Tối hôm ấy, Jennie thấy rõ ràng là Lester đã xem trang báo kia, bởi vì chính chàng lại đem tờ báo về, sau khi suy nghĩ kỹ càng chàng đã kết luận rằng mình cần phải làm như vậy. Chàng đã từng có lần bảo nàng rằng giữa hai người không được có chuyện gì giấu giếm, mà sự việc này đến quấy rối cuộc sống yên tĩnh của hai người một cách tàn nhẫn đến thế, âu cũng là một trường hợp phù hợp với ý kiến của chàng. Chàng đã quyết định sẽ bảo nàng đừng nghĩ ngợi gì về chuyện ấy – nó chẳng quan trọng lắm – mặc dù đối với chàng nó vô cùng quan trọng. Tác động của cái chuyện ớn xương sống này không thể xóa sạch đi được. Những kẻ từng trải – bao gồm tất cả đám bạn bè quen biết chàng và nhiều kẻ khác nữa – có thể hiểu được ngay hai anh chị đã sống với nhau như thế nào. Bài báo đăng kèm với những tấm hình kia cho thấy chàng đã theo đuổi Jennie từ Cleveland tới Chicago ra sao, nàng đã tỏ ra nhút nhát và tránh xa thế nào và chàng đã phải tán tỉnh một thời gian dài mới được nàng ưng thuận. Đó là để giải thích rõ việc hai người đi đến chỗ sống chung ở phía bắc thành phố. Lester nhận ra rằng đó là một cố gắng ngu xuẩn nhằm tô vẽ cho câu chuyện thực sự đã xảy ra và điều đó khiến chàng giận dữ. Tuy nhiên chàng vẫn thấy thà như vậy còn hơn là bị phanh phui theo một kiểu nào đó tàn nhẫn hơn. Khi về đến nhà, chàng móc túi lấy tờ báo ra trải lên mặt bàn trong phòng đọc sách. Jennie lúc ấy đang ở gần đó, theo dõi hành động của chàng bởi vì nàng biết có chuyện gì sắp xảy ra.

- Đây là một điều sẽ làm em chú ý, Jennie ạ – chàng nói một cách khó khăn và chỉ vào bài báo cùng những tấm hình.

- Em đã thấy rồi, anh Lester ạ – nàng mệt mỏi nói. – Chiều nay bà Stendahl cho em xem. Khi ấy em băn khoăn không biết là anh đã đọc chưa,

- Họ tả thái độ của anh khá hoa mỹ đấy chứ nhỉ? Trước kia anh cũng chẳng biết mình là một chàng Romeo sôi nổi như thế.

- Em rất lấy làm ân hận, anh Lester ạ – Jennie nói, đoán ra ý nghĩa nghiêm trọng của việc này đối với chàng qua vẻ mặt đùa cợt khó khăn kia. Từ lâu, nàng đã hiểu rằng Lester không diễn đạt cảm nghĩ thật sự và những điều bất hạnh lớn của mình bằng lời nói. Chàng thiên về đùa cợt và coi nhẹ những sự việc tất yếu và khốc liệt. Lời bình luận nhẹ nhàng này chỉ có nghĩa là “vấn đề này thật vô phương cứu chữa, vì vậy chúng mình phải gắng mà chịu đựng”.

- Ồ, em đừng buồn về chuyện ấy – chàng nói tiếp – Đó đâu phải là một việc mà giờ đây có thể điều chỉnh lại được. Có thể là dụng ý của họ cũng khá tốt thôi. Tình cờ mà chúng mình đâm nổi bật.

- Em hiểu – Jennie vừa nói vừa bước lại chỗ chàng. – Tuy vậy, dù sao em cũng vẫn thấy ân hận.

Lát sau đã đến giờ ăn tối và sự kiện kia không được nhắc đến nữa.

Nhưng Lester vẫn không xua đuổi được cái ý nghĩ là mọi chuyện đang đi vào chỗ bất lợi. Cha chàng đã vạch cho chàng thấy rõ ràng khi hai người gặp nhau lần trước, và bây giờ lại cái câu chuyện lừng danh trên báo này nữa thì thực là hết nước rồi. Có thể là đã đến lúc chàng nên từ bỏ cái kỳ vọng được thân cận với cái thế giới cũ của mình. Cái thế giới ấy sẽ chẳng chịu chấp nhận chàng, hoặc ít nhất thì những người dè dặt trong đó sẽ không chịu chấp nhận. Có một số ít những người chưa vợ, một vài chàng có vợ rồi nhưng vẫn vui vẻ trẻ trung, một vài phụ nữ thạo đời, cả chưa chồng lẫn có chồng, đã hiểu toàn bộ câu chuyện ấy và vẫn quý mến chàng như thường, song họ không tạo nên xã hội. Thực tế, chàng là một kẻ bị ruồng bỏ và chỉ có cách phải thay đổi lối sống mới có thể cứu vãn được đời chàng, nói một cách khác, chàng phải dứt khoát bỏ Jennie mãi mãi.

