Theo một nghĩa nào đó, làn sóng người tị nạn lại thúc đẩy tiến trình chiến tranh Phổ-Nga. Sau khi bổ sung quân số, Moltke liền vội vã phát động phản công.

Không còn cách nào khác, bây giờ không đánh, sau này họ càng không đủ sức đánh. Vốn trông cậy vào dòng người tị nạn có thể làm chậm bước tiến của quân Nga, ai ngờ cái phiền toái này lại theo họ trở về.

Quân Nga không lập tức tấn công, ngoài việc cần thời gian nghỉ ngơi, phần lớn còn bận bịu với công tác hậu cần. Ivanov là một chỉ huy vững vàng, kiên quyết không giao chiến khi chưa đảm bảo đầy đủ vật tư.

Bất kể chính phủ Berlin có động viên thế nào, số lượng nhân khẩu đã đạt đến giới hạn. Sau khi mất phần lớn lãnh thổ, Vương quốc Phổ chỉ còn lại hơn mười triệu dân, tất cả những ai có thể cầm súng đều đã ra chiến trường.

Về mặt này, họ không thể so sánh với người Nga, càng kéo dài thời gian, người Nga càng có lợi.

Dĩ nhiên, đó chỉ là về mặt quân sự. Về kinh tế, chính phủ Sa hoàng cũng không khá hơn là bao, nếu không có Ivanov kiên trì, quân Nga đã sớm phát động tấn công.

Moltke không thể biết những chuyện nội bộ này. Dù biết, thực tế cũng vô dụng, họ vẫn phải đánh.

Chính phủ không có tiền, nhưng không phải là không thể kiếm được tiền. Đến bước đường cùng, xoay sở chỗ này đắp chỗ kia vẫn là có thể ứng phó.

Đế quốc Nga còn vững chắc, chỉ cần chịu trả giá, vẫn có thể kiếm ra kinh phí chiến tranh trong vài tháng.

Những nỗ lực của Moltke không hề uổng phí. Quân Phổ liên tiếp đánh bại Tập đoàn quân số 10 của Nga, lực lượng uy hiếp trực tiếp Berlin, đẩy lùi Tập đoàn quân số 3 và số 6 đang truy đuổi dòng người tị nạn, đồng thời gây thiệt hại nặng nề cho Tập đoàn quân số 8 và số 9 của Nga đang đóng quân ở khu vực Poznań.

Nếu không nhìn vào toàn bộ chiến trường, không ai dám tin rằng một đội quân Phổ hung hãn như vậy lại đang vùng vẫy trong tuyệt vọng.

Chỉ trong vòng hai tháng ngắn ngủi, Moltke đã gây ra cho quân Nga hơn năm trăm ngàn thương vong. Để đổi lấy những thắng lợi đắt giá này, quân Phổ cũng phải trả giá gần ba trăm ngàn người.

Với sức chiến đấu của binh lính không chênh lệch nhiều, việc tấn công mà vẫn đạt được tỷ lệ trao đổi 3:5 có thể coi là một thành công lớn về mặt chiến thuật.

Tuy nhiên, những thắng lợi về chiến thuật vẫn không thể bù đắp những bất lợi về chiến lược.

Quân Nga không bị động phòng thủ, Ivanov đã chuyển chiến trường sang khu vực Đông Phổ, nơi quân Nga có lợi thế rõ ràng hơn. Nhiệm vụ duy nhất của các đơn vị giao chiến với Moltke là cầm chân chủ lực quân Phổ.

Ngày 18 tháng 3 năm 1880, sau khi chịu gần ba trăm ngàn thương vong, trận hội chiến Đông Phổ kết thúc với chiến thắng thuộc về quân Nga.

Đây chỉ là sự khởi đầu, sau khi mất Đông Phổ, Tây Phổ cũng không thể ngăn cản được bước tiến của quân Nga, ngọn lửa chiến tranh tiếp tục lan đến thủ phủ của Vương quốc Phổ.

...

