Lúc này Don Quixote đã tỉnh lại sau cơn ngất xỉu. Bằng đúng giọng điệu từng gọi người quản gia hôm trước khi nằm dài “trong thung lũng cọc nhọn”, ngài bắt đầu cất tiếng gọi:
– Sancho, bạn ta, ngươi ngủ đấy à? Ngươi đang ngủ phải không, bạn Sancho?
– Ngủ sao được, quỷ tha ma bắt nó đi chứ lại! – Sancho bực bội và cay đắng đáp – khi mà rõ ràng tất cả lũ quỷ đã hành hạ tôi suốt đêm qua rồi còn gì?
– Ngươi hoàn toàn có thể tin là như vậy – Don Quixote đáp – bởi vì, hoặc là ta chẳng biết gì, hoặc là lâu đài này đã bị yểm bùa. Ngươi phải biết rằng... nhưng điều ta sắp kể đây, ngươi phải thề giữ kín cho đến sau khi ta qua đời.
– Tôi xin thề – Sancho đáp.
– Ta nói thế – Don Quixote tiếp lời – vì ta rất ghét việc tước đoạt danh tiếng tốt đẹp của bất cứ ai.
– Ý tôi là – Sancho đáp lại – tôi xin thề giữ chặt miệng lưỡi đến tận ngày đại nhân mãn phần, và Chúa ban ơn để ngày mai tôi đã có thể bép xép nó ra ngoài.
– Ta đối xử tệ bạc với ngươi lắm sao, hỡi Sancho – Don Quixote nói – mà ngươi lại muốn thấy ta sớm lìa đời đến thế?
– Đâu phải vì chuyện đó – Sancho đáp – mà vì tôi ghét phải giữ gìn điều gì quá lâu, và tôi không muốn chúng bị thối rữa trong người vì để quá hạn.
– Dù thế nào đi nữa – Don Quixote nói – ta vẫn đặt niềm tin nhiều hơn vào lòng gắn bó và bản tính tốt của ngươi; vì thế, ta muốn ngươi hay rằng đêm nay đã xảy ra với ta một trong những cuộc phiêu lưu kỳ lạ nhất mà ta có thể kể lại. Để thuật cho ngươi nghe vắn tắt, ngươi cần biết rằng cách đây không lâu, con gái của lãnh chúa lâu đài này đã đến gặp ta, và nàng là thiếu nữ kiều diễm, tao nhã nhất có thể tìm thấy trên khắp thế gian này. Những gì ta có thể kể cho ngươi về vẻ đẹp kiều diễm của nàng! Về trí tuệ lanh lợi của nàng! Về những chuyện thầm kín khác mà để giữ trọn lòng trung thành với nương tử Dulcinea del Toboso của ta, ta sẽ làm ngơ và giữ kín trong sự lặng thim! Ta chỉ xin nói với ngươi rằng, hoặc vì số mệnh đố kỵ trước món quà quá lớn mà vận may ban phác vào tay ta, hoặc có lẽ (và điều này có vẻ hợp lý hơn) là vì lâu đài này, như ta đã nói, đã bị yểm bùa, nên vào lúc ta đang say sưa đàm đạo ngọt ngào và tình tứ nhất cùng nàng, thì chẳng rõ từ đâu và do ai sai khiến, một cánh tay gắn liền với cái thân hình của một tên khổng lồ lực lưỡng bất ngờ xuất hiện, giáng cho hàm ta một cú đấm mạnh đến nỗi máu me đầm đìa, rồi tiếp tục nện ta tơi bời khiến ta còn thảm hại hơn cả ngày hôm qua khi đám nài ngựa, vì thói hư tật xấu của con Rocinante, đã giáng cho chúng ta trận đòn mà ngươi thừa biết. Từ đó, ngươi có thể suy đoán rằng chắc chắn có một tên Moor bị yểm bùa đang canh giữ kho báu nhan sắc của thiếu nữ này, và nó không dành cho ta.
