Đêm tĩnh trong núi, vạn vật vắng lặng.
Lý Khác khoác hạđại sưởng, một mình ngồi trong sân, ngẩng đầu nhìn dải ngân hà ngập tràn bầu trời.
Nơi đây là Hậu Yêu, cách Tử Tử trăm dặm, cách vùng giang nam yên mưa mà hắn quen thuộc hơn lại xa tới ngàn dặm. Nhưng bầu trời của hai nơi là một, các vì sao sáng rực, tụ lại như dải ngân hà.
Đời sau quyết không thể nhìn thấy thiên tượng thế này, cho dù là bản đồ sao trên mạng cũng thưa thớt hơn cảnh tượng trước mắt, cho nên từ khi đến Đại Tần, Lý Khác rất dễ say đắm dưới bầu trời sao, hễ rảnh rỗi là thích ngẩng đầu ngắm sao.
Ngày mai lại là một ngày trời quang mây tạnh...
Hắn thầm nghĩ.
Mùa đông năm nay hơi ấm.
Đây không phải nói Lý Khác mặc áo cừu xong là quên đi cái lạnh mùa đông, mà là so với những năm trước khắc sâu trong tâm trí, mùa đông năm nay vô cùng ấm áp.
Mấy hôm trước khi cùng Điền Tắc phu đi khảo sát việc trị thủy, hắn đã phát hiện trên mặt nước không thấy một chút băng mỏng nào, mực nước trị thủy tuy thấp, thế nước vẫn như cũ, rõ ràng thượng nguồn hoàn toàn không bị đóng băng.
Ao thanh tịnh của phủ họ Tấn cũng không thấy dấu hiệu đóng băng, mùa đông này ngoài chút sương trắng lúc sáng sớm và hơi nóng đọng bên miệng mọi người, tuyệt nhiên không tìm ra chút vẻ gì của miền bắc.
Hiện tại chính là giữa mùa đông!
Giữa mùa đông, tuyết đầu mùa vẫn biệt tăm biệt tích, nếu nói đây là vẻ nên có của mùa đông giá rét miền bắc, thì thể diện của khối không khí lạnh Siberia biết để ở đâu?
Lý Khác hướng lên trời thở ra một hơi trắng, nhìn chúng hòa vào màn đêm, biến mất không dấu vết.
Trước đại tai, thời tiết biến dị, mùa đông năm nay bất thường thế này, qua xuân liệu có phải lại một trận đại tai nữa sắp giáng xuống không?
Phía sau truyền đến tiếng động khẽ mở cửa, Lý Khác giật mình quay đầu lại, nhìn thấy Long Triển vươn vai, tựa vào khung cửa mỉm cười nhìn hắn từ xa.
Lý Khác vội vàng chạy tới: "Triển thúc, xe của ngài không ở bên cạnh, nếu muốn đi lại, sao không bảo Tiểu Tuệ Nhi gọi con đến cõng ngài?"
"Không sao, hai tay ta chưa phế, dùng để chống đỡ tàn khu này vẫn thừa sức." Long Triển khẽ đáp, "Công tử lại ngắm sao trong sân à?"
"Con biết ngắm sao gì đâu... Chẳng qua trong phòng khí than nặng quá, ra ngoài hít thở cho tỉnh táo, tiện thể vẩn vơ suy nghĩ thôi."
"Không biết công tử đang nghĩ gì thế?"
"Con đang nghĩ..." Lý Khác ngừng lời, khẽ thở dài, "Qua xuân nói không chừng lại là một trận đại tai."
"Đại tai... Công tử đang lo lắng cho sinh kế của bách tính sao?"
"Đại sự sinh kế thì có liên quan gì đến con." Lý Khác tự giễu cười, "Con chỉ lo cho người nhà mà thôi."
Long Triển lắc đầu cười nói: "Trong nhà vẫn tốt. Công tử những ngày qua lần lượt thu được năm sáu trăm vàng, sớm đã là hộ giàu có bậc nhất ở Tử Tử. Mỗi năm còn có bổng lộc trăm thạch để lãnh, cho dù một năm mất mùa, tám người ăn đấu gạo cũng không tổn hại đến gốc rễ trong nhà. Cần gì phải vì chuyện này mà lo bò trắng răng?"
"Sao ngài lại có thể nói con là lo bò trắng răng chứ?" Lý Khác bất bình nói, "Trong nhà tuy nói không lo, nhưng dân làng lại không chịu nổi thêm một trận đại tai nữa, huống chi là chốn hoang vu như Hậu Yêu thế này..."