Tại Cung điện Vienna, Franz đặt chiến báo xuống, nhìn bản đồ Vương quốc Phổ, biết rằng cuộc chiến tranh Phổ-Nga sắp kết thúc.

Vương quốc Phổ đã bị suy yếu nghiêm trọng: vùng Rhineland bán cho Liên minh các quốc gia Đức, vùng Silesia bán cho Áo, và cả vùng Sachsen thuộc Phổ cũng mất.

Giờ đây, vùng Poznań rơi vào tay người Nga, Đông Phổ đã mất, hơn nửa Tây Phổ cũng bị chiếm, Pomerania trở thành chiến trường, nền tảng của giới quý tộc Junker bị tổn thương nặng nề.

Tiếp tục cuộc chiến này không còn ý nghĩa gì đối với Áo. Nếu không ngăn chặn, người Nga sẽ uống nước sông Odra, điều mà Franz không hề mong muốn.

"Tình hình nội bộ của Phổ và Nga thế nào?"

Muốn can thiệp, đương nhiên phải nắm rõ tình hình của cả hai bên. Franz có tổ chức tình báo riêng, từ lâu đã thu thập tài liệu, chỉ là chúng không được công khai.

Một tổ chức tình báo xuất hiện thường xuyên trước công chúng thì không còn là tổ chức tình báo nữa, mà biến thành một ban ngành chính phủ thì hợp lý hơn.

Franz luôn cố gắng làm giảm sự hiện diện của tổ chức tình báo, ngoài một số quan chức cấp cao và giới quý tộc, hầu hết mọi người không hề biết rằng Hoàng đế có một tổ chức tình báo bí mật trong tay.

Ngay cả khi biết, cũng không mấy ai để ý, dù sao tổ chức này quá vô danh, kín tiếng đến mức người ta có thể quên mất sự tồn tại của nó.

Trong nhiều năm như vậy, ngoài việc thu thập thông tin, Franz hầu như không bao giờ sử dụng tổ chức bí mật này, những nhiệm vụ được thực hiện đều đã được công khai, và do các tổ chức tình báo chính phủ đảm nhiệm.

Giống như Cẩm Y Vệ, dù quan trọng đến đâu, đóng góp cho đất nước lớn đến đâu, chỉ cần đe dọa đến lợi ích của họ, nếu không thể nắm giữ trong tay, đám quan lại sẽ tìm cách phá hoại.

Cố ý gây khó dễ, quấy rối không là gì, phiền toái nhất là vu khống và bôi nhọ, cuối cùng gây áp lực dư luận, buộc Hoàng đế phải từ bỏ.

Lịch sử cho Franz thấy rằng những vị Hoàng đế thỏa hiệp trong vấn đề này đều không có kết cục tốt đẹp, Chu Doãn Văn hay Chu Do Kiểm đều là những ví dụ điển hình.

Dư luận bắt cóc, công kích đạo đức ư? Được thôi, ta sẽ ẩn tổ chức tình báo đi. Trong thời bình, nó sẽ không lộ diện, chỉ thu thập tài liệu đen về các quan chức và các tập đoàn lợi ích trong nước.

Những tài liệu đen này là đạn dược, đến khi cần thiết, ném ra có thể giết chết một mảng lớn.

So sánh, hoạt động tình báo ở nước ngoài chỉ có thể coi là nghề phụ, thu thập một số thông tin cơ bản không thành vấn đề, trách nhiệm chính thuộc về các tổ chức tình báo công khai, đồng thời chịu trách nhiệm trước cả Hoàng đế và chính phủ.

Vừa là để kiềm chế, đồng thời cũng là nhu cầu thực tế. Đặc vụ cũng là một ngành nghề nguy hiểm, đặc biệt là khi hoạt động gián điệp ở nước ngoài, thường cần Bộ Ngoại giao ra mặt can thiệp, không tránh khỏi phải giao thiệp.

Ngoài ra, khi thực hiện chính sách đối ngoại, cũng cần thông tin tình báo để hỗ trợ. Để phối hợp, các chi nhánh tình báo ở nước ngoài cũng trực thuộc đại sứ quán.

