Theo quan niệm cổ về mệnh trời, hoặc nói cho đúng hơn là theo cái công thức được coi là của Kinh thánh vẫn còn tồn tại dai dẳng, thì tuổi thọ con người là bảy mươi. Điều đó được truyền khẩu từ người này sang người khác và ăn sâu vào ý thức con người đến nỗi nó có vẻ như là chân lý sâu sắc nhất. Thực tế, dù có ảo tưởng về cái chết, con người về mặt cơ thể vẫn được cấu thành để sống gấp năm lần thời kỳ trưởng thành của mình, và hẳn có thể sống được như vậy nếu nó hiểu được rằng linh hồn là trường tồn, tuổi tác là ảo tưởng, và không có sự chết. Tuy nhiên, cái ý nghĩ kia của con người, xuất phát từ giấc mơ nào đó của chủ nghĩa duy vật mà chúng ta không biết, vẫn cứ dai dẳng tồn tại và sự chết của con người theo cái công thức toán học đã được chấp nhận một cách khủng khiếp kia vẫn cứ được ghi lại hàng ngày.
Lester là một trong những người tin cái công thức này. Ông đã gần sáu mươi, ông nghĩ rằng cùng lắm thì mình cũng sẽ chỉ sống được thêm hai mươi năm nữa – mà có lẽ không được đến ngần ấy. Thôi được, ông cũng đã sống thoải mái rồi. Ông cảm thấy mình không thể phàn nàn được.
Nếu cái chết đang đến thì hãy cứ để nó đến. Bất cứ lúc nào ông cũng sẵn sàng. Ông sẽ không ca thán hoặc kháng cự gì hết. Dù sao thì cuộc đời, trong phần lớn các khía cạnh của nó, cũng là một cuộc trình diễn ngu xuẩn.
Ông thừa nhận rằng cuộc đời chủ yếu là ảo ảnh – điều đó thật dễ chứng minh. Đôi khi ông ngờ ngợ rằng có thể mọi sự đều như thế cả. Thực sự, về bố cục, cuộc đời rất giống một giấc mơ – đôi khi giống như một cơn ác mộng. Trong sự chấp nhận thực tế cuộc đời hàng giờ hàng ngày của mình, ông chỉ còn dựa vào sự tiếp xúc bề ngoài với công việc làm ăn cụ thể này, khác – những con người, những cuộc họp ban giám đốc, những cá nhân và những tổ chức dự định làm chuyện này chuyện nọ, các chức năng xã hội của vợ ông. Letty yêu ông với tư cách một mẫu mực triết gia, già dặn và cao đẹp. Cũng như Jennie khi trước, Letty khâm phục thái độ vững vàng, kiên quyết và phớt tỉnh của ông khi phải đương đầu với hoàn cảnh rắc rối. Tất cả những vận may rủi đều không thể khiến Lester mất bình tĩnh hay bối rối. Ông không chịu hoảng sợ. ông không chịu nhúc nhích một ly khỏi quan điểm cũng như tình cảm của mình; và thường thường muốn thế, chỉ có cách đẩy bật ông ra, nhưng dù có bị gạt ra, ông vẫn giữ niềm tin. Ông không chịu làm điều gì ngoài cái việc mà ông luôn nhắc đến là “nhìn thẳng vào thực tế mà chiến đấu”. Ông có thể khá dễ dàng bị xúi bẩy chiến đấu, song ông chỉ chiến đấu một cách ngoan cường để chống cự. Ông chống lại đến cùng mọi cố gắng nhằm cưỡng bức mình. Nếu rốt cuộc phải nhượng bộ thì ông cũng đành vậy khi hoàn cảnh bắt buộc, nhưng ông vẫn giữ quan điểm như cũ về giá trị của sự không khoan nhượng, ngay cả khi bắt buộc phải nhượng bộ.