Song chàng không muốn làm điều đó. Cứ nghĩ đến việc phải bỏ nàng là chàng lại thấy đau đớn – cái ý nghĩ ấy thực đáng chê trách về mọi phương diện. Nhận thức của Jennie đang trở nên ngày một sắc sảo. Nàng đã bắt đầu nhìn nhận sự đời một cách khá rõ ràng như chàng. Nàng đâu phải là hạng người rẻ tiền, nhiều tham vọng và thích bon chen. Nàng là một phụ nữ cao thượng, một phụ nữ tốt. Nếu phải bỏ nàng thì thực là một điều đáng xấu hổ, hơn nữa nàng còn xinh đẹp. Chàng đã bốn mươi sáu tuổi đầu, còn nàng mới hai mươi chín mà nom chỉ trạc hăm bốn hăm lăm. Tìm được ở một người khác cả sắc đẹp, tuổi trẻ, thông minh lẫn sự hợp tình hợp tính cho chí cách nhìn nhận cũng giống mình nhưng mềm mỏng hơn, có tình hơn một cách đáng yêu, đó quả là một điều rất hiếm. Chàng đã tạo ra tình trạng này, như cha chàng từng nói, tốt hơn hết là chàng chấp nhận nó.

Chỉ ít lâu sau cái sự kiện khó chịu trên báo chí kia, Lester lại nhận được tin cha ốm nặng và sức khỏe đang suy sụp, có thể chàng cần phải đi Cincinnati vào bất kỳ lúc nào. Đang hết sức bận rộn công việc chưa đi được, thì đã nhận được tin ông cụ mất. Cố nhiên là Lester choáng váng và rầu rĩ, chàng trở về Cincinnati trong tâm trạng sầu muộn và nhớ tiếc dĩ vãng. Đối với chàng, ông cụ đã là một nhân vật vĩ đại – đó là một ông già cao thượng và thú vị ngoài cái quan hệ cha con của ông đối với chàng, Giờ đây chàng nhớ lại những lúc ông cho chàng ngồi lên đầu gối mà đu đưa khi chàng còn bé, kể những mẩu đời niên thiếu của ông ở Ireland và về cuộc vật lộn sau đó của ông trên con đường doanh nghiệp, khi chàng lớn hơn một chút; dạy bảo khắc sâu vào óc chàng những châm ngôn về sự nghiệp kinh doanh cùng sự khôn ngoan trong việc buôn bán của ông, khi chàng trưởng thành. Ông già Archibald là một con người hoàn toàn trung thực. Chính nhờ ông mà Lester mới có cái khiếu ăn nói rõ ràng và trình bày minh bạch các vấn đề. “Không bao giờ được dối trá”, đó là là câu nói mà ông Archibald luôn luôn nhắc đi nhắc lại. “Không bao giờ được tìm cách khiến cho một sự việc có vẻ khác với thực chất của nó mà ta biết. Chính cái hơi thở của sự sống – chân lý – nó là cơ sở cho thắng lợi thương mại thực sự có giá trị, cái đó sẽ khiến cho bất kỳ ai một mực theo chân lý trở thành một nhân vật đáng kể” . Lester tin điều đó. Chàng rất phục bố vì đã kiên quyết nhấn mạnh sự thực, thế mà giờ đây ông cụ thực sự không còn nữa nên chàng cảm thấy luyến tiếc. Chàng ước gì ông cụ còn được sống để giải hòa với mình. Chàng gần như tưởng tượng ra rằng nếu được biết Jennie, ông già Archibald hẳn đã có thể quý mến nàng, Chàng không hình dung là mình đáng ra đã có cơ hội giải quyết mọi chuyện cho êm đẹp, mặc dù chàng vẫn cảm thấy lẽ ra ông Archibald đã có thể quý mến nàng.

