Trong thời kỳ này thái độ bất mãn của gia đình họ Kane đối với nếp sống không khuôn phép của Lester ngày càng trở nên mạnh mẽ hơn, Họ thấy khá rõ ràng chuyện này sớm muộn rồi cũng không khỏi trở thành một điều tai tiếng lộ liễu. Những lời đồn đại đang lan truyền đi. Hình như người ta đều hiểu rõ chuyện này tuy họ chưa nói thẳng ra. Ông già họ Kane khó mà tưởng tượng nổi con trai mình bị cái gì ám đến nỗi dám chống lại các ước lệ. Nếu như cô ả kia là một phụ nữ có cái gì xuất chúng – một nhân vật mê hồn trên sân khấu hoặc trong thế giới nghệ thuật hay tao đàn kia, thì hành động của con trai ông tuy không đáng khen nhưng cũng có thể cắt nghĩa được, đằng này với cái cô ả năng lực rất tầm thường này, như Louise đã miêu tả, một kẻ hạ tiện trơ tráo như thế – thì ông không thể nào hiểu nổi.

Lester là con trai ông, cậu con cưng của ông mà lại không yên bề gia thất theo lối thông thường như mọi người thì thật là quá tệ. Hãy thử xét những phụ nữ ở Cincinnati mà chàng đã quen và ưa thích mà xem. Chẳng hạn như cô Letty Pace. Tại sao chàng không lấy cô ấy cho nó phù hợp với lẽ thường? Cô ấy xinh xắn, đầy tinh cảm và có tài. Ông già đau buồn chua chát, và rồi, dần dần ông bắt đầu trở nên chai sạn. Lester mà lại đối xử với ông như vậy, xem ra cũng là một điều đáng xấu hố. Thái độ ấy thật trái tự nhiên, không thể bào chữa được và không đứng đắn. Ông Archibald Kane cứ suy nghĩ mãi về chuyện ấy cho đến khi ông cảm thấy cần phải ép chàng có một sự thay đổi nào đó, song ông cũng chẳng biết sự thay đổi ấy nên thế nào. Lester làm chủ bản thân mình và chàng sẽ phản đối bất kỳ sự chỉ trích nào đối với hành động của mình. Rõ ràng là chẳng thể làm gì được.

Một số đổi thay góp phần dần tới một kết thúc đang đến gần. Chỉ mấy tháng sau cuộc đi thăm rất khó chịu ở Chicago, Louise lấy chồng; và từ đó tính chất gia đình hầu như không còn gì, trừ mấy đứa cháu đến thăm ông bà. Lester không dự đám cưới ấy tuy chàng có được mời. Lại thêm một chuyện nữa là bà Kane qua đời, khiến cho chúc thư của gia đình cần phải điều chỉnh, Vào dịp ấy Lester trở về nhà, đau đớn nghĩ rằng trước đó chàng đã gặp mẹ quá ít, rằng chàng đã gây cho bà cụ quá nhiều đau khổ, song chàng chẳng có điều gì mà biện bạch. Lúc ấy, cha chàng đã nghĩ đến chuyện khuyên bảo chàng, song ông lại thôi vì ông thấy rõ chàng đang rầu rĩ. Chàng trở về Chicago và lại có thêm những ngày tháng yên tĩnh.

