Sở dĩ người ta đã đến gọi Jennie chẳng qua chỉ vì một cơn bệnh trẻ em mà không ai có thể tiên đoán trước hai giờ đồng hồ về lúc nó xảy ra và kết quả sẽ thế nào. Vesta đã bị nhiễm chứng bạch hầu nguy kịch trước đó có vài giờ và cơn bệnh phát triển nhanh đến nỗi bản thân bà mẹ già người Thụy Điển nghèo khổ kia cũng sợ hết vía và vội vã nhờ một bà hàng xóm đến báo là Vesta bị ốm nặng để bà Kane tới ngay. Cái tin ấy được bà này trình bày một cách hoảng hốt, vì mục tiêu duy nhất của bà ta là kéo được nàng đến, nên đã khiến Jennie lặng người đi vì lo con chết và đã khiến nàng có thái độ bất chấp sự khám phá của Lester, như đã miêu tả ở trên. Jennie lo sợ rảo bước, nàng chỉ có một ý nghĩ duy nhất là đến được với con trước khi cánh tay của thần chết có thể xen vào và giật mất nó đi, đầu óc nàng trĩu nặng bao nỗi hãi hùng. Nếu như khi nàng đến đó đã quá muộn mất rồi thì sao; nếu như khi nàng đến đó Vesta đã không còn nữa thì sao? Bất giác nàng rảo bước nhanh hơn, và trong khi những ngọn đèn đường cứ hiện ra rồi lại lùi vào trong bóng tối, nàng chợt quên đi tất cả những lời nói chua chát của Lester, quên đi cả nỗi lo sợ rằng chàng có thể đuổi và bỏ mặc nàng trơ trọi giữa một thành phố lớn với đứa con thơ phải chăm nom, mà chỉ nhớ rằng Vesta bị ốm nặng, có thể đang hấp hối, rằng chính nàng là nguyên nhân trực tiếp khiến đứa bé phải xa mình, rằng có lẽ nếu như được nàng trông nom săn sóc thì tới nay hẳn nó chẳng sao cả.

“Cầu sao mình đến đấy được” nàng cứ nhắc đi nhắc lại mãi với mình, và rồi lại tự trách với cái phi lý điên cuồng vốn là đặc tính chủ yếu của người mẹ hành động theo bản năng. “Lẽ ra mình đã có thể biết là Thượng đế ắt trừng phạt mình vì tội ăn ở vô đạo. Lẽ ra mình đã có thể biết… Lẽ ra mình đã có thể biết”.

Khi tới cổng, nàng hối hả bước trên lối đi nhỏ dẫn vào nhà, nơi Vesta đang nằm lặng lẽ, mặt mũi nhợt nhạt và yếu ớt, nhưng đã khá hơn trước nhiều. Mấy bác hàng xóm người Thụy Điển và một ông thầy thuốc đứng tuổi đang săn sóc nó, tất cả bọn họ đều nhìn nàng một cách tò mò khi nàng gieo mình xuống bên giường bệnh và nói với đứa trẻ.

Ý Jennie đã quyết. Nàng đã phạm tội, phạm trọng tội đối với con, song giờ đây nàng sẽ cố hết sức để đền bù lại. Nàng rất yêu Lester, song nàng sẽ không rắp tâm giấu điều gì nữa, thậm chí dù chàng có bỏ nàng – nghĩ thế nàng lại cảm thấy đau đớn như bị một nhát dao đâm – thì nàng vẫn cứ phải làm một điều duy nhất đúng. Nàng không thể tiếp tục để cho Vesta bị bơ vơ nữa. Mẹ nó phải đem lại cho nó một tổ ấm. Jennie ở đâu thì phải có Vesta ở đó.

Ngồi trên thành giường trong nếp nhà Thụy Điển xoàng xĩnh này nàng đã nhận ra sự vô ích của hành động giấu giếm của mình, nỗi buồn bực và đau đớn mà hành động đó đã gây ra cho gia đình nàng, những tháng ròng đau khổ mà hành động đó đã đưa lại cho nàng khi sống với Lester, và đêm nay hành động đó lại chất lên nàng biết bao thống khổ – và rồi sẽ đi đến đâu? Dù sao thì sự thật cũng đã bị phát hiện. Nàng ngồi đó mà trầm ngâm suy nghĩ, chẳng biết rồi đây chuyện gì sẽ xảy đến, trong khi ấy cơn bệnh của Vesta lắng xuống và rồi nó ngủ say.