Khi chàng đến Cincinnati thì tuyết đang rơi, một trận mưa tuyết trong gió. ào ào. Những bông tuyết rơi xuống tới tấp. Tiếng xe cộ đi lại trong thành phố nghe như nghẹn lại. Lúc ở tàu hỏa bước xuống, chàng gặp Emy ra đón, cô vui mừng được gặp chàng mặc dù trước kia hai người có những bất đồng. Trong số em gái chàng, cô là người khoan dung nhất. Lester ôm lấy em gái và hôn cô.

- Emy ạ, gặp em mà anh cứ ngỡ như ngày xưa ấy, – chàng nói, – em vẫn đón anh như thế này. Gia đình ta khỏe cả chứ? Có lẽ tất cả đều có mặt ở đây. Ồ, tội nghiệp cho ba, ông cụ đã đến cõi rồi. Nhưng ba đã sống để được nhìn thấy những gì mình muốn thấy. Anh cho rằng ba cũng khá hài lòng với kết quả của những nỗ lực của mình.

- Vâng – Emy trả lời – nhưng kể từ khi mẹ mất thì ba rất cô độc.

Hai anh em đi xe về nhà rất hòa ái. Vừa đi vừa trò chuyện về thời xưa, chốn cũ. Tất cả các thành viên trong gia đình chàng và nhiều họ hàng thân thích tập hợp trong tòa nhà cổ của gia đình. Lester trao đổi những lời chia buồn theo lệ thường với những người khác, trong khi đó, chàng nhận ra rằng cha mình sống thế cũng đã là thọ rồi. Ông cụ đã có một cuộc đời thành công và đã nằm xuống như một trái táo chín rụng từ trên cây. Lester nhìn ông tại nơi ông nằm trong phòng khách lớn, trong cỗ quan tài màu đen, và tình cảm yêu thương thời xưa lại tràn ngập lòng chàng, Chàng mỉm cười nhìn khuôn mặt sáng sủa, kiên quyết và tỉnh táo của bố

- Bố suốt đời là một con người cao thượng – chàng nói với Robert lúc đó cũng có mặt ở đó. – Còn lâu chúng ta mới có thể thấy được một con người hơn thế.

- Chúng ta sẽ không tìm được – người anh nói, giọng trang nghiêm.

Sau lễ tang, mọi người quyết định đọc chúc thư ngay. Chồng Louise sốt ruột muốn trở về Buffalo, Lester thì buộc phải có mặt ở Chicago. Một cuộc hội nghị các thành viên gia đình được triệu tập vào ngày thứ hai sau tang lễ, tại văn phòng của tập đoàn luật gia Knight, Keatley và O’Brien là các luật sư của nhà sản xuất đã quá cố.

Trong khi đi xe đến dự cuộc họp, Lester có cảm giác rằng cha chàng đã không có hành động gì gây thiệt hại đến quyền lợi của chàng. Kể từ khi hai bố con nói chuyện với nhau lần trước đến giờ cũng chưa lâu lắm, chàng vẫn đang để thời gian suy nghĩ về mọi chuyện và ông cụ thì đã cho chàng một thời gian để suy nghĩ kia mà. Chàng luôn luôn cảm thấy mình trước nay vẫn được ông già cưng, ngoại trừ cuộc dan díu với Jennie. Nhận định của chàng về công việc kinh doanh đối với công ty rất có giá trị. Vậy thì sao lại có thể có sự phân biệt đối xử với chàng? Quả thật chàng không nghĩ rằng điều đó có thể xảy ra được.

Khi họ đến văn phòng của cái công ty pháp lý này, ông O’Brien, một người thấp bé, lăng xăng nhưng nom cũng dễ chịu, bắt tay thân mật tất cả các thành viên trong gia đình họ Kane, tất cả những người thừa kế và những người được quyền thừa hưởng khác. Ông đã là cố vấn riêng của ông Archibald Kane suốt hai mươi năm trời. Ông biết những trái thói và đặc tính của ông cụ và vẫn tự coi mình giống như một đức cha rửa tội. Ông quý mến tất cả các con ông Archibald, đặc biệt là Lester.

- Bây giờ có lẽ mọi người đều có mặt đông đủ – cuối cùng, ông vừa nói vừa rút từ túi áo khoác ra một chiếc mục kỉnh lớn gọng sừng và nhìn xung quanh, vẻ hiền minh. – Rất tốt. Chúng ta có thể tiến hành công việc. Tôi sẽ chỉ đọc tờ chúc thư mà không có nhận xét mào đầu nào hết.

Ông quay trở lại bàn mình, cầm lấy một tờ giấy, hắng giọng và bắt đầu đọc.