Sau khi bà Kane chết và Louise đi lấy chồng, ông bố về sống với Robert, vì ba đứa cháu nội đem lại cho ông nguồn vui lớn nhất lúc tuổi già. Công việc kinh doanh, trừ sự điều chỉnh cuối cùng sẽ phải làm sau khi ông mất, đều nằm trong tay Robert cả. Ông này luôn luôn tỏ ra tử tế với các em gái, em rể và với cha vì vẫn nhăm nhe quyền kiểm soát sau này mà ông hy vọng sẽ đạt được. Ông không phải là một kẻ nịnh nọt theo bất cứ nghĩa nào của từ đó, mà là một nhà kinh doanh khôn ngoan và lạnh lùng, còn khôn ngoan hơn em trai ông tưởng rất nhiều. Khi ấy, ông ta đã giàu có hơn bất kỳ hai người em nào gộp lại song vẫn giữ bí mật và giả vờ như gia tài mình chẳng đáng bao nhiêu. Ông nhận thức được cái nguy hiểm của lòng ghen ghét và thích lối sống khắc khổ hơn, dồn cả vốn liếng vào tiền mặt và tiền kim loại đỡ lộ liễu mà lại rất tiện dụng. Trong khì Lester tự buông trôi thì Robert làm việc – luôn luôn làm việc.

Cái mưu đồ của Robert nhằm loại trừ người em ra khỏi việc tham gia điều khiển công việc kinh doanh, thực ra cũng không cần thiết lắm, bởi vì ông bố sau khi suy nghĩ kỹ về tình hình ở Chicago đã đi đến kết luận dứt khoát là bất kỳ cổ phần lớn nào trong tài sản của ông cụ cũng không được chia cho Lester. Rõ ràng là Lester không phải là một con người có nghị lực như ông cụ tưởng. Trong hai anh em thì Lester có thể là người giàu trí tuệ và tình cảm hơn – về mặt nghệ thuật và xã giao thì ông anh không thể so sánh được với chàng – song Robert đã thu được những kết quả trong việc kinh doanh một cách lặng lẽ và có hiệu lực. Nếu như đến giai đoạn này của ván bài mà Lester không tĩnh trí lại thì còn đợi đến bao giờ nữa? Tốt hơn là ông để tài sản của mình lại cho những người con nào sẽ giữ gìn nó. Ông Archibald Kane suy nghĩ rất nghiêm túc về việc nhờ luật sư của mình sửa lại bản chúc thư như thế nào đó để, nếu như Lester không chịu tu tỉnh, chàng sẽ bị cắt hết phần gia tài trừ một khoản có tính chất danh nghĩa. Song ông đã quyết định là sẽ cho Lester thêm một cơ hội nữa để tự bào chữa, thực tế là chàng sẽ phải từ bỏ lối sống sai lầm của mình và tạo cho mình một cơ sở lành mạnh trước mắt thế gian. Cũng chưa quá muộn. Chàng quả có một tương lai to lớn. Liệu chàng có muốn cố tình vứt bỏ nó đi không? Ông già Archibald viết thư cho Lester nói rằng ông muốn nói chuyện với chàng vào lúc chàng thấy thuận tiện, và trong khoảng ba mươi sáu tiếng đồng hồ Lester đã có mặt ở Cincinnati.

- Lester ạ, có lẽ ba phải nói chuyện với con một lần nữa về một chuyện ba thấy cũng khó nêu lên. – Ông già Kane nói. – Con biết là ba đang đề cập đến chuyện gì chứ?

- Vâng, con biết – Lester bình tĩnh trả lời.

- Khi còn trẻ hơn bây giờ nhiều, ba vẫn thường nghĩ rằng những chuyện phiêu lưu về đường hôn nhân của con trai ba không liên quan gì đến ba, song đến khi đứng tuổi hơn một chút thì cách nhìn nhận của ba về vấn đề ấy đã thay đổi. Qua các quan hệ trong việc kinh doanh, ba đã bắt đầu thấy một hôn nhân đúng đắn giúp cho con người ta rất nhiều và rồi ba khao khát được thấy các on trai mình sẽ lấy vợ tử tế. Ba vẫn thường lo lắng về con, Lester ạ, mà bây giờ ba vẫn đang lo lắng. Cái chuyện dan díu gần đây của con đã khiến ba vô cùng buồn bực. Nó đã khiến mẹ con sầu não mãi đến lúc chết, Đó là nỗi buồn lớn duy nhất của bà ấy. Con không nghĩ rằng về chuyện ấy con đã đi khá xa rồi sao? Chuyện tai tiếng truyền về mãi tận vùng này. Sự thể thế nào ở Chicago thì ba không biết, nhưng không thể giữ bí mật được đâu. Chuyện đó chẳng có lợi gì cho việc kinh doanh của nhà ta ở đó. Nhất định nó cũng không có lợi gì cho con. Toàn bộ sự việc này đã kéo dài đến mức nó làm hại đến tiền đồ của con về mọi mặt, thế mà con vẫn cứ tiếp tục. Tại sao con lại như thế?