Nhân sinh quan của ông vẫn rõ ràng có tính chất vật chất, lấy việc ăn ngon mặc đẹp làm cơ sở, và từ trước đến giờ ông vẫn luôn luôn một mực sắm mọi thứ thượng hạng cho mình. Nếu đồ đạc trong nhà hơi tàng một chút là ông đã bằng lòng đem tháo dỡ và bán đi để ngôi nhà được trang bị lại. Đi đâu, ông cũng phóng tiền đi trước dọn đường. Ông không muốn tranh luận, chuyện phiếm mà ông gọi là ba hoa ngớ ngẩn. Tiếp chuyện ông, ai nấy đều hoặc phải bàn về những chủ đề lý thú hoặc đừng nói gì hết. Letty hoàn toàn hiểu ông. Sáng sáng nàng thường day cằm ông nhè nhẹ hoặc đưa hai tay lay cái đầu chắc nịch của ông mà bảo rằng ông là đồ vũ phu, nhưng là một loại vũ phu đáng yêu. Phải, phải, – ông thường làu bàu. Anh biết. Có lẽ anh là một con vật. Em là một thiên thần gợi lên ý nghĩ dịu hòa.
- Không, anh im đi, – nàng thường trả lời như vậy, vì thỉnh thoảng ông có thể nói cay độc mà thực sự không có ý định tàn nhẫn gì cả. Rồi ông âu yếm nàng đôi chút, bởi ông nhận ra rằng, mặc dù có nhân sinh quan mạnh mẽ, nàng vẫn phụ thuộc vào ông ít nhiều. Nàng luôn luôn thấy rõ rằng ông có thể sống mà không cần đến nàng. Do nhã ý mà ông cố che giấu điều này, cố làm ra cần đến sự có mặt của nàng song hiển nhiên là ông có thể rất dễ dàng không cần đến nàng. Cho nên, Letty quả có phụ thuộc vào Lester. Trên cõi đời đầy gian ngoan và rất bấp bênh, được gần một tính cách kiên định và cương quyết như con người gấu này, thật đáng an tâm, như thể được ở gần một ngọn đèn tỏa ánh sáng ấm áp trong đêm tối hoặc gần một bếp lửa cháy rừng rực ở nơi giá lạnh. Lester không sợ một cái gì. Ông cảm thấy mình biết sống và biết chơi như thế nào.
Cố nhiên là một tính khí thuộc loại này phải biểu hiện một cách chắc chắn và cụ thể trong mọi hoàn cảnh. Các công việc tài chính đã nắm chắc trong tay, hầu hết vốn liếng của ông là cổ phần tại những công ty lớn, ở đó các ban giám đốc trịnh trọng chỉ việc chuẩn y những cố gắng căng thẳng của các ủy viên chấp hành đầy tham vọng để mà “phất” nên ông được ung dung mà sống. Ông và Letty thích đến những vùng suối nước khoáng ở châu Mỹ và châu Âu. Ông cũng cờ bạc đôi chút, bởi vì ông thấy rằng việc liều đỏ đen những số tiền lý thú vào vòng quay của một bánh xe hoặc vào quả bóng lăn một cách ngẫu nhiên[1] cũng là một trò giải trí đáng kể và ông ngày một ham thích uống rượu hơn, không phải theo cách của một bác lưu linh mà với tư cách một tay chơi hào hoa uống rượu một cách xã giao với tất cả bạn hữu của mình. Khi không uống uytxky nguyên chất thì ông thường hay dùng những loại rượu đậm đà như sâm banh, rượu Burgundy sủi tăm và các loại rượu vang trắng nhiều bọt. Đã uống là ông có thể uống rất nhiều và ăn cũng lắm.