Về một vài phương diện, đó là một văn kiện đặc biệt, bởi vì nó bắt đầu bằng toàn những món để lại không quan trọng, trước hết là những khoản tiền nhỏ gửi tới các nhân viên, đầy tớ và bạn bè. Sau đó, nó đề cập đến một vài món để lại cho các cơ quan, và cuối cùng mới đến thân quyến, bắt đầu là con gái. Imogene, với tư cách là một cô con gái trung thành và yêu mến cha, được để lại cho một phần sáu vốn liếng của công ty toa xe và một phần tư tài sản còn lại của người quá cố, số này (chỉ kể di sản chứ không kể cổ phần của cô) lên đến khoảng tám trăm ngàn đôla. Emy và Louise cũng được thừa hưởng theo đúng tỉ lệ như vậy. Các cháu đích tôn được cho những món tiền thưởng nhỏ vì đã có hạnh kiểm tốt, để chúng sử dụng khi trưởng thành. Sau đó, bản di chúc đề cập đến trường hợp của Robert và Lester.

“Do một số rắc rối xảy ra trong chuyện tình duyên của Lester, con trai tôi” , đoạn này mở đầu, “nên tôi thấy có bổn phận phải đề ra một số điều kiện cho việc phân chia phần còn lại trong gia tài của tôi, tức là: một phần tư số vốn của công ty sản xuất Kane và một phần tư các loại của cải còn lại, bất động sản, vốn riêng, tiền mặt, cổ phần và hối phiếu sẽ thuộc về Robert, con trai yêu quý của tôi, để công nhận sự hoàn thành bổn phận một cách trung thành, và một phần tư số vốn tài sản còn lại của tôi, bất động sản, vốn riêng, tiền mặt, cổ phần và hối phiếu sẽ ủy thác cho Robert trông nom vì lợi ích của em trai là Lester cho tới khi nào những điều kiện có thể đề ra dưới đây được tuân theo. Tôi mong muốn và khát khao rằng các con tôi sẽ hiệp lực lại giúp Robert trong việc điều khiển công ty sản xuất Kane, và điều hành các quyền lợi khác được giao, cho tới khi nào Robert tự nguyện bỏ quyền điều khiển đó hoặc vạch ra những sắp xếp mới tốt hơn”.

Lester thầm nguyền rủa, Hai má chàng tái đi song chàng không động đậy. Chàng không muốn để lộ tình cảm của mình ra ngoài mặt. Rõ ràng là chàng thậm chí đã không được đề cập đến một cách riêng rẽ.

Tuy nhiên, những điều kiện “đề ra dưới đây” đã nhắc rất đầy đủ đến trường hợp của chàng, mặc dầu nó không được đọc to cho cả gia đình nghe vào lúc ấy, ông O’Brien nói rằng làm như vậy là phù hợp với mong muốn của người cha đã quá cố của họ. Ngay sau đó, Lester được biết rằng chàng sẽ được hưởng mười ngàn đô-la một năm trong thời hạn ba năm, trong thời gian đó chàng sẽ phải lựa chọn một trong hai điều: Một là, chàng phải bỏ Jennie, nếu như trước đó chàng chưa cưới nàng, và như vậy, sẽ sống phù hợp với những mong mỏi của cha chàng về mặt đạo lý. Trong trường hợp này, phần thừa kế của Lester sẽ lập tức được trao trả lại cho chàng. Hai là, chàng có thể quyết định sẽ cưới Jennie, nếu như trước đó chưa làm thế, trong trường hợp này thì khoản mười ngàn đôla một năm đã được dành ra cụ thể cho chàng trong thời gian ba năm kia, chàng sẽ tiếp tục được hưởng suốt đời – nhưng chỉ cho đời chàng mà thôi, Jennie sẽ không được xơ múi gì vào đó sau khi chàng chết. Cái khoản mười ngàn đôla được đề cập đến là món lợi tức đồng niên của hai trăm cổ phần thuộc công ty LS và MS cũng sẽ được ủy thác cho tới khi chàng đi đến quyết định và sự chuyển nhượng dứt khoát những cổ phần ấy được thực hiện. Nếu như Lester không chịu cưới hoặc không chịu bỏ Jennie thì chàng sẽ không được hưởng tí gì sau khi thời hạn ba năm kia đã hết. Khi Lester chết thì số vốn mà từ đó phần lợi tức của chàng được rút ra, sẽ được chia theo tỉ lệ vốn giữa các thành viên của gia đình còn sống. Bất cứ người thừa kế hoặc người có quyền thừa hưởng nào chống lại chúc thư này thì phần thừa hưởng của người đó sẽ bị tước bỏ hoàn toàn.