Ngoại trưởng Wesenberg trả lời: "Tình hình ở Vương quốc Phổ vô cùng tồi tệ, ngay cả việc xua đuổi người tị nạn cũng ảnh hưởng đến cuộc sống của dân thường, nhiều người phải ăn củ dại để sống qua ngày.

Tin tức từ đại sứ quán cho biết, chỉ trong tháng này, chính phủ Berlin đã trấn áp tám cuộc đình công và ba cuộc nổi dậy, Vương quốc Phổ bây giờ giống như một thùng thuốc súng.

Tình hình ở Đế quốc Nga khá hơn một chút, những chiến thắng trên chiến trường che giấu phần nào nguy cơ, nhưng mâu thuẫn trong nước rất nghiêm trọng.

Trong năm qua, đã có hơn một trăm cuộc đình công nổ ra, gần như đuổi kịp người Pháp.

Mùa đông vừa qua, hơn năm mươi thành phố, bao gồm cả St. Petersburg, đã phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt vật tư ở nhiều mức độ khác nhau.

Để tiết kiệm than đốt, cư dân St. Petersburg phải chung nhau nấu ăn, nhiều khu vực phải chen chúc trong một phòng để sưởi ấm."

Franz không coi trọng các cuộc đình công ở Nga, chủ yếu là vì có nước Pháp, một quốc gia kỳ lạ, đã thay đổi nhận thức của ông.

Thực tế chứng minh, người Pháp có truyền thống đình công lâu đời. Ngay cả khi bây giờ vẫn là thế kỷ 19, người Pháp vẫn yêu thích hoạt động ý nghĩa này.

Không giống như những người thách thức sau này, nước Pháp hiện nay với số lượng đình công hàng năm lên đến ba chữ số, đứng đầu bảng xếp hạng đình công thế giới, tạm thời chưa có ai có thể sánh ngang.

Trong những năm Franz trị vì, tổng số cuộc đình công ở Áo có lẽ còn không bằng số cuộc đình công của người Pháp trong một năm.

Dĩ nhiên, đó chỉ là thống kê số lượng đình công quy mô lớn, phải có từ một nghìn người trở lên tham gia mới được tính, còn số lượng đình công quy mô nhỏ thì không ai biết mỗi ngày sẽ có bao nhiêu.

Suy nghĩ một chút cũng đúng, nước Pháp bây giờ là sự kết hợp giữa Pháp và Ý, đều có kinh nghiệm đình công phong phú, số lượng đình công nhiều hơn một chút cũng là bình thường.

Mùa đông đã qua, nhu cầu vật tư của người dân đang giảm xuống, chính phủ Sa hoàng đã vượt qua thời điểm nguy hiểm nhất.

Chính phủ Berlin thì khác, các đảng cách mạng thường xuyên nổi dậy, không nghi ngờ gì nữa, đó là dấu hiệu cho thấy nước Phổ đã suy yếu đến cực điểm.

Chiến tranh không phải là vấn đề, dưới chế độ "Chính giáo hợp nhất", người dân Phổ không ngại chiến tranh, điều kiện tiên quyết là họ phải được ăn no.

Đói bụng thì tuyệt đối không được, trước mặt họ, kẻ thù chung là dòng người tị nạn cũng sẽ không gây ngạc nhiên, chính mình còn ăn không đủ no ai muốn thêm một đám đến tranh giành?

Franz nghi ngờ hỏi: "Phổ có sông Odra, Elbe nối liền với chúng ta, mạng lưới đường sắt trong nước tương đối hoàn thiện, cả đường thủy lẫn đường bộ đều có, lẽ ra không thiếu lương thực mới đúng.

Hors, mấy tháng gần đây, chính phủ Berlin đã mua bao nhiêu lương thực từ chúng ta?"

Sau khi đường biển bị cắt đứt, những nước láng giềng có thể buôn bán với Vương quốc Phổ chỉ còn lại Áo, Đan Mạch và Liên minh các quốc gia Đức.

Không nghi ngờ gì nữa, chính phủ Berlin muốn nhập khẩu lương thực chắc chắn phải tìm đến Áo, hai nước còn lại không có nhiều lương thực để bán cho họ.

