Giờ đây khi hứa hôn. với bà Gerald là việc đã rồi, Lester không thấy khó khăn gì đặc biệt trong việc thích nghi với trật tự mới; làm như vậy chắc chắn là để cho mọi việc tốt đẹp nhất. Chàng ái ngại cho Jennie – rất ái ngại. Letty Gerald cũng vậy; song trên thực tế nàng đã có cách xoa dịu nỗi thương cảm của mình bằng cái ý nghĩ cho rằng làm thế là tốt đẹp nhất cho cả Lester lẫn người đàn bà kia. Như thế chàng sẽ hạnh phúc hơn – mà giờ đây đã hạnh phúc rồi. Còn Jennie thì cuối cùng sẽ nhận ra rằng mình đã làm một việc khôn ngoan và tử tế, nàng sẽ sung sướng khi hiểu rằng mình đã hành động một cách rất vị tha. Về phần Letty Gerald thì thật vô cùng hạnh phúc, vì xưa kia nàng đã từng hờ hững với ông Malcolm Gerald đã quá cố và giờ đây sắp sửa thực hiện được giấc mơ tuổi trẻ của mình là cuối cùng lấy được Lester, dù rằng việc ấy có hơi muộn. Nàng không thể tưởng tượng ra điều gì tốt đẹp hơn cuộc sống hàng ngày bên chàng – những nơi hai người sẽ đi và những điều hai người sẽ chứng kiến. Thời gian đầu tiên nàng được sống ở Chicago với tư cách bà Lester Kane vào mùa đông sắp tới sẽ là một sự kiện đáng ghi nhớ. Còn về việc đi thăm Nhật Bản – chuyện ấy thì thực thú vị ngoài sức tưởng tượng.
Lester viết thư cho Jennie về lễ cưới sắp tới của chàng với bà Gerald. Chàng nói rằng chàng chẳng có điều gì để thanh minh. Nếu chàng có thanh minh thì điều đó cũng sẽ chẳng có giá trị gì. Chàng cho rằng mình cần phải lấy bà Gerald và cần phải cho nàng (tức Jennie) biết. Chàng mong nàng khỏe. Chàng muốn nàng luôn luôn cảm thấy chàng hết sức thiết tha với những quyền lợi thực sự của nàng. Chàng sẽ làm bất kỳ điều gì trong phạm vi khả năng của mình để khiến cho cuộc đời trở nên thật vui tươi và dễ chịu đối với nàng. Chàng mong nàng sẽ tha thứ cho chàng. Và nhờ nàng chuyển lời hỏi thăm trìu mến đến Vesta. Con bé phải được gửi đến một trường để học cho đến tốt nghiệp.
Jennie hiểu rất rõ hoàn cảnh ấy. Nàng biết Lester đã bị bà Gerald thu hút kể từ thời gian chàng gặp bà ta ở khách sạn Carlton ở London. Từ trước bà ta vẫn câu chàng. Giờ đây chàng đã cắn câu. Cũng ổn thôi. Nàng hy vọng chàng sẽ hạnh phúc. Nàng viết thư nói với chàng rằng nàng cảm thấy sung sướng, rằng nàng đã đọc thấy lời loan báo ấy trên báo chí. Lester trầm ngâm đọc thư nàng; giữa những dòng chữ còn có nhiều ẩn ý hơn là ý nghĩa các lời lẽ được viết ra. Thậm chí ngay vào giờ phút này, lòng dũng cảm chịu đựng của nàng vẫn là một nét quyến rũ đối với chàng. Bất chấp tất cả những việc trước đây chàng đã làm và những gì chàng sắp sửa làm, chàng vẫn nhận thấy rằng mình vẫn thiết tha với Jennie theo một cách nào đó. Nàng là một phụ nữ cao thượng và đẹp đẽ. Nếu như khi trước mọi việc khác đều ổn cả, hẳn chàng sẽ chẳng lấy bà Gerald đâu. Tuy nhiên chàng đã lấy bà ta thực.
