lý cả phần của hai người), Levin bỗng cảm thấy vì lý do nào đó mà cậu không thể nào mở lời về ý định kết hôn của mình được nữa. Cậu có cảm giác anh trai sẽ không nhìn nhận chuyện đó theo cách mà cậu hằng mong đợi.

– Này, hội đồng quận của em hoạt động thế nào rồi? – Sergey Ivanovitch hỏi, vốn là người rất quan tâm và đặt nhiều kỳ vọng vào các cơ quan tự quản địa phương này.

– Em thực sự chẳng biết nữa.

– Sao cơ chứ? Chẳng phải em là thành viên của hội đồng hay sao?

– Không, giờ em không còn làm thành viên nữa; em đã từ chức, – Levin đáp, – và em cũng chẳng còn tham gia các buổi họp hành.

– Thật là đáng tiếc! – Sergey Ivanovitch nhíu mày bình luận.

Để tự bào chữa, Levin bắt đầu kể lại những gì diễn ra trong các buổi họp ở quận mình.

– Lúc nào cũng vậy thôi! – Sergey Ivanovitch ngắt lời cậu. – Người Nga chúng ta muôn đời vẫn thế. Có lẽ đó thực sự là điểm mạnh của chúng ta, khả năng nhận ra những khiếm khuyết của chính mình; nhưng chúng ta lại quá đà, tự vỗ về bản thân bằng sự châm biếm lúc nào cũng chực sẵn trên cửa miệng. Ta chỉ muốn nói thế này, thử trao những quyền hạn như tự quản địa phương của chúng ta cho bất kỳ dân tộc châu Âu nào khác xem – người Đức hay người Anh chắc chắn đã tự giành lấy quyền tự do từ đó rồi, trong khi chúng ta lại chỉ biết đem ra làm trò cười.

– Nhưng biết làm sao được ạ? – Levin áy náy đáp. – Đó là nỗ lực cuối cùng của em rồi. Em đã thực sự dốc hết tâm can ra làm. Nhưng em không tài nào làm nổi. Em không hợp với việc đó.

– Không phải là em không hợp, – Sergey Ivanovitch nói; – mà là em không nhìn nhận vấn đề cho đúng đắn.

– Có lẽ thế ạ, – Levin ủ rũ đáp.

– Ồ! Em có biết anh Nikolay lại vừa xuất hiện không?

Người anh tên Nikolay này là anh ruột của Konstantin Levin và là anh cùng cha khác mẹ với Sergey Ivanovitch; một kẻ đã hoàn toàn phá sản, tiêu tán phần lớn gia cơ, sống chung với những thành phần kỳ quái và hạ lưu nhất, đồng thời đã từ mặt các anh em.

– Anh nói sao cơ? – Levin kinh hãi kêu lên. – Sao anh biết?

– Thằng Prokofy trông thấy nó ngoài phố.

– Ở Moskva đây ư? Cậu ấy ở đâu? Anh có biết không?

Levin chồm dậy khỏi ghế, như thể chực lên đường ngay lập tức.

– Ta tiếc vì đã nói cho em biết, – Sergey Ivanovitch vừa lắc đầu trước sự kích động của người em út vừa nói. – Ta đã cử người đi dò la xem nó đang ở đâu, và gửi trả giùm nó cái giấy nhận nợ trị giá ba nghìn rúp cho Trubin mà ta đã thanh toán. Đây là bức thư nó gửi đáp lại ta.

Nói rồi Sergey Ivanovitch rút một mảnh giấy từ dưới chặn giấy ra và đưa cho em trai.

Levin đọc những dòng chữ viết tay nguệch ngoạc nhưng quen thuộc: “Tôi thành khẩn xin các anh hãy để tôi được yên thân. Đó là ân huệ duy nhất tôi cầu xin những người anh kính mến của mình.—Nikolay Levin.”

Levin đọc xong, đầu cúi gầm, cứ thế đứng cầm bức thư trên tay ngay trước mặt Sergey Ivanovitch.

Trong lòng cậu đang giằng xé giữa một bên là mong muốn tạm thời quên đi người anh bất hạnh, và một bên là lương tâm mách bảo rằng làm như thế thật hèn hạ.

– Rõ ràng nó muốn xúc phạm ta, – Sergey Ivanovitch tiếp lời; – nhưng nó chẳng thể xúc phạm nổi ta đâu, và tận đáy lòng, ta vẫn muốn giúp đỡ nó, chỉ là ta thừa biết điều đó là bất khả thi.

– Vâng, vâng, – Levin lặp lại. – Em hiểu và đánh giá cao thái độ của anh đối với anh ấy; nhưng em vẫn sẽ đến gặp anh ấy.

– Nếu em muốn thì cứ đi; nhưng ta không khuyên thế, – Sergey Ivanovitch nói. – Về phần ta, ta không sợ việc em đến gặp nó đâu; nó sẽ không làm em bất hòa với ta được đâu; nhưng vì lợi ích của chính em, ta cho rằng em tốt nhất không nên đi. Em chẳng giúp được gì cho nó đâu; dẫu sao thì tùy em quyết định vậy.

– Rất có thể em chẳng giúp ích được gì, nhưng em cảm thấy – nhất là vào lúc này đây – dẫu sao thì... em cảm thấy mình không thể yên lòng được.

– Chà, điều đó thì ta không tài nào hiểu nổi, – Sergey Ivanovitch nói. – Chỉ có một điều ta hiểu được, – ông nói thêm, – đó là bài học về sự nhún nhường. Ta đã bắt đầu có cái nhìn khác hẳn và khoan dung hơn đối với những kẻ bị coi là đồi bại kể từ khi anh em ta ra nông nỗi ấy... em cũng biết nó đã làm những gì rồi đấy...

– Ôi, thật kinh khủng, quá ư kinh khủng! – Levin lặp lại.

Sau khi xin địa chỉ của người anh từ tên đầy tớ của Sergey Ivanovitch, Levin toan lên đường đến gặp anh ngay lập tức, nhưng nghĩ lại, cậu quyết định hoãn chuyến đi đến tối. Việc cấp bách nhất cần làm để tâm hồn được yên tĩnh là hoàn thành mục đích chuyến đi Moskva lần này. Từ nhà anh trai, Levin đến văn phòng của Oblonsky, và sau khi hỏi thăm tin tức về gia đình nhà Shtcherbatsky từ anh ta, cậu liền đánh xe đến nơi nghe nói có thể tìm thấy Kitty.