Sự kiện nhỏ ở Bắc Phi không gây ảnh hưởng đến đại lục châu Âu, thậm chí tin tức về cuộc nổi dậy cũng chỉ xuất hiện thưa thớt trên báo chí.

Thời điểm này, người châu Âu đang ở đỉnh cao của sự kiêu ngạo, hoàn toàn không quan tâm đến những cuộc nổi dậy ở vùng sâu vùng xa thuộc địa.

Việc dẹp loạn ở Ai Cập diễn ra chậm chạp, chính phủ Pháp bưng bít thông tin còn không kịp, đương nhiên sẽ không rêu rao với bên ngoài.

Anh và Áo có liên quan nên cũng không tiện khui ra. Các nước khác thì muốn xem Pháp làm trò cười, nhưng không ai muốn ra mặt.

Không xem được trò cười của Pháp ở châu Phi, người ta lại lôi chuyện quân Pháp thua trận ở An Nam ra bới móc.

Gần hai vạn quân Pháp mà không thắng nổi một tỉnh... quả là một cái tát nảy lửa giáng thẳng vào mặt Napoleon IV.

"Đồ phế thải, toàn một lũ phế thải! Mặt mũi lục quân Pháp bị chúng ném hết rồi, nuôi chúng nó..."

"Lập tức tăng viện cho ta, ta muốn..."

...

Dưới tiếng gầm thét của hoàng đế, mọi người đều im lặng cúi đầu.

Nếu như ban đầu thất bại là do quân Pháp chưa chuẩn bị kỹ, bị đánh bất ngờ, thì việc tiếp tục thua trận không còn gì để bào chữa.

Bộ trưởng Tài chính Roy Vernon run sợ khuyên: "Bệ hạ, An Nam quá xa, viễn chinh tốn kém, tiếp tục tăng quân là không có lợi."

Đối với một đế quốc thực dân, điều quan trọng nhất là cân nhắc lợi hại. Mở rộng thuộc địa là để kiếm tiền, kiểm soát chi phí là yếu tố cần thiết.

Toàn bộ vật liệu cho cuộc chiến ở An Nam đều phải vận chuyển từ chính quốc, chi phí tác chiến gần gấp ba so với ở chính quốc.

Thất bại ban đầu đã chứng minh đối phương không dễ đối phó, lần nữa tăng quân cũng chưa chắc thắng. Dù có thắng, quân phí bỏ ra cũng là một khoản khổng lồ.

Số tiền khổng lồ này, muốn thu hồi lại bằng cách kinh doanh thuộc địa là điều không thể trong thời gian ngắn, tỷ lệ hoàn vốn đầu tư quá thấp.

Napoleon IV kiên quyết: "Không được! Cả châu Âu đang xem chúng ta làm trò cười, nếu lúc này dừng lại, chúng ta còn mặt mũi nào với thế giới..."

Có nhiều tiền lệ về việc từ bỏ thuộc địa thất bại, gần đây nhất là việc Anh xâm lược Afghanistan, tốn hàng trăm triệu bảng Anh quân phí, cuối cùng vẫn thất bại.

Nhưng điều đó không áp dụng với Pháp. Danh hiệu cường quốc lục quân số một thế giới vừa là vinh dự, vừa là gánh nặng.

Châu Âu đã bắt đầu rộ lên tin đồn lục quân Pháp hữu danh vô thực. Từ sau các cuộc chiến tranh phản Pháp, quân Pháp thiếu những chiến tích đáng kể.

Nếu chính phủ Pháp từ bỏ, người ngoài sẽ không quan tâm đến lý do, mà chỉ nói: Lục quân Pháp phế rồi, đánh một tỉnh... cũng không xong.

Một khi nhận định này lan rộng, khí thế vô địch của quân Pháp sẽ tan biến. Napoleon IV am hiểu quân sự, hiểu rõ tầm quan trọng của "quân hồn".

Bây giờ không giống trước, vũ khí trang bị và huấn luyện của quân Áo không thua kém quân Pháp, ưu thế duy nhất của quân Pháp là quân hồn được xây dựng từ thời Napoléon.

