Ngày thứ Hai

Bernabo thành Genova, bị Ambrogiuolo lừa gạt, mất đi gia sản và ra lệnh xử tử người vợ vô tội. Nàng trốn thoát và giả nam trang phục vụ vị Xô-đan. Tại đây, nàng tình cờ chạm mặt kẻ đã lừa dối chồng mình, rồi đưa người chồng đến Alexandria. Sau khi kẻ vu khống bị trừng trị, nàng khoác lại y phục phụ nữ và cùng chồng giàu có trở về Genova.

Khi Elisa đã hoàn thành phần việc của mình bằng một câu chuyện đầy xót thương, nữ vương Filomena — người có dáng người cao ráo, thanh tao, với nụ cười và phong thái dễ mến hơn bất cứ ai — thu lại điệu bộ rồi cất lời: "Chúng ta bắt buộc phải giữ đúng giao ước với Dioneo; vì vậy, chẳng còn ai khác ngoài tôi và chàng là chưa kể chuyện, tôi sẽ kể trước, còn chàng, theo như điều chàng đã xin như một đặc ân, sẽ là người lên tiếng cuối cùng." Nói rồi, nàng bắt đầu như sau: "Trong dân gian thường truyền tụng một câu tục ngữ rằng kẻ lừa đảo thường ở ngay dưới chân kẻ bị lừa; điều này ngẫm lại xem ra chẳng có lý lẽ nào chứng minh là đúng cả, trừ khi nó được minh chứng bằng những sự việc thực tế. Do đó, trong lúc tiếp tục tuân theo chủ đề đã định, các bạn quý mến ạ, tôi chợt nghĩ ra việc phải chứng minh cho các bạn thấy rằng câu nói ấy quả thực đúng như người ta vẫn truyền tụng; và hẳn các bạn cũng chẳng lấy làm phiền lòng khi lắng nghe, để từ đó biết cách tự bảo vệ mình trước những kẻ lừa đảo."

Thuở ấy, tại một quán trọ ở Paris, có tụ họp một số thương gia người Ý vô cùng giàu có. Họ đến đây theo lệ thường, người đến dịp này kẻ ghé dịp khác. Một buổi tối nọ, sau khi đã cùng nhau ăn uống vui vẻ, họ bắt đầu bàn luận về đủ mọi chuyện. Chuyển từ chủ đề này sang chủ đề khác, cuối cùng họ nhắc đến những người vợ mà họ đã bỏ lại quê nhà. Một người cười cợt nói: "Tôi chẳng biết vợ mình đang làm gì ở nhà; nhưng có điều này tôi thừa biết, ấy là hễ ở đây cứ gặp côả nương nào vừa ý, tôi liền gác lại thứ tình cảm dành cho vợ mình và tha hồ hưởng thụ vui thú bên người khác." Một kẻ khác liền tiếp lời: "Tôi cũng thế thôi, bởi vì dù tôi có tin rằng vợ tôi đang mải mê vui hưởng chốn phồn hoa [khi tôi vắng nhà,] thì nàng cũng cứ làm, mà tôi có không tin, thì nàng vẫn cứ làm vậy; thế nên ăn miếng trả miếng thôi; lừa gạt thế nào thì nhận lại thế ấy." Người thứ ba hùa theo và cũng đi đến kết luận gần như tương tự. Tóm lại, tất cả dường như đều đồng tình rằng những người vợ bị bỏ lại phía sau chẳng dại gì mà bỏ phí thời gian trong lúc chồng vắng nhà.

Chỉ có một người duy nhất, tên là Bernabo Lomellini người Genova, là giữ quan điểm ngược lại. Ông cả quyết rằng, nhờ ơn phước đặc biệt của Chúa, ông có được một người vợ có lẽ là hoàn hạnh nhất toàn cõi Ý trong tất cả mọi đức tính mà một người phụ nữ — thậm chí, phần lớn là cả một hiệp sĩ hay một tráng sĩ — nên có. Bởi nàng không chỉ nhan sắc mặn mà, tuổi hãy còn trẻ trung, mà còn vô cùng tháo vát và khỏe mạnh; chẳng có nữ công gia chánh nào, từ thêu thùa lụa là cho đến những việc tương tự, mà nàng không làm khéo léo hơn bất kỳ ai cùng phái. Hơn thế nữa, ông khẳng định rằng chẳng có người quản gia hay người hầu nam nào trên đời này có thể phục vụ bên bàn tiệc của một nhà quý tộc khéo léo và chu đáo hơn nàng, bởi nàng vốn sinh trưởng trong gia đình danh giá, lại vô cùng khôn ngoan và kín đáo. Tiếp đó, ông ca ngợi tài cưỡi ngựa, thả chim ưng, biết đọc, biết viết và tính toán giỏi giang của vợ chẳng kém gì một thương gia thực thụ. Sau vô vàn lời khen ngợi khác, đi đến vấn đề mà nhóm thương gia đang bàn tán, ông hùng hồn thề thốt rằng chẳng thể tìm đâu ra một người phụ nữ nào đoan trang và trinh bạch hơn vợ ông. Vì thế, ông tin chắc rằng dù bản thân có vắng nhà nửangươi mười năm, hay thậm chí mãi mãi đi nữa, nàng cũng chẳng bao giờ mảy may sa ngã với người đàn ông khác.