- Có lẽ bởi vì con yêu cô ấy – Lester trả lời.

- Con không thể có ý đồ thật sự trong chuyện này – ông bố nói. – Nếu con yêu thật thì con đã lấy cô ta ngay từ đầu rồi. Nhất định là con không thể đưa một người phụ nữ về mà chung sống hàng năm trời như đối với cô này để làm nhục nhã cô ta và bản thân mình, và vẫn cứ tuyên bố là yêu cô ta. Có thể là con mê cô ta thôi chứ không phải tình yêu.

- Làm sao mà ba biết con chưa cưới cô ấy? – Lester lạnh lùng hỏi. Chàng muốn biết phản ứng của cha mình đối với ý kiến ấy.

- Anh không có ý đồ thật sự. – Ông già chống hai tay và nhìn chàng.

- Phải, hiện con chưa có ý đồ thật sự – Lester đáp – nhưng có thể con sẽ tính chuyện thật sự. Có thể con sẽ cưới cô ấy.

- Không thể có chuyện đó – Ông bố hăm hở kêu lên – Tôi không thể tin được điều đó. Tôi không thể tin rằng một người thông minh như anh mà lại làm một chuyện như thế. Lester à. Óc suy xét của anh để đâu? Chà, anh chị đã công nhiên ăn ở bất chính với nhau mấy năm nay rồi, mà bây giờ anh mới nói đến chuyện cưới xin. Ôi, nhân danh Chúa, nếu anh định làm một việc như vậy thì sao không làm ngay từ đầu? Làm nhục bố mẹ, làm mẹ anh nát ruột nát gan, làm hỏng cả công việc kinh doanh, gây chuyện tai tiếng công khai rồi lại đi lấy cái con gây ra nông nỗi ấy sao? Tôi không tin điều đó.

Ông Archibald đứng dậy.

- Xin ba đừng nóng – Lester vội nói. – Cứ thế thì ba con ta sẽ chẳng nhất trí với nhau được điểm nào đâu. Con nói là con có thể cưới cô ấy. Cô ấy không phải là một phụ nữ tồi và con mong rằng ba đừng nói về cô ấy như vậy. Ba chưa bao giờ gặp cô ấy. Ba chẳng biết gì về cô ấy cả.

- Tôi biết đủ lắm rồi – ông già Archibald khăng khăng nói, vẻ kiên quyết. – Tôi biết rằng phụ nữ tốt không ai hành động như cô ta. Chà, anh thật là người đời, nó chỉ chạy theo tiền của anh thôi. Nó còn cần cái gì khác nữa cơ chứ? Điều đó sờ sờ ra đấy mà anh không thấy.

- Ba ạ – Lester nói, – giọng chàng trầm xuống một cách đáng sợ, – sao ba lại ăn nói như thế? Ba chưa bao giờ gặp người phụ nữ ấy. Ba có biết mặt mũi cô ta ra làm sao đâu. Con Louise đến đây đặt chuyện gây kích động mà mọi người trong nhà ta lại cả tin lời nó. Cô ấy không tồi như ba tưởng đâu, mà ở địa vị ba, con sẽ không nói về cô ấy như ba đâu. Ba bất công với một người phụ nữ tốt, và vì một lý do nào đó, ba tỏ ra không công bằng.

