Bức thư đến, sau một tuần lễ bặt tin và sau khi Jennie đã có dịp suy nghĩ, khiến nàng xúc động sâu sắc. Nàng cần làm gì bây giờ? Nàng phải hành động như thế nào? Thực sự nàng có cảm giác như thế nào về con người này? Nàng có thực lòng muốn trả lời bức thư của chàng không? Nếu có thì nàng nên nói thế nào? Từ trước đến nay, tất cả mọi hành động của nàng, thậm chí cả việc nàng tự nguyện hy sinh để cứu Bass ở Columbus, đều chẳng dính líu đến ai ngoài bản thân nàng. Giờ đây, xem chừng còn có những người khác cần phải tính đến – gia đình nàng, trước hết là đứa con nhỏ. Bé Vesta giờ đã mười tám tháng, là một đứa trẻ rất ngộ nghĩnh, đôi mắt xanh và mái tóc nhẹ lâng hứa hẹn rồi cũng duyên dáng như mẹ, đồng thời những đặc điểm tinh thần chứng tỏ con bé sáng sủa và thông minh. Bà Gerhardt đâm rất mê nó. Ông Gerhardt thì dịu đi, tuy rất từ từ nên chưa thể thấy rõ thái độ quan tâm của ông, nhưng rành rành là ông đã có một tình cảm ưu ái đối với nó. Sự thay đổi thái độ của ông bố đã dấy lên trong lòng Jennie một mong muốn nồng nàn là mình sẽ ăn ở sao đây để sẽ không bao giờ làm ông đau lòng nữa. Bất kỳ hành động điên rồ nào của nàng không những sẽ là vô ơn hèn hạ đối với ông mà còn làm tổn hại đến tương lai con nàng nữa. Nàng nghĩ rằng đời mình thế là bỏ đi rồi, song cuộc đời Vesta lại là chuyện khác, nàng không được làm một điều gì để làm hỏng đời nó. Nàng băn khoăn không biết có nên viết thư cho Lester phân trần mọi lẽ với chàng không. Nàng đã bảo với chàng là nàng không muốn làm điều gì sai trái. Giả dụ nàng lại nói thêm cho chàng biết mình đã có con và khẩn cầu chàng để cho mình được yên thân thì liệu chàng có nghe không? Nàng nghi ngờ điều đó. Mà nàng có thật sự muốn chàng tin lời mình không?
Đối với Jennie, sự cần thiết phải thú nhận này là một điều đau khổ. Nó khiến nàng lưỡng lự, bắt đầu viết một bức thư cố gắng giải thích mọi việc, để rồi lại xé đi. Cuối cùng bàn tay của số mệnh xen vào: bố nàng bỗng đột ngột trở về vì bị thương nặng trong một tai nạn lao động tại xưởng thủy tinh ở Youngstown, nơi ông làm việc.
Bức thư của ông Gerhardt về đến nhà vào một buổi chiều thứ tư trong nửa cuối tháng tám. Nhưng không có những lời lẽ thăm hỏi của người cha như thường lệ viết bằng tiếng Đức và khoản tiền năm đôla đều đặn hàng tuần, mà chỉ có mấy dòng ngắn ngủi do một người khác viết, báo rằng ngày hôm trước ông Gerhardt đã bị bỏng nặng cả hai tay do cái môi múc thủy tinh nấu chảy tình cờ bị lật. Bức thư nói thêm rằng sáng hôm sau ông sẽ về đến nhà.
- Biết nghĩ thế nào bây giờ? – Thằng William kêu lên, mồm há hốc.
- Khốn khổ cho bố! – Con Veronica vừa nói vừa rưng rưng nước mắt.
Bà Gerhardt ngồi xuống, hai tay bóp chặt vào nhau đặt trong lòng và cứ chằm chằm nhìn xuống đất. – Làm thế nào bây giờ? – Bà bồn chồn kêu lên. Việc ông Gerhardt có thể bị tàn tật suốt đời mở ra viễn cảnh dằng dặc những khó khăn khiến bà không đủ can đảm mà nghĩ tới.
Bass về nhà vào lúc sáu rưỡi và Jennie về lúc tám giờ. Bass nghe tin, mặt ngẩn ra.
- Jesus! Gay nhỉ? – Gã kêu lên – Thư có nói bố bị thương đến mức nào không?