Trong số những thương gia tham gia cuộc tranh luận ấy có một thanh niên tên là Ambrogiuolo xứ Piacenza. Hắn ta bắt đầu chế giễu thậm tệ lời ca ngợi cuối cùng mà Bernabo dành cho vợ, rồi mai mỉa hỏi rằng liệu hoàng đế có ban cho ông đặc quyền ấy vượt trên tất cả mọi người khác hay chăng. Bernabo có chút bực dọc, đáp lại rằng chẳng phải hoàng đế, mà chính là Chúa — Đấng có quyền năng vượt hơn cả hoàng đế — đã ban cho ông ân huệ ấy. Nghe vậy, Ambrogiuolo liền nói: "Bernabo, ta không hề hoài nghi việc ngươi nghĩ rằng mình nói thật; nhưng ta thấy ngươi chẳng mảy may chú ý đến bản chất của vạn vật. Nếu ngươi chịu khó suy xét, ta tin ngươi không đến nỗi kém cỏi để rồi không nhận ra vài điều lẽ ra phải khiến ngươi thận trọng hơn khi bàn về chủ đề này. Và để ngươi không nghĩ rằng chúng ta — những kẻ đã bàn tán rất nhiều về vợ mình — lại cho rằng vợ chúng ta có bản chất khác biệt hay được tạo dựng khác đi so với vợ ngươi, mà hiểu rằng chúng ta nói vậy xuất phát từ nhận thức tự nhiên, ta sẽ luận bàn với ngươi đôi điều về vấn đề này."

Hắn nói tiếp: "Từ trước tới nay, ta vẫn hiểu rằng con người là loài sinh vật cao quý nhất do Chúa tạo nên giữa chốn trần gian, và sau đó là phụ nữ. Thế nhưng, con người — như người ta vẫn thường tin và như minh chứng qua hành động — là hoàn thiện hơn; và vì hoàn thiện hơn, chắc chắn họ phải có sự vững vàng và kiên định lớn hơn, bởi phụ nữ vốn dĩ dễ thay đổi hơn nhiều. Lý do cho điều này có thể được chứng minh bằng rất nhiều lý lẽ tự nhiên, nhưng hiện tại ta tạm gác lại không nhắc đến. Vậy nếu đàn ông có độ kiên định cao hơn mà vẫn không thể kiềm chế bản thân — không chỉ trước những người đàn bà chủ động mồi chài, mà thậm chí trước cả những người khiến họ vừa mắt, hay nói đúng hơn, họ làm mọi cách có thể để được ở bên nàng (và điều này không phải diễn ra mỗi tháng một lần, mà là hàng ngàn lần trong ngày) — thì ngươi có thể trông mong gì ở một người phụ nữ vốn mang bản tính dễ lung lay, khi nàng phải đối mặt với những lời cầu xin, nhữngh lời ngon ngọt, những món quà cùng hàng ngàn phương thức khác mà một gã đàn ông tháo vát và đem lòng yêu thương nàng sẽ giở ra? Ngươi nghĩ nàng có thể trụ vững được sao?"

"Quả thực, dù ngươi có cả quyết thế nào đi nữa, ta cũng chẳng thể tin là chính ngươi lại tin điều đó; và bản thân ngươi cũng thừa nhận rằng vợ ngươi là đàn bà, nàng cũng bằng xương bằng thịt như bao người phụ nữ khác. Nếu đã vậy, nàng chắc chắn cũng có những ham muốn ấy và cũng có những sức mạnh như bao phụ nữ khác để chống lại những bản năng tự nhiên này. Thế nên, dù nàng có đoan trang đến đâu đi nữa, việc nàng làm những điều mà những người phụ nữ khác vẫn làm hoàn toàn là điều có thể xảy ra. Chẳng có điều gì có thể xảy ra lại bị bác bỏ một cách tuyệt đối hay bị phủ nhận với sự gay gắt đến thế như cách ngươi đang làm."

Đáp lại những lời ấy, Bernabo cất tiếng: "Ta là một thương gia chứ không phải nhà triết học, và ta sẽ đáp lại với tư cách của một thương gia. Ta xin nói rằng ta công nhận những điều ngươi vừa nêu có thể xảy ra với những người phụ nữ ngốc nghếch, những kẻ chẳng màng đến liêm sỉ; nhưng những ai khôn ngoan thì vô cùng trân trọng danh dự của mình, đến mức để bảo vệ nó, họ trở nên kiên cường hơn cả đàn ông — những kẻ vốn chẳng màng gì đến danh dự. Và vợ ta chính là người phụ nữ được tôi luyện theo khuôn mẫu ấy."

Ambrogiuolo liền bật cười mỉa mai: "Quả thực, nếu mỗi lần họ vướng vào những trò chơi ái tình kiểu này mà trên trán lại mọc ra một chiếc sừng để làm chứng cho việc họ đã làm, thì ta tin chẳng có mấy ai lại đâm đầu vào đó. Thế nhưng, chẳng có chiếc sừng nào mọc ra cả, cũng chẳng có dấu vết hay tăm tích nào xuất hiện ở những kẻ khôn ngoan ấy; sự ô nhục và vết nhơ danh dự chỉ bị phơi bày khi mọi chuyện bị phát giác. Thế nên, hễ có cơ hội làm lén lút là họ làm ngay, hoặc nếu có kiềm chế thì chẳng qua vì họ ngu ngốc mà thôi. Và ngươi hãy ghi cốt ghi nhớ điều này cho chắc: người duy nhất được gọi là trinh bạch chính là người chưa từng bị ai gạ gẫm, hoặc là người chủ động gạ gẫm nhưng không được ai đáp lời. Dù ta biết rõ ràng theo những lý lẽ tự nhiên và chân thực rằng sự việc đúng là như vậy, ta cũng chẳng dám lớn giọng quả quyết đến thế nếu bản thân chưa từng nhiều phen thử lửa với biết bao người phụ nữ. Và ta nói cho ngươi hay thế này: nếu ta được ở gần người vợ vô cùng thánh thiện của ngươi, ta dám chắc chỉ trong một thời gian ngắn, ta sẽ khiến nàng ngã vào cái bẫy mà ta đã từng giăng ra với những phụ nữ khác."