Bộ trưởng Nông nghiệp Hors: "Sau Lễ Giáng sinh, chúng ta đã xuất khẩu sang Vương quốc Phổ 768 nghìn tấn nông sản, bao gồm hai trăm nghìn tấn bột mì, ba trăm nghìn tấn khoai tây, một trăm hai mươi nghìn tấn ngô, hai mươi nghìn tấn đậu nành, ba mươi nghìn tấn sản phẩm từ thịt..."

Số lượng khoai tây xuất khẩu vượt quá bột mì, Franz biết đây là điềm báo trước cho sự sụp đổ của kinh tế Phổ. Chỉ khi thực sự không thể chịu đựng được nữa, họ mới mua khoai tây với số lượng lớn.

Franz thở dài: "Lúc này vẫn còn có người tích trữ đầu cơ, Wilhelm I kiểm soát đất nước thật kém cỏi, họ thua lần này không oan.

Bộ Ngoại giao tham gia điều đình đi, Vương quốc Phổ sắp không chịu đựng nổi nữa, người Nga cũng ăn no rồi, tin rằng họ sẽ không từ chối lời đề nghị điều đình của chúng ta.

Cố gắng tổ chức hội nghị quốc tế này ở Vienna, bây giờ cần cho mọi người thấy rằng chúng ta đã nỗ lực hết mình để bảo vệ lãnh thổ của vùng Germany."

Kết quả không quan trọng, chỉ cần cho mọi người thấy chính phủ Vienna đã nỗ lực là đủ rồi.

Chiến tranh là một hoạt động nguy hiểm, là bên thua cuộc, chính phủ Berlin chắc chắn sẽ phải trả một cái giá thảm khốc.

Đây là điều mà Franz mong muốn, không có ý thức về nguy cơ, làm sao có thể cho các bang quốc ở vùng Germany biết được tầm quan trọng của Áo?

Vương quốc Phổ kiêu ngạo vừa đúng trở thành một tài liệu giảng dạy tiêu cực, đánh thức ý thức về nguy cơ của người Germany, để tư tưởng thống nhất thấm sâu vào lòng người.

Điều này có nghĩa là chính phủ Vienna sẽ không giải quyết hậu quả cho Vương quốc Phổ, tự gây nợ tự trả, một hiệp ước đình chiến hà khắc là không thể thiếu.

Ngoại trưởng Wesenberg ngập ngừng hỏi: "Bệ hạ, bỏ rơi người Anh sớm như vậy, có ổn không?"

Chính phủ London đã liên tục kêu gọi điều đình trong nhiều tháng, nhưng không có kết quả.

Nếu lần này, chính phủ Vienna ra tay là đạt được mục đích, vậy thì quá mất mặt.

Đây không chỉ là vấn đề danh dự, mà còn liên quan đến ảnh hưởng quốc tế. Có thể tưởng tượng rằng sau hội nghị Vienna, danh tiếng của người Anh ở châu Âu sẽ chạm đáy.

Franz lắc đầu: "Sớm muộn gì cũng sẽ đến bước này. Cơ hội đến tận cửa, không nhân cơ hội suy yếu người Anh, lần sau không biết phải đợi đến bao giờ.

Ngươi không cảm thấy việc khiến các nước châu Âu cảm thấy Britain đang suy tàn là một điều thú vị sao?

Napoleon IV, người đã nhẫn nhịn nhiều năm như vậy, cũng nên tỏa sáng, nếu cứ tiếp tục như vậy, có lẽ hắn sẽ phát điên mất.

Phải biết rằng chính phủ London đang chuẩn bị để Phổ Đức thống nhất, thành lập Bắc Germany để đối đầu với chúng ta. Họ dám làm đến bước này, chúng ta phản kích một chút cũng không quá đáng!"

Không phải Franz đánh giá thấp Napoleon IV, chủ yếu là tình hình nội bộ nước Pháp không tốt, so với Napoléon III, khả năng kiểm soát đất nước của ông yếu hơn nhiều.