Chiến công hiển hách trong lịch sử quân Pháp khiến mỗi binh sĩ Pháp tin rằng mình mạnh nhất, có lợi thế tâm lý khi đối mặt với bất kỳ kẻ thù nào trên chiến trường.

Không có quân hồn, quân Pháp chẳng khác gì các đội quân châu Âu bình thường, Pháp sẽ mất đi sức mạnh áp đảo đại lục châu Âu.

Không thể buông tay, tiếp tục chiến tranh lại quá tốn kém, chính phủ Pháp rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan.

Bộ trưởng Ngoại giao Terence Burgin đề nghị: "Bệ hạ, theo tin từ Viễn Đông, đối phương đã đề nghị đàm phán hòa bình.

Chi bằng dùng biện pháp ngoại giao để giải quyết vấn đề An Nam trước, đợi dẹp xong cuộc nổi dậy ở Ai Cập, rồi tính sổ với họ sau."

(ghi chú: Khu vực Sultan kinh tế nghèo nàn, Pháp đặt Tổng đốc khu ở Cairo, quản lý cả Sultan thuộc Pháp và Ai Cập)

Terence Burgin không phải nói suông. Chính vì hiểu rõ đối phương, ông mới chủ động nhận nhiệm vụ "khó nhằn" này.

Bộ trưởng Tài chính Roy Vernon phụ họa: "Hầu tước nói đúng, việc cấp bách là tập trung giải quyết cuộc nổi dậy ở Ai Cập.

Cuộc nổi dậy này có sự ủng hộ của Anh và Áo, không hề bình thường.

Ai Cập là thuộc địa quan trọng nhất của chúng ta, một khi quân nổi dậy tràn lan đến vùng châu thổ sông Nile, tổn thất sẽ rất lớn."

Ai Cập với những đồn điền bông vải và kênh đào Suez là huyết mạch kinh tế, tầm quan trọng của nó đối với Pháp là không cần bàn cãi.

Đối mặt với thực tế khắc nghiệt, Napoleon IV buộc phải lựa chọn.

"Được rồi, giao vấn đề An Nam cho Bộ Ngoại giao xử lý trước. Thúc giục Tổng đốc Ai Cập nhanh chóng xuất quân dẹp loạn."

...

Trong khi người Pháp đau đầu, chính phủ Luân Đôn cũng lâm vào phiền não.

Sau chiến tranh Cận Đông, chính phủ Nga thu được nguồn thu lớn, áp lực tài chính giảm đi nhiều.

Không có gì bất ngờ, gấu Nga vừa thoát khỏi khó khăn tài chính lại bắt đầu gây rối ở Trung Á.

Sau khi đưa những người dân đầy thù hận đến Siberia, người Nga thấy điều đó quá tốn kém.

Để tiết kiệm chi phí, các quan chức vô lương của Nga Hoàng đã xua đuổi những người dân này đến Trung Á.

Nếu chỉ là chuyện nhỏ này thì Thủ tướng Gladstone đã không bận tâm, mấy hãn quốc ở Trung Á tự lo được.

Vấn đề là người Nga liên tục gây rối ở biên giới, hôm nay quân Nga cướp mấy con dê, ngày mai lại cướp mấy con ngựa...

Đặc biệt là tháng trước, người Nga còn di dời mấy bộ lạc Cossack đến, chiếm đoạt một vùng thảo nguyên rộng lớn.

Mấy nước nhỏ ở Trung Á không dám đối đầu với Nga, chỉ có thể tìm đến đại ca.

Bộ trưởng Ngoại giao George: "Bộ Ngoại giao đã giao thiệp với Nga, kết quả không khả quan.

Chính phủ Nga không chỉ từ chối thừa nhận việc vượt biên, mà còn khăng khăng nói họ chỉ hoạt động trên lãnh thổ của mình, cảnh cáo chúng ta không được can thiệp vào nội bộ của họ.