- Không – bà Gerhardt đáp.
- Ồ, ở địa vị mẹ, con sẽ chẳng lo gì chuyện ấy – Bass bình thản nói. – Lo thì cũng chẳng ăn thua gì. Rồi gia đình ta vẫn sẽ sống được bằng cách nào đó. Nếu con là mẹ thì con sẽ chẳng lo lắng đến thế.
Mà quả thật gã cũng chẳng lo lắng gì vì bản chất gã khác hẳn. Trách nhiệm cuộc sống đè nặng lên vai gã. Đầu óc gã không đủ nhìn xa thấy rộng để hiểu được ý nghĩa và cân nhắc kết quả của sự việc.
- Mẹ biết – bà Gerhardt nói, cố trấn tĩnh lại. – Tuy vậy mẹ cũng không thể không lo được. Ai ngờ đúng lúc gia đình ta đang kha khá một chút lại xảy thêm cái tai họa mới này. Đôi khi mẹ nghĩ rằng hình như gia đình mình vướng phải một lời nguyền nào ấy. Chúng ta gặp quá nhiều bất hạnh.
Khi Jennie về, bà mẹ theo linh tính, hướng về nàng; đây là chỗ dựa duy nhất của bà.
- Có chuyện gì thế mẹ? – Jennie hỏi khi mở cửa buồng và để ý nhìn nét mặt người mẹ. – Có chuyện gì mà mẹ khóc thế?
Bà Gerhardt nhìn nàng rồi lại quay nghiêng đi.
- Bố bị bỏng cả hai tay – Bass nói xen vào, vẻ trang nghiêm. – Ngày mai bố về.
Jennie quay nhìn anh chằm chằm.
- Bỏng hai tay! – Nàng kêu lên.
- Phải. – Bass nói.
- Làm sao đến nỗi thế?
- Một môi thủy tinh bị lật.
Jennie nhìn mẹ, mắt mờ lệ. Bất giác nàng chạy đến chỗ mẹ và vòng tay ôm lấy bà.
- Thôi, mẹ đừng khóc – nàng nói, cố gắng lắm mới tự kiềm chế được. – Mẹ đừng lo. Con hiểu nỗi lòng mẹ song gia đình ta vẫn sẽ sống được. Mẹ đừng khóc nữa.
Rồi chính môi nàng cũng mếu xệch đi, phải cố gắng hồi lâu mới thu được can đảm mà suy nghĩ về tai họa mới xảy ra này. Và lúc này, tự nhiên trong ý thức nàng bỗng nảy ra một ý nghĩ mới, da diết và tế nhị.
Thế còn chuyện Lester xin giúp đỡ mình thì sao? Và chuyện chàng tỏ tình với mình? Bằng cách nào đó, những sự việc ấy trở lại trong óc nàng – lòng quý mến của chàng, tính cách của chàng, mong muốn của chàng được giúp đỡ nàng, sự thông cảm của chàng, hệt như những biểu hiện trước kia của Brander khi Bass bị bắt giam. Phải chăng số phận lại bắt nàng phải hy sinh lần thứ hai? Liệu sự hy sinh ấy có thực sự làm thay đổi tình thế chút nào không? Phải chăng cuộc đời nàng đã là bỏ đi rồi? Nàng vừa suy nghĩ về chuyện đó vừa nhìn người mẹ đang ngồi lặng lẽ kia bơ phờ và phiền muộn. “Tội nghiệp” – nàng nghĩ, “mẹ bao giờ cũng cứ phải chịu đựng. Mẹ chẳng bao giờ được hưởng một chút hạnh phúc thật sự, thật đáng xấu hổ thay!”
- Ở địa vị mẹ, con sẽ chẳng lo buồn đến thế làm gì – nàng nói, sau một lúc yên lặng. – Có thể bố bị bỏng không đến nỗi nặng như chúng ta tưởng. Thư có nói là bố sẽ về vào buổi sáng không?
- Có – bà Gerhardt trấn tĩnh lại, nói.
Từ lúc ấy trở đi mấy mẹ con nói chuyện với nhau bình tĩnh hơn, và dần dần khi đã bàn mọi chi tiết, khắp nhà bao phủ một thứ không khí yên lặng nặng nề.