Ông chỉ dùng những món thượng hảo hạng – xúp, cá, món khai vị, thịt quay, thịt thú rừng, món tráng miệng – tất cả những thứ làm thành một bữa ăn thịnh soạn, và từ lâu ông đã quả quyết phải kiếm được một tay đầu bếp giá cao thì mới bõ công. Vợ chồng ông đã phát hiện ra bác Louis Berdot một ông già đầu bếp hạng nhất[2] đã từng làm việc cho gia đình của một trong những ông hoàng len dạ, và mướn ngay bác này. Lester trả công bác ta mỗi tuần một trăm đôla, ai có hỏi, ông chỉ nhất nhất trả lời rằng ông chỉ sống có một lần.
Thái độ sống này có cái gay là nó chẳng điều chỉnh cái gì, chẳng cải thiện cái gì, mà cứ để mọi việc trôi xuôi về một kết cục vô định. Ngay nếu trước đây Lester đã lấy Jennie và chấp nhận khoản thu nhập hàng năm tương đối ít ỏi là mười ngàn đôla, hẳn ông cũng vẫn giữ thái độ ấy cho tới cùng. Trong trường hợp ấy, hẳn ông đã đi đến chỗ dửng dưng một cách bình thản đối với cái thế giới thượng lưu mà giờ đây ông nhất thiết là một bộ phận trong đó. Có thể ông đã tiếp tục sống buông trôi, với mấy người bạn tri kỷ chấp nhận cái chân giá trị của ông – một con người tốt – và cuối cùng, Jennie hẳn cũng chẳng phong lưu gì hơn bây giờ lắm.
Một trong những đổi thay đáng chú ý là việc vợ chồng nhà Kane rời chỗ ở đến New York. Bà Kane đã trở nên rất thân mật với một nhóm phụ nữ sắc sảo trong tập đoàn bốn trăm hoặc chín trăm gia đình miền Đông, họ khuyên bảo và thúc giục nàng chuyển địa bàn hoạt động về New York. Cuối cùng nàng làm theo và thuê một ngôi nhà ở phố Bảy-mươi-tám, gần đại lộ Madison. Nàng thiết lập một sự cách tân cho mình với cả một đám người hầu ăn mặc chế phục theo kiểu Anh và cho trang trí các phòng trong nhà theo phong cách của các thời kỳ tương ứng. Lester mỉm cười vì cái tính phù hoa và thích phô trương của nàng.
- Cô cứ nói về dân chủ – một hôm ông càu nhàu như vậy. – Dân chủ nơi cô cũng khác nào tín ngưỡng nơi tôi vậy, nghĩa là chẳng có gì sất.
- Ôi, anh nói lạ thật! – Nàng phủ nhận. – Em là người dân chủ. Chúng ta ai nấy đều thuộc các giai cấp. Anh cũng vậy. Em chỉ chấp nhận cái lô-gích của tình hình.
- Cái lô-gích con tườu! Cô gọi một anh quản gia kiêm gác cổng mặc quần áo nhung đỏ là một bộ phận của sự cần thiết do hoàn cảnh ư?
- Cố nhiên rồi – nàng trả lời – Có lẽ không phải đích thực sự cần thiết, song nhất định đó là cái tinh thần. Việc gì anh phải sinh sự? Anh là người đầu tiên khăng khăng đòi cái gì cũng phải hoàn hảo, nếu có sai sót gì về quy củ thì hãy sinh sự chứ?
- Cô có bao giờ thấy tôi sinh sự đâu?
- Ồ, em có định nói điều đó theo nghĩa đen đâu. Song anh là người đòi hỏi sự hoàn hảo – cái tinh thần đích thực của hoàn cảnh, và anh còn lạ gì nữa.
- Cũng có thể là tôi đòi hỏi thế thật, nhưng điều đó có liên quan gì đến cái thứ dân chủ của cô?
- Em là người dân chủ. Em nhấn mạnh điều đó. Em cũng dân chủ về tinh thần như bất kỳ người phụ nữ nào khác. Chỉ có điều là em nhìn nhận sự vật đúng như chúng tồn tại thích nghi đến mức tối đa để cuộc đời được thoải mái, mà anh cũng vậy. Đừng có gièm pha tôi, Ông Chủ ạ. Ông cũng ối nhược điểm sờ sờ ra[3], tôi đi guốc vào bụng ông rồi.