Nghe vậy, Bernabo liền đáp: "Tranh cãi bằng lời lẽ thế này thì có kéo dài đến muôn đời cũng chẳng đi đến đâu; ngươi cứ nói rồi ta cứ cãi, và cuối cùng thì mọi chuyện cũng chẳng đi đến kết quả gì. Nhưng vì ngươi khăng khăng cho rằng phụ nữ nào cũng dễ dãi như vậy và tài nghệ của ngươi lại cao cường đến thế, để chứng thực cho phẩm hạnh của vợ ta, ta sẵn sàng chịu chém đầu nếu ngươi bằng bất cứ cách nào có thể khiến nàng chịu làm theo ý ngươi trong chuyện đó. Còn nếu ngươi thất bại, ta chẳng bắt ngươi mất gì ngoài một ngàn đồng tiền vàng florin."

Ambrogiuolo, lúc này đã nổi giận vì cuộc tranh cãi, liền đáp: "Bernabo này, ta chẳng biết phải làm gì với cái đầu của ngươi nếu ta thắng cược cả. Nhưng nếu ngươi thực sự muốn thấy bằng chứng cho những điều ta vừa khẳng định, hãy đem ra cá cược năm ngàn đồng tiền vàng florin tài sản của ngươi — thứ có lẽ ít quý giá đối với ngươi hơn cái đầu ấy — đổi lấy một ngàn đồng của ta. Và vì ngươi chẳng đặt ra giới hạn thời gian nào cả, ta xin cam kết sẽ đến Genova, và trong vòng ba tháng kể từ ngày rời khỏi nơi đây, ta sẽ đạt được mục đích với vợ ngươi. Để làm bằng chứng, ta sẽ mang về theo mình một số vật dụng quý giá nhất của nàng cùng vô vàn tín vật đến mức chính ngươi cũng phải thừa nhận đó là sự thật — với điều kiện ngươi phải thề danh dự là sẽ không đặt chân đến Genova trong khoảng thời gian ấy, cũng không được viết thư hay nhắn gửi bất cứ điều gì cho nàng về chuyện này."

Bernabo đáp rằng ông hoàn toàn đồng ý. Mặc dù các thương gia khác đã cố gắng ngăn cản vụ cá cược vì tiên lượng được những tai họa khôn lường có thể xảy ra, nhưng cái đầu nóng của cả hai vị thương gia đã bị thổi bùng ngọn lửa kiêu hãnh. Bất chấp lời khuyên can của những người xung quanh, họ đã ký kết một văn bản cam kết rõ ràng với chữ ký của chính mình.

Việc đó hoàn toàn xong xuôi, Bernabo ở lại Paris, trong khi Ambrogiuolo nhanh chóng lên đường tới Genova bằng con đường ngắn nhất có thể. Đến nơi, hắn ở lại đó vài ngày. Bằng sự thận trọng cao độ, hắn dò la tên con phố nơi người phu nhân sinh sống cùng nề nếp sinh hoạt của nàng. Những gì hắn tìm hiểu được còn vượt xa cả những gì Bernabo từng kể, khiến hắn có cảm giác mình như một kẻ đang đi làm chuyện mò kim đáy bể. Thế nhưng, chẳng bao lâu sau, hắn đã làm quen được với một bà lão nghèo khổ — người thường xuyên ra vào dinh cơ ấy và rất được phu nhân quý mến. Dù không thể thuyết phục bà ta làm bất cứ chuyện gì sai trái, nhưng hắn đã dùng tiền bạc để mua chuộc và sai khiến bà ta. Hắn dụ dỗ bà ta mang hắn vào tận nhà — vâng, vào tận phòng ngủ của vị quý phu nhân — bên trong một chiếc rương được thiết kế theo kiểu dáng riêng của hắn. Hơn nữa, đúng theo chỉ dẫn của Ambrogiuolo, bà lão tốt bụng còn cẩn thận gửi chiếc rương lại phòng nàng vài ngày với lý do bà có việc phải đi xa.

Chiếc rương được đặt ở trong phòng, và khi màn đêm buông xuống, Ambrogiuolo ước lượng thời gian người phu nhân đã chìm vào giấc ngủ sâu. Bằng một số dụng cụ mang theo, hắn mở nắp rương và nhẹ nhàng bước ra ngoài căn phòng đang được thắp sáng bởi một ngọn đèn. Nhờ ánh sáng ấy, hắn quan sát kỹ lưỡng cách bài trí của căn phòng, những bức bích họa trên tường cùng mọi chi tiết đáng chú ý khác, rồi ghi nhớ tất cả vào tâm trí. Sau đó, hắn tiến lại gần chiếc giường và nhận ra người phu nhân cùng một bé gái ở cùng đang ngủ say như chết. Hắn khẽ khàng vén toàn bộ lớp chăn phủ trên người nàng và phát hiện ra rằng khi thân thể trần trụi, nàng cũng xinh đẹp chẳng kém lúc mặc y phục. Thế nhưng, hắn chẳng tìm thấy dấu vết nào trên cơ thể để có thể mang đi làm bằng chứng — ngoại trừ một điểm duy nhất: một nốt ruồi nằm ngay dưới bầu vú trái, xung quanh có vài sợi lông tơ nhỏ màu đỏ tựa sắc vàng.

