Đối với một người đứng tuổi như Lester – lúc này chàng đã bốn mươi sáu – thì cái việc bị quẳng ra ngoài đời là một điều đáng lo và đáng nản, cho dù vẫn có một khoản thu nhập hiện tại (kể cả cái món mười ngàn đôla mới được hưởng này) là mười lăm ngàn đôla một năm. Giờ đây chàng nhận ra rằng sự nghiệp của mình thực tế đã kết thúc, trừ phi chàng thu xếp được công việc gì thuận lợi và có nhiều lời trong tương lai gần đây. Cố nhiên là chàng có thể cưới Jennie. Điều đó khiến chàng được hưởng cái khoản mười ngàn đôla suốt đời, song nó cũng sẽ chấm dứt cái cơ hội để chàng thừa hưởng một cách hợp pháp phần di sản của gia đình họ Kane kia. Hơn nữa, chàng có thể đem bán rẻ cái cổ phần đáng giá bảy mươi lăm ngàn đôla với lợi tức vừa phải kia đi – cái số vốn hiện đem lại cho chàng khoảng năm ngàn đôla hàng năm – để tìm cách đầu tư vào một ngành có ích lợi thực tế nào đó – một công ty đóng toa xe kình địch chẳng hạn. Nhưng liệu ở giai đoạn này của ván bài, chàng có muốn nhảy vào mà bắt đầu một cuộc vận động chiến với công ty cũ của cha mình hay không? Hơn nữa việc đó sẽ thật là hắc búa.
Thực tế đã có một cuộc cạnh tranh rất gay gắt rồi, trong đó công ty Kane vượt hẳn lên dẫu. Cái vốn mà Lester có thể nắm được chỉ là cái khoản bảy mươi lăm ngàn đôla. Liệu chàng có muốn bắt đầu một cách xoàng xĩnh và mờ nhạt không? Trong tình hình hiện nay cần phải có tiền mới có được một chỗ đứng trong ngành sản xuất toa xe.
Có cái phiền cho Lester là mặc dù được trời phú cho trí tưởng tượng bay bổng và hiểu biết rất sâu, chàng vẫn thiếu sự kiên quyết đến tàn nhẫn và hẹp hòi để khẳng định tính ưu việt của cá nhân mình, mà đó là yếu tố cần thiết trong hầu hết mọi thành công lớn của việc kinh doanh.
Muốn là một nhân vật mạnh mẽ trong giới kinh doanh thì theo lệ thường, con người ta phải là một cá nhân có một tư tưởng nhất quán, và cái tư tưởng trời cho ấy là cuộc sống đã định cho ta một tương lai to lớn trong cái lĩnh riêng biệt mà ta đã chọn. Như vậy có nghĩa là cái mục tiêu duy nhất kia, một bánh xà phòng, một cái mở hộp, một con dao bào, hoặc một cái chân ga ô tô đều phải chiếm lĩnh trí tưởng tượng của anh bằng một sức mạnh ghê gớm, phải cháy bỏng như ngọn lửa bùng và tự biến thành mục đích tối cao bao trùm cuộc đời anh. Theo lẽ thường, con người ta cần trải cảnh nghèo và có sức trẻ để giúp mình có được sự hăng hái ấy. Cái điều mà anh ta đã phát hiện và sắp sửa theo đuổi phải là cánh cửa dẫn đến muôn ngàn cơ hội và muôn ngàn niềm vui. Hạnh phúc phải ở bên kia khung cửa, nếu không ngọn lửa sẽ không cháy rực rỡ như nó có thể – sự thôi thúc sẽ không đủ mạnh để đạt tới một thành công lớn.
Lester không có cái đức tính hăng hái thiết yếu ấy. Cuộc đời đã phô ra cho chàng thấy phần lớn những cái gọi là niềm vui của nó. Chàng nhìn sự vật qua những ảo tưởng thường rất hay được gán cho cái tên rất kêu là khoái lạc. Cố nhiên, đồng tiền là cốt yếu, mà trước đây chàng đã từng có tiền – đủ để sống thoải mái. Liệu chàng có muốn liều để mất tiền bạc không? Chàng trầm ngâm nhìn xung quanh mình. Có lẽ chàng muốn thế thật. Nhất định chàng không thể thích cái ý nghĩ là suốt những ngày còn lại của cuộc đời sẽ cứ ngồi mà quan sát những kẻ khác làm việc.
Cuối cùng chàng quyết định sẽ hoạt động lên và xem xét kỹ sự đời. Chàng không vội vàng, như đã tự nhủ; chàng sẽ không phạm phải sai lầm.