- Sáng mai phải có một người trong chúng ta ra ga xe lửa đón bố – Jennie nói với Bass. – Em sẽ đi, chắc bà Bracebridge cũng không phản đối đâu.
- Không – Bass lầm lầm nói – mày không nên đi. Để tao, tao có thể đi được.
Gã cay cú với cái đòn mới này của số mệnh, và cảm giác ấy hiện rõ ra mặt. Gã buồn rầu bước về buồng riêng và cài cửa lại. Jennie cùng bà mẹ cho các em đi ngủ rồi xuống bếp trò chuyện.
- Mẹ chẳng biết rồi gia đình ta sẽ ra sao? – Cuối cùng bà Gerhardt nói, bà hoàn toàn mất tinh thần vì những khó khăn về tài chính mà tai họa mới này gây ra. Nom bà yếu ớt và bất lực đến nỗi Jennie khó cầm được nước mắt.
- Mẹ quý mến ơi, mẹ đừng lo – nàng nói nhỏ nhẹ, một quyết tâm kỳ lạ đến trong lòng. Nhất định, nhất định nỗi bất hạnh không thể dồn ép quá đáng đến mức gia đình nàng không thể sống được!
Nàng ngồi xuống với mẹ, tưởng như nghe thấy rõ tiếng bước chân gớm ghiếc của những khó khăn trong tương lai đang tiến lại gần.
- Theo con thì rồi chúng ta sẽ ra sao? – Bà mẹ nhắc lại, nhìn thấy hình ảnh tưởng tượng về cái tổ ấm ở Cleveland này sụp đổ trước mắt.
- Ồ – Jennie nói. Nàng thấy và biết rõ mình phải làm gì – sẽ ổn thôi. Con như mẹ thì con chả lo chuyện ấy. Rồi một điều gì đó sẽ xảy đến. Chúng ta sẽ có một cái gì.
Nàng ngồi đó mà nhận ra rằng số mệnh đã chuyển gánh nặng của tình thế sang cho mình. Nàng phải hy sinh thôi, không còn con đường nào khác.
Bass gặp ông bố ở ga xe lửa vào buổi sáng. Nom ông rất xanh xao và xem chừng đau đớn lắm. Hai má ông hơi trũng xuống và khuôn mặt xương xẩu của ông nhìn nghiêng khá hốc hác. Hai bàn tay ông băng bó dày cộm và toàn bộ con người ông là một bức tranh về cảnh khốn cùng, đến nỗi nhiều người trên đường từ ga xe lửa về nhà phải dừng lại nhìn.
- Khỉ thật – ông nói với Bass – bố bị bỏng ác quá. Có lúc bố đã nghĩ là không thể chịu nổi đau đớn nữa. Đau vô cùng! Đau lắm! Khỉ thật! Bố sẽ chẳng bao giờ quên được.
Ông thuật lại tai nạn xảy ra như thế nào và nói rằng ông không biết sau này có bao giờ dùng được hai bàn tay nữa hay không. Ngón cái tay phải và ngón trỏ cùng ngón giữa tay trái của ông bị bỏng đến tận xương. Hai ngón sau này đã được tháo khớp, ngón cái nọ có thể cứu vãn được, nhưng cả hai tay có cơ bị cứng đơ.
- Khỉ thật! – Ông nói thêm – Đúng vào lúc mà bố cần tiền nhất. Tệ quá! Tệ quá!
Khi hai bố con về đến nhà, bà Gerhardt mở cửa ra đón.
Ông thợ già thấy được sự thương cảm thầm lặng của bà và bắt đầu khóc. Bà Gerhardt cũng nức nở. Thậm chí cả Bass cũng không cầm lòng được trong khoảnh khắc, nhưng nhanh chóng trấn tĩnh lại. Những đứa trẻ khác khóc mãi đến khi Bass ra lệnh cho cả bọn nín mới thôi.
- Đừng khóc nữa – gã nói bằng thứ giọng khích lệ – Khóc thì được tích sự gì? Cũng không đến nỗi tệ hại như vậy đâu. Bố sẽ bình phục thôi. Gia đình ta có thể sống được.
Lời nói của Bass có tác dụng xoa dịu trong chốc lát, và bây giờ thấy chồng đã về rồi, bà Gerhardt cũng lấy lại bình tĩnh. Tuy hai bàn tay ông phải băng bó, nhưng chỉ riêng việc ông có thể đi lại được và không bị tổn thương bộ phận nào khác, cũng là một sự an ủi rồi. Rồi ông sẽ có thể lại sử dụng được hai bàn tay và có thể làm được những việc nhẹ. Dù sao đi nữa thì họ cũng hy vọng điều tốt đẹp nhất.