Ghi nhớ kỹ càng xong xuôi, hắn lại nhè nhẹ đắp chăn lại cho nàng. Dù ngắm nhìn vẻ đẹp kiều diễm ấy khiến hắn vô cùng khao khát mạo hiểm tính mạng để nằm xuống bên cạnh nàng, nhưng nhớ lại những lời đồn về sự kiên định và bất khuất của nàng trong những chuyện thế này, hắn không dám liều lĩnh. Thay vào đó, hắn thong thả ở lại căn phòng suốt phần lớn thời gian đêm hôm ấy, lục lọi trong các tráp đựng đồ của nàng lấy đi một chiếc ví, một chiếc áo ngủ, cùng vài chiếc nhẫn và thắt lưng. Gom tất cả bỏ vào chiếc rương của mình, hắn quay trở lại bên trong và tự khóa kín mình lại y như cũ. Hắn lặp lại việc này suốt hai đêm liên tiếp mà phu nhân hoàn toàn không hay biết gì.

Đến ngày thứ ba, bà lão quay lại lấy chiếc rương theo đúng kế hoạch đã định và khiêng nó ra khỏi nơi bà từng đặt. Ngay khi bà đi khuất, Ambrogiuolo bước ra, thưởng tiền cho bà ta theo đúng lời hứa rồi nhanh chóng mang theo những món đồ kia trở về Paris, kịp thời có mặt trước thời hạn đã định.

Tại đây, hắn triệu tập những thương gia từng chứng kiến cuộc tranh luận và lập giao kèo cá cược. Ngay trước mặt Bernabo, hắn tuyên bố rằng mình đã thắng cược bởi đã thực hiện trót lọt những gì từng khoác lác. Để chứng minh điều đó là sự thật, đầu tiên hắn miêu tả chi tiết kiến trúc căn phòng cùng những bức tranh tường trong đó, rồi tiếp tục bày ra những món đồ mang về từ nơi ấy, khẳng định chắc nịch rằng chính tay phu nhân đã trao cho hắn.

Bernabo công nhận căn phòng quả thực đúng như những gì hắn miêu tả, đồng thời thừa nhận ông nhận ra những món đồ kia chính xác là của vợ mình. Tuy nhiên, ông cho rằng Ambrogiuolo hoàn toàn có thể moi móc thông tin về căn phòng từ một tên gia nhân nào đó trong nhà, và cũng có thể lấy cắp những món đồ ấy bằng phương thức tương tự. Thế nên, nếu hắn không còn bằng chứng nào khác, điều này vẫn chưa đủ để chứng minh hắn đã thắng cược.

Nghe vậy, Ambrogiuolo liền nói: "Thực ra từng đó là quá đủ rồi, nhưng vì ngươi muốn ta nói thêm, ta sẽ nói cho ngươi nghe. Ta xin bảo đảm với ngươi rằng phu nhân Ginevra, vợ ngươi, có một nốt ruồi khá lớn ở dưới bầu vú bên trái, xung quanh có khoảng nửa tá sợi lông tơ nhỏ màu đỏ như vàng."

Khi Bernabo nghe những lời ấy, cảm giác đau đớn như thể có ai đó vừa đâm một nhát dao vào tim. Nỗi thống khổ bủa vây lấy ông, và dù chẳng thốt nên lời, sắc mặt tái mét biến đổi hoàn toàn của ông đã là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy những gì Ambrogiuolo nói hoàn toàn là sự thật. Chỉ một lát sau, ông cất giọng: "Hỡi các vị, những điều Ambrogiuolo vừa nói là sự thật; vì thế, hắn đã thắng cược, cứ đến lấy tiền bất cứ lúc nào hắn muốn và hắn sẽ được thanh toán đầy đủ."

Thế là ngay ngày hôm sau, Ambrogiuolo đã được trả đủ số tiền thưởng. Về phần Bernabo, ông lập tức rời Paris, trở về Genova với tâm địa độc ác và ý định sát hại người vợ của mình. Khi đến gần thành phố, ông không tiến vào trong mà dừng chân tại một trang viên của gia đình cách đó tầm ngót nghét hai mươi dặm. Từ đây, ông phái một tên gia nhân mà ông vô cùng tín nhiệm về Genova, mang theo hai con ngựa cùng một bức thư tay gửi cho vợ. Trong thư, ông thông báo mình đã về đến nơi và giục nàng đến gặp ông. Đồng thời, ông bí mật dặn dò tên gia nhân rằng khi đưa được phu nhân đến một nơi vắng vẻ thích hợp, hắn hãy ra tay sát hại nàng không thương tiếc rồi quay về báo cáo lại.

Tên gia nhân tuân lệnh lên đường tới Genova. Khi giao thư và truyền đạt lại thông điệp của chủ nhân, hắn được người vợ đón tiếp nồng nhiệt với niềm vui mừng khôn tả. Ngay vào sáng hôm sau, nàng lên ngựa cùng hắn để khởi hành về trang viên. Dọc đường đi, vừa trò chuyện qua lại đủ thứ chuyện, họ tiến vào một thung lũng sâu thẳm và vô cùng hoang vắng, xung quanh bao bọc bởi những vách đá cao dựng đứng và cây cối rậm rạp. Nhận thấy đây chính là địa điểm lý tưởng để hoàn thành mệnh lệnh của chủ nhân mà không sợ bị ai phát hiện, tên gia nhân liền rút dao găm, túm lấy tay phu nhân và lạnh lùng nói: "Thưa phu nhân, xin hãy phó thác linh hồn cho Chúa, bởi vì ngài không thể đi xa hơn nữa đâu, hôm nay phu nhân phải chết."