- Tôi muốn dân chủ còn cô thì không đâu – ông trêu tức; song ông hoàn toàn tán thành mọi việc nàng làm. Đôi khi ông cho rằng nàng hoạt động trong giới của mình còn cừ hơn ông trong giới của ông.
Cứ sống buông thả như vậy, hết rượu chè, tiệc tùng lại đến uống nước suối chữa bệnh này suối chữa bệnh nọ, du lịch đây đó trong điều kiện nhàn tản phong lưu và không tập thể dục gì cả, cuối cùng người ông từ chỗ là một cơ thể cường tráng, nhanh nhẹn và cân đối đã trở thành một cơ thể mà tình trạng ứ thừa chất đang bóp nghẹt dần các chức năng chủ yếu, Gan, thận, lá lách của ông – thực tế là mọi phủ tạng – đã phải làm việc quá nhiều trong một thời gian để duy trì quá trình tiêu hóa và bài tiết. Trong bảy năm qua, ông đã trở nên nặng nề một cách khó chịu. Thận ông yếu và các động mạch ở óc ông cũng vậy. Nếu ăn uống có chế độ, vận động đúng mức và có thái độ tinh thần thích hợp thì có thể ông sống được đến năm tám, chín mươi tuổi cũng nên. Thực tế, ông đang buông mình vào một tình trạng thể lực mà thậm chí một trận ốm xoàng cũng có thể thành nguy hiểm. Hậu quả là tất yếu, và điều đó đã đến.
Chuyện xảy ra như thế này: ông và Letty cùng một đám bạn bè đi tàu thủy lên chơi vùng mũi biển phương Bắc. Lester vì muốn chăm lo một công chuyện quan trọng nào đó nên đã quyết định sẽ quay về Chicago vào cuối tháng mười một; ông thu xếp để hai vợ chồng có thể gặp nhau ở New York ngay trước lễ Giáng sinh. Ông viết thư báo cho Watson chờ mình và thuê buồng tại khách sạn Auditorium vì cách đó khoảng hai năm ông đã bán tòa biệt thự ở Chicago và giờ đây ông đang sống vĩnh viễn tại New York.
Vào một hôm cuối tháng mười một, sau khi đã lo liệu xong một số chi tiết lật vặt và giải quyết công việc một cách cụ thể, Lester bị một cơn bệnh mà ông bác sĩ được mời đến điều trị gọi là bệnh cảm hàn đường ruột – một sự rối loạn vốn thường thường là triệu chứng của một sự suy nhược nào khác, hoặc là ở máu huyết hoặc ở một cơ quan nào đó. Ông đau nhiều và đã dùng những phương thuốc thông thường mà người ta vẫn dùng trong trường hợp ấy. Ông được băng bằng vải flanen đỏ có phết mù tạc và uống cả các loại thuốc đặc trị nữa. Ông cảm thấy đỡ đôi chút, nhưng vẫn băn khoăn linh cảm thấy điều bất hạnh sắp xảy ra. Ông bảo Watson đánh điện cho vợ mình – bức điện chẳng nói gì nghiêm trọng mà chỉ báo rằng ông bị ốm. Một cô ý tá có tay nghề phục dịch ông và người hầu phòng của ông đứng gác ngoài cửa không cho ai đến quấy rầy. Rõ ràng là Letty không thể tới Chicago trong vòng ba tuần lễ. Ông có cảm giác rằng sẽ không được gặp lại nàng nữa.