– Cũng chẳng dành cho tôi nốt – Sancho nói – vì hơn bốn trăm tên Moor đã nện tôi nhừ tử đến mức trận đòn ở thung lũng cọc nhọn chỉ đáng ví như bánh ngọt và bánh khảo so với trận này. Nhưng xin ngài cho biết, ngài gọi cuộc phiêu lưu xuất sắc và hiếm có này là gì, thứ đã khiến chúng ta ra nông nỗi này đây? Dù sao ngài cũng đỡ khổ chán, khi được ôm trong tay tuyệt thế giai nhân mà ngài vừa ca tụng; còn tôi, tôi có gì ngoài những đòn nhừ tử nhất đời mình? Khốn thân tôi và cái thân mạ đã sinh ra tôi! Vì tôi có phải là hiệp sĩ giang hồ đâu và chẳng bao giờ mong làm hiệp sĩ, thế mà trong mọi tai ương, phần lớn toàn trút cả lên đầu tôi.
– Thế ra ngươi cũng bị nện nhừ tử cơ à? – Don Quixote hỏi.
– Chứ tôi chẳng vừa nói đấy ư? Khốn cho cái dòng giống nhà tôi! – Sancho đáp.
– Đừng đau khổ, bạn ta ơi – Don Quixote nói – vì giờ đây ta sẽ điều chế loại cao quý giá để chúng ta tự chữa lành trong nháy mắt.
Lúc bấy giờ, tên cảnh binh đã thắp sáng được ngọn đèn, bước vào để xem xét kẻ mà hắn tưởng là đã thiệt mạng. Khi Sancho thoáng thấy hắn ở cửa, trông hắn bước vào chỉ mặc chiếc áo lót, đầu quấn vải, tay cầm đèn, với một bộ mặt vô cùng dữ tợn, liền nói với chủ:
– Thưa ngài, nhỡ đây chính là tên Moor bị yểm bùa quay lại để cho chúng ta thêm vài trận đòn nữa, nếu trong lọ mực vẫn còn chút nước nào, thì tính sao đây?
– Không thể là tên Moor được – Don Quixote đáp – vì những kẻ bị yểm bùa không bao giờ để cho người khác nhìn thấy mình.
– Nếu chúng không để người ta nhìn thấy, thì chúng lại để người ta cảm nhận được – Sancho nói – bằng không, cứ để đôi vai tôi đây lên tiếng làm chứng.
– Vai ta cũng có thể lên tiếng được chứ – Don Quixote nói – nhưng điều đó chưa đủ lý do để tin rằng kẻ chúng ta thấy chính là tên Moor bị yểm bùa.
Viên sĩ quan tiến lại gần, ngạc nhiên khi thấy họ đang trò chuyện ôn hòa như vậy; mặc dù quả thực Don Quixote vẫn nằm ngửa, không thể cử động nổi vì những trận đòn nhừ tử và những miếng cao dán. Viên sĩ quan quay sang ngài và hỏi:
– Nào, thế nào rồi, anh bạn?
– Ta mà là ngươi, ta sẽ ăn nói lịch sự hơn – Don Quixote đáp – phép tắc xứ này là cất lời với các hiệp sĩ giang hồ theo cái kiểu đó hả, đồ ngu ngốc?
Viên cảnh binh thấy mình bị một kẻ trông thảm hại như vậy đối xử thiếu tôn trọng liền nổi giận lôi đình. Hắn vung ngọn đèn đầy dầu, giáng cho Don Quixote một cú vào đầu khiến hộp sọ ngài rách toạc. Sau đó, tất cả chìm trong bóng tối, hắn bỏ đi, còn Sancho Panza liền cất tiếng:
– Đó chắc chắn là tên Moor bị yểm bùa rồi, thưa ngài; hắn giữ kho báu cho kẻ khác, còn phần chúng ta thì chỉ có những cú đấm và những cái huých đèn.