Nhìn thấy con dao lóe lên cùng những lời tàn nhẫn ấy, phu nhân vô cùng kinh hoàng, cất giọng van xin: "Vì tình yêu của Chúa, xin hãy rủ lòng thương! Trước khi tước đoạt mạng sống của ta, hãy cho ta biết ta đã mạo phạm điều gì mà ngươi lại muốn giết ta?"

Tên gia nhân đáp: "Thưa phu nhân, ngài chẳng hề mạo phạm gì đến tôi cả; nhưng ngài đã đắc tội gì với phu quân của mình thì tôi không rõ, chỉ biết rằng ngài ấy ra lệnh cho tôi phải giết ngài dọc đường không chút nương tay, và đe dọa nếu tôi không làm theo thì sẽ treo cổ tôi lên. Ngài thừa biết tôi mang ơn ngài ấy biết nhường nào và không thể cãi lệnh trong bất cứ việc gì ngài ấy sai bảo. Chúa chứng giám là tôi vô cùng đau xót thay cho ngài, nhưng tôi chẳng còn cách nào khác."

Nghe vậy, phu nhân òa khóc nức nở: "Trời ơi, vì ơn trên, xin chớ nhúng tay trở thành kẻ sát nhân cướp đi sinh mạng của một người chưa từng làm điều gì tổn hại đến ngươi chỉ để phục vụ kẻ khác! Chúa thấu triệt vạn vật, Ngài biết rõ ta chưa từng làm bất cứ điều gì sai quấy để phải nhận lại sự đền ơn thế này từ phu quân. Nhưng thôi, gác chuyện đó lại; nếu muốn, ngươi hoàn toàn có thể vừa làm vừa lòng Chúa, vừa chiều lòng chủ nhân lại vừa cứu được ta bằng cách này: ngươi hãy cầm lấy bộ y phục của ta, đổi cho ta chiếc áo khoác ngắn (doublet) và chiếc mũ trùm đầu của ngươi. Hãy mang y phục của ta về nộp cho chủ nhân — cũng là phu quân của ta — và nói rằng ngươi đã xử tử ta. Ta xin thề trước mạng sống mà ngươi sắp ban cho ta đây, ta sẽ rời khỏi nơi này, đi đến một vùng đất xa xôi mà từ đó sẽ chẳng bao giờ có bất kỳ tin tức nào về ta lọt được đến tai chàng, hay đến tai ngươi, hay vương vấn về chốn này nữa."

Tên gia nhân vốn không hề muốn nhúng tay giết nàng, nên đã dễ dàng động lòng trắc ẩn. Hắn nhận lấy y phục của phu nhân, đưa cho nàng chiếc áo khoác ngắn cũn cỡn cùng chiếc mũ trùm đầu của mình, đồng thời để lại cho nàng một ít tiền mang theo người. Sau đó, hắn giục nàng rời khỏi vùng đất này, bỏ mặc nàng đứng một mình dưới đáy thung lũng với đôi chân trần rồi quay về gặp chủ nhân. Hắn quả quyết với Bernabo rằng mệnh lệnh đã được hoàn thành trọn vẹn, thậm chí còn bịa chuyện rằng hắn đã bỏ lại xác phu nhân cho bầy sói xé xác.

Ngay sau đó, Bernabo quay trở lại Genova, và khi sự việc vỡ lở, ông ta đã vấp phải vô vàn lời chỉ trích nặng nề từ dư luận. Về phần phu nhân, nàng trơ trọi một mình trong nỗi buồn tủi vô hạn cho đến tận khi màn đêm buông xuống. Nàng tìm cách cải trang hết mức có thể rồi lủi thủi đi đến một ngôi làng gần đó. Ở đó, nhờ sự giúp đỡ của một bà lão, nàng xin được những thứ cần thiết, tự tay cắt sửa chiếc áo khoác ngắn cho vừa vặn với thân hình nhỏ nhắn của mình, lại dùng chiếc váy lót để may một chiếc quần đùi vải lanh. Sau đó, nàng cắt ngắn mái tóc, biến đổi hoàn toàn diện mạo thành một chàng thủy thủ thực thụ rồi hướng thẳng ra vùng bờ biển.

Và thật là một sự tình cờ may mắn, tại đây nàng gặp được một quý tộc người xứ Catalonia tên là Senor Encararch, người vừa cập bến Alba từ con tàu neo đậu ngoài khơi để lên bờ lấy nước ngọt. Nàng tiến lại bắt chuyện với ông ta, xin được theo hầu làm gia nhân và bước lên tàu dưới cái tên Sicurano da Finale. Được vị quý tộc cấp cho những bộ y phục tươm tất hơn, nàng bắt đầu công việc và phục vụ ông ta tận tụy đến mức nhanh chóng giành được sự sủng ái tuyệt đối.

Chẳng bao lâu sau, vị quý tộc người Catalonia có chuyến hải trình đến Alexandria mang theo hàng hóa cùng một số loài chim ưng quý hiếm dâng lên đức Xô-đan. Vị Xô-đan đã tiếp đãi ông ta trọng thể trong những bữa tiệc, và khi chú ý đến phong thái nhanh nhẹn, tháo vát của Sicurano — người vẫn luôn túc trực hầu hạ bên cạnh — ông liền ngỏ lời xin lại chàng trai từ tay chủ nhân. Dù có chút tiếc nuối, vị quý tộc vẫn phải nhường lại chàng trai cho nhà vua. Và chỉ trong một thời gian ngắn, nhờ vào phẩm hạnh tốt đẹp cùng sự khéo léo của mình, Sicurano lại một lần nữa chiếm trọn được tình yêu mến và sự sủng ái của vị Xô-đan y như từng được vị quý tộc xứ Catalonia yêu quý trước kia.