Hôn lễ được cử hành vào ngày mười lăm tháng tư, tại nhà riêng của bà Gerald, có một linh mục của giáo hội La Mã đến làm lễ. Lester là một điển hình tồi về cái tín ngưỡng mà năm thì mười họa chàng mới chịu theo. Chàng là một kẻ theo thuyết bất khả tri nhưng vì được nuôi dạy trong giáo hội này nên chàng cảm thấy rằng mình cũng có thể được cưới ở đó. Có khoảng năm mươi người khách, toàn là bạn thân, được mời đến. Buổi lễ diễn ra hoàn toàn trơn tru. Người ta chúc tụng vui vẻ và ném gạo cùng hoa giấy như mưa rào[1]. Trong khi các vị khách còn đang ăn uống thì Lester và Letty tìm cách lẻn ra ngoài qua một ngách cửa bên rồi lên một chiếc xe ngựa đóng kín cửa mà chuồn mất. Mười lăm phút sau đến lượt đám khách hỗn loạn đổ xô đi tìm tới nhà ga Rock Island và Thái Bình Dương của thành phố Chicago, song lúc đó cặp uyên ương đã ở trong toa riêng rồi, và những người ném gạo chúc tụng kia có đến thì cũng chả hệ trọng gì. Họ lại mở thêm sâm banh, rồi chuyến tàu chuyển bánh đã chấm dứt cảnh náo nhiệt, và cuối cùng hai vợ chồng mới cưới yên ổn ra đi,
- Ồ, bây giờ em đã chiếm hữu anh rồi – Lester vừa nói vừa vui vẻ kéo Letty ngồi xuống bên chàng – thế thì được cái gì nào?
- Được cái này này – nàng kêu lên và ghì chặt lấy chàng hôn thắm thiết. Sau bốn ngày, hai người đến San Francisco và hai ngày sau đó, lên một chuyến tàu thủy tốc hành đến xứ sở của Thiên hoàng[2].
Trong khi đó Jennie một mình sầu não ủ ê. Lời loan báo đầu tiên trên báo chí đã nói rằng chàng sẽ cưới vào tháng tư, và nàng đã theo dõi thật sát xem có thêm tin tức gì nữa không. Cuối cùng, nàng được biết là lễ cưới sẽ cử hành vào ngày mười lăm tháng tư, tại nhà riêng của vị hôn thê tương lai, giờ cưới vào giữa trưa. Với cảm giác đành phận, Jennie theo dõi cái lễ cưới ấy một cách tuyệt vọng, giống như một đứa trẻ đói khát và bơ vơ nhìn một khung cửa sổ có ánh đèn vào giờ Thiên chúa giáng sinh.
Vào hôm lễ cưới cử hành, nàng đau đớn chờ đợi chuông đồng hồ điểm mười hai tiếng, hầu như nàng thực sự có mặt ở đó và đang nhìn ngắm. Trong trí tưởng tượng nàng có thể thấy ngôi nhà đẹp đẽ kia, những cỗ xe ngựa, những vị khách, bữa tiệc, sự vui vẻ náo nhiệt, thấy cuộc hôn lễ – thấy tất cả. Do thần giao cách cảm và tâm lý, nàng tiếp nhận những linh giác về chiếc toa xe lửa riêng và cuộc hành trình vui vẻ sắp tới của hai người. Báo chí đã nói rằng họ sẽ sống tuần trăng mật tại Nhật Bản. Ôi, tuần trăng mật của họ! Ôi, Lester của nàng! Và bà Gerald mới có duyên làm sao. Giờ đây, nàng có thể nhìn thấy tân phu nhân Kane – phu nhân Kane duy nhất từ trước đến giờ – đang nằm trong vòng tay chàng. Trước kia chàng đã từng ôm nàng như thế. Chàng đã từng yêu nàng. Phải, chàng đã yêu nàng! Nghĩ vậy nàng lại thấy cổ họng mình uất nghẹn. Ôi, lạy Chúa! Nàng thở dài và đan hai bàn tay vào nhau mà siết mạnh, song làm thế cũng chẳng được tích sự gì. Nàng vẫn cứ đau khổ như lúc trước mà thôi.
Lúc chiều tà thì nàng cũng thật sự đỡ sầu muộn, dù sao thì đó cũng là một sự việc đã rồi chẳng làm sao thay đổi được nữa. Vesta hiểu được cái sự việc đang xảy ra với một niềm cảm thông, song nó vẫn lặng thinh. Nó cũng đã đọc được cái tin kia trên báo. Ngày thứ nhất rồi ngày thứ hai qua đi, Jennie thấy tinh thần bình tĩnh hơn, vì giờ đây nàng đang đối mặt với điều tất yếu phải xảy ra. Nhưng cũng phải mấy tuần sau, nỗi nhức nhối kia mới dịu xuống cái mức đau quen thuộc cũ. Và rồi phải hàng tháng nữa họ mới trở về, dù rằng điều đó cố nhiên chẳng làm cho cảnh ngộ nàng thay đổi chút nào. Chỉ có điều là nước Nhật Bản có vẻ quá xa xôi, mà nàng thì ưng nghĩ rằng, cách nào đó, Lester vẫn ở gần mình – đâu đó trong thành phố này.
