Wainamoinen, người ca sĩ cổ đại,

Lại khảy những phím đàn kỳ diệu,

Cất tiếng ca hòa quyện muôn màu,

Trùm phương bắc ngập tràn vui sướng.

Khúc ca vang lên tận thiên đường,

Lời ca tới cung điện của Luna,

Vọng qua ô cửa sáng của Mặt Trời.

Và Mặt Trăng đã rời bỏ chốn xưa,

Rơi xuống và đậu trên cành bạch dương;

Và Mặt Trời bước ra từ lâu đài,

Đậu trên những cành cây linh sam,

Đến sẻ chia niềm vui chung của đất trời,

Đến lắng nghe tiếng ca vang vọng,

Cùng tiếng đàn của Wainamoinen.

Louhi, nữ chúa xứ Pohyola,

Mụ phù thủy già không răng của phương Bắc,

Biến Mặt Trời và Mặt Trăng thành tù nhân;

Trong vòng tay, mụ ôm lấy nàng Luna xinh đẹp

Khỏi chiếc nôi trên cành bạch dương,

Gọi Mặt Trời bước xuống khỏi vị trí muôn thuở,

Khỏi những cành linh sam uốn lượn,

Mang chúng đến miền Bắc thượng uyển,

Đến chốn Sariola tối tăm u ám;

Giấu Mặt Trăng, chẳng còn để lóe sáng,

Vào trong một tảng đá muôn màu;

Giấu Mặt Trời, chẳng còn để chiếu soi,

Vào ngọn núi nẹp sắt kiên cố;

Ðoạn, mụ cất lời thốt lên những câu này:

“Hỡi Mặt Trăng bằng vàng và Mặt Trời bằng bạc,

Hãy giấu mặt vào trong các hang động

Của ngọn núi âm u xứ Pohyola;

Chớ chiếu sáng nữa để làm vui phương Bắc,

Cho đến khi ta đến ban cho các ngươi sự tự do,

Được kéo bởi chín con chiến mã,

Những con chiến mã ô tuyền cùng một mẹ!”

Khi Mặt Trăng vàng đã biến mất,

Và Mặt Trời bạc đã ẩn mình

Trong những hang động nẹp sắt,

Louhi liền đánh cắp lửa khỏi phương Bắc,

Từ những vùng đất của Wainola,

Khiến các dinh thự lạnh lẽo hoang tàn,

Và những mái tranh chìm trong bóng tối.

Đêm làm vua và trị vì bất tận,

Bóng tối thống trị khắp Kalevala,

Bóng tối ngự trị trong tổ ấm của Ukko.

Thật khó sống khi thiếu ánh trăng,

Còn khó hơn bội phần nếu thiếu ánh dương;

Cuộc đời Ukko trở nên tối tăm và ảm đạm,

Khi Mặt Trời và Mặt Trăng quay lưng.

Ukko, đấng tối cao của muôn loài sáng thế,

Đứng ngẩn ngơ trước cảnh tượng tối tăm;

Ngài ngẫm nghĩ dài lâu, cân nhắc kỹ càng,

Vì sao có phép lạ này trên thiên đường,

Vì sao tai ương lại giáng xuống tự nhiên,

Đến với Mặt Trăng trên hành trình của nàng;

Vì sao Mặt Trời không còn chiếu sáng nữa,

Vì sao ánh trăng bỗng nhiên biến mất.

Rồi đại thần Ukko bước đi trên bầu trời,

Tiến đến tận rìa của những đám mây nhỏ,

Trong bộ y phục ánh màu tía,

Với đôi xăng-đan nạm bạc lấp lánh,

Để tìm kiếm ánh trăng vàng rực rỡ,

Để ngóng trông ánh nắng bạc lung linh.

Ukko giáng tia chớp trong màn đêm u tối

Từ những lưỡi gươm lửa của ngài;

Bắn những ngọn lửa về mọi hướng,

Từ thanh gươm sắc màu vàng óng,

Vào không gian tầng trên của bầu trời,

Vào những đồng cỏ đầy sao của tầng the.

