Những ngày làm việc cho gia đình bà Bracebridge mở ra cho Jennie những chân trời mới. Đối với Jennie thì tòa nhà lớn này là một trường học, không những chỉ về vấn đề ăn mặc và cách cư xử mà còn cấu thành một lý thuyết về cuộc sống. Vợ chồng Bracebridge là những người thông thạo các trào lưu mới nhất, trang nhã trong việc bày biện đồ đạc, cẩn thận trong vấn đề ăn mặc, lịch sự trong tiếp tân, chiêu đãi và nhiều tập quán khác của đời sống xã hội. Thỉnh thoảng, hoàn toàn tuỳ theo tâm trạng riêng từng lúc, bà Bracebridge thường phát biểu triết lý của mình bằng một câu nói dí dỏm.

“Đời là một cuộc chiến đấu, bạn thân mến ạ. Được cái gì thì phải chiến đấu mà giữ lấy”.

“Theo ý kiến tôi, không lợi dụng mọi trợ giúp khả dĩ khiến ta trở thành như ta mong muốn thì thật khờ khạo” (Điều này bà nói trong khi tô chút son phơn phớt lên môi).

“Người ta phần lớn bẩm sinh là ngu xuẩn. Họ đúng là cái mà họ có thể trở thành. Tôi khinh bỉ thói kệch cỡm, đó là cái tội tệ hại nhất”.

Hầu hết những lời khuyên xử thế khôn ngoan ấy không phải là nói trực tiếp với Jennie. Cô đã nghe lỏm được, song đối với đầu óc trầm lắng và suy tư của cô, những câu ấy đều có ý nghĩa. Như những hạt giống rơi vào đất tốt, chúng bén rễ và phát triển. Cô bắt đầu hơi có nhận thức về các đẳng cấp và quyền lực. Những đẳng cấp và quyền lực không phải dành cho cô, nhưng chúng tồn tại trên đời, và nếu gặp vận thì con người ta cũng có thể khấm khá hơn.

Cô tiếp tục làm việc, song thường băn khoăn tự hỏi làm sao vận may có thể đến với mình. Ai sẽ sẵn lòng lấy cô làm vợ khi biết rõ lai lịch của cô? Làm sao cô có thể giải thích về sự tồn tại của đứa trẻ?

Con cô, con của cô, cái chủ đề duy nhất siêu tuyệt thu hút niềm vui và nỗi lo sợ. Giá mà cô có thể làm được cái gì cho nó, vào lúc nào đó và bằng cách nào đó!

Mùa đông đầu tiên mọi sự khá trôi chảy. Nhờ hết sức tiết kiệm, bọn trẻ con có quần áo mặc và được đi học, tiền nhà nộp sòng phẳng, và các khoản mua trả dần cũng được thanh toán đúng hạn. Có một lần xem chừng đã khó mà tiếp tục giữ được sinh hoạt gia đình như thế, đó là lúc ông Gerhardt biên thư báo về nhà nghỉ lễ Giáng sinh. Xưởng máy của ông lúc ấy sẽ đóng cửa một thời gian. Tất nhiên là ông nóng lòng muốn thấy cuộc sống mới của gia đình ở Cleveland như thế nào.

Nếu như không sợ ông làm ầm nhà ầm cửa, hẳn bà Gerhardt đã hoàn toàn vui sướng đón chào tin ông trở về. Jennie bàn với mẹ về chuyện ấy, rồi bà Gerhardt lại nói với Bass, anh chàng khuyên là cứ mạnh dạn đối phó.

- Đừng lo, – gã nói, – bố sẽ không gây chuyện gì đâu. Con sẽ nói với bố nếu như bố có ý kiến gì.

Chuyện va chạm có xảy ra nhưng cũng không đến nỗi quá khó chịu như bà Gerhardt đã lo ngại. Ông Gerhardt trở về vào buổi chiều, trong lúc Bass, Jennie và George còn ở chỗ làm. Hai đứa bé hơn đã ra tàu đón ông. Khi ông bước vào trong nhà, bà Gerhardt âu yếm đón chào ông song vẫn run sợ, chắc thể nào cũng lộ chuyện. Nỗi khắc khoải của bà không kéo dài. Mới tới nơi được mấy phút, ông Gerhardt đã mở cửa phòng ngủ phía trước. Trên chiếc khăn trải giường màu trắng là một đứa bé xinh xắn đang nằm ngủ. Cố nhiên ông vỡ lẽ ngay song vẫn vờ như không biết.

- Đứa bé này con nhà ai nhỉ? – ông hỏi.

- Con con Jennie đấy, – bà Gerhardt đáp, giọng yếu ớt.

- Nó đẻ bao giờ thế?

- Cách đây không lâu lắm, – người mẹ bồn chồn đáp.