Mùa xuân và mùa hạ qua đi, và giờ là đầu tháng mười. Vào một hôm trời giá lạnh, Vesta đi học về và kêu nhức đầu. Sau khi Jennie cho Vesta uống sữa nóng – một phương thuốc mẹ nàng vẫn ưa dùng – và khuyên nó lấy khăn mặt dấp nước lạnh ấp vào sau gáy, nó về phòng và nằm xuống. Sáng hôm sau, nó hơi sốt. Tình trạng ấy cứ kéo dài trong khi bác sĩ Emory, ông thầy thuốc địa phương, thử tìm cách điều trị và ngờ rằng nó bị thương hàn, bệnh này trong làng đã có nhiều người mắc phải. Ông bác sĩ này bảo Jennie rằng có lẽ thể chất Vesta đủ sức để khắc phục được cơn bệnh, nhưng chưa chừng cũng có thể bị nặng. Không tin ở sự khéo léo của chính bản thân mình trong một tình thế khó xử như vậy, Jennie cho mời một cô y tá có tay nghề ở Chicago về, và bắt đầu một thời kỳ theo dõi trong đó pha trộn cả nỗi lo sợ, sự khát khao, hy vọng và lòng dũng cảm.
Bây giờ thì không thể nghi ngờ gì nữa, đó là bệnh thương hàn. Jennie do dự không muốn báo tin cho Lester biết, lúc này có lẽ chàng đang ở New York; báo chí đã nói rằng chàng dự định qua mùa đông ở đó. Nhưng khi bác sĩ sau một tuần theo dõi đã tuyên bố là căn bệnh trầm trọng, nàng nghĩ dù sao mình cũng cần phải viết thư, bởi vì không ai có thể biết sự tình sẽ ra sao. Xưa nay Lester vẫn rất cưng Vesta. Có lẽ chàng cần được biết.
Bức thư gửi đi không đến tay chàng, vì vào thời gian thư đến, chàng đang trên đường đến quần đảo West Indies. Jennie đành phải một mình vò võ bên giường bệnh của Vesta, bởi vì dù những người hàng xóm có thông cảm khi thấy cảnh ngộ đáng thương này thì họ cũng chỉ tỏ ra ân cần chứ không thể đem lại nguồn an ủi tinh thần mà chỉ những người thực sự thương yêu chúng ta mới có thể đem lại. Đã có lúc Vesta nom có vẻ như sắp bình phục và cả ông bác sĩ lẫn cô y tá đều tỏ ra hy vọng; song sau đó con bé lại trở nên yếu hơn. Bác sĩ Emory nói rằng tim và thận nó đã bị ảnh hưởng.
Rồi đến lúc phải nhìn thẳng vào sự thực là cái chết đã sắp đến. Mặt ông bác sĩ lộ vẻ nghiêm trọng, cô y tá thì không dám tỏ ý kiến gì dứt khoát, Jennie thì cứ loanh quanh trong phòng mà cầu nguyện cái lời cầu nguyện duy nhất đúng với ý nghĩa cầu nguyện – nỗi mong muốn nhiệt thành của trái tim nàng chỉ tập trung vào riêng có vấn đề ấy – đó là Vesta sẽ khỏe mạnh. Trong mấy năm qua, con bé trở nên gần gũi nàng biết bao! Nó hiểu mẹ. Nó đã bắt đầu nhận thức rõ cuộc đời mẹ nó trước kia ra sao. Và qua đó, Jennie đã bắt đầu có một ý thức rộng lớn về trách nhiệm. Giờ đây nàng hiểu được thế nào là một người mẹ hiền và ý nghĩa của việc có con. Nếu như trước kia Lester không phản đối và nếu như đã cưới xin tử tế, hẳn nàng đã vui lòng đẻ thêm mấy đứa nữa. Thế đấy, nàng bao giờ cũng cảm thấy phải lo cho nó một cuộc sống lâu dài và hạnh phúc để bù đắp lại nỗi nhục về dòng dõi và giáo dưỡng, Vài năm nay, Jennie biết bao sung sướng thấy Vesta đã đang dần trở thành một thiếu nữ xinh đẹp, duyên dáng và thông minh. Thế mà giờ đây nó đang hấp hối. Bác sĩ Emory đã cho người đi Chicago mời một thầy thuốc bạn mình và ông này đã đến để cùng xem xét “ca” bệnh với ông. Ông này là một ông già nghiêm nghị, đầy tình cảm và hiểu biết. Ông ta lắc đầu.
- Việc điều trị vừa qua là đúng cách, – ông nói. – Xem ra cơ thể cô bé không đủ sức chịu đựng cơn bệnh quá căng. Đối với thứ bệnh này thì tuỳ thể trạng mà người này dễ mắc hơn kẻ khác.