Khi một đốm lửa nhỏ đã nhen nhóm,

Ukko giấu nó trong chốn mây trời,

Trong một chiếc hộp bằng vàng và bạc,

Trong một tráp đựng trang trí bằng bạc,

Trao nó cho những thiếu nữ tầng the,

Rồi gọi một trinh nữ đến ru nó ngủ,

Để nó có thể hóa thành một vầng trăng non,

Để một mặt Trời thứ hai có thể theo sau.

Trên đám mây dài, nàng trinh nữ ru hời,

Trên rìa màu xanh thẳm của tầng the,

Nàng ru ngọn lửa của Đấng Sáng Tạo,

Trong chiếc nôi màu đồng rực rỡ,

Với những dải lụa nạm bạc tinh xảo.

Những dải bạc trĩu xuống thấp,

Chiếc nôi vàng vang lên tiếng ngân vang,

Và những đám mây phương Bắc gầm vang,

Mái vòm thiên đàng hạ xuống thấp,

Trước tiếng ru của những tia chớp,

Tiếng ru ngọn lửa của thần Ukko.

Thế là ngọn lửa được âu yếm ru hời

Bởi người thiếu nữ chốn tầng the.

Nàng thiếu nữ xinh đẹp và trung trinh đã lâu

Vuốt ve Đứa con Lửa bằng những ngón tay,

Chăm sóc nó với tất cả sự ân cần và hoan hỉ,

Cho đến một phút giây lơ đễnh

Nó đã sổng khỏi tay nàng thiếu nữ tầng the,

Tuột khỏi bàn tay của kẻ nuôi dưỡng nó.

Chớp mắt, bầu trời xé toạc làm đôi,

Chớp mắt, mái vòm của Ukko mở rộng,

Đứa con Lửa ương ngạnh lao vút xuống dưới,

Quả cầu đỏ rực lao nhanh xuống dưới,

Vút qua chiếc cổng vòm của bầu trời,

Xé gió rít qua những đám mây đang hoảng sợ,

Lóe sáng qua bầu trời đầy giông bão,

Xuyên qua chín tầng vòm sao của tầng the.

Bấy giờ cổ nhân Wainamoinen

Cất lời và thốt lên những câu này:

“Người anh em thợ rèn, Ilmarinen hỡi,

Chúng ta hãy mau cùng nhau đi tìm xem,

Ngọn lửa rơi xuống kia là loại gì,

Ánh sáng đang tỏa rạng mang hình dáng gì

Từ vòm trời cao thẳm phía trên,

Từ mặt đất và đại dương sâu thẳm phía dưới.

Phải chăng vầng trăng thứ hai đã mọc lên,

Hay đó chính là một quả cầu ánh dương?”

Ngay sau đó, hai người hùng bước đi,

Tiếp tục hành trình và ngẫm suy,

Làm sao để đến được nơi ánh sáng tỏa rạng,

Làm sao để tìm thấy Đứa con Lửa thần thánh.

Một con sông bỗng ào ạt chảy qua trước mặt họ,

Rộng lớn và uy nghi tựa đại dương.

Lập tức cổ nhân Wainamoinen

Bắt đầu đóng một con thuyền ở đó,

Đóng một chiếc ghe để vượt qua sông.

Với sự giúp đỡ của Ilmarinen,

Ông chặt gỗ sồi làm cọc chèo,

Làm mái chèo từ gỗ thông,

Đẽo khúc gỗ dương làm bánh lái.

Khi chiếc thuyền đã hoàn thành,

Họ nhanh chóng đẩy nó xuống dòng nước xiết,

Hết sức chèo lái và tiến thẳng về phía trước,

Trên dòng nước và dòng sông Nawa,

Ở ngay thượng nguồn con sông Nawa.

Ilmatar, người con gái của tầng the,

Người con gái đầu lòng của đấng tạo hóa,

Đã đến gặp họ trên chặng đường đi,

Và ngỏ lời với những vị lữ khách đang tới:

“Các ngươi là những anh hùng nào của phương Bắc,

Đang chèo thuyền trên dòng nước Nawa?”

Wainamoinen đáp lại rằng:

“Đây là thợ rèn Ilmarinen,

Còn ta là cổ nhân Wainamoinen.

Giờ hãy nói cho chúng ta biết tên tuổi và thân thế của ngươi,

Ngươi đi đâu về đâu, ngươi từ đâu tới,

Họ hàng dòng tộc ngươi đang sống và ở chốn nào?”