Rồi thời gian trôi đi, mùa hội chợ lớn của các thương gia cả theo đạo Thiên Chúa lẫn đạo Saracen đã đến. Sự kiện này vốn được tổ chức thường niên tại Acre — một thành phố nằm dưới quyền cai trị của vị Xô-đan. Để đảm bảo an ninh tuyệt đối cho các thương gia và hàng hóa của họ, bên cạnh các quan chức khác, nhà vua vẫn thường phái một vị cận thần tài năng dẫn theo quân lính đến để giữ gìn trật tự và canh gác. Lần này, nghĩ đến Sicurano — người đã vô cùng thông thạo ngôn ngữ bản địa — nhà vua quyết định giao trọng trách ấy cho chàng; và mọi việc cứ thế tiến hành.

Sicurano đến Acre với tư cách là tổng trấn kiêm đội trưởng đội vệ binh bảo vệ các thương gia cùng hàng hóa của họ. Tại đây, chàng thực thi nhiệm vụ vô cùng tận tụy và mẫn cán. Trong những lần đi tuần tra thị sát khắp nơi, chàng bắt gặp rất nhiều thương gia đến từ Sicilia, Pisa, Genova, Venezia cùng các vùng đất khác của nước Ý. Nhớ về quê hương xứ sở, chàng chủ động đến làm quen với họ.

Có một lần nọ, khi ghé thăm cửa hiệu của một nhóm thương gia người Venezia, chàng tình cờ nhìn thấy giữa đống đồ trang sức bày bán có một chiếc ví và một chiếc thắt lưng. Ngay lập tức, chàng nhận ra đó chính là những món đồ từng thuộc về mình và vô cùng kinh ngạc. Tuy nhiên, cố giấu đi mọi biểu cảm, chàng thản nhiên hỏi thăm xem chúng là của ai và có được bày bán không.

Lúc bấy giờ, Ambrogiuolo xứ Piacenza cũng đang có mặt tại đó cùng rất nhiều hàng hóa trên một con tàu Venezia. Nghe thấy vị đội trưởng đội vệ binh hỏi về chủ nhân của mấy món đồ nhỏ nhặt ấy, hắn bước lên, cười cợt đáp: "Thưa ngài, những món đồ này là của tôi, và tôi không bán chúng đâu; nhưng nếu ngài thích, tôi xin dâng lại cho ngài với sự vui lòng."

Thấy Ambrogiuolo cười cợt, Sicurano thoáng nghi ngờ rằng hắn có thể đã nhận ra mình qua cử chỉ nào đó; nhưng vẫn giữ vững sắc mặt, nàng bình tĩnh hỏi: "Chắc là ngươi cười vì thấy ta, một binh sĩ, lại đi tò mò về mấy thứ đồ chơi đàn bà này chứ gì?"

Ambrogiuolo đáp: "Thưa ngài, tôi không cười vì chuyện đó đâu; mà tôi cười vì nhớ lại cách mà tôi có được chúng cơ."

Sicurano liền nói: "Ồ thế à, vậy nếu không có gì là bí mật không thể nói, hãy kể cho ta nghe làm thế nào mà ngươi vớ được chúng đi, cầu mong Chúa ban may mắn cho ngươi."

Ambrogiuolo hào hứng kể: "Thưa ngài, một quý phu nhân người Genova tên là Ginevra, vợ của Bernabo Lomellini, đã trao những món đồ này cho tôi cùng vài thứ khác vào một đêm tôi ngủ cùng nàng, và van nài tôi giữ chúng vì tình yêu dành cho tôi. Sở dĩ tôi cười là vì tôi nhớ lại sự ngu ngốc của Bernabo — kẻ đã dại dột đem năm ngàn đồng tiền vàng ra cá cược rằng tôi không thể khiến vợ hắn ngã vào vòng tay mình. Thế nhưng tôi đã làm được và thắng cược. Đáng lẽ ra kẻ ngu ngốc ấy phải tự trừng trị sự đần độn của chính mình thì hắn lại đi trừng phạt vợ vì hành vi mà muôn đời đàn bà con gái nào cũng phạm phải. Hắn từ Paris trở về Genova và theo những gì tôi nghe ngóng được sau đó, hắn đã ra lệnh xử tử nàng."

Nghe đến đây, Sicurano lập tức hiểu rõ nguyên nhân sâu xa đằng sau cơn thịnh nộ của Bernabo đối với vợ mình. Nhận thức rõ ràng gã đồi bại này chính là cội nguồn của mọi bất hạnh mà nàng từng gánh chịu, Sicurano hạ quyết tâm tuyệt đối không để hắn nhởn nhơ thoát tội.

Chàng ra vẻ vô cùng thích thú trước câu chuyện của Ambrogiuolo, khéo léo kết thân và tạo dựng mối quan hệ gần gũi với hắn. Đến mức khi hội chợ kết thúc, theo lời mời của Sicurano, Ambrogiuolo đã cùng toàn bộ hàng hóa theo chân chàng trở về Alexandria. Tới nơi, Sicurano cho xây dựng một kho hàng riêng và giao phó rất nhiều tiền vốn của mình vào tay hắn. Nhìn thấy viễn cảnh kiếm lời béo bở trước mắt, Ambrogiuolo vui vẻ ở lại.

