"Tri kỳ giả, hành chi hồ."

Nhìn thấy đề bài bày ra trên biển hiệu, từng môn sinh không khỏi trợn tròn mắt: Đây là ghép đề!

Hai câu này, một câu trích từ "Tuân Tử", một câu trích từ "Án Tử tam luận".

Đề thi hội văn các làng những năm trước cơ bản đều khuôn mẫu mực thước, không có độ khó quá cao. Năm nay hay thật, đùng một cái tung ra màn ghép đề.

Khỏi phải nói, đề bài chắc chắn do hai vị phu tử ngồi ghế bình giám khảo ra, mỗi người ra một câu, mang đậm phong cách thư viện. Lúc học tập nghe giảng ở thư viện, các giảng sư thích nhất là ra loại đề này để khảo sát sinh viên.

Vấn đề ở chỗ, môn sinh của mười sáu làng, kẻ có thể tới thư viện làm tăng sinh chưa đầy một phần ba. Hoặc giả từng tới nghe giảng, nhưng cũng chỉ được vài ba buổi, hay mười mấy buổi, căn bản không liền mạch bài bản, lỗ hổng kiến thức còn rất nhiều.

Đây là chuyện quá đỗi rõ ràng, môn sinh nào có lòng tin làm tốt bài ghép đề thì cơ bản đều đã đủ tự tin đi thi cử nhân rồi.

Vương Phủ cầm bút, đăm đăm nhìn tờ giấy trắng trải trên bàn, ngó chừng một hồi lâu, cuối cùng nản lòng thoái chí. Hắn xếp gọn bút mực, cuộn giấy lại —— số giấy mực phát mới đợt này nhiều hơn buổi sáng, lại thêm một khoản phúc lợi bỏ túi.

Bên cạnh hắn, Vương Hưng gãi tai bứt trán, mày khóa chặt, một vẻ không cam lòng từ bỏ.

Gia cảnh y khá giả hơn Vương Phủ nhiều, thế nên vẫn muốn liều một phen, viết đại chút gì lên giấy nộp lên, biết đâu mèo mù vớ phải chuột chết, được phu tử nhìn trúng...

Vương Phủ lắc đầu, thầm nghĩ người trẻ tuổi đúng là người trẻ tuổi, ngây thơ quá đỗi.

Hắn lại quay đầu nhìn sang Trần Đường ở phía bên kia, thấy y đang vung bút viết như bay, sột soạt không ngừng.

Trong lòng Vương Phủ đã chấp nhận việc Trần Đường lột xác, sớm không còn là gã ngô hạ A Mông ngày trước nữa. Bản thân đã không có cơ hội, dĩ nhiên mong cơ hội này rơi trúng người quen biết.

Nghĩ vậy, ngồi suông cũng chán, hắn dứt khoát gục xuống bàn đánh một giấc.

Phóng mắt nhìn quanh, tú tài nằm ngủ tuyệt đối không chỉ mình Vương Phủ. Có kẻ thậm chí còn ngáy như sấm.

Khảo hạch kinh nghĩa buổi chiều tốn nhiều thời gian hơn hẳn, tròn một canh giờ rưỡi.

Khi vầng dương bắt đầu ngả về tây, hán tử khăn đỏ mới bước ra quảng trường, gõ vang chiêng đồng, báo hiệu hết giờ để thu bài.

Việc bình duyệt cũng bắt đầu ngay tại chỗ. Có hơn ba mươi bài văn, số lượng không tính là ít, song phần lớn trình độ đáng ngại, chẳng ít bài thậm chí mới viết được phần mở đầu, phía sau cụt lủn. Cho nên chỉ liếc qua một lượt là bị vứt sang một bên.

Chỉ một lát sau, hai vị phu tử đã loại bỏ hơn mười bài.

Chừng một khắc sau, mười bài văn đoạt giải đã được chọn ra, kế tiếp là xếp hạng thứ bậc, việc này cũng chẳng có gì tranh cãi khó khăn.

Kết quả nhanh chóng được công bố, người đứng đầu: Trần Đường, nhận thưởng một nghìn tiền.

Lại qua một hồi, các bức họa đã đóng khung cùng các bài văn kinh nghĩa đoạt giải đều được trưng bày toàn bộ cho tất cả môn sinh thưởng lãm.

Đám môn sinh lập tức ùa lên vây quanh xem. Ban đầu bụng dạ họ đầy mối hoài nghi, định bụng bới lông tìm vết một phen, nhưng sau khi xem xong, từng kẻ lặng ngắt như tờ, không thốt nên lời.

Tục ngữ có câu: Không sợ không biết hàng, chỉ sợ đem hàng so với hàng. Tranh vẽ cùng văn chương của Trần Đường quả thực độc chiếm đầu bảng, khiến người ta không thể bới ra chút tì vết nào.

Xem xong, không ít môn sinh đã xúm lại quanh Trần Đường, ngầm coi y là trung tâm, vây thành một vòng tròn.

Văn nhân coi khinh nhau là thật, trong sân quả thực cũng có kẻ không phục, nhưng giữa đôi bên xưa nay không thù không oán, tự nhiên sẽ chẳng có chuyện chốc chốc lại nhảy ra vài kẻ ất giáp ất ơ kéo thù hận để Trần Đường vả mặt.