Có lẽ không lâu nữa, Trung Á lại bùng nổ chiến tranh. Chỉ dựa vào lực lượng của các hãn quốc Trung Á, e rằng không thể ngăn cản được bước tiến của Nga."

Phong thủy luân chuyển, xưa nay Anh vẫn chơi trò lưu manh, giờ gặp phải đối thủ.

Thủ tướng Gladstone đập bàn: "Lũ man rợ Nga đáng chết, dám gây hấn với Anh, chúng ta phải cho chúng một bài học."

Ông thực sự tức giận, dù là bịa chuyện cũng phải có giới hạn.

Bị bắt quả tang, người Nga không những không nhận lỗi, mà còn trả đũa, khiến Gladstone cảm thấy đế quốc Anh bị xúc phạm.

Bộ trưởng Tài chính Hugh Childers nhắc nhở: "Thực tế, chúng ta chẳng làm được gì. Ba năm trước, khi chính phủ Nga tuyên bố vỡ nợ, chúng ta đã áp dụng các biện pháp trừng phạt.

Kết quả chẳng có tác dụng gì, Hải quân Hoàng gia không vào được biển Baltic, càng không phong tỏa được Biển Đen.

Các hoạt động vận tải biển của Nga phần lớn do các xí nghiệp Bắc Âu và Áo đảm nhận, Hải quân Hoàng gia dù có gặp cũng không làm gì được."

Lợi ích luôn là mối quan hệ tốt nhất, ban đầu Liên bang Bắc Âu còn muốn kiện chính phủ Nga, để trả thù việc Nga không thực hiện cam kết.

Nhưng, sau khi chính phủ Vienna dàn xếp, Liên bang Bắc Âu nhận được lượng lớn công việc vận tải đường thủy của Nga làm bồi thường, quan hệ hai bên nhanh chóng phục hồi.

Dù Anh có cảnh cáo thế nào, cũng không thể cản trở các xí nghiệp kiếm tiền. Chẳng lẽ vì chuyện nhỏ này mà trở mặt với hai nước?

Sau vài tháng kiên trì không hiệu quả, chính phủ Luân Đôn buộc phải hủy bỏ lệnh phong tỏa Nga.

Mỗi khi nghĩ đến đây, Hugh Childers lại không khỏi nguyền rủa các chính phủ tiền nhiệm: Đầu toàn nước lã.

Vừa ủng hộ Liên bang Phổ Ba, vừa cho Nga vay tiền, cuối cùng khiến Liên bang Phổ Ba bại trận, nợ nần chồng chất không thực hiện được cam kết, Nga càng trực tiếp vỡ nợ.

Đương nhiên, tổn thất kinh tế vẫn có thể bù đắp được, ít nhất bảng Anh đã dẫn đầu so với đồng thần trong một thời gian dài.

Tiếc rằng đó là chuyện trước đây, sau chiến tranh Phổ Nga, Nga Hoàng quyết định từ bỏ việc nắm giữ đồng thần bằng bảng Anh, cuộc tranh giành quyền lực tiền tệ lại chuyển hướng.

So với tổn thất kinh tế, tổn thất chính trị mới là chí mạng. Không có Liên bang Phổ Ba kiềm chế, chính phủ Anh hoàn toàn mất khả năng hạn chế Áo.

Hậu quả lớn nhất là đế quốc Ottoman bị diệt vong, cục diện châu Âu hoàn toàn thoát khỏi sự kiểm soát của chính phủ Anh.

Gladstone gật đầu: "Điều này ta tự nhiên biết, nhưng chúng ta phải làm gì đó để các hãn quốc Trung Á thấy được quyết tâm của chúng ta."

Làm đại ca không dễ, đến lúc phải ra mặt thì nhất định phải ra mặt. Nếu không đàn em sẽ buồn lòng, sau này khó mà sai khiến.

Bộ trưởng Ngoại giao George nhắc nhở: "Thưa Thủ tướng, các quốc gia Trung Á cần sự hỗ trợ thực chất.