Tối hôm ấy khi Jennie về nhà, nàng muốn chạy đến với cha, và đặt dưới chân ông, như một kho báu, cả sự hầu hạ lẫn tình cảm mến thương của mình, song lại sợ ông có thể tỏ ra lạnh lùng với nàng như ngày trước.
Bản thân ông Gerhardt cũng bối rối. Chưa bao giờ ông hoàn toàn dẹp được nỗi nhục nhã mà con gái ông đã đem lại cho ông. Tuy muốn tỏ ra ân cần, nhưng tình cảm của ông rối như mớ bòng bong khiến ông không biết nên nói gì hoặc làm gì.
- Bố – Jennie vừa nói vừa rụt rè bước lại gần ông.
Ông Gerhardt có vẻ ngượng ngập và cố nói điều gì cho tự nhiên mà không được. Ý nghĩ về sự bất lực của mình, ý thức về nỗi buồn của con gái và về thái độ của bản thân mình đáp lại tình cảm yêu thương của con gái – tất cả những điều đó vượt quá sức chịu đựng của ông, lòng ông lại sụp xuống và ông khóc rưng rức.
- Bố ơi, bố thứ lỗi cho con – nàng van vỉ – con xin lỗi bố. Ôi, con rất ân hận.
Ông không nhìn nàng, – nhưng trong cơn lốc tình cảm dấy lên từ cuộc gặp mặt con gái, ông nghĩ mình có thể tha thứ và ông đã tha thứ.
- Bố đã cầu nguyện – ông nói, giọng đứt quãng. – Thôi được rồi con ạ.
Khi đã trấn tĩnh ông cảm thấy xấu hổ về tình cảm của mình, song một mối quan hệ mới, thông cảm và hiểu biết lẫn nhau đã được thiết lập. Từ đó trở đi, tuy hai bố con vẫn rất dè dặt với nhau, ông Gerhardt cũng cố không tỏ ra lờ hẳn nàng, còn nàng thì gắng bày tỏ tình cảm yêu thương mộc mạc của một người con gái đối với bố như ngày trước.
Song gia đình vừa ổn định lại được thì cũng vừa lúc phải đương đầu với những nỗi lo âu và những gánh nặng khác. Giờ đây làm sao họ có thể xoay xỏa được khi mà ngân sách hàng tuần giảm đi năm đôla lại phải chi phí thêm vì sự có mặt của ông Gerhardt? Lẽ ra thì Bass có thể trích thêm lương hàng tuần để đóng góp, song gã cảm thấy không có nghĩa vụ làm điều đó. Và thế là món tiền nhỏ chín đôla một tuần phải đem chi dùng hết sức khéo cho các khoản thông thường: tiền nhà, tiền ăn, và tiền than, đó là chưa kể các khoản đột xuất giờ đây đã bắt đầu thúc bách dữ. Ông Gerhardt phải hàng ngày đến nhà một bác sĩ để thay băng. Thằng George cần một đôi giày mới. Hoặc là phải có thêm tiền từ một nguồn nào đó hoặc là gia đình sẽ phải xin mua chịu và sẽ phải chịu những dằn vặt của cảnh túng thiếu ngày xưa. Tình thế ấy đã kết tinh cái quyết tâm mới hình thành dở dang trong đầu Jennie.
Nàng vẫn chưa trả lời Lester. Đã sắp đến ngày hẹn rồi. Liệu nàng có nên viết không? Chàng sẽ giúp đỡ gia đình nàng. Chàng chẳng đã cố ép nàng nhận tiền là gì? Cuối cùng nàng quyết định phải lợi dụng sự giúp đỡ tự nguyện đó. Nàng ngồi xuống và viết cho chàng một bức thư ngắn. Nàng sẽ gặp chàng theo đề nghị của chàng nhưng xin chàng đừng đến nhà.
Nàng gửi phong thư đi và rồi chờ đợi cái ngày định mệnh kia đến, lòng lẫn lộn nhiều cảm xúc vừa xốn xang bối rối vừa hồi hộp mong chờ.