Hội văn các làng tới đây là kết thúc, song phía sau còn một bữa yến tiệc thịnh soạn chiêu đãi, nhằm an ủi các vị tú tài không được nhận thưởng, cho bọn họ ăn uống thỏa thuê.

Theo lệ thường, ba người đứng đầu phần thi kinh nghĩa có tư cách ngồi chung mâm với các vị hương thân, cùng các bậc lão gia chén thù chén tạc, còn tác phẩm đoạt thưởng thì do gia chủ đứng ra đăng cai năm đó thu giữ, coi như một hình thức đền bù. Dẫu sao về mặt địa điểm, nhân công, ăn uống, thôn làng đăng cai mỗi năm đều phải tốn kém không ít.

Dùng xong bữa tối, nhân lúc trời chưa tối hẳn, mọi người lục tục cáo từ ra về.

"Trần tú tài, xin dừng bước."

Trần Đường đang định cùng hai chú cháu Vương Phủ lên xe bò về, sau lưng chợt vang lên tiếng gọi của Hồ lão gia.

Trần Đường động lòng, bước lại gần hỏi: "Không biết Hồ lão gia có điều chi căn dặn?"

Hồ lão gia thở dài một tiếng: "Ta đặc biệt tới để tạ lỗi với ngươi."

Trần Đường thắc mắc: "Lời này là ý gì?"

Hồ lão gia nói: "Hỉ Nhi bướng bỉnh, dạo trước ở lớp học thường hay gây khó dễ trêu chọc tiên sinh, lão phu hết sức áy náy. Than ôi..."

Ông ta nói "Hỉ Nhi", tự nhiên chính là Hồ Bất Hỉ.

Trong đầu Trần Đường lập tức hiện lên bóng hình một thiếu nữ yêu nghiệt tột cùng từ dung nhan cho tới vóc dáng, miệng vội đáp: "Hồ lão gia không cần tự trách, là do vãn bối dạy dỗ không khéo, chưa làm tròn bổn phận của một người thầy."

Hồ lão gia xua tay nói: "Tính nết con bé Hỉ Nhi nhà ta, ta rõ lắm, không nhắc tới nữa. Đa tạ Trần tú tài lòng dạ rộng lượng, không chấp nhặt với nó. Ừm, ngày sau rảnh rỗi, mời Trần tú tài ghé trang thượng làm khách."

Trần Đường nghe vậy ngẩn ra, còn tưởng Hồ lão gia này đến mời y đi ngay bây giờ, xem ra hoàn toàn không phải vậy.

Cái gọi là "ngày sau làm khách" phần lớn chỉ là lời khách sáo để kết thúc câu chuyện. Y không nói thêm gì, chắp tay hành lễ rồi bước lên xe bò, trở về thôn họ Trần.

Hồ lão gia đưa mắt nhìn xe bò đi xa, chợt vẫy tay, lập tức có một hán tử khăn đỏ bước tới.

"A Tam, ngươi đem những thi họa văn chương này lập tức đưa cho tiểu thư xem."

"Vâng."

Nhận lệnh, hán tử khăn đỏ vội vàng xoay người đi làm ngay.

---❊ ❖ ❊---

Trần Đường đoạt giải đầu bảng trong hội văn các làng là chuyện thôn họ Trần chưa từng có từ trước tới nay. Tuy chỉ là phần thưởng và danh tiếng do dân gian tổ chức, song đã vô cùng hiếm hoi, đáng mừng đáng chúc. Thôn trưởng thôn họ Trần tham dự hội say khướt trở về, mặt mày hớn hở, bảo rằng Trần Đường đã làm rạng rỡ mặt mày cho lão và cả thôn họ Trần, thật đáng mừng đáng chúc.

Hôm sau, thôn trưởng bèn sai người mổ heo làm dê, bày tiệc lớn trong thôn, thết đãi toàn bộ dân làng.

Trần Đường biết thôn trưởng muốn lấy lòng mình, song cũng không từ chối. Y nhận được hơn một nghìn tiền thưởng, liền gói ba trăm tiền đem tới nhà thầy Trần Tùng trao cho sư mẫu để bà phụ giúp chi tiêu trong nhà.

Đợt trước tang lễ của thầy, khi ấy Trần Đường túng thiếu chỉ phúng điếu mười một văn tiền, nay dư dả rồi bèn bù thêm một phần.

Ứng thù một phen, cơm nước xong xuôi, Trần Đường thu xếp hành lý, đeo hộp sách lên lưng, từ biệt dân làng, chuẩn bị trở về phủ Phan Châu.

Hôm nay trời đẹp, gió hòa nắng ấm.

Trần Đường không thuê xe mà chỉ đi bộ coi như rèn luyện thân thể. Hiện tại bước chân của y càng thêm vững chãi nhẹ nhàng, tốc độ lên đường tăng tiến rất nhiều, tính ra chỉ hơn một khắc là vào được thành.

Cộp! Cộp! Cộp!

Trên đường vang lên tiếng chạy gấp gáp, chỉ nghe có người ở phía sau gọi to: "Trần tú tài, Trần tú tài, xin dừng bước!"

Trần Đường quay đầu nhìn lại, liền thấy Hồ lão gia đang ngồi trên một cỗ xe lừa, không ngừng vẫy tay gọi với theo y.