Lạ thay, không phải chỉ vì lúc ấy ông đang ở Chicago, mà bởi vì suốt từ trước đến giờ tâm hồn ông chưa bao giờ xa cách Jennie, giờ đây ông cứ luôn nghĩ đến nàng. Ông đã dự định là ngay sau khi giải quyết xong công việc, sẽ đến thăm nàng trước khi rời thành phố này. Ông đã hỏi Watson xem nàng sinh sống thế nào, và được biết rằng mọi việc đối với nàng đều ổn cả. Watson nói rằng nàng đang sống một cuộc đời lặng lẽ và nom có vẻ khỏe mạnh. Lester cầu mong được gặp nàng.
Ý nghĩ ấy ngày một tăng thêm mà bệnh tình ông vẫn không thuyên giảm. Thỉnh thoảng ông lại bị những cơn đau dữ dội cơ hỗ như thắt cả ruột gan, khiến sau đó ông thấy mình rất yếu. Nhiều lần thầy thuốc đã dùng kim chích cô-ca-in cho ông để đỡ đau đớn vô ích.
Sau một lần đau dữ dội, ông gọi Watson lại bên mình và bảo ông cho cô y tá ra ngoài, rồi nói:
- Ông Watson ạ, tôi muốn ông giúp tôi một việc, ông thử hỏi bà Stover xem liệu bà ấy có đến đây gặp tôi được không. Ông nên đi kiếm bà ta. Ông hãy cho cô y tá và anh Kozo (người hầu phòng) nghỉ chiều hôm nay, hoặc là trong lúc bà ấy ở đây. Nếu như bà ấy đến vào bất kỳ thời gian nào khác cũng cứ để bà ấy vào.
Watson hiểu. Ông thích sự biểu lộ tình cảm này. Ông ái ngại cho Jennie. ông ái ngại cho Lester. Ông tự hỏi không biết liệu thiên hạ sẽ nghĩ gì nếu biết mẩu chuyện tình lãng mạn của con người nổi tiếng này.
Lester là người tử tế. Ông đã khiến cho Watson làm ăn phát đạt. Vì vậy Watson rất vui lòng phục vụ ông bằng mọi cách.
Ông gọi một chiếc xe ngựa và đến nơi ở của Jennie. Ông thấy nàng đang tưới cây; nét mặt nàng lộ vẻ ngạc nhiên khi thấy ông đến bất thường.
- Bà Stover, tôi được phái đến vì một việc khá là phiền, – ông nói vậy, dùng cái tên giả của nàng. – Bà… đó là việc ông Kane bị ốm nặng tại khách sạn Auditorium. Vợ ông ấy đang ở châu Âu, và ông ấy muốn tôi ra đây mời bà đến thăm ông ấy. Ông ấy muốn nếu có thể được thì tôi đưa bà đến. Bây giờ bà có thể đi với tôi không?
- Có chứ, – Jennie nói, vẻ mặt trầm ngâm. Bọn trẻ con đã đi học. Trong bếp có một bà quản gia người Thụy Điển. Nàng đi cũng được, mà không đi cũng được. Nhưng lúc đó nàng nhớ lại tỉ mỉ một giấc mơ cách đó mấy đêm. Khi ấy, nàng thấy mình như đang ở trên một mặt nước huyền bí mịt mờ, trên đó có cái gì giống như sương khói phủ. Nàng nghe tiếng nước rì rầm, chuyển động nhè nhẹ, và rồi từ khoảng tối xung quanh hiện ra một chiếc thuyền. Đó là một chiếc thuyền nhỏ, không có mái chèo hoặc là không nhìn thấy cái gì khiến nó chuyển động, và trên thuyền là mẹ nàng, Vesta và một người nào đó mà nàng không nhận ra.
Mặt mẹ nàng xanh xao và buồn, y hệt như nàng thường thấy khi bà còn sống. Bà nhìn nàng nghiêm nghị, đầy thương cảm, và rồi bỗng Jennie nhận ra người thứ ba ở trên thuyền là Lester. Chàng buồn rầu nhìn nàng – một vẻ mặt mà trước kia nàng chưa hề thấy ở chàng – và rồi mẹ nàng nói: – Ồ, bây giờ chúng ta phải đi thôi. – Chiếc thuyền bắt đầu chuyển động, một cảm giác mất mát lớn xâm chiếm nàng, và nàng kêu lên:
- Ôi, đừng bỏ con mà đi, mẹ ơi!