- Công bằng! Công bằng! – Ông Archibald ngắt lời. – Anh lại còn nói về chuyện công bằng nữa à? Thế anh đem một con đĩ về mà sống với nó thì là công bằng với tôi, với gia đình và với người mẹ đã khuất của anh ư? Phải chăng…

- Ba im ngay đi, – Lester nói to, tay giơ lên. – Con báo để ba biết. Con sẽ không nghe cái kiểu nói năng như vậy. Ba đang nói về người phụ nữ mà con đang chung sống và có thể sẽ lấy làm vợ. Con yêu ba song con sẽ không để ba nói những điều không đúng sự thực. Cô ấy không phải là một con đĩ. Ba thừa biết là con không thể thích thú một phụ nữ thuộc hạng người như thế. Ba con ta sẽ phải thảo luận vấn đề này một cách bình tĩnh hơn, nếu không thì con sẽ không lưu lại đây đâu. Con xin lỗi. Con rất lấy làm tiếc. Nhưng con sẽ không chịu nghe những lời lẽ như vậy.

Ông già Archibald bình tĩnh lại. Mặc dù ông không bằng lòng, ông vẫn tôn trọng quan điểm của con trai. Ông lại ngồi xuống ghế và chằm chằm nhìn xuống sàn nhà. “Chẳng biết nó sẽ giải quyết chuyện này ra sao?” ông tự hỏi.

- Anh vẫn ở chỗ cũ đấy chứ? – Cuối cùng ông hỏi.

- Không, chúng con đã dọn đến khu công viên Hyde. Con đã thuê một ngôi nhà mãi tận đấy.

- Tôi nghe nói có một đứa trẻ. Nó có phải con anh không?

- Không.

- Anh có đứa con riêng nào không?

- Không.

- Ồ, thật là phúc đức cho anh.

Lester gãi gãi cằm.

- Và anh cứ một mực sẽ cưới cô ta? – Ông Archibald nói tiếp.

- Con có nói thế đâu – con trai ông trả lời – Con nói là con có thế sẽ cưới cô ấy.

- Có thể! Có thể! – Ông bố kêu lên, cơn giận lại sôi sùng sục. – Thật là một thảm kịch! Anh vứt bỏ tiền đồ của mình! Quan điểm thật lạ lùng! Làm sao anh lại cho rằng tôi có thể tính chuyện giao phó bất kỳ phần gia tài nào của mình cho một kẻ không đếm xỉa gì đến những gì người đời coi là phải và đúng đắn? Thế nào, Lester, cái việc kinh doanh toa xe này, gia đình nhà anh, thanh danh của cá nhân anh hình như đối với anh chẳng nghĩa lý gì. Tôi không hiểu có chuyện gì xảy ra với lòng tự trọng của anh. Nghe cứ như một chuyện hoang tưởng cuồng dại không thể xảy ra được vậy.

- Thực khó mà giải thích ba ạ, mà con cũng không thể giải thích rõ được. Con chỉ biết là con có dự vào chuyện này và con phải theo đuổi đến cùng. Sự việc có thể kết thúc ổn thỏa. Có thể con sẽ không lấy cô ấy – có thể thế. Bây giờ thì con chưa thể nói ngay được mình sẽ làm gì. Ba sẽ phải chờ xem. Con sẽ cố gắng hết sức.

Ông già Archibald chỉ biết lắc đầu, vẻ không tán thành.

- Anh làm cho chuyện này rối beng cả lên, Lester ạ, – cuối cùng ông nói. – Chắc chắn là như vậy. Nhưng tôi cho rằng anh đã quyết tâm theo đuổi con đường của mình. Những điều tôi nói hình như chẳng có điều nào lay chuyển được anh.

- Bây giờ chưa chuyển ba ạ. Con lấy làm tiếc.