- Hẳn là nó cũng ở đây, – ông tuyên bố, giọng khinh bỉ không thèm nhắc đến tên cô, điều mà ông đã tính trước.

- Nó đi làm công cho một gia đình, – vợ ông trả lời, giọng van vỉ. – Hồi này nó làm ăn cũng khá lắm. Nó chẳng có nơi nào mà nương tựa. Ông để cho nó được yên.

Kể từ khi xa nhà, ông Gerhardt đã nhìn rõ nhiều điều. Những ý nghĩ và tình cảm không giải thích được đã đến với ông trong những lúc suy tưởng về tôn giáo. Trong lời cầu nguyện của mình, ông đã thú nhận với đấng chí-tôn-anh-minh rằng lẽ ra ông đã có thể đối xử với con gái ông một cách khác. Thế mà ông vẫn chưa quyết định sẽ đối xử với cô thế nào trong tương lai. Cô đã phạm phải một trọng tội, không thể nào tránh khỏi bị trừng phạt.

Tối hôm ấy Jennie về nhà và không thể không gặp bố. Ông Gerhardt trông thấy cô về nhưng vẫn giả vờ chăm chú đọc báo. Bà Gerhardt trước đó đã van xin ông đừng có lờ tịt Jennie đi, lúc này bà run rẩy vì chỉ sợ ông đã nói hoặc làm điều gì làm tổn thương đến tình cảm của cô.

- Nó về đấy, – bà vừa nói vừa bước tới cửa gian phòng ông đang ngồi; song ông không chịu ngẩng đầu lên. – Dù sao thì ông cũng nói với nó vài lời đi nào, – đó là lời thỉnh cầu cuối cùng của bà trước khi cánh cửa mở ra, song ông không trả lời.

Khi Jennie bước vào trong nhà, người mẹ thì thầm. – Bố ở trong phòng trước đấy.

Jennie tái mặt, đưa ngón tay cái lên môi và đứng đó, phân vân không biết nên đối phó với tình thế ấy ra sao.

- Bố đã thấy…?

Jennie ngừng lại, vẻ mặt và cái gật đầu của người mẹ cho cô hay rằng ông Gerhardt đã biết con cô ở đó.

- Cứ vào đi. – bà Gerhardt nói, – không sao đâu. Bố sẽ không nói gì đâu.

Cuối cùng Jennie đến bên cửa, và thấy bố nhíu mày như đang bận suy nghĩ điều gì nghiêm túc nhưng không đến nỗi khắc nghiệt, cô do dự một chút rồi bước thẳng tới.

- Bố, – cô nói, không đủ sức nói trọn một câu hẳn hoi.

Ông Gerhardt ngẩng đầu lên, đôi mắt nâu xám ngó trân trân dưới hai hàng mi đốm bạc. Nhìn thấy con gái, ông thấy lòng mềm yếu đi, song với sự kiên quyết như một chiếc áo giáp tự bó sát lấy mình, ông không hề tỏ vẻ vui mừng. Tất cả sức mạnh của nhận thức ước lệ về đạo lý giao chiến với lòng thương cảm tự nhiên và tình phụ tử trong ông, song cũng như trong biết bao trường hợp đối với đầu óc con người bình thường, ước lệ vẫn tạm thời chiến thắng.

- Phải, – ông nói.

- Bố không tha thứ cho con ư?

- Có, – ông trả lời, vẻ lầm lầm.

Cô lưỡng lự một chút rồi bước lên, ông thừa biết cô định làm gì.

- Thôi mà, – ông vừa nói vừa nhẹ nhàng đẩy cô ra khi môi cô vừa mới chạm vào gò má điểm chòm râu bạc của ông.

Một cuộc gặp gỡ lạnh nhạt.

Sau cuộc thử thách gay go ấy, Jennie bước vào nhà bếp, cô ngước đôi mắt lên nhìn người mẹ đang đứng chờ, và cố làm ra vẻ như mọi việc xảy ra đều tốt đẹp, nhưng tính dễ xúc động của cô vẫn cứ thể hiện ra.

“Bố có làm lành với con không?” mẹ cô vừa toan hỏi như vậy, song lời nói chưa ra khỏi miệng thì cô con gái đã gieo mình xuống một chiếc ghế tựa cạnh bàn dọn thức ăn rồi gục đầu xuống cánh tay, quằn quại, khẽ nức nở không ra tiếng.

- Kìa, kìa, – bà Gerhardt nói. – Thôi nào, đừng khóc nữa. Bố con nói gì nào?

Phải mất một lúc Jennie mới trấn tĩnh được để trả lời. Người mẹ cố tìm cách an ủi nhẹ nhàng.

- Mẹ nghĩ cũng chẳng nên buồn làm gì, – bà nói. – Bố con rồi cũng hết giận thôi. Cái tính ông ấy vẫn thế.