Lester, sau khi hồi lại qua cái chấn động nặng nề ban đầu do việc phát hiện này gây ra, đã tự đặt cho mình những câu hỏi hoàn toàn tự nhiên. “Ai là cha đứa trẻ này? Đứa trẻ lên mấy rồi? Làm sao nó lại ở Chicago, và ai là người trông nom nó?” Chàng có thể đặt câu hỏi song chàng không thể trả lời; chàng hoàn toàn không biết tý gì hết.

Lạ thay giờ đây khi đang suy nghĩ, chàng bỗng nhớ lại cuộc gặp gỡ đầu tiên của chàng với Jennie tại nhà bà Bracebridge. Lúc ấy, ở nàng có cái gì đã hấp dẫn chàng nhỉ? Cái gì khiến chàng, sau vài giờ quan sát, đã cho rằng có thể quyến rũ nàng làm theo ý nguyện của mình? Cái đó là cái gì – là sự buông thả về đạo đức, hoặc là sự yếu đuối hay là cái gì nhỉ? Nhất định là trong sự việc đáng tiếc này phải có thủ đoạn gì, một thủ đoạn gian trá, và bằng cách đánh lừa một con người cả tin như chàng, nàng thậm chí đã làm một việc còn tệ hơn là lừa lọc nữa – nàng đã vô ơn.

Đối với Lester, tính vô ơn là một điều rất đáng chê trách – đó là cái nét tột cùng và ghê tởm nhất của một đứa hạ tiện, và thật đáng hoang mang khi người ta có thể phát hiện một dấu vết của nét đó ở Jennie. Đành rằng trước đây nàng không hề biểu lộ cái tính ấy theo bất cứ cách nào khác – mà hoàn toàn trái ngược hẳn – nhưng giờ đây chàng nhìn thấy những bằng chứng rành rành về cái tính vô ơn ấy và điều đó khiến chàng thấy tình cảm của mình đối với nàng trở nên rất là chua chát. Làm sao mà nàng lại có thể ăn ở như vậy đối với chàng? Chàng đã chẳng nâng đỡ nàng, có thể nói từ chỗ chẳng có thân phận gì, để làm bạn với chàng đó sao?

Chàng rời khỏi chiếc ghế bành trong căn phòng lặng lẽ này và bắt đầu chậm rãi đi đi lại lại, tầm quan trọng của vấn đề này tác động mạnh mẽ đến quyền phán quyết của chàng. Nàng đã phạm phải một việc xấu xa mà chàng cảm thấy có thể lên án. Việc giấu giếm ban đầu đã xấu xa, việc tiếp tục lừa dối lại còn xấu xa hơn, Cuối cùng, chàng cho rằng rốt cuộc tình yêu của nàng đã bị chia sẻ, một phần cho chàng, một phần cho đứa trẻ, đó là một phát hiện mà không một người nào ở địa vị chàng có thể nhìn nhận một cách thanh thản được. Nghĩ đến chuyện ấy, chàng vùng vằng bực bội, thọc hai tay vào túi quần và bước đi bước lại trên sàn nhà.

Một con người tính khí như Lester mà lại tự coi mình bị Jennie xúc phạm chỉ vì nàng đã giấu giếm một đứa trẻ mà sở dĩ có nó là do cách xử sự của nàng cũng chẳng bất thường gì hơn so với thời kỳ sau này nàng trao thân cho chàng, âu đó cũng là một thí dụ về những méo mó, không giải thích nổi trong việc phán xét mà đầu óc con người, với tư cách là kẻ bảo vệ danh dự cho người khác, vẫn thường xuyên phạm phải. Gạt ra ngoài tư cách đạo đức của bản thân (bởi vì đàn ông hiếm khi đem tư cách đạo đức của mình ra mà đặt vào cán cân khi phán xét), Lester vẫn tin vào cái lý tưởng cho rằng người phụ nữ phải bộc lộ tất cả đối với người mình yêu; và việc nàng không làm như vậy khiến chàng đau khổ. Trước kia chàng đã có lần ướm hỏi về quá khứ của nàng. Nàng đã xin chàng đừng ép. Đó là lúc lẽ ra nàng đã có thể nói đến một đứa trẻ nào đó. Bây giờ thì…, chàng lắc đầu.