"Vừa rồi công tử còn nói mình không hề lo lắng cho sinh kế bách tính cơ mà."
Long Triển với vẻ mặt trêu chọc, nhìn Lý Khác đang đứng ngẩn người không nói nên lời, trong ánh mắt đầy vẻ tán thưởng.
Lý Khác trầm mặc xuống, do dự hồi lâu, cuối cùng sụp vai xuống, ngồi phịch xuống bên cạnh Long Triển.
"Công tử, nơi đây là nhà ở của người khác, ngồi dạng chân theo lễ là không hợp, rất mất lịch sự."
"Mặc kệ đi." Lý Khác nhìn chăm chăm bầu trời sao, trong giọng nói toàn là sự mờ mịt, "Triển thúc, dạo này con có hơi kỳ lạ."
"Kỳ lạ ở điểm nào?"
"Nói không rõ, đại khái là... hiếu chiến chăng?"
Long Triển ân cần vỗ nhẹ tay hắn: "Ta tuyệt nhiên chưa từng thấy công tử có ý ra tay làm tổn thương người khác."
"Hiếu chiến cũng đâu nhất thiết phải động thủ chứ? Lời nói ra cũng giống vậy thôi." Lý Khác bĩu môi, khẽ nói, "Những ngày gần đây con dường như không chịu nổi dù chỉ một chút thiệt thòi, hơi không vừa ý là khí huyết dâng trào. Trước và sau khi vào ải, trong quán trọ... Hôm nay ở chợ quân xuất thủ đánh Đán, càng là hành động mạo hiểm vô ích. Dù nói cuối cùng quả thực đã cứu được Khương di, nhưng đó là do cơ duyên xảo hợp, Đán lại suýt vì ẩu đả tư mà vướng vòng lao lý..."
"Công tử biện luận thắng trăm người, khinh miệt ngạo thị. Có nhân vật như ngài làm chỗ dựa, Đán sẽ không gặp chuyện đâu."
"Đó là may mắn!" Lý Khác nghiêm túc phản bác, "Lần này tuy thành công, nhưng lần sau chưa chắc đã thuận lợi như vậy. Nếu lại vô tình gặp phải một vị pháp lại tinh thông Tần luật, Triển thúc, ngài nghĩ có thể suôn sẻ thế này nữa không?"
"Nhưng hôm nay dẫu sao cũng đã thành công, công tử có suy tính này, chính là trong lòng ngài có sự cảnh tỉnh, thực sự có pháp lại, ngài cũng sẽ có cách ứng phó thôi."
"Tình thế cấp bách sinh biến thì đương nhiên sẽ có." Lý Khác nhíu chặt mày, nhỏ giọng nói, "Ý con là, con có vẻ hơi kiêu ngạo rồi."
"Kiêu ngạo?" Long Triển liếc trộm chân Lý Khác một cái, nghi ngờ hỏi, "Công tử chân đạp đất vững chắc, từ khi nào mà kiêu ngạo rồi?"
"Ý con là, chí đắc ý mãn, kiêu giã quên mình?"
Long Triển lúc này mới hiểu ý của Lý Khác: "Không phải, không phải. Công tử không hề kiêu ngạo, cũng chẳng phải ý mãn, chỉ là thân phận thay đổi, nhìn người đối vật tự nhiên sẽ khác đi mà thôi."
"Con có thay đổi gì đâu?"
"Bây giờ phờ chỉ còn mỗi công tử là mờ mịt không tự biết." Long Triển phụ họa một câu, đoạn ngẩng đầu, khẽ ngâm nga một khúc ca, "Phượng hề phượng hề, hà như đức chi suy lai! Lai thế bất khả đãi, vãng thế bất khả truy nhi. Thiên hạ hữu đạo, thánh nhân thành yên; thiên hạ vô đạo, thánh nhân sinh yên..."
Giai điệu vô cùng xa lạ, không phải thơ, cũng chẳng phải từ, Lý Khác nghĩ ngợi nửa ngày, mãi mới nhớ ra Nghiêm Thị có lần bàn về cuộc đời Khổng Tử, từng ngâm qua bài ca này.
Khổng Tử đến nước Sở, Sở cuồng Tiếp Dư, đi dạo qua cửa nhà ông...
Hôm đó Khổng Tử đến nước Sở làm quan, Sở cuồng Lục Thông đi lướt qua xe của ông, liền cất tiếng hát bài ca này.
