Việt Nam Thư Quán - Thư viện Online

Tất cả các nhà biên soạn tiểu sử từng viết về John Earle đều đồng ý rằng ông sinh ra tại thành phố York, mặc dù không một ai nêu chính xác ngày sinh, hay bất kỳ thông tin nào liên quan đến gia đình hoặc địa vị xã hội của cha mẹ ông. Tuy nhiên, rất có thể họ là những người có học thức và khá giả, bởi từ khi còn nhỏ, ông đã được gửi đến Oxford và trở thành sinh viên dự bị tại phân viện Christ-church, nơi hạnh kiểm của ông vô cùng gương mẫu, sự chuyên tâm trong học tập thật nổi bật, cùng tác phong và cách ứng xử nhã nhặn đến mức ông đã đắc cử tại phân viện Merton, rồi được nhận làm nghiên cứu sinh dự bị tại đây vào năm 1620, lúc ấy, theo Wood, ông khoảng mười chín tuổi. Ông nhận bằng Thạc sĩ Nghệ thuật vào ngày 10 tháng 7 năm 1624, và đến năm 1631 giữ chức Giám khảo của viện đại học, khoảng thời gian đó ông cũng được bổ nhiệm làm tuyên úy cho Philip, Bá tước xứ Pembroke, lúc bấy giờ là Chưởng ấn của Oxford.

Trong quãng đời niên thiếu của tác giả chúng ta, dường như ông đã tạo được uy tín đáng kể với tư cách là một nhà thơ, đồng thời nổi tiếng bởi sự hóm hỉnh trong giao tiếp cũng như học thức, phẩm hạnh và lòng đạo đức. Wood cho chúng ta biết rằng "những năm tháng tuổi trẻ của ông được tô điểm bởi nghệ thuật hùng biện, thơ ca và những ý tưởng thông thái, còn tuổi xế chiều là những bài giảng sâu sắc và những cuộc tranh biện tinh tế." Những tác phẩm thơ duy nhất của ông còn sót lại cho đến nay là ba bài thơ điếu, sẽ được tìm thấy trong phần Phụ lục, và tôi tin rằng trong số đó có hai bài lần đầu tiên được ấn lo hành.

Chẳng bao lâu sau khi được bổ nhiệm làm tuyên úy cho Lãnh chúa Pembroke, ông được vị quý tộc ấy trao cho chức linh mục quản xứ Bishopstone ở Wiltshire; đây không phải là đặc ân duy nhất ông nhận được từ tình bằng hữu của vị bảo trợ mình, người lúc bấy giờ giữ chức Tổng quản Hoàng gia, vốn có quyền bố trí chỗ ở trong cung điện cho tuyên úy của mình, một hoàn cảnh rất có thể đã đưa ông Earle đến sự chú ý của nhà vua, người sau đó đã thăng chức cho ông làm tuyên úy kiêm gia sư cho Hoàng tử Charles, khi Tiến sĩ Duppa, người trước đó đảm nhiệm trọng trách quan trọng ấy, được phong làm Giám mục xứ Salisbury.

Vào năm 1642, Earle nhận bằng Tiến sĩ Thần học, và năm tiếp theo được bầu làm thành viên của Hội đồng Thần học do quốc hội chỉ định nhằm cải tổ giáo hội. Chức vụ này, dường như là bằng chứng cho thấy sự kính trọng cao độ mà ngay cả những người có quan điểm khác biệt vẫn dành cho nhân cách và tài năng của ông, nhưng ông đã từ chối nhận, khi nhận thấy chẳng có chút hy vọng nào trong việc giúp ích cho chính nghĩa tôn giáo, hay kìm hãm sự bạo ngược của một phe phái lầm đường lạc lối, bằng cách nhúng tay vào giữa những kẻ "công khai và thừa nhận là kẻ thù của giáo lý lẫn kỷ luật thuộc Giáo hội Anh; một số kẻ có đời sống và hạnh kiểm tai tiếng, hầu hết lại kém cỏi về học thức, nếu không muốn nói là dốt nát đến mức đáng hổ thẹn."

Vào ngày 10 tháng 2 năm 1643, Tiến sĩ Earle được bầu làm chưởng hiến nhà thờ chính tòa Salisbury, nhưng chẳng bao lâu sau, ông đã bị tước đoạt chức vụ ấy cũng như giáo xứ Bishopstone do sự thất bất thành của phe hoàng gia.