– Đúng là như vậy – Don Quixote đáp – và chẳng ích gì khi cứ bận lòng về những chuyện bùa phép ấy, hay nổi giận và phiền muộn vì chúng, bởi vì chúng vô hình và ảo ảnh, dẫu có làm gì đi nữa chúng ta cũng chẳng tìm được ai để trả thù. Hãy đứng dậy, hỡi Sancho, nếu ngươi có thể, và gọi viên cai ngục của pháo đài này ra, bảo hắn mang cho ta một ít dầu, rượu, muối và hương thảo để làm loại dầu thơm cứu thế, vì quả thật ta tin rằng mình đang rất cần nó lúc này, bởi ta đang mất rất nhiều máu từ vết thương mà con ma ấy gây ra cho ta.
Sancho đứng dậy với nỗi đau nhức khôn tả trong từng thóp xương, lần mò trong bóng tối đi tìm chủ quán. Chạm trán viên sĩ quan đang đi tìm xem kẻ thù của mình ra sao, cậu liền cất lời:
– Thưa ngài, bất kể ngài là ai, xin hãy rủ lòng thương ơn phước cho chúng tôi xin một chút hương thảo, dầu, muối và rượu, để chữa trị cho một trong những hiệp sĩ giang hồ xuất sắc nhất trần gian, người đang nằm trên chiếc giường kia, bị thương bởi bàn tay của tên Moor bị yểm bùa đang trú ngụ trong quán trọ này.
Khi nghe cậu ta nói năng kiểu đó, viên sĩ quan tưởng cậu ta mất trí. Lúc trời bắt đầu hửng sáng, hắn mở cổng quán, gọi chủ nhà ra và thuật lại những gì người tốt này đang cần. Chủ quán liền cung cấp đủ những thứ cậu xin, và Sancho mang về cho Don Quixote. Lúc này ngài đang áp tay lên đầu, rên rỉ vì vết đau do cú đánh bằng ngọn đèn – thực chất chẳng gây hại gì ngoài việc mọc lên vài cục bướu khá to, còn thứ mà ngài tưởng là máu hóa ra chỉ là mồ hôi vã ra trong cơn hoạn nạn vừa rồi. Tóm lại, ngài nhận lấy nguyên liệu, pha chế chúng lại với nhau rồi đun sôi một hồi lâu cho đến khi thấy đạt yêu cầu. Ngài đòi tìm một cái lọ để đựng, nhưng trong quán không có cái nào, nên ngài quyết định đổ vào một cái bình dầu bằng thiếc hoặc chiếc bình dẹt mà chủ quán rộng lượng tặng không cho ngài. Ngay trên chiếc bình ấy, ngài đọc hơn tám mươi lần kinh Lạy Cha, và ngần ấy lần kinh Kính Mừng, kinh Salve cùng kinh Tin Kính, kèm theo mỗi từ là một dấu thánh để làm phép. Chứng kiến toàn bộ nghi thức đó có Sancho, chủ quán và viên cảnh binh; bởi tên nài ngựa lúc bấy giờ đang bận rộn chăm lo cho sự thoải mái của bầy la một cách vô cùng bình yên.