Lester lấy làm ngạc nhiên thấy cha chàng đã xem xét triệt để trường hợp của chàng đến thế. Khi đọc những điều kiện, chàng hơi ngờ rằng ông anh Robert có dự phần đôi chút vào việc thảo ra những điều kiện ấy, song cố nhiên chàng cũng không thể dám chắc. Từ trước Robert vẫn không có dấu hiệu trực tiếp nào tỏ ra kình địch với chàng.

- Ai thảo ra bản chúc thư này? – Một lát sau chàng hỏi O’Brien như vậy.

- Ồ, tất cả chúng tôi đều dự phần vào việc ấy – O’Brien đáp, hơi có vẻ ngượng. – Đó là một văn kiện rất khó thảo. Ông Kane ạ, ông cũng biết đấy, không thể nào lay chuyển được cụ nhà. Ông cụ rất kiên quyết. Trong một vài điều khoản, ông cụ gần như đã dẹp những mong muốn của bản thân mình. Cố nhiên, ông cũng biết, chúng tôi không dính líu gì đến tinh thần của chúc thư đó. Đó là chuyện giữa các anh em ông và cụ nhà. Phải thảo chúc thư ấy, tôi rất khổ tâm.

- Ồ, tôi hiểu cả rồi! – Lester nói. – Ông đừng bận tâm về chuyện đó.

Ông O’Brien tỏ ra rất biết ơn.

Lúc trước, trong khi đọc chúc thư, Lester đã ngồi phớt lạnh như tiền.

Một lát sau, chàng đứng dậy cũng như mọi người khác và làm ra vẻ thờ ơ. Robert, Emy, Louise và Imogene tất cả đều cảm thấy sửng sốt, song cũng không hẳn như thế, không hoàn toàn hối tiếc. Nhất định là Lester đã cư xử rất bậy. Chàng đã khiêu khích cha chàng quá xá.

- Tôi cho rằng ông cụ cũng hơi găng trong vấn đề này. – Robert nói, từ nãy ông ta vẫn ngồi bên cạnh Lester. – Tôi quả không ngờ rằng ba lại đi đến nước ấy. Về phần tôi, tôi thấy giá thu xếp được một cách nào khác thì tốt hơn – ông nói,

Lester mỉm cười chua chát.

- Không hề gì – chàng nói.

Imogene, Emy và Louise đều sốt sắng muốn an ủi Lester song ba cô không biết nói gì. Lester đã tự mình chuốc lấy nông nỗi ấy. – Em không cho rằng ba đã hành động hoàn toàn đúng, anh Lester ạ, – Emy đánh bạo nói, song Lester đã xua tay gạt đi một cách gần như thô lỗ.

- Tôi có thể chịu đựng được – chàng nói.

Trong khi đứng đó, chàng đã tính nhẩm xem số thu nhập của mình sẽ là bao nhiêu trong trường hợp chàng không chịu làm theo những điều mong muốn của bố. Hai trăm cổ phần của LS và MS, theo giá thị trường thì mỗi cổ phần trị giá trên một ngàn đôla một chút. Những cổ phần này sinh lợi từ năm đến sáu phần trăm, đôi khi hơn, đôi khi kém. Với tỉ lệ ấy, chàng sẽ có mười ngàn đôla một năm, không hơn.

Cuộc họp gia đình giải tán, ai đi đường người ấy, và Lester trở về nhà cô em. Chàng muốn nhanh chóng ra khỏi thành phố, lấy cớ bận công việc để tránh phải ăn trưa với bất kỳ người nào, và đáp chuyến tàu sớm nhất về Chicago. Ngồi trên tàu, chàng suy nghĩ miên man.

Thì ra cha chàng thực sự quan tâm tới chàng đến nhường này! Có thể thật sự như vậy không nhỉ? Chàng, Lester Kane, chỉ được có mười ngàn đôla một năm, mà chỉ trong ba năm thôi, và chỉ được hưởng lâu hơn nữa với điều kiện là phải cưới Jennie! “Mười ngàn đôla một năm” chàng nghĩ “và chỉ được thế trong ba năm! Lạy Chúa! Bất kỳ anh thư ký láu cá nào chẳng kiếm được ngần ấy. Thực không ngờ ông cụ lại đối xử với mình như vậy!”