Khi thất bại của quân đội hoàng gia tại Worcester buộc Charles Đua phải rời bỏ quê hương, Earle vẫn gắn bó với vận mệnh lầm than của vị quân vương, và là một trong những người đầu tiên chào đón nhà vua khi ngài đến Rouen thuộc vùng Normandy, nơi ông được phong làm thư ký phòng riêng kiêm tuyên úy của nhà vua. Tình cảm của ông dành cho dòng họ Stuart cùng lòng trung thành đối với chính nghĩa của họ không chỉ được thể hiện qua các dịch vụ cá nhân, như chúng ta thấy qua bức thư từ Lãnh chúa Clarendon gửi Tiến sĩ Barwick, rằng ông đã hỗ trợ tiền bạc cho nhà vua trong lúc hoạn nạn.

Trong suốt thời gian nhà vua cư ngụ ở Scotland, Tiến sĩ Earle sống tại Antwerp cùng người bạn của mình là Tiến sĩ Morley, từ nơi đó ông được triệu tập để hầu cận Công tước xứ York (sau này là James II) tại Paris, nhằm hàn gắn một số rạn nứt vốn đang tồn tại giữa một số thành viên trong hộ gia đình của công tước; và có lẽ ông đã ở lại đây cho đến khi Charles Đua được triệu hồi về ngai vàng nước Anh.

Vào thời kỳ Phục hưng, Tiến sĩ Earle đã nhận được phần thưởng xứng đáng cho sự kiên định và trung thành của mình, ông lập tức được thăng chức làm viện phụ Westminster, một vị trí mà nhà vua đã nhắm sẵn cho ông từ lâu. Vào năm 1661, ông được chỉ định làm một trong những ủy viên để duyệt lại Sách Kinh nguyện, và đến ngày 30 tháng 11 năm 1662, ông được tấn phong làm Giám mục xứ Worcester, từ giáo khu này ông được thuyên chuyển vào ngày 28 tháng 9 năm 1663 lên phẩm giá cao quý tại Salisbury.

Chẳng còn lại bao nhiêu điều để kể thêm.—Giám mục Earle dường như vẫn tiếp tục sống cùng hoàng gia sau khi đã đạt được những danh hiệu hoàn toàn xứng đáng; và khi triều đình lui về Oxford trong trận dịch hứa năm 1665, ông đã tháp tùng hoàng gia đến nơi chốn từng nuôi dưỡng ông thuở hàn vi, rồi qua đời tại căn hộ của mình ở Đại học University vào ngày 17 tháng 11. Ông được an táng vào ngày 25, gần bàn thờ lớn trong nhà nguyện của Đại học Merton; và theo lời Wood, ông được "hộ tống đến nơi an nghỉ cuối cùng từ các trường đại học công cộng, bởi một sứ giả hoàng gia cùng những nhân vật trọng yếu của triều đình và viện đại học." Đài tưởng niệm của ông, nằm ở góc đông bắc của nhà nguyện, cho đến nay vẫn được bảo quản vô cùng tốt và lưu giữ dòng khắc sau đây:

"Hỡi bạn hữu, nếu có ai hỏi ai là kẻ được chôn cất nơi đây,

Chính là người chưa từng đáng phải chịu—Và điều vĩ đại hơn thế, chẳng hề có lấy một kẻ thù;

Kẻ từng có thể sống chốn hoàng cung mà vẫn coi nhẹ trần thế,

Một nhà giảng thuyết được đào tạo giữa chốn vương tôn,

Và bản thân cũng là bậc đứng đầu trong số những người giảng đạo,

Một tông đồ không mệt mỏi, một vị giám mục vô cùng thành kính;

Chính là người đã cùng vị Vua vô cùng thiêng liêng,

Người mà việc giáo dưỡng học vấn thuở niên thiếu cùng tâm hồn thuộc về Chúa

Đã được người cha đáng kính phó thác cho ông,

Đã chịu đựng cảnh lưu vong cao quý và đầy đạo hạnh;

Chính là người đã dịch tác phẩm Chính thể Giáo hội vĩ đại của Hooker,

Chính là người đã dịch tác phẩm Eikon Basilike của vị Vua tử đạo Charles,