Ý nghĩ bột phát đầu tiên của chàng, sau khi đã suy xét vấn đề, là ngãng ra và bỏ mặc nàng. Đồng thời chàng lại tò mò muốn biết sự việc này kết thúc ra sao. Tuy vậy chàng cũng đã đội mũ khoác áo, ra khỏi nhà, dừng lại một quán rượu thuận tiện đầu tiên để làm một cốc. Chàng lên một chiếc xe hơi và đến câu lạc bộ, dạo quanh các phòng và tán chuyện với nhiều người mà chàng gặp. Chàng bồn chồn, bực bội và cuối cùng, sau ba giờ suy nghĩ, chàng lên một chiếc xe ngựa trở về nhà.

Nàng Jennie quẫn trí ngồi bên đứa con nhỏ đang ngủ, cuối cùng qua nhịp thồ êm dịu của nó, cũng đã nhận ra rằng cơn hiểm nghèo đã qua. Nàng chẳng làm được gì hơn cho Vesta nữa, và lúc này những đòi hỏi của cái tổ ấm mà nàng đã bỏ đi kia, bắt đầu trở lại giục giã, đó là lời hứa với Lester và sự cần thiết phải trung thành đối với bổn phận cho tới giờ phút cuối cùng. Có thể Lester đang chờ nàng. Rất có thể là chàng muốn được nghe nốt câu chuyện trước khi cắt đứt hẳn với nàng. Tuy đau khổ, hãi hùng và tin chắc sẽ bị chàng bỏ rơi, nàng cho là như vậy, nàng vẫn cảm thấy rằng như thế cũng chẳng phải là quá đáng – một hình phạt đích đáng đối với tất cả những hành động sai trái của nàng.

Khi Jennie về đến nhà thì đã hơn mười một giờ đêm và đèn trong phòng khách đã tắt. Thoạt đầu nàng – thử đẩy cửa rồi tra chìa khóa vào ổ khóa. Tuy nhiên không có tiếng người động tĩnh, và khi mở cửa, nàng vừa bước vào vừa chờ đợi sẽ nhìn thấy Lester nghiêm nghị đứng trước mặt. Thế nhưng chàng không có đó. Ngọn đèn hơi sở dĩ còn cháy chỉ là do chàng quên không tắt. Nàng vội đảo mắt nhìn quanh, song khi chỉ thấy gian phòng trống rỗng, nàng bỗng lập tức đi đến kết luận là chàng đã bỏ rơi mình và thế là nàng đứng đó, vẻ tư lự và tuyệt vọng.

“Chàng đi rồi!” nàng nghĩ.

Ngay lúc ấy, tiếng chân chàng vang trên cầu thang. Chàng bước vào, chiếc mũ quả dưa kéo thấp xuống trùm lên vầng trán rộng, sát tận cặp lông mày màu hung, và chiếc áo khoác cài khuy sát tận cổ. Chàng cởi áo khoác ra treo lên mắc mà không nhìn gì đến Jennie. Rồi chàng thong thả bỏ mũ ra và cũng treo lên mắc. Làm xong công việc ấy, chàng quay lại chỗ Jennie đang mở to mắt quan sát chàng.

- Bây giờ tôi muốn biết câu chuyện này, từ đầu chí cuối – chàng bắt đầu nói. – Đứa trẻ ấy là con ai?

Jennie do dự đôi chút như một kẻ sắp sửa nhắm mắt nhảy vào khoảng không mù mịt, rồi nàng mở miệng như một cái máy và thú nhận:

- Đó là con thượng nghị sĩ Brander.

- Thượng nghị sĩ Brander! – Lester lặp lại, tên tuổi vị chính khách quá cố nhưng vẫn còn lừng danh ấy vang lên mạnh mẽ và đột ngột trong tai chàng. – Làm thế nào mà cô quen ông ấy?

- Mẹ con em vẫn thường giặt quần áo cho ông ấy, – nàng đáp một cách đơn giản.

Lester ngừng lời, sự mạnh dạn của những lời khai từ cửa miệng nàng thậm chí đã khiến cho tâm trạng oán hận của chàng dịu bớt đi. “Con của thượng nghị sĩ Brander”, chàng tự nhủ. Thế ra vị đại diện vĩ đại cho quyền lợi của quần chúng bình dân kia là kẻ đã làm hại đời nàng – một thiếu nữ tự nhận là con gái một bà thợ giặt. Toàn bộ sự việc này quả là một tấn bi kịch hay ho của đời sống xã hội lớp dưới.