Người con gái của Tầng the cất lời:

“Ta là người phụ nữ cao tuổi nhất,

Là người con gái đầu lòng của tầng the,

Là người mẹ tiên khởi của thuở hồng hoang;

Bảy lần ta đã kết duyên

Cùng những người anh hùng thời khai thiên lập địa.

Hỡi những người lữ khách, các ngươi định đi đâu?”

Cổ nhân Wainamoinen đáp lại như sau:

“Lửa đã rời khỏi những mái ấm của Wainola,

Ánh sáng đã biến mất khỏi phương Bắc;

Chúng ta đã ngồi trong bóng tối suốt thời gian dài,

Giá lạnh và bóng tối là bầu bạn của chúng ta;

Giờ đây chúng ta lên đường để tìm kiếm

Ngọn lửa từ thiên đàng rơi xuống,

Rơi từ lớp viền đỏ của những đám mây,

Vào chốn thẳm sâu của đất liền và đại dương.”

Ilmatar đáp lời thế này:

“Ngọn lửa ấy thật khó bề tìm kiếm,

Quả thực rất khó tìm ra Đứa con Lửa;

Nó đã gây ra biết bao rắc rối tai ương,

Chẳng làm được điều gì tốt đẹp cả;

Quả cầu lửa đã rơi phắt từ tầng the,

Từ những vành đỏ của những đám mây nhỏ,

Từ những đồng bằng của Đấng Sáng Tạo,

Xuyên qua bầu trời chuyển động không ngừng,

Xuyên qua những khoảng không gian tía của tầng the,

Xuyên qua những ống khói đen sì của Turi,

Rơi thẳng vào những căn phòng trống hoác của Palwoinen.

Khi ngọn lửa chạm tới những gian phòng

Của Palwoinen, đứa con của cái ác,

Nó bắt đầu những hành vi độc ác của mình,

Dấn thân vào những hành động vô pháp luật,

Nổi giận đùng đùng với những thiếu nữ má hồng,

Xúi giục bọn thanh niên làm điều càn quấy,

Làm xém cả râu của những người đàn ông và tráng sĩ.”

“Nơi người mẹ đang chăm sóc đứa con thơ,

Trong chiếc nôi lạnh lẽo và hiu hắt,

Đứa con Lửa độc ác liền bay vụt đến đó,

Để thực hiện những hành vi phá phách;

Nó thiêu cháy đứa bé trong chiếc nôi,

Và thiêu luôn cả người mẹ đang ấp ủ,

Để đứa bé có thể sớm về thăm Mana,

Trong vương quốc của Tuoni;

Nó bảo đứa trẻ sinh ra là để chết đi,

Chỉ được định sẵn để chịu cảnh hủy diệt,

Thông qua những đòn tra tấn của Đứa con Lửa.

Nhưng người mẹ vốn uyên bác hơn,

Đã không bước đi trên con đường tới Manala,

Nàng biết câu thần chú để chặn ngọn lửa đỏ,

Biết cách xua đuổi kẻ xâm nhập ấy

Chui qua cái lỗ nhỏ của cây kim khâu,

Xuyên qua lỗ tròng cán của chiếc rìu.”

Bấy giờ cổ nhân Wainamoinen

Mới hỏi Ilmatar rằng:

“Đứa con Lửa đã lang thang đi đâu,

Ngọn lửa đỏ đã vội vã chạy về đâu,

Từ những vùng biên ải của xứ Turi,

Vào chốn rừng sâu, hay đến với dòng nước?”

Lập tức Ilmatar đáp lại:

“Khi ngọn lửa đã trốn chạy khỏi Turi,

Khỏi những lâu đài của Palwoinen,

Xuyên qua cái lỗ nhỏ của cây kim,

Xuyên qua lỗ tròng cán của chiếc rìu,

Trước tiên nó thiêu rụi đồng ruộng và rừng cây,

Đốt trụi những vùng đất thấp và bụi thạch thảo;

Rồi nó tìm đến những vùng nước bao la,

Tìm đến biển Alue và dòng sông,

Và làn nước réo lên xèo xèo sủi bọt

Trong cơn thịnh nộ trước Đứa con Lửa,

Khiến mặt nước Alue đỏ rực như lửa sôi!”

