Trưa hôm sau, các sứ giả diện kiến Jurand, rồi chẳng bao lâu sau họ lên đường, mang theo von Bergow, hai cận vệ cùng một số tù nhân khác. Jurand bấy giờ cho triệu cha Kaleb đến và đọc một bức thư gửi vị công tước, trong đó nêu rõ rằng Danusia không hề bị bọn Hiệp sĩ Dòng Teuton bắt cóc, mà ngài đã tìm ra nơi ẩn náu của con bé và hy vọng sẽ đưa nó về được trong vài ngày tới. Ngài cũng lặp lại những lời tương tự với Zbyszko — người từ tối hôm trước đến nay vẫn đang ngập chìm trong nỗi bàng hoàng, sợ hãi và rối bời khôn tả.
Lão hiệp sĩ từ chối trả lời mọi câu hỏi của cậu, thay vào đó chỉ bảo cậu hãy kiên nhẫn chờ đợi và đừng hành động gì để giải cứu Danusia, bởi điều đó hoàn toàn không cần thiết.
Đến chập tối, ngài lại tự giam mình trong phòng cùng cha Kaleb — người được ngài lệnh viết lại di chúc; rồi ngài xưng tội, và sau khi lãnh nhận bí tích thánh thể, ngài cho gọi Zbyszko cùng lão Tolima ít nói — người vẫn luôn sát cánh bên ngài trong mọi chuyến viễn chinh lẫn trận mạc, và vào thời bình thì quản lý mọi công việc ở Spychow.
— Đây, — ngài quay sang lão chiến binh và cất cao giọng, như thể đang nói chuyện với một người tai thính không rõ, — là phu quân của con gái ta, người đã kết duyên với nó tại triều đình công tước và được sự ưng thuận hoàn toàn của ta. Do đó, sau khi ta qua đời, nó sẽ là chủ nhân và bề trên của lâu đài, đất đai, rừng rậm, sông ngòi, thần dân cùng toàn bộ sản nghiệp ở Spychow…
Nghe vậy, Tolima vô cùng kinh ngạc, bắt đầu quay cái đầu vuông vức nhìn hết Jurand rồi lại sang Zbyszko. Tuy nhiên lão chẳng nói gì, bởi xưa nay lão vốn kiệm lời; lão chỉ cúi đầu trước Zbyszko và nhẹ nhàng ôm lấy đầu gối chàng. Và Jurand tiếp lời:
— Đây là di chúc của ta, do cha Kaleb chấp bút, và bên dưới là con dấu sáp của ta; các ngươi phải làm chứng rằng đã nghe điều này từ chính miệng ta, và rằng ta ra lệnh mọi người ở đây phải tuân lệnh vị hiệp sĩ trẻ tuổi này y như tuân lệnh chính ta. Hơn nữa, những gì nằm trong kho báu gồm chiến lợi phẩm và tiền bạc, ngươi phải cho cậu ấy xem, và hãy trung thành phục vụ cậu ấy cả trong thời bình lẫn thời chiến cho đến phút lâm. Các ngươi đã nghe rõ chưa?
Tolima đưa tay lên tai ra hiệu đã rõ rồi gật đầu, đoạn, theo ra dấu của Jurand, lão cúi chào và bước ra ngoài; vị hiệp sĩ lại quay sang Zbyszko và dõng dạc bảo:
— Trong kho chứa đủ của cải để thỏa mãn lòng tham lớn nhất và để chuộc không chỉ một mà là hàng trăm tù nhân. Hãy ghi nhớ lấy!
Nhưng Zbyszko gặng hỏi:
— Sao ngài lại trao Spychow cho con từ bây giờ?
— Ta trao cho con nhiều hơn thế, chính là đứa con gái bé nhỏ của ta.
— Và chúng ta chẳng thể biết trước giờ chết của mình, — cha Kaleb lên tiếng.
— Phải, nào ai biết trước, — Jurand buồn bã lặp lại, — cách đây không lâu, tuyết đã vùi lấp ta, và dẫu Chúa đã cứu mạng, ta không còn giữ được sức mạnh ngày trước nữa…
— Lạy Chúa nhân từ! — Zbyszko thốt lên, — từ hôm qua đến nay có điều gì đó đã thay đổi trong con người ngài, sao ngài lại cứ thích nhắc đến cái chết hơn là Danusia. Lạy Chúa nhân từ!
— Danusia rồi sẽ trở về, chắc chắn nó sẽ về, — Jurand đáp; — con bé nằm dưới sự che chở của Chúa. Nhưng nếu nó trở về… hãy nghe đây… hãy đưa nó đến Bogdaniec và giao Spychow lại cho Tolima…. Nó là một kẻ trung thành, còn vùng này lại là nơi hoang dã…. Ở đó bọn chúng không thể bắt con bé đi bằng tròng lọng… ở đó nó sẽ được an toàn hơn…
— Ôi! — Zbyszko kêu lên, — sao ngài lại nói cứ như thể mình đang ở thế giới bên kia vậy.
Chuyện này là sao?
— Bởi ta đã đặt một chân đến thế giới bên kia rồi, và giờ đây ta cảm thấy như mình đang lâm bệnh. Lại thêm nỗi lòng ta vướng bận vì đứa con gái… bởi ta chỉ có mỗi mình nó. Và cả con nữa, dẫu ta biết con yêu thương nó…
Đến đây ngài khựng lại, rút ra một thứ vũ khí ngắn trong bao gọi là dao găm xót thương (misericordia), rồi đưa phần chuôi về phía Zbyszko.
— Giờ hãy thề với ta trên cây thánh giá nhỏ này rằng con sẽ không bao giờ làm tổn hại nó và sẽ mãi mãi yêu thương nó…
Nước mắt chợt trào ra khóe mắt Zbyszko; chỉ trong khoảnh khắc, chàng quụp gối xuống, đặt ngón tay lên chuôi dao và thốt lên:
— Nhân danh Cuộc Khổ Nạn Chí Thánh, con thề sẽ không bao giờ làm tổn hại và sẽ mãi mãi yêu thương nàng!
— Amen, — cha Kaleb nói.
Jurand đút trả "con dao của lòng thương xót" vào bao rồi dang rộng hai tay:
— Thế thì con cũng chính là đứa con của ta!…
Rồi họ chia tay nhau đi nghỉ, bởi trời đã khuya, và mấy ngày nay họ chẳng có lấy một giấc ngủ yên. Thế nhưng, sáng hôm sau Zbyszko đã thức dậy từ lúc rạng đông, vì từ ngày hôm trước chàng đã hoảng sợ trước viễn cảnh Jurand thực sựâm bệnh, và chàng muốn biết vị lão hiệp sĩ đã trải qua đêm qua thế nào. Trước cửa phòng Jurand, chàng gặp Tolima vừa mới bước ra.
— Lão gia thế nào rồi? Đã khỏe chưa? — chàng hỏi.
Lão kia lại cúi đầu, rồi đưa tay lên tai, đáp:
— Ngài có lệnh gì ạ?
— Ta hỏi lão gia thế nào rồi cơ? — Zbyszko lớn tiếng lặp lại.
— Lão gia đã đi rồi.
— Đi đâu cơ?
— Ta không rõ…. Mang theo vũ khí!