Làm xong xuôi mọi việc, ngài nóng lòng muốn thử nghiệm ngay tại chỗ hiệu lực của thứ dầu thơm quý giá này – theo cách nghĩ của ngài. Thế là ngài uống gần một lít phần không nhét nổi vào bình và vẫn còn lại trong chiếc bầu da dùng để đun nấu. Nhưng ngài vừa uống xong thì bắt đầu nôn thốc nôn tháo đến mức chẳng còn sót thứ gì trong dạ dày; những cơn đau thắt và co giật vì nôn mửa khiến mồ hôi ngài vã ra đầm đìa. Do đó, ngài bảo họ đắp chăn cho mình rồi cứ để ngài yên một mình. Họ làm theo, và ngài nằm ngủ hơn ba tiếng đồng hồ. Khi tỉnh dậy, ngài cảm thấy cơ thể nhẹ nhõm hơn hẳn, những vết bầm dập cũng đỡ đau đi nhiều đến mức ngài ngỡ mình đã hoàn toàn bình phục. Ngài đinh ninh rằng mình đã chế ra được thứ dầu thơm của Fierabras, và với phương thuốc này, từ nay về sau ngài có thể vô tư đương đầu với bất kỳ sự hủy diệt, trận chiến hay cuộc giao tranh nào, dẫu cho nó có hiểm nghèo đến đâu đi nữa.
Sancho Panza, kẻ cũng coi sự hồi phục của chủ mình là một phép lạ, liền nài nỉ ngài ban cho phần còn lại trong bầu da – vốn là một lượng không hề nhỏ chút nào. Don Quixote đồng ý. Cầm lấy bầu bằng cả hai tay với tất cả lòng thành kính và sự hân hoan tột độ, Sancho ngửa cổ nốc cạn gần như chẳng kém gì chủ mình. Chỉ có điều, cái dạ dày của tội nghiệp Sancho vốn dĩ chẳng thể tinh tế được như của chủ nó; thế nên, chưa kịp nôn mửa, cậu đã bị những cơn đau quặn thắt, nấc cụt, cùng mồ hôi vã ra và cơn ngất lịm hành hạ đến mức ngài ấy tin chắc giờ phút cuối đời của mình đã điểm. Thấy thân thể bị dằn vặt và tra tấn tơi bời như vậy, cậu liền nguyền rủa chai dầu thơm cùng cái tên kẻ trộm đã ban nó cho mình.
Thấy Sancho trong trạng thái đó, Don Quixote liền bảo:
– Ta tin rằng, hỡi Sancho, tai họa này xảy ra là do ngươi chưa được phong hiệp sĩ, vì ta đoan chắc thứ chất lợp này không hề tốt cho những ai chưa thụ phong.
– Nếu ngài biết điều đó từ trước – Sancho đáp lại – khốn thân tôi cùng toàn thể họ hàng nhà tôi! – sao còn để tôi nếm thử nó làm gì?
Đúng lúc ấy, thứ nước thuốc bắt đầu phát huy tác dụng. Tội nghiệp người quản gia bắt đầu tống tháo ra cả hai đằng dữ dội đến mức chiếc chiếu có cót mà ngài vừa ngả lưng cùng tấm chăn bạt đắp trên người sau đó chẳng còn dùng được vào việc gì nữa. Cậu ta toát mồ hôi hột cùng những cơn co giật kịch liệt tới mức không chỉ bản thân cậu mà tất cả những kẻ có mặt ở đó đều nghĩ rằng tận số đã đến nơi. Cơn bão táp và hoạn nạn này kéo dài chừng hai tiếng đồng hồ, sau đó cậu ta kiệt quệ và yếu ớt đến mức không thể đứng vững nổi, chẳng giống chút nào với ông chủ của mình.
Tuy nhiên, Don Quixote – như đã nói – cảm thấy bản thân đã khỏe khoắn và bình phục, nên vô cùng nôn nóng muốn lên đường ngay để tìm kiếm những cuộc phiêu lưu. Ngài cho rằng mọi khoảng thời gian la cà ở đây đều là sự lừa dối đối với thế giới và những con người đang cần đến sự trợ giúp cùng sự bảo vệ của ngài, nhất là khi ngài đã có được sự bảo đảm và tự tin mà lọ dầu thơm mang lại. Thế là, bị thôi thúc bởi ý định đó, ngài tự mình yên cương cho con Rocinante và trói bành lên lưng con lừa của người quản gia, đồng thời giúp hắn mặc quần áo rồi đỡ lên lưng lừa. Sau đó, ngài leo lên lưng ngựa, hướng về một góc quán trọ cầm lấy ngọn giáo đang dựng ở đó để dùng làm thương. Tất cả những người có mặt trong quán, hơn hai mươi mạng người, đứng dán mắt theo dõi ngài. Con gái chủ quán cũng ngắm nhìn ngài, và bản thân ngài cũng chẳng hề rời mắt khỏi nàng, thỉnh thoảng lại bung ra những tiếng thở dài tựa như được rút ra từ tận đáy cõi lòng – dẫu vậy, tất cả bọn họ đều nghĩ đó là do nỗi đau thắt ở vùng xương sườn; ít ra thì những kẻ chứng kiến cảnh ngài được dán cao từ tối hôm qua đều đinh ninh là thế.