“Ba đêm ròng trong mùa hè,

Chín đêm liền trong mùa thu,

Làn nước sôi sùng sục tận ngọn cây,

Cuồn cuộn dâng trào lên tận sườn núi,

Bởi sức mạnh và cơn thịnh nộ của quả cầu đỏ;

Nó hất văng con cá vược lên đồng cỏ,

Quăng con cá hồi lên những mỏm đá núi cao,

Nơi những sinh vật dưới đại dương kinh ngạc,

Dài ngẫm nghĩ và suy tính thật sâu

Làm sao để dập tắt làn nước đang cuồng nộ.

Con cá hồi khóc than cho hang ổ của mình,

Con cá trích than thở cho chiếc hang tối,

Và con cá hồi hồ thương nhớ chốn dung thân.

Lập tức con cá vược cong mình lao vút tới,

Cố gắng chộp lấy kẻ xâm nhập bằng lửa,

Nhưng quả cầu đỏ đã nhanh chóng trốn thoát;br> Con cá trích bạo gan liền lao theo,

Nuốt chửng ngay Đứa con Lửa tội lỗi,

Nuốt gọn ngọn lửa tà ác vào bụng.

Lúc ấy làn nước Alue mới dịu lại,

Từ từ rút về sát những bờ sông,

Trở lại những chốn cũ quen thuộc của mình,

Trong buổi chiều dài u ám.”

“Thời gian trôi qua chẳng bao lâu,

Thì con cá tríchâm bắt đầu hoảng sợ,

Nỗi kinh hoàng bao trùm kẻ nuốt ngọn lửa;

Cảm giác bỏng rát và những cơn đau quằn quại

Đã bủa vây kẻ vừa nuốt Đứa con Lửa;

Con cá bơi tung tăng về mọi hướng,

Kêu la, rên rỉ, bơi lội và lượn vòng,

Bơi suốt một ngày, rồi lại ngày thứ hai,

Bơi đến ngày thứ ba từ sáng chí chiều;

Nó bơi tới hòn đảo của loài cá trích,

Đến những hang động của bầy cá hồi,

Nơi hàng trăm hòn đảo quần tụ bên nhau;

Và những hòn đảo hội ngộ ở đó

Đã cất lời với kẻ nuốt ngọn lửa rằng:

‘Chẳng có ai ở trong vùng nước này,

Trong chiếc hồ Alue nhỏ hẹp này,

Sẽ ăn thịt con cá lửa đang mang vận hạn,br> Sẽ nuốt chửng ngươi trong lúc hoạn nạn,br> Giữa những nỗi thống khổ và đớn đau của ngươi

Bởi Đứa con Lửa mà ngươi đã nuốt vào bụng.’”

“Nghe vậy, một con cá hồi nước ngọt liền lao ra,

Nuốt chớp nhoáng con cá trích như chớp giật,

Nhanh chóng ăn tươi kẻ nuốt ngọn lửa.

Thời gian trôi qua chẳng bao lâu,

Thì con cá hồi hồ ấy đâm hoảng sợ,

Nỗi kinh hoàng bao trùm kẻ ăn thịt cá trích;

Cảm giác bỏng rát và nỗi thống khổ quằn quại

Đã bủa vây kẻ ăn thịt cá lửa.

Con cá hồi bơi tung tăng về mọi hướng,

Kêu la, rên rỉ, bơi lội và lượn vòng,

Bơi suốt một ngày, rồi lại ngày thứ hai,

Bơi đến ngày thứ ba từ sáng chí chiều;

Nó bơi đến hòn đảo của loài cá hồi,

Nó bơi tới những hang động của cá trích,

Nơi hàng nghìn hòn đảo quần tụ bên nhau,

Và những hòn đảo hội ngộ ở đó

Đã cất lời với con cá hồi hồ đang quằn quại:

‘Chẳng có ai ở trong dòng sông này,

Trong vùng nước Alue chật hẹp này,

Sẽ ăn thịt con cá lửa tội lỗi,

Sẽ nuốt chửng ngươi trong lúc hoạn nạn,

Giữa những nỗi thống khổ và đớn đau của ngươi,

Bởi con cá lửa mà ngươi đã nuốt vào bụng.’”

“Nghe thế, con cá pike xám liền lao đi,

Nuốt chớp nhoáng con cá hồi hồ như ánh chớp,

Nhanh chóng ăn tươi con cá lửa đang chịu đớn đau.