Trong vài năm gần đây, nước Pháp tụt hậu, không chỉ vì thiếu hụt tài nguyên, mà còn liên quan trực tiếp đến những thay đổi trong chính sách kinh tế của chính phủ.

Đôi khi làm càng nhiều, sai càng nhiều. Khai thác Bắc Phi có tốt không? Tăng thêm một nguồn tài nguyên và thị trường tiêu thụ đương nhiên rất tốt, vấn đề là phải khai thác được.

Chính sách của chính phủ có vẻ rất tốt, trong đó có không ít tham khảo kinh nghiệm thành công của Áo, mấu chốt là tình hình mỗi nước khác nhau.

Đầu tiên, chính phủ Paris thiếu năng lực thực thi, Napoleon IV không có uy tín tuyệt đối, nội các Pháp không có khả năng phối hợp hiệu quả.

Đây là cái hố mà Napoléon III để lại, mặc dù việc Napoleon IV lên nắm quyền đã quét sạch những trở ngại, nhưng cái giá phải trả là sự leo thang của đấu tranh chính trị nội bộ.

Uy tín của Napoleon IV không đủ, để nắm giữ quyền lực, ông chỉ có thể chơi trò cân bằng trong chính phủ, đấu đá nội bộ kìm hãm phần lớn năng lượng của chính phủ Pháp.

Tiếp theo là vấn đề văn hóa truyền thống, người Pháp hay người Ý đều bị ảnh hưởng bởi văn minh biển, thích buôn bán hơn là làm ruộng.

Ngay cả khi đưa người đến thuộc địa, họ cũng chỉ muốn ở thành phố, quá ít người sẵn sàng cắm rễ khai hoang làm ruộng.

Các nhà tư bản rõ ràng thiếu hứng thú với các thuộc địa xa xôi, ngay cả khi đầu tư, họ cũng thích khai thác mỏ, loại hình kinh doanh một vốn bốn lời này.

Thỉnh thoảng xuất hiện vài trang trại trồng trọt thì cũng được coi là quốc bảo, số lượng quá ít.

Lòng người phù phiếm, ai cũng thích theo đuổi làm giàu nhanh chóng, không ai muốn phấn đấu từng chút một, làm giàu bằng sự cần cù không có thị trường ở Pháp.

Môi trường xã hội lớn không phải sức một mình có thể thay đổi, không thay đổi được xã hội thì chỉ có thể thay đổi chính mình.

Nếu Napoleon IV tầm thường vô vi thì còn tốt, dựa vào tiềm lực tài chính hùng hậu của Pháp, duy trì vị thế cường quốc không có vấn đề.

Nếu có hùng tâm tráng chí, vậy thì sẽ bi kịch. Tham vọng vượt quá thực lực, chắc chắn sẽ gặp phải sự phản kháng dữ dội của xã hội.

Nhìn vẻ mặt của Franz, Wesenberg muốn nói lại thôi. Ông rất muốn nói: Kế hoạch của người Anh đều là do Áo dung túng mà ra.

Muốn thành lập Bắc Germany, không chỉ có Hannover và Phổ là đủ, mà còn phải lôi kéo các bang quốc khác.

Càng nhiều người tham gia, việc giữ bí mật càng trở thành trò cười.

Hoặc giả người Anh vẫn chưa nhận ra vấn đề, dù sao chính phủ London lần này đã làm rất cẩn thận. Đối tượng lôi kéo đều là những bang quốc có quan hệ khá xa với Áo.

Kế hoạch tiến hành cho đến bây giờ, tổng số người biết chuyện cộng lại có lẽ không quá ba mươi người, tất cả đều là những người tuyệt đối cấp cao của các quốc gia, không thể có phản bội.

Về lý thuyết, những người làm chủ đất nước sẽ không phản bội chính mình. Tuy nhiên, mọi chuyện đều có ngoại lệ, có người phát hiện ra tình hình Bắc Germany không tốt, muốn cho mình một đường lui thì không có cách nào.