Ngay khi cả hai đã ngồi trên yên ngựa ngay cửa quán, ngài cất tiếng gọi chủ quán bằng giọng vô cùng trang trọng và điềm đạm:
– Nhiều và lớn lao thay là những ơn huệ, thưa ngài Cai ngục, mà ta đã nhận được trong lâu đài của ngài, và ta mang ơn sâu sắc phải ghi khắc lòng biết ơn ấy suốt cả cuộc đời mình. Nếu ta có thể báo đáp bằng cách trừng trị bất kỳ kẻ thù ngạo mạn nào dám xúc phạm đến ngài, thì xin ngài hãy hay rằng thiên chức của ta không gì khác ngoài việc giúp đỡ kẻ yếu, bênh vực những ai chịu oan khiên và trừng phạt sự bất tín. Hãy lục lại trí nhớ xem, và nếu ngài tìm thấy bất cứ chuyện gì tương tự, ngài chỉ việc nói cho ta hay, ta xin lấy phẩm giá hiệp sĩ đã thọ giáo mà hứa với ngài sẽ đem lại sự thỏa mãn và đền bù đúng theo mọi nguyện vọng của ngài.
Chủ quán đáp lại ngài bằng sự điềm tĩnh không kém:
– Thưa ngài Hiệp sĩ, tôi chẳng cần ngài trả thù thay cho bất kỳ sự bất công nào cả, bởi khi có chuyện xảy ra, tôi hoàn toàn có thể tự đòi lại món nợ theo cách tôi thấy thích hợp; điều duy nhất tôi muốn là ngài thanh toán cho tôi khoản tiền đã tiêu xài trong quán trọ đêm qua, từ tiền rơm rạ cho hai con thú của ngài, cho đến tiền ăn tối và giường chiếu.
– Thế đây là một quán trọ ư? – Don Quixote hỏi.
– Lại còn là một quán trọ rất đáng kính nữa là khác – chủ quán đáp.
– Thế thì ta đã lầm suốt bấy lâu nay rồi – Don Quixote đáp – vì quả thực ta cứ tưởng đây là một lâu đài, và lại là một lâu đài không tồi chút nào; nhưng đã rõ đây không phải là lâu đài mà là một quán trọ, thì việc duy nhất ngài có thể làm lúc này là miễn khoản tiền đó cho ta, bởi ta không thể đi ngược lại lề luật của các hiệp sĩ giang hồ. Ta biết chắc chắn (và cho đến nay ta chưa từng đọc thấy điều gì trái ngược) rằng họ chưa bao giờ phải trả tiền trọ hay bất cứ thứ gì trong những quán xá mà họ dừng chân; vì bất kỳ sự hiếu khách nào được dành cho họ đều là quyền lợi chính đáng theo luật định, để đền đáp lại những nhọc nhằn khôn tả mà họ phải chịu đựng khi đi tìm kiếm những cuộc phiêu lưu ngày cũng như đêm, mùa hạ cũng như mùa đông, đi bộ cũng như cưỡi ngựa, chịu đựng đói khát, lạnh lẽo và nóng bức, phơi mình trước mọi sự khắc nghiệt của bầu trời và mọi gian lao của mặt đất.