《Luận Ngữ - Vi Tử》 có ghi chép lại chuyện này, là môn nhân của Khổng Tử muốn biểu đạt phẩm hạnh cao đẹp đối đãi người của Khổng phu tử.
Ông tuy bất đồng chính kiến với Lục Thông, nhưng vẫn muốn đàm đạo sâu sắc với Lục Thông, kết quả Lục Thông không chịu nói chuyện, vô lễ bỏ đi. Chuyến đi này tuy không thành, nhưng Khổng phu tử cũng không hề biểu lộ vẻ tức giận, tỏ ra vô cùng độ lượng.
Sau đó 《Trang Tử - Nhân Gian Thế》 cũng ghi chép lại sự kiện này, hơn nữa còn tường tận hơn, chỉ là ý nghĩa trong đó lại không mấy rõ ràng.
Nghiêm Thị nói Lục Thông cảm thán chính trị nước Sở u ám, lại vì những trắc trở mà Khổng phu tử sẽ phải trải qua sau khi đến nước Sở mà sinh lòng đau xót, lúc này mới làm ca khúc để khuyên răn. Khổng phu tử biết rõ không thể làm mà vẫn cứ làm, đến Trang Tử cũng phải kính phục ông.
Chỉ là Lý Khác lại cảm thấy, với cái tính ương bướng nghèo chết cũng không thèm làm quan như Trang Tử, ông ấy có lẽ đang mượn chuyện này để châm biếm Khổng phu tử mê muội đường quan lộ, rõ ràng biết ở nước Sở không ăn được trái ngọt, vậy mà vẫn cứ đâm đầu vào...
Thế nhưng Long Triển bây giờ trích dẫn câu ca này lại có ý gì? Là muốn nói Lý Khác phẩm hạnh cao ngời, hay là muốn nói Lý Khác mê muội chuyện gì đó?
Lý Khác không biết, cho nên chỉnh lại tư thế ngồi, vểnh tai chờ đợi.
Long Triển cười nhẹ một tiếng, nói: "Thiên hạ có đạo yên, thánh nhân thành kỳ sự, tắc đăng tướng tướng chi vị; thiên hạ vô đạo yên, thánh nhân tự cầu tồn, tắc thành vương hầu chi tôn. Công tử, Trang Tử lấy bài ca này làm đầu mối, đã nói hết sự hưng vong của thiên hạ rồi."
Lý Khác thất thanh kinh ngạc nói: "Bài ca này còn có thể giải thích như vậy sao?"
Long Triển không trả lời câu hỏi của Lý Khác, mà tự mình tiếp tục nói: "Đại Vũ có đạo, Bá Ích làm phụ tá, Hàn Tác vô đạo, Thiếu Khang phục tịch. Đại Vũ, Bá Ích đều là bậc thánh nhân thuở xưa, có hai người này hợp lực, mới thành lập nên đại nghiệp Hoa Hạ tám trăm năm. Hai người này làm vua, làm tướng đều ứng hợp với lời của Trang Tử."
Lý Khác biết Long Triển vẫn chưa nói hết, gật đầu tiếp tục lắng nghe.
"Nhưng Thiếu Khang lại không phải thánh nhân, thân là hậu duệ của Đại Vũ, tuy không phải thánh hiền, cũng có thể làm vương hầu, lại được thiên hạ hướng theo. Công tử là hậu duệ của Bá Ích, thiên phú xuất chúng đời nay khó tìm, ngài cảm thấy, ngài sẽ đi đến bước đường nào đây?"
"Cái này..."
"Tướng tướng có chủng! Đây là đạo lý thiên hạ đều biết. Công tử khi chưa biết thân thế, tự ví mình với dân đen, điều cầu mong duy nhất chỉ là sinh tồn, hành sự tự nhiên phải cẩn trọng từng chút một. Nay công tử đã biết thân thế, thiên hạ bao la rộng lớn nơi nào cũng đi được, huyết mạch tôn quý, há lại dung kẻ khác ức hiếp hết lần này đến lần khác!"
Long Triển gượng chống người dịch chuyển, nhường ra khoảng trống giữa mình và Lý Khác, thẳng lưng nâng tay vái dài. Ông cất cao giọng nói: "Từ nay về sau, nô chỉ mong công tử chớ nên tự thương tự trách nữa. Ngài chính là hậu duệ của Bá Ích, cháu nội của Vũ An quân, thế sự đối với ngài, đã khác rồi!"