Trong khi đó, với mục đích làm sáng tỏ sự trong sạch của Bernabo, Sicurano không ngơi nghỉ tìm kiếm cách giải quyết. Thông qua một số thương gia lớn người Genova đang có mặt tại Alexandria, bằng một lý do khéo léo do chính mình dàn dựng, chàng đã dụ được Bernabo đến đây. Khi nhìn thấy cảnh ngộ nghèo túng, khốn khó của Bernabo, Sicurano bí mật nhờ một người bạn lo chỗ ăn ở cho ông ta cho đến khi thời điểm thích hợp để thực hiện kế hoạch đã định.

Lúc này, Sicurano từng bước sắp xếp để Ambrogiuolo kể lại câu chuyện của mình trước mặt đức Xô-đan nhằm mang lại niềm vui giải trí cho nhà vua. Nhưng nay, khi đã nhìn thấy Bernabo ở đây và nhận thấy không cần phải trì hoãn thêm nữa, chàng nhân cơ hội xin đức Xô-đan triệu tập cả Ambrogiuolo và Bernabo diện kiến. Ngay trước mặt người chồng, chàng muốn ép kẻ kia phải khai ra sự thật bằng biện pháp nghiêm khắc nhất nếu hắn không chịu tự nguyện thú nhận những lời khoác lác về người vợ của Bernabo.

Khi cả hai đã có mặt đầy đủ, dưới ánh mắt nghiêm nghị của đông đảo quan lại, đức Xô-đan lạnh lùng ra lệnh cho Ambrogiuolo phải khai ra sự thật về cách hắn đã thắng năm ngàn đồng tiền vàng của Bernabo như thế nào. Bản thân Sicurano — người được nhà vua tin tưởng nhất — với nét mặt còn đằng đằng sát khí hơn, đe dọa sẽ trừng phạt hắn bằng những cực hình khủng khiếp nhất nếu hắn dám giấu giếm nửa lời.

Bị kẹp giữa nỗi sợ hãi tứ bề và áp lực từ quyền lực, Ambrogiuolo đành phải khai ra toàn bộ sự thật rõ mười mươi ngay trước mặt Bernabo và bao nhiêu nhân chứng khác, thuật lại y nguyên mọi chuyện diễn ra từ đầu đến cuối mà chẳng dám giấu giếm. Hắn thầm nghĩ hình phạt tồi tệ nhất dành cho mình lúc này có lẽ chỉ là nộp lại năm ngàn đồng tiền vàng cùng những món trang sức đã đánh cắp mà thôi.

Nghe xong, Sicurano — trong vai trò đại diện cho nhà vua trong vụ việc này — quay sang Bernabo và hỏi: "Còn ngươi, ngươi đã làm gì với người vợ của mình vì lời dối trá này?"

Bernabo đau đớn đáp: "Bị cơn thịnh nộ vì mất tiền che mờ lý trí, cùng nỗi nhục nhã ê chề mà tôi tưởng rằng vợ đã giáng xuống đầu mình, tôi đã ra lệnh cho một tên gia nhân sát hại nàng. Theo như những gì hắn báo cáo lại, xác của nàng đã bị cả một bầy sói xé xác ăn thịt ngay giữa đường."

Những lời ấy được thốt lên trước mặt đức Xô-đan và tất cả những người có mặt đều nghe thấy, thấu hiểu ngọn ngành. Dù vị Xô-đan vẫn chưa hiểu rõ mục đích cuối cùng mà Sicurano — kẻ đứng sau giật dây mọi việc — muốn hướng tới là gì, chàng vẫn tiếp tục tâu lên: "Tâu bệ hạ, ngài có thể thấy rõ ràng người phu nhân khốn khổ kia đã phải chịu oan ức nhường nào trước thói khoác lác của kẻ trăng hoa và sự cả tin của người chồng. Kẻ thứ nhất tước đoạt danh dự của nàng, bôi nhọ tiếng tăm trong sạch bằng những lời gian dối và lừa lọc cả người chồng; trong khi kẻ thứ hai thì quá ư cả tin vào những lời bị đặt hơn là sự thật mà lẽ ra hắn phải tường tận qua ngần ấy năm chung sống, để rồi nhẫn tâm ra lệnh sát hại nàng cho sói ăn thịt."

Chàng nói tiếp: "Hơn thế nữa, tình cảm và sự gắn bó mà hai kẻ này dành cho nàng lớn đến mức dù đã từng chung chăn gối hoặc kề cận lâu ngày, chẳng ai trong số chúng nhận ra nàng là ai cả. Nhưng để bệ hạ có thể thấy rõ hơn những gì mỗi kẻ này đáng phải nhận, thần xin ngài — nếu rộng lòng ban ân huệ cho phép thần được trừng phạt kẻ lừa đảo và khoan thứ cho kẻ bị lừa — hãy cho phép thần đưa nàng ấy đến ngay trước diện bệ hạ và trước mặt hai kẻ này."

Đức Xô-đan, hoàn toàn sẵn lòng chiều theo mọi ý muốn của Sicurano trong vụ việc này, liền gật đầu chuẩn y và ra lệnh cho chàng đưa vị phu nhân ra diện kiến. Nghe vậy, Bernabo vô cùng kinh ngạc bởi ông vẫninh đinh đinh rằng vợ mình đã chết từ lâu. Trong khi đó, Ambrogiuolo bắt đầu linh cảm được mối hiểm họa kề cận, nỗi sợ hãi về một hình phạt còn tồi tệ hơn việc đền tiền bắt đầu bủa vây tâm trí hắn. Hắn đứng ngồi không yên, không biết nên hy vọng hay sợ hãi trước sự xuất hiện của người phụ nữ ấy, chỉ đành ngóng chờ trong tâm trạng hoang mang tột độ.