– Chuyện đó chẳng liên quan gì mấy đến tôi – chủ quán đáp – hãy trả tôi số tiền ngài nợ, và đừng nói thêm câu nào về chuyện hiệp sĩ giang hồ nữa, vì điều duy nhất tôi quan tâm là lấy được tiền của mình.
– Ngươi là một tên chủ quán ngu ngốc và đê tiện – Don Quixote nói, rồi thúc mạnh vào hông con Rocinante, hạ thấp ngọn giáo phi thẳng ra khỏi quán trọ trước khi bất kỳ ai kịp ngăn lại, và phóng đi một đoạn xa mà chẳng buồn ngoái lại xem người quản gia có đang theo sau mình hay không.
Khi thấy ngài bỏ đi mà không chịu trả tiền, chủ quán liền chạy sang đòi Sancho. Cậu ta bảo rằng chủ mình không trả thì cậu cũng chẳng trả nốt, bởi vì với tư cách là quản gia của một hiệp sĩ giang hồ, thì những quy tắc và lý lẽ ấy cũng áp dụng cho cậu hệt như đối với chủ nhân của mình trong chuyện không trả bất cứ khoản phí nào tại các quán trọ và nhà nghỉ. Nghe vậy, chủ quán nổi trận lôi đình, đe dọa nếu cậu không trả sẽ dùng biện pháp ép buộc khiến cậu phải hối hận. Sancho liền đáp rằng theo luật lệ hiệp sĩ mà chủ cậu đã thọ nhận, cậu sẽ chẳng thèm xì ra một xu dẫu có phải mất mạng đi chăng nữa; bởi vì thứ phong tục tuyệt vời và cổ xưa của các hiệp sĩ giang hồ đời nào lại để cậu phá bỏ, và những người quản gia của các thế hệ mai sau cũng chẳng bao giờ có quyền phàn nàn hay qu trách cậu vì đã vi phạm một đặc quyền chính đáng nhường ấy.
Vận rủi của kẻ khốn khổ Sancho đã bài binh bố trận thế nào mà giữa đám đông trong quán trọ lại có bốn gã thợ chải len người xứ Segovia, ba thợ làm kim đến từ khu El Colt của Cordova, và hai vị khách trọ đến từ hội chợ Seville. Bọn họ đều là những tay lanh lợi, giàu lòng trắc ẩn, thích đùa cợt và nghịch ngợm. Hệt như bị thúc giục và xui khiến bởi một động lực chung, họ liền xúm lại kéo Sancho xuống khỏi lưng con lừa, trong khi một tên chạy đi lấy chiếc chăn trên giường của chủ quán. Vừa tung cậu ta lên tấm chăn, họ ngước nhìn lên và thấy trần nhà hơi thấp so với công việc của họ, liền quyết định kéo ra cái sân ngoài trời bị giới hạn bởi vòm trời xanh. Ở đó, đặt Sancho vào chính giữa tấm chăn, họ bắt đầu tung cậu ta lên cao, đùa giỡn với cậu hệt như chơi đùa với một con chó vào dịp lễ hội Shrovetide.