Song mẹ nàng chỉ nhìn nàng bằng đôi mắt sâu thẳm, buồn bã, lặng lẽ, rồi con thuyền biến mất.
Nàng giật mình tỉnh dậy, lòng vẫn hơi mơ hồ tưởng như Lester đang ở bên mình. Nàng vươn tay ra để sờ cánh tay chàng; rồi nàng đứng thẳng dậy trong đêm tối, dụi mắt và nhận ra là mình lẻ loi một mình. Một cảm giác chán ngán còn lại trong lòng nàng và suốt hai ngày trời nó cứ ám ảnh nàng, Và rồi, khi giấc mơ ấy xem ra chẳng có ý nghĩa gì thì ông Watson lại xuất hiện và báo tin chẳng lành.
Nàng đi thay quần áo rồi trở ra, vẻ mặt đầy lo âu như tâm trạng của mình. Tuy vậy, dáng dấp nàng vẫn ưa nhìn, một phụ nữ dịu dàng, đôn hậu, ăn mặc đẹp đẽ và thân hình cân đối. Từ trước tới giờ lòng nàng chưa bao giờ xa Lester, cũng như chàng chưa bao giờ xa cách hẳn nàng. Trong tâm tư, nàng bao giờ cũng ở bên chàng, vẫn y như trong những năm tháng hai người chung sống. Nàng thích nhất những kí ức về những ngày chàng bắt đầu tìm hiểu mình ở Cleveland – những ngày chàng cướp nàng mang đi, hệt như người nguyên thủy thời ăn lông ở lỗ chiếm đoạt bạn tình bằng vũ lực. Giờ đây, nàng khao khát làm những gì có thể làm vì chàng. Bởi vì sự hiệu triệu này đối với nàng vừa là một chứng thực vừa là một nỗi bàng hoàng. Chàng yêu nàng – chàng yêu nàng, suy cho cùng là như vậy.
Chiếc xe ngựa lăn bánh rộn ràng qua các đường phố dài tiến vào khu buôn bán sạm khói. Nó đỗ tại khách sạn Auditorium, và Jennie được đưa tới phòng Lester. Watson đã tỏ ra ý tứ. Ông nói ít và để mặc cho nàng theo đuổi dòng suy nghĩ của mình. Trong cái khách sạn đồ sộ này, nàng lại cảm thấy rụt rè, sau một thời gian dài sống hoàn toàn ẩn dật. Khi bước vào phòng, nàng nhìn Lester bằng đôi mắt to màu xám đầy thương cảm. Ông đang nằm tựa lên hai cái gối, cái đầu chắc nịch với mái tóc trước kia màu nâu thẫm giờ đây đã hơi bạc. Ông tò mò nhìn nàng bằng đôi mắt già dặn khôn ngoan, trong đó long lanh một ánh thương cảm và trìu mến – dù rằng đôi mắt ấy đang mệt mỏi. Jennie rất đau khổ, Bộ mặt nhợt nhạt và hơi căng thẳng vì chịu đựng kia khiến lòng nàng đau như dao cắt. Nàng cầm lấy bàn tay ông thò ra ngoài chăn mà xiết chặt. Nàng cúi xuống và hôn lên môi ông.
- Em rất buồn, anh Lester ạ – nàng thì thầm. – Em rất buồn. Tuy vậy anh cũng không đến nỗi ốm lắm, phải không? Nhất định anh sẽ khỏe, anh Lester ạ, mà chỉ ít lâu nữa thôi! – Nàng vỗ nhẹ bàn tay ông.