Được sự cho phép của đức Xô-đan, Sicurano quỳ sụp xuống trước mặt nhà vua, hai hàng lệ tuôn rơi. Ngay khoảnh khắc ấy, dường như trút bỏ hoàn toàn giọng điệu nam nhi cùng phong thái đường hoàng của một nam nhân, chàng cất lời: "Tâu bệ hạ, thần chính là Ginevra bất hạnh và khốn khổ đây — người suốt sáu năm qua đã phải phiêu bạt khắp nơi trên thế gian trong bộ dạng giả nam trang, chỉ vì bị tên phản trắc Ambrogiuolo vu oan giáng họa một cách đê hèn và bị gã đàn ông tàn nhẫn, bất công kia giao cho tên gia nhân đem đi sát hại cho sói ăn thịt."

Nói đoạn, nàng xé toạc phần ngực áo phía trước, để lộ bầu ngực trần trắng ngần trước mặt đức Xô-đan và tất cả những người có mặt. Sau đó, quay sang hướng Ambrogiuolo, nàng với ánh mắt đầy phẫn nộ lên án và chất vấn hắn về những lần hắn từng khoác lác đã ngủ cùng nàng trước đây. Về phần Ambrogiuolo, lúc này khi đã nhận ra sự thật, hắn chết lặng đến mức gần như câm nín vì hổ thẹn, chẳng thể thốt lên được nửa lời.

Vị Xô-đan — từ trước đến nay vẫninh đinh đinh người thanh niên này là nam giới — nay tận mắt chứng kiến và lắng nghe mọi chuyện, ngạc nhiên đến mức ngỡ ngàng, hết lần này đến lần khác tự hỏi liệu những gì mình đang thấy và nghe có phải là một giấc mơ hay là sự thật rành rành. Thế nhưng, sau khi cơn bàng hoàng qua đi, khi đã thấu hiểu toàn bộ sự thật, ông hết lời ca ngợi lối sống cùng phẩm hạnh của Ginevra — người bấy lâu nay vẫn mang cái tên Sicurano — đồng thời tán dương sự kiên định và đức hạnh cao quý của nàng.

Nhà vua lập tức hạ lệnh mang đến những bộ y phục phụ nữ vô cùng lộng lẫy cùng các hầu nữ đến để phục vụ nàng. Theo đúng thỉnh cầu của Ginevra, ngài ân xá cho Bernabo tội chết mà ông ta đáng lẽ phải gánh chịu. Về phần Bernabo, khi nhận ra người vợ hiền, ông ta lập tức quỳ rạp xuống chân nàng, khóc lóc van xin sự tha thứ. Dù ông ta chẳng hề xứng đáng với điều đó, Ginevra vẫn nhân từ rộng lượng cúi xuống đỡ chồng đứng dậy, ôm chầm lấy ông bằng tất cả sự dịu dàng của một người vợ.

Ngay sau đó, đức Xô-đan ra lệnh lập tức trói Ambrogiuolo vào một cột trụ lớn, bôi mật ong khắp người rồi đem phơi nắng ở một nơi cao nhất trong thành phố. Hắn sẽ bị treo ở đó cho đến khi tự rã rời thân xác mà chết; và hình phạt ấy nhanh chóng được thi hành nghiêm ngặt.

Tiếp theo, nhà vua ban chiếu chỉ giao toàn bộ tài sản thuộc về Ambrogiuolo cho phu nhân Ginevra. Số tài sản ấy lớn đến mức trị giá vượt qua cả mười ngàn đồng tiền vàng đúp-lông (doubloon). Không dừng lại ở đó, nhà vua còn tổ chức một bữa yến tiệc vô cùng linh đình để trọng thể tiếp đón Bernabo với tư cách là phu quân của phu nhân Ginevra, đồng thời tôn vinh nàng như một vị nữ anh hùng vô cùng dũng cảm. Ngài ban tặng cho nàng vô số châu báu, các vật dụng bằng vàng bạc cùng tiền mặt, quy đổi ra có giá trị lên tới hơn mười ngàn đồng đúp-lông khác.

Yến tiệc tàn, nhà vua truyền lệnh trang bị cho họ một con tàu thật tốt, ban ân sủng cho phép họ tùy ý trở về Genova. Cả hai vui mừng khôn xiết lên đường trở về quê hương trong sự giàu có và sung túc. Tại Genova, họ được đón tiếp với những nghi thức vinh dự lớn lao nhất, đặc biệt là phu nhân Ginevra — người mà bấy lâu nay ai nấy đều đinh ninh là đã chết, và khi còn sống lẫn lúc trở về, nàng vẫn luôn được ca tụng là biểu tượng của phẩm giá và đức hạnh cao vời.

Về phần Ambrogiuolo, ngay trong ngày hôm đó, sau khi bị trói chặt vào cột trụ và bôi mật ong khắp người, hắn đã phải chịu đựng những đớn đau tột cùng. Hắn không chỉ bị chết một cách thê thảm mà còn bị bầy ruồi, ong vàng và ruồi trâu — những loài côn trùng vô cùng hoành hành ở xứ sở ấy — bu vào cắn xé đến tận xương tủy. Bộ xương trắng phau còn vương lại vài dải gân treo lơ lửng, không một ai dọn đi, đã trở thành minh chứng sống động rùng rợn kéo dài năm tháng để cảnh cáo muôn người về tội ác đê hèn của hắn. Và cứ thế, kẻ lừa đảo cuối cùng đã phải phơi thây ngay dưới chân người bị lừa.