Những tiếng la hét của kẻ khốn khổ bị tung chăn vang lớn đến mức lọt vào tai ông chủ của hắn. Đứng lại lắng nghe chăm chú, ngài đinh ninh rằng một cuộc phiêu lưu mới sắp xuất hiện, cho đến khi nhận ra rõ ràng đó chính là tiếng kêu cứu của người quản gia nhà mình. Quay đầu ngựa lại, ngài phi nước đại nhọc nhằn tiến về phía quán trọ. Thấy cửa đóng kín, ngài đi vòng quanh để tìm lối vào; nhưng vừa đến bức tường sân – vốn không quá cao – ngài liền phát hiện ra trò chơi đang diễn ra với người quản gia của mình. Ngài thấy hắn bay lên rồi rơi xuống không trung với một vẻ uyển chuyển và nhanh nhẹn đến mức, nếu cơn giận cho phép, ta tin chắc ngài đã phải phì cười. Ngài cố trèo từ lưng ngựa lên đỉnh tường, nhưng vì quá bầm giập và rệu rã nên ngài thậm chí chẳng thể xuống ngựa nổi; thế là từ trên lưng chiến mã, ngài bắt đầu tuôn ra những lời nguyền rủa và mắng mỏ thậm tệ nhắm vào đám người đang tung chăn Sancho, những lời mà ngài viết ra thì không sao chép lại cho chuẩn xác được. Tuy nhiên, bọn họ chẳng vì thế mà ngừng cười hay dừng tay, và kẻ đang bay lượn là Sancho cũng chẳng ngớt những lời than vãn, lúc thì dọa nạt, khi lại van xin – nhưng tất cả đều vô ích hoặc chẳng ăn thua gì cho đến khi họ mệt nhoài mới chịu dừng lại.
Bấy giờ, họ dắt con lừa lại, đặt cậu ta lên lưng rồi khoác chiếc áo khoác vào người. Mụ Maritornes giàu lòng trắc ẩn thấy cậu ta kiệt quệ quá liền động lòng thương, mang ra một vại nước để giải khát cho cậu, và để nước được mát lạnh, mụ đã cất công ra tận giếng múc lên. Sancho đón lấy, nhưng khi vừa đưa lên miệng thì bị những tiếng thét của ông chủ ngăn lại:
– Sancho, con trai ta, đừng uống nước; đừng uống nước hỡi con, vì nó sẽ giết chết con đấy! Nhìn đây, ta đang giữ lọ dầu thơm thánh thiện này (và ngài giơ cao chiếc bình đựng dung dịch), chỉ cần uống hai giọt của nó thôi, con chắc chắn sẽ bình phục.
Nghe những lời ấy, Sancho liếc xéo đôi mắt và cất giọng còn lớn hơn trước:
– Có phải ngài đã quên mất là tôi không phải là hiệp sĩ, hay ngài muốn tôi kết thúc bằng cách nôn thốc nôn tháo cả ruột gan còn xót lại từ trận đêm qua hả? Cứ giữ lấy thứ nước của ngài nhân danh tất cả lũ quỷ đi, và hãy để tôi yên một mình! – Cậu vừa dứt lời cũng là lúc nốc thẳng nước vào hớp; nhưng ngay ngụm đầu tiên nhận ra đó chỉ là nước lã, cậu chẳng buồn uống tiếp nữa mà nài nỉ Maritornes mang cho chút rượu. Mụ vui lòng đáp ứng ngay và tự bỏ tiền túi ra trả; bởi quả thực người ta đồn rằng dẫu mụ sống trong cái nghề giang hồ ấy, trong thâm tâm mụ vẫn phảng phất đôi chút nét thiện lương của một Kitô hữu. Khi đã uống xong, Sancho thúc gót chân vào bụng con lừa. Cổng quán trọ được mở tung và cậu phóng ra ngoài, vô cùng mãn nguyện vì chẳng tốn một xu mà vẫn đạt được mục đích của mình, dù phải đánh đổi bằng món bảo hiểm quen thuộc là đôi bờ vai. Sự thật là chủ quán đã giữ lại chiếc bị đựng đồ của Sancho để trừ nợ, nhưng Sancho lúc ấy đang hốt hoảng cao chạy xa bay nên chẳng hề mảy may tiếc nuối chúng. Vừa thấy cậu ta đi khuất, chủ quán liền muốn đóng sập cổng lại, nhưng nhóm người tung chăn nhất quyết không đồng ý, bởi họ là những kẻ chẳng màng đến hai xu kể cả khi Don Quixote có thực sự là một trong những hiệp sĩ bàn tròn đi chăng nữa.