Hai ông nhất trí rằng nếu trong vòng ba hôm mà không có chuyển biến tốt hơn thì phút kết thúc đã gần kề. Không ai có thể hình dung nổi lời thông báo ấy đã khiến tâm trạng Jennie căng thẳng đến mức nào, bởi vì các vị thầy thuốc xét rằng tốt hơn hết là phải cho nàng biết. Nàng cứ quanh quẩn trong phòng, mặt tái nhợt, xúc động mãnh liệt mà có nghĩ được gì đâu. Tâm thức nàng như run bần bật mỗi khi bệnh trạng của Vesta thay đổi. Chỉ cần nó hơi khá lên một tý là toàn thân nàng đã cảm thấy điều đó. Phong vũ biểu tính khí của nàng ghi lại mọi biểu hiện suy yếu của nó.
Ở cách Jennie bốn nhà, có bà Davis năm mươi tuổi, một tâm hồn mẹ cao thượng, kiên nghị và giàu lòng thân ái; bà hiểu khá rõ tâm trạng của nàng. Ngay từ đầu, bà đã cùng góp sức với cô y tá và ông bác sĩ để giữ cho tinh thần Jennie càng gần trạng thái bình thường càng tốt.
- Bà Kane này, bà cứ về phòng mà nằm nghỉ, – bà thường nói với Jennie như vậy khi thấy nàng thao thức một cách vô vọng bên giường bệnh hoặc cứ đi lại lăng quăng không biết nên làm gì. – Tôi sẽ đảm nhiệm mọi việc. Tôi sẽ làm đúng những việc bà vẫn thường làm, cầu Chúa phù hộ cho bà, bà không tin là tôi biết chăm sóc con bé ư? Tôi đã từng là mẹ của bảy đứa con và bỏ mất ba đứa. Bà không cho rằng tôi hiểu lòng người mẹ ư?
Một hôm Jennie ngả đầu lên bờ vai to lớn và ấm áp của bà mà khóc. Bà Davis cũng khóc với nàng. – Chị hiểu, – bà nói. – Thôi, thôi nào, tội nghiệp em tôi. Thôi bây giờ em hãy đi với chị. – Và bà dẫn nàng về phòng ngủ.
Jennie không thể vắng mặt lâu. Ít phút sau, nàng quay lại, không nghỉ yên và không chút lại sức. Cuối cùng, một hôm, vào nửa đêm, sau khi cô y tá đã thuyết phục nàng rằng dù sao cũng ổn cho đến sáng, thì có tiếng rộn rịch hối hả trong phòng bên cạnh. Nàng nghe thấy tiếng động ấy và nhỏm dậy. Bà Davis đã vào từ trước, bà ta cùng cô y tá đang hội ý với nhau về tình trạng của Vesta – cả hai đứng sát bên người ốm.
Jennie hiểu. Nàng bước lại và nhìn xoáy vào con gái. Bộ mặt tái nhợt như sáp của Vesta nói lên hết mọi sự. Con bé đang thở yếu ớt, mắt nhắm nghiền. – Cô ấy rất yếu, – cô y tá thầm thì. Bà Davis nắm lấy tay Jennie.
Thời khắc qua đi và một lát sau chiếc đồng hồ trong phòng lớn điểm một giờ. Murfree – cô y tá – mấy lần đến chiếc bàn để thuốc, dấp ướt một miếng bông vào cồn và lau môi cho Vesta. Khi chuông đồng hồ điểm một giờ rưỡi thì mảnh hình hài yếu ớt khẽ động đậy, một tiếng thở dài thườn thượt. Jennie hăm hở cúi xuống, nhưng bà Davis kéo nàng lại. Cô y tá đến và ra hiệu bảo hai người ra ngoài. Người bệnh đã tắt thở.
Bà Davis ôm chặt lấy Jennie – Thôi, nín đi nào, cô em tội nghiệp, – bà thì thầm như vậy khi người nàng bắt đầu run lên. – Chẳng làm thế nào cứu vãn được nữa. Đừng khóc em ạ.
Jennie khuỵu xuống bên giường và vuốt ve bàn tay Vesta hãy còn ấm.
- Ôi, Vesta, không – nàng van vỉ. – Không phải là con! Không phải là con!
- Thôi, em thân yêu, can đảm lên nào, – giọng bà Davis an ủi. – Em không thể phó thác mọi sự cho bàn tay của Thượng đế sao? Em không thể tin rằng mọi sự như vậy là để đạt đến chỗ tốt đẹp nhất sao?
Jennie cảm thấy như đất trời đổ sụp. Tất cả mọi quan hệ đều tan vỡ. Trong bóng tối mênh mông của đời nàng, chẳng chỗ nào có ánh sáng.
❀ ❀ ❀
[1] Ở Mỹ có tập tục ném gạo và hoa giấy tại những đám cưới quý tộc – ND.
[2] Chỉ nước Nhật Bản.