- Chuyện này được bao lâu rồi? – Chàng hỏi, nét mặt biểu hiện rõ một tâm trạng u ám.

- Đã gần sáu năm nay – nàng đáp.

Chàng nhẩm tính quãng thời gian đã trôi đi kể từ khi chàng biết nàng, và rồi lại nói tiếp:

- Đứa bé lên mấy rồi?

- Con bé già năm tuổi một chút.

Lester hơi chuyển một chút, Do đòi hỏi phải suy nghĩ nghiêm túc nên giọng chàng quyết đoán hơn song cũng bớt phần gay gắt.

- Suốt thời gian này cô để đứa bé ở đâu?

- Nó vẫn ở nhà cho đến khi anh đi Cincinnati mùa xuân năm ngoái. Khi đó em về nhà đưa nó lên đây.

- Nó có ở nhà những lần tôi đến Cleveland không?

- Có – Jennie nói – song em không để nó ló mặt ra ở bất kỳ chỗ nào anh có thể nhìn thấy.

- Hình như cô đã bảo với gia đình là cô đã lấy chồng – chàng thốt lên và băn khoăn không hiểu mối quan hệ giữa đứa trẻ với gia đình nàng đã có thể thu xếp như thế nào.

- Có thể – nàng đáp – song em không muốn kể anh nghe về đứa bé. Trước nay gia đình em vẫn tưởng rằng em có ý định kể anh nghe.

- Ồ, thế tại sao cô lại không kể?

- Vì em sợ.

- Sợ cái gì?

- Anh Lester ạ, khi em ra đi với anh, em không biết rồi mình sẽ ra sao. Em không muốn điều gì tổn thương đến nó, nếu như có thể được. Sau đó, em thấy xấu hổ, đến khi anh bảo rằng anh không thích trẻ con thì em đâm sợ.

- Sợ rằng tôi sẽ bỏ cô?

- Vâng.

Chàng ngừng lại, những câu trả lời dễ hiểu của nàng xua đuổi một phần mối nghi ngờ về sự ăn ở hai lòng xảo quyệt lúc đầu đã đè nặng lên chàng. Suy cho cùng, chuyện này chẳng phải là tráo trở chi mấy mà chính là do hoàn cảnh khốn cùng và sự hèn nhát về tinh thần mà thôi. Hẳn là nàng có một gia đình tệ hại lắm! Hẳn là bố mẹ nàng bản tính phải vô đạo đức lạ lùng nên mới dung túng một cách thu xếp như vậy!

- Cô không biết rằng về lâu dài rồi cô sẽ bị lộ tẩy ư? – Cuối cùng chàng hỏi. – Nhất định cô đã thấy rằng cô không thể nuôi con bé theo kiểu ấy được. Tại sao cô không nói tôi biết ngay từ đầu? Như thế, có phải đỡ cho tôi khỏi nghĩ quẩn về chuyện ấy không nào.

- Em hiểu – nàng nói. – Có điều là hồi ấy em muốn che chở cho nó.

- Bây giờ con bé ở đâu? – chàng hỏi.

Jennie nói rõ đầu đuôi.

Nàng đứng đó, khía cạnh trái ngược của những câu hỏi này và của thái độ chàng thậm chí khiến bản thân nàng bối rối. Lát sau, nàng cố gắng giải thích những câu hỏi ấy, song Lester chỉ thấy được rằng từ trước đến giờ nàng đã hành động sai lầm chứ không có mưu đồ xảo trá nào cả – một tình cảm quá hiển nhiên đến nỗi nếu như ở một cương vị khác thì ắt chàng đã có thể thương hại nàng.

Thực tế, việc về ông Brander vẫn lởn vởn trong tâm trí chàng, và cuối cùng chàng trở lại vấn đề đó.

- Cô bảo rằng mẹ cô thường giặt quần áo cho ông ta. Làm thế nào mà cô dan díu với ông ta được?

Jennie nãy giờ vẫn chịu đựng những câu hỏi của chàng với một nỗi đau thầm lặng, khi nghe câu này bỗng rúm cả người lại. Giờ đây chàng đang xâm phạm đến cái thời kỳ vốn là kỷ niệm đau đớn nhất của đời nàng. Điều chàng vừa mới hỏi có vẻ là một yêu cầu buộc cô phải giải thích mọi việc rõ ràng.