Thay vì trừng phạt Nga, chi bằng vũ trang cho các quốc gia Trung Á. Dù họ không phải đối thủ của Nga, ít nhất cũng gây ra tổn thất lớn hơn.

Đế quốc Nga bây giờ rất yếu, họ không chịu nổi tổn thất lớn, bằng không bây giờ đã không phải thăm dò.

Chỉ cần các quốc gia Trung Á thể hiện thực lực nhất định, tin rằng chính phủ Nga sẽ đưa ra lựa chọn đúng đắn."

Mấy đàn em ở Trung Á dù được Anh nâng đỡ, nhưng John Bull vẫn bộc lộ bản chất hố đồng đội. Vừa nâng đỡ Trung Á, vừa hạn chế sự tăng trưởng thực lực của họ.

Ví dụ như: Kích bác quan hệ giữa các quốc gia Trung Á, cố ý để các quốc gia đối đầu, kiềm chế lẫn nhau; giảm chất lượng huấn luyện quân đội...

Như vậy, không lo đàn em lớn mạnh. Nhưng, hy vọng họ ngăn chặn Nga, bảo vệ cửa ngõ phía Bắc của Ấn Độ, cũng trở thành bong bóng.

Sau một hồi im lặng, Gladstone: "Nghe có vẻ là một đề nghị hay, chỉ là làm sao đảm bảo thực hiện suôn sẻ?"

Dừng lại một chút, Gladstone nói thêm: "Các anh có thấy không, cuộc xung đột Trung Á lần này rất bất thường, trước đó không có dấu hiệu nào, bùng nổ quá đột ngột.

Tôi có cảm giác không rõ, dường như có người đang cố ý thao túng, muốn chúng ta đối đầu với Nga."

Chính trị gia cũng nói cảm giác, nhiều khi cảm giác cá nhân là yếu tố quan trọng chi phối quyết sách chiến lược.

Bộ trưởng Tài chính Hugh Childers cười nói: "Tôi nghĩ điều đó không quan trọng, dù có người thao túng hay không, trong vấn đề Trung Á, sớm muộn chúng ta cũng phải đối đầu với Nga.

Nếu nhất định phải tìm một thủ phạm đứng sau, tôi đoán là Áo giở trò quỷ, chỉ có họ mới có thực lực đó."

Bộ trưởng Ngoại giao George đáp: "Tôi nghĩ không cần đoán, nhìn cục diện quốc tế bây giờ cũng biết.

Chúng ta, Pháp và Nga cùng gặp rắc rối, người hưởng lợi lớn nhất là Áo.

Nếu một loạt chuyện này đều là trùng hợp, thì Thượng đế quá ưu ái Áo rồi."

Suy đoán vẫn là suy đoán, đừng nói không có chứng cứ, coi như là tìm được chứng cứ, nên làm gì vẫn phải làm gì.

Thở dài một tiếng, Gladstone nghiêm túc nói: "Phái người đi điều tra, dù không thay đổi được kết cục, tìm được chứng cứ cũng có thể làm xấu đi quan hệ Nga - Áo.

Tình hình Ai Cập đến đâu rồi?

Nếu không có hy vọng, chúng ta có thể tạm thời buông tha, bây giờ không phải lúc làm suy yếu Pháp."

Kế hoạch mâu thuẫn lại xuất hiện.

Một mặt muốn duy trì cân bằng châu Âu, không thể làm suy yếu Pháp; mặt khác lại muốn tìm kiếm cơ hội tham gia kênh đào Suez, nhất định phải gây chuyện ở Ai Cập.

Còn việc phá hoại đồn điền bông vải, đánh bại đối thủ cạnh tranh, tạo cơ hội cho ngành buôn bán xuất khẩu trong nước, chỉ có thể coi là tiện thể.

George lắc đầu: "Trung tướng Jerrett đã giao phương án tác chiến cho quân nổi dậy, viện trợ vật chất cũng đã chuyển.

Dù bây giờ dừng tay, Pháp cũng sẽ không cảm kích chúng ta, ngược lại sẽ bỏ lỡ cơ hội tốt."