Trước hết, chàng sẽ để cho cái giới thương mại và những kẻ gắn bó với việc sản xuất và buôn bán toa xe có đủ thì giờ nhận ra rằng dù sao hiện thời chàng cũng đứng ngoài công ty Kane và sẵn sàng có những mối quan hệ khác. Vì vậy chàng loan tin rằng mình rời bỏ công ty Kane và sắp sửa sang châu Âu, có vẻ như để nghỉ ngơi. Chàng chưa bao giờ ra nước ngoài, và cả Jennie ắt cũng thích cuộc đi ấy. Có thể để Vesta ở nhà với ông Gerhardt và một người đầy tớ gái, còn chàng và Jennie sẽ đi du ngoạn đó đây một chút để xem xem châu Âu có gì đặc biệt. Chàng muốn đến thăm Venice và Baden-Baden cùng những vùng có suối nước khoáng mà trước kia người ta đã khuyên chàng nên đi. Cairo, Luxor và Parthenon trước nay vẫn hấp dẫn trí tưởng tượng của chàng. Sau chuyến đi nghỉ phương xa này, chàng sẽ có thể trở về vững bước thực hiện một cách nghiêm túc những dự định của mình.
Vào mùa xuân sau khi bố chết, chàng thực hiện kế hoạch của mình. Trước đó, chàng đã thanh toán công việc ở các nhà kho và ung dung thoải mái mà suy nghĩ về một cuộc du lịch. Chàng tâm sự với Jennie, và sau khi chuẩn bị xong hành lý cho chuyến đi, hai người đáp tàu thủy từ New York đi Liverpool. Sau một vài tuần ở nước Anh, họ đi Ai Cập. Từ đó họ lại trở về qua Hy Lạp và Italia, vào nước Áo và Thụy Sĩ, và rồi đi suốt nước Pháp và Paris, sang Đức và đến Berlin. Những điều mới mẻ trải qua trong chuyến đi làm Lester khuây khỏa, song chàng vẫn có cảm giác bứt rứt vì mình để phí mất thời gian, Các hãng kinh doanh lớn đâu có phải do những nhà du lịch lập nên, mà chàng thì không nhằm tìm kiếm sức khỏe.
Trái lại, Jennie ngây ngất vì cảnh vật mình được thấy và tận hưởng cuộc đời mới. Trước quang cảnh Luxor và Karnak – những nơi mà trước đây Jennie không bao giờ nghĩ là có thực – nàng được biết về một nền văn minh lâu đời hơn, mạnh mẽ, phức tạp và hoàn chỉnh. Ở nơi đây hàng triệu người đã sống, đã chết đi và đã tin vào những thần thánh khác, những dạng chính phủ khác và những điều kiện tồn tại khác. Lần đầu tiên trong đời, Jennie có được một ý niệm rõ ràng là thế giới mênh mông biết bao nhiêu. Giờ đây, từ cách nhìn ấy về nước Hy Lạp suy tàn, về thành Rome sụp đổ và về nước Ai Cập bị lãng quên kia, nàng thấy rằng những khó khăn nhỏ bé và những niềm tin nhỏ bé của chúng ta mới vô nghĩa làm sao. Cái tôn giáo Luther kia của cha nàng quả không còn có vẻ gì quan trọng nữa, và có lẽ cả cái nền kinh tế xã hội ở Columbus, Ohio cũng khá là vô nghĩa. Mẹ nàng xưa kia đã lo lắng một cách vô nghĩa về những điều mà người ta – những người hàng xóm của bà – nghĩ, song ở đây, chỉ có những thế giới đã chết của con người, có những cái xấu, có những cái tốt. Lester giải thích rằng những sự khác biệt của các xã hội ấy về tiêu chuẩn đạo đức đôi khi là do khí hậu, đôi khi là do tín ngưỡng và đôi khi là do có những nhân vật lạ lùng xuất hiện, như Mohammed chẳng hạn. Lester muốn vạch rõ ràng những ước lệ chẳng có ý nghĩa gì quan trọng trong cái thế giới lớn lao này, và nàng bắt đầu lờ mờ hiểu ra. Cho rằng trước kia nàng là một kẻ xấu xa – điều đó có lẽ quan trọng ở địa phương nàng thôi chứ trong cái tổng thể của nền văn minh, trong tổng thể của cái sức mạnh lớn lao thì điều đó đã thấm tháp vào đâu? Chẳng bao lâu rồi họ sẽ chết, nàng và Lester và tất cả những người này nữa. Ngoài lòng tốt ra, ngoài thiện tâm ra còn có cái gì đáng kể đâu? Liệu còn cái gì khác nữa có thực không?