- Anh Lester à, hồi ấy em còn rất trẻ – cô phân trần. – Hồi ấy em mới có mười tám tuổi đầu. Em chẳng biết gì. Em thường đến khách sạn nơi ông ấy ở để lấy quần áo đem về giặt và đến cuối tuần em thường đem trả quần áo cho ông ấy.

Nàng ngừng lại, và khi chàng ngồi xuống một cái ghế có vẻ như chờ đợi nghe toàn bộ câu chuyện, nàng nói tiếp:

- Gia đình em nghèo quá. Ông ấy thường trao tiền cho em để đưa mẹ em. Em chẳng biết gì.

Nàng ngừng lời, hoàn toàn không đủ sức nói tiếp nữa và chàng thấy nếu không gợi ý thì nàng sẽ không thể trình bày được, nên lại lục vấn để khơi dần ra toàn bộ câu chuyện đáng thương kia. Brander đã định lấy nàng. Ông đã viết thư cho nàng song ông đã chết trước khi có thể đến với nàng.

Việc thú tội đã xong. Năm phút tiếp theo, Lester không nói năng gì, chàng đặt một cánh tay lên mặt lò sưởi và nhìn chằm chằm vào tường, trong khi đó Jennie cứ chờ đợi, chẳng biết sắp xảy ra chuyện gì và cũng chẳng muốn cầu xin lấy một điều. Tiếng đồng hồ tích tắc rõ mồn một. Lester không để lộ một suy nghĩ hoặc một tình cảm gì trên nét mặt.

Lúc này chàng hoàn toàn bình tĩnh, hoàn toàn tỉnh táo và tự hỏi nên làm gì. Jennie đứng trước mặt chàng như một phạm nhân trước vành móng ngựa. Còn chàng – trái tim chính trực, đạo đức, trong trắng – thì ngồi ở ghế quan tòa. Giờ đến lúc phải kết án nàng, phải quyết định xem nên hành động theo cách nào.

Nói cho đúng đây là một mớ rối rắm khó chịu, một sự việc mà một con người địa vị, giàu sang như chàng thực sự không nên dính dấp vào. Đứa trẻ này, sự thực rành rành về nó, khiến cho toàn bộ vấn đề mang một vẻ hầu như không thể chịu đựng được, tuy vậy chàng vẫn còn lưỡng lự chưa muốn lên tiếng. Một lát sau chàng quay mình lại, chiếc đồng hồ Pháp trên mặt lò sưởi trong trẻo điểm ba giờ khiến chàng để ý thấy Jennie suốt từ nãy đến giờ vẫn còn đứng đó, nhợt nhạt và hoang mang.

- Cô nên đi ngủ đi thì hơn – cuối cùng chàng nói rồi lại tiếp tục trầm ngâm suy nghĩ về vấn đề nan giải này.

Song Jennie vẫn tiếp tục đứng đó, đôi mắt mở to chờ đợi, sẵn sàng nghe chàng phán định về số phận của mình. Tuy vậy, nàng chờ đợi thật vô ích. Trầm ngâm một lúc lâu, chàng lại quay mình và bước tới cái giá treo quần áo gần cửa ra vào.

- Cô nên đi ngủ đi thì hơn – chàng lạnh lùng nói. – Tôi đi ra phố đây.

Bất giác nàng quay mình lại và cảm thấy rằng thậm chí trong cơn khủng hoảng này, nàng vẫn có thể hầu hạ chàng được chút gì, song chàng không buồn nhìn nàng. Chàng bước ra ngoài, không thèm hạ cố nói thêm một lời nào nữa.

Nàng nhìn theo chàng, và khi tiếng chân chàng vang lên trên cầu thang, nàng cảm thấy như thể số kiếp mình đã được định đoạt và nghe thấy tiếng chuông nguyện hồn mình. Nàng đã phạm tội gì? Giờ đây chàng sẽ làm gì? Nàng đứng đó, lòng tuyệt vọng rối bời, và khi tiếng cánh cửa tầng dưới sập lại, nàng quơ quơ tay, đau đớn với nỗi vô vọng cố nén lại.

“Thế là hết!” nàng nghĩ “Thế là hết!”

Trong ánh sáng của buổi bình minh hé muộn, nàng vẫn ngồi đó ngẫm nghĩ, chẳng còn bụng dạ nào mà nhỏ những giọt nước mắt không đâu, vì tình thế đã quá cấp bách rồi.