- Phải, Jennie ạ, song anh yếu lắm – ông nói. –Anh cảm thấy hối hận về chuyện chúng mình chia tay. Dường như anh không đủ sức rũ được cái cảm giác đó. Nhưng em hãy nói anh nghe đi, lâu nay em sống thế nào?
- Ồ, cũng vẫn như xưa, anh thân yêu ạ – nàng trả lời – Em vẫn bình yên vô sự. Dù sao anh cũng không nên nói thế. Chỉ ít lâu nữa là anh sẽ khỏe thôi mà.
Ông mỉm cười rầu rầu.
- Em nghĩ như vậy ư? – Ông lắc đầu, bởi vì ông nghĩ khác – Ngồi xuống đi, em thân yêu, – ông nói tiếp. – Anh không lo lắng gì về chuyện ấy. Anh muốn lại được nói chuyện với em. Anh muốn em ở gần anh.
Ông thở dài và nhắm mắt lại một lát.
Nàng kéo một cái ghế lại gần giường, mặt hướng về phía ông, và nắm lấy bàn tay ông. Việc ông cho tìm nàng đến là một điều rất tốt đẹp. Đôi mắt nàng biểu lộ những tình cảm lẫn lộn trong lòng: thương cảm, trìu mến và biết ơn. Đồng thời nỗi sợ cũng xâm chiếm nàng, trông ông mới thiểu não làm sao!
- Anh không thể biết điều gì có thể xảy ra – ông nói tiếp. – Letty đang ở bên châu Âu. Ít lâu nay anh muốn gặp lại em. Lần này anh đã định đến thăm em, Em biết đấy, bọn anh dạo này sống ở New York. Em hơi mập ra một chút đấy, Jennie ạ.
- Vâng, em già rồi, anh Lester à – nàng mỉm cười,
- Ồ điều đó có quan trọng gì đâu – ông vừa trả lời vừa chằm chằm nhìn nàng. – Tuổi tác không đáng kể. Chúng ta thảy đều chung số phận ấy cả. Chúng ta cảm nghĩ về cuộc đời như thế đó.
Ông ngừng lại và đăm đăm nhìn lên trần. Một cảm giác hơi nhói đau khiến ông nhớ lại những cơn dữ dội trải qua. Ông không thể chịu đựng thêm nhiều cơn kịch phát như vừa rồi nữa.
- Anh không thể chết mà không gặp lại em, Jennie ạ – ông nói khi cơn đau đã hết và ông lại có thể thoải mái suy nghĩ – Jennie ạ, trước nay anh vẫn luôn luôn muốn nói với em – ông nói tiếp – rằng anh không thỏa mãn với cái kiểu chia tay của chúng ta. Suy cho cùng thì đó là một việc làm không phải. Lâu nay, anh cũng chẳng hạnh phúc gì hơn. Anh rất tiếc. Giờ đây để cho tâm hồn thanh thản, anh chỉ ước trước kia anh đã không làm việc đó.
- Đừng nói thế, anh Lester – nàng phản đối và ôn lại trong đầu tất cả những gì đã xảy ra giữa hai người. Đây là một bằng chừng rõ rệt về sự gắn kết thật sự giữa hai người – về sự hòa hợp thật sự của tâm hồn hai người – Làm thế là phải. Có hệ trọng gì đâu anh, Xưa nay, anh vẫn rất tốt đối với em, Nếu như trước kia để anh phải mất cả gia sản thì em cũng chẳng hài lòng. Không thể như thế được. Cuộc sống cứ như thế này em còn thỏa mãn hơn nhiều. Lâu nay cũng khó khăn, nhưng anh thân yêu ạ, cái gì chẳng có đôi lúc khó khăn – nàng ngừng lời.
- Không, – ông nói – Chuyện ấy không ổn. Ngay từ đầu đã không ổn rồi, song không phải lỗi tại em. Anh rất ân hận. Anh đã muốn nói với em như vậy. Thật đáng mừng là anh lại ở đây để nói với em điều đó.