Nếu là thời kỳ đỉnh cao, Franz chắc chắn sẽ tìm cách ngăn cản Phổ Đức thống nhất. Tuy nhiên, phát triển đến bước này, việc Phổ Đức có thống nhất hay không đã không còn quan trọng.

Cuộc chiến tranh này gây ra tổn thất quá lớn cho Vương quốc Phổ, mất đi phần lớn lãnh thổ, nhân khẩu, còn gánh một khoản nợ khổng lồ, hoàn toàn là một mớ hỗn độn.

Nếu thành lập Bắc Germany, chính phủ trung ương sẽ không có năng lượng làm những việc khác, họ phải nghĩ cách để Vương quốc Phổ sống sót trước đã.

Đây không phải là trò đùa, sau cuộc chiến, Vương quốc Phổ có một đống mẹ góa con côi, nền kinh tế suy tàn, không có tiền bơm vào, họ chỉ biết sụp đổ.

Lúc này không thể trông cậy vào người Anh, họ không phải làm từ thiện. Thật cho rằng họ mần mò Bắc Germany là có ý tốt, đừng hòng.

Ngoài việc kiềm chế Áo, có lẽ nhiều hơn vẫn là để Vương quốc Phổ trả nợ, cái trước chỉ là một khẩu hiệu, cái sau mới là điều mà các tập đoàn lợi ích trong nước cần.

Chỉ cần nghĩ đến việc chính phủ Berlin gánh một khoản nợ khổng lồ, Franz liền rút lui, lúc này thì thực sự không muốn dính vào.

Nợ của người Anh + nợ của các quốc gia khác + nợ trong nước + tiền tử thương của binh lính + chi phí tái thiết sau chiến tranh, thậm chí có thể phải thanh toán một khoản bồi thường chiến tranh cho người Nga.

Đế quốc Bắc Germany nghe có vẻ hay, trước giúp chính phủ Berlin trả nợ đi, bằng không Vương quốc Phổ dựa vào cái gì mà đi làm đàn em?

Một tỷ thần thuẫn, dường như vẫn chưa đủ để thanh toán nợ của riêng người Anh; hai tỷ thần thuẫn, vẫn không lấp đầy cái hố này; ba tỷ thần thuẫn, có lẽ có thể được rồi, nhưng ai biết được trước điều gì sẽ xảy ra?

Ba tỷ thần thuẫn, đây là khái niệm gì?

Tổng thu nhập tài chính hiện tại của chính phủ trung ương Đế quốc La Mã Thần thánh không đến hai trăm triệu thần thuẫn, mười lăm năm thu nhập tài chính cũng không lấp đầy được cái hố này.

Dĩ nhiên, ba tỷ thần thuẫn này không cần thanh toán một lần, hơn nữa là tính cả gốc lẫn lãi, cuối cùng mới cần thanh toán vốn.

Nếu chỉ là tiền vốn, đừng nói đến Bắc Germany còn chưa ra đời, ngay cả chính phủ Vienna cũng không có khả năng tiếp quản.

Ngay cả khi có thể trả theo giai đoạn, chính phủ Berlin cũng không có khả năng thanh toán một khoản nợ khổng lồ như vậy, điều này cần phải vi thao.

Franz gần như biết chính phủ Berlin sẽ làm gì tiếp theo. Đầu tiên là không cần sĩ diện, in tiền giấy hết công suất, lợi dụng lạm phát xóa nợ trong nước.

Các khoản vay quốc tế cũng phải từ từ đàm phán, cố gắng để chủ nợ miễn giảm một phần lãi, tốt nhất là chỉ hoàn lại vốn. Phát hành trái phiếu và hoãn ngày trả tiền, khi nào có tiền thì trả.

Ước chừng có thể cắt giảm một nửa, chính phủ Berlin vẫn không trả nổi, vậy thì chỉ có thể để chính phủ trung ương chia sẻ một phần.

Vấn đề là các bang quốc khác có sẵn lòng bỏ tiền ra thay Vương quốc Phổ không? Liên quan đến lợi ích của bản thân, Đế quốc Bắc Germany là cái thá gì?