- Được, vậy thì tôi báo để anh biết rằng tôi sẽ sửa đổi chúc thư, trừ phi anh tỏ ra quan tâm đến thể diện của gia đình và đến danh dự của địa vị anh. Tôi không thể tiếp tục dung túng chuyện này, và không thể tham gia vào đó, về mặt tinh thần cũng như về mọi mặt khác. Tôi sẽ không làm thế. Anh có thể bỏ cô ta hoặc có thể cưới cô ta. Nhất định là anh sẽ phải chọn một trong hai con đường. Nếu anh bỏ cô ta thì mọi việc sẽ ổn. Anh có thể chu cấp cho cô ta bao nhiêu tuỳ anh. Tôi không phản đối điều đó. Anh đồng ý bao nhiêu, tôi sẽ vui lòng cho bấy nhiêu. Anh sẽ được cùng các anh chị em chia gia tài như trước đây tôi đã dự định. Nếu như anh lấy cô ta thì sẽ khác. Bây giờ tuỳ anh muốn làm thế nào thì làm. Nhưng đừng có trách tôi. Tôi yêu quý anh. Tôi là bố anh. Những việc tôi đang làm là vì bổn phận bắt buộc. Bây giờ anh hãy suy nghĩ cho kỹ rồi cho tôi biết.

Lester thở dài. Chàng thấy cuộc tranh luận này thật là vô vọng. Chàng cảm thấy có lẽ cha mình thật sự định làm những điều ông nói, song chàng làm sao có thể bỏ được Jennie và tự biện minh trước lương tâm mình? Liệu cha có thực sự đoạn tuyệt với chàng không? Nhất định là không. Thậm chí ngay bây giờ ông già vẫn còn yêu mến chàng – chàng có thể thấy được điều ấy. Lester cảm thấy băn khoăn và buồn khổ, mưu toan cưỡng bức này khiến chàng bực bội. Làm sao mà có thể nghĩ ra chuyện bắt chàng – Lester Kane – phải làm một điều như vậy – gạt bỏ Jennie đi. Chàng chằm chằm nhìn xuống sàn nhà. Ông già Archibald thấy rằng mình đã bắn ra một phát đạn trúng đích.

- Được – cuối cùng Lester nói, – bây giờ có bàn cãi thêm nữa cũng chẳng ích gì, đúng như vậy phải không ba? Con không thể nói được là con sẽ làm gì. Con phải có thì giờ để suy nghĩ. Con không thể quyết định vấn đề này tức thời được.

Hai bố con nhìn nhau. Lester lấy làm buồn vì thái độ của thiên hạ và sự xúc động mãnh liệt của cha chàng về chuyện này. Ông già Kane thì lấy làm tiếc cho con trai ông song ông đã quyết lo liệu việc này đến cùng. Ông không chắc mình có cải hóa được Lester hay không, song ông rất hy vọng. Có thể rồi chàng sẽ tỉnh ngộ.

- Tạm biệt ba – Lester nói, chìa tay ra cho ông cụ bắt. – Có lẽ con sẽ cố đáp chuyến tàu hai giờ mười. Ba không cần nói thêm gì với con trong lần gặp này nữa chứ?

- Không,

Sau khi Lester đi rồi, ông già vẫn ngồi đó mà trầm ngâm suy nghĩ. Ôi, cả một sự nghiệp bị làm hỏng! Ôi, bao khả năng lớn lao kết thúc thực là bi đát! Ôi, thật là một sự ngoan cố liều lĩnh dấn vào xấu xa và lầm lạc! Ông lắc đầu. Thằng Robert khôn ngoan hơn, Nó mới là kẻ điều khiển một ngành kinh doanh. Nó bình tĩnh và thận trọng. Giá mà thằng Lester được như thế thì tốt biết bao. Ông cứ suy nghĩ triền miên. Mãi một lúc sau, ông mới hơi động cựa. Tuy nhiên, trong đáy lòng ông, đứa con lầm lạc kia vẫn tiếp tục chiếm lĩnh tình cảm của mình.