- Anh Lester, anh đừng nói thế, xin anh đừng – nàng khẩn khoản – Làm thế là được rồi. Anh không cần phải ân hận làm gì. Chẳng có gì đáng ân hận cả. Xưa nay anh luôn luôn đối xử tốt với em. Đấy, cứ khi nào em nghĩ… – nàng ngừng lại vì khó nói được nên lời, Nàng nghẹn ngào xúc động và thương cảm. Nàng siết chặt hai bàn tay ông. Nàng đang nhớ lại ngôi nhà mà ông đã kiếm cho gia đình nàng ở Cleveland, cách cư xử hào hiệp của ông đối với gia đình nàng ở Cleveland, cách cư xử hào hiệp của ông đối với ông Gerhardt, tất cả những biểu hiện xa xưa của tình yêu và lòng nhân ái.
- Ồ, giờ đây anh đã nói với em rồi, và anh cảm thấy thư thái hơn. Em là một phụ nữ tốt, Jennie ạ, mà em đến với anh như thế này thật là quý hóa. Trước kia, anh đã yêu em. Bây giờ, anh vẫn yêu em. Anh cần phải nói với em điều đó. Kể cũng lạ, song em là người phụ nữ duy nhất mà anh quả đã yêu thực sự. Lẽ ra chúng mình chẳng bao giờ chia phôi.
Jennie nín thở, Đó là điều duy nhất mà nàng đã chờ đợi suốt những năm qua – cái lời chứng thực này. Đó là điều duy nhất có thể khiến cho mọi việc đều tốt lành – cái lời thú nhận về sự gắn bó tâm hồn nếu không phải là thể xác. Giờ đây nàng có thể sống một cách hạnh phúc. Giờ đây nàng có thể chết một cách sung sướng. – Ôi, anh Lester, – nàng nức nở thốt lên và siết chặt tay ông. Ông cũng siết tay đáp lại. Một khoảnh khắc yên lặng. Rồi ông lại nói tiếp:
- Hai đứa trẻ mồ côi ấy thế nào? – ông hỏi.
- Ồ, chúng thật dễ thương – nàng trả lời rồi miêu tả tỉ mỉ hai đứa nhỏ. Ông lắng nghe một cách thoải mái, vì giọng của nàng đối với ông thật là êm dịu. Toàn bộ cá tính nàng đối với ông thật là dễ chịu. Đến lúc nàng phải ra về, ông hình như muốn lưu nàng lại.
- Em về đấy ư, Jennie?
- Em có thể ở lại cũng được mà về cũng được, anh Lester ạ – nàng tự nguyện nói. – Em sẽ thuê một phòng. Em có thể gửi một bức thư ngắn về cho bà Swenson. Như vậy cũng ổn.
- Em không cần phải làm thế – ông nói, song nàng có thể thấy rằng ông cần có nàng, ông không muốn trơ trọi một mình.
Từ lúc ấy suốt cho đến khi ông chết nàng không rời khỏi khách sạn.
❀ ❀ ❀
[1] Bánh xe và quả bóng có chia thành nhiều ô, đánh số do một người (thường là trẻ em) quay hoặc lăn. Đây là hai cách chơi xổ số khác nhau – ND.
[2] Cordonbleu (tiếng Pháp trong nguyên bản).
[3] Nguyên văn: Đừng ném đá vào cái nhà kính của tôi. Nhà ông cũng trong suốt đấy. Dựa vào thành ngữ “Those who live in glass houses should not throw stones” (Ai ở trong nhà kính thì đừng có ném đá), ý nói: ai cũng có khuyết điểm, nói xấu người ta sẽ bị người ta nói xấu lại, tương tự như câu ca dao của ta: Chân mình thì cứt bê bê / Lại cầm bó đuốc mà rê chân người.