Thời gian trôi qua chẳng bao lâu,

Thì con cá pike xám bắt đầu hoảng sợ,

Nỗi kinh hoàng bao trùm kẻ ăn thịt cá hồi;

Cảm giác bỏng rát và nỗi thống khổ quằn quại

Đã bủa vây kẻ liều lĩnh nuốt chửng cá hồi;

Con cá pike bơi tung tăng về mọi hướng,

Kêu la, rên rỉ, bơi lội và lượn vòng,

Bơi suốt một ngày, rồi lại ngày thứ hai,

Bơi đến ngày thứ ba từ sáng chí chiều,

Đến cái hang của loài chim biển yến,

Đến những cồn cát của loài mòng biển,

Nơi hàng trăm hòn đảo quần tụ bên nhau;

Và những hòn đảo hội ngộ ở đó

Đã cất lời với kẻ nuốt ngọn lửa rằng:

‘Chẳng có ai ở trong cái hồ nhỏ này,

Trong vùng nước Alue chật hẹp này,

Sẽ ăn thịt con cá lửa mang vận hạn,

Sẽ nuốt chửng ngươi trong lúc hoạn nạn,

Giữa những nỗi thống khổ và đớn đau của ngươi,

Bởi con cá lửa mà ngươi đã nuốt vào bụng.’”

Wainamoinen thông thái và cổ kính,

Với sự giúp đỡ của Ilmarinen,

Đã khéo léo đan một chiếc lưới đánh cá lớn

Từ cây bách xù và cỏ biển;

Nhuộm chiếc lưới bằng nước luộc vỏ tổng quân,

Buộc chặt nó thật chắc bằng những dải liễu.

Ngay lập tức cổ nhân Wainamoinen

Gọi các thiếu nữ đến cầm lưới đánh cá,

Và những người chị em đã đến theo lời gọi.

Cầm lưới, họ chèo thuyền tiến về phía trước,

Chèo tới nơi có hàng trăm hòn đảo,

Đến những hang động của loài cá hồi,

Đến những hang sâu của loài cá trích,

Đến những rặng sậy màu đen thẫm,

Nơi con cá pike xám đang nằm nghỉ và phục kích.

Họ vội vã tiến hành việc đánh bắt,

Kéo lưới về mọi hướng,

Kéo theo chiều dọc, chiều ngang, chiều xiên,

Và đan chéo theo hình chữ chi;

Nhưng họ vẫn không bắt được con cá lửa.

Rồi hai anh em tự mình đi đánh cá,

Kéo chiếc lưới về mọi hướng,

Lùi ra sau, tiến lên trước, dọc, ngang,

Xuyên qua những ngôi nhà của cư dân đại dương,

Xuyên qua những hang động của cá hồi,

Xuyên qua những mái nhà của cá trích,

Xuyên qua những rặng sậy của cá hồi hồ,

Nơi con cá pike xám đang nằm phục kích;

Nhưng con cá lửa chịu mệnh số vẫn không tới,

Không ngoi lên từ vực thẳm của hồ nước,

Không xuất hiện từ làn nước Alue.

Những con cá nhỏ thì không thể bị bắt

Trong những chiếc lưới lớn của các bậc thầy;

Lúc ấy những cư dân dưới đáy sâu bắt đầu lầm bầm,

Con cá hồi lên tiếng với cá hồi hồ,

Và cá hồi hồ trò chuyện với cá trích,

Và cá trích thì thầm với cá pike xám:

“Phải chăng những người anh hùng xứ Wainola

Đã chết hết rồi, hay tất cả bọn họ đã rời đi

Khỏi những bờ bến và vùng nước màu mỡ này?

Thế thì những người thợ dệt cổ xưa đâu rồi,

Những người dệt nên những chiếc lưới bằng sợi lanh,

Những kẻ luôn dùng cần câu để dọa chúng ta,

Và kéo chúng ta khỏi ngôi nhà của mình một cách miễn cưỡng?”

Nghe thấy thế, Wainamoinen thông thái

Đã đáp lời những cư dân dưới đáy biển sâu rằng:

“Những người anh hùng của Wainola chưa hề chết,

Cũng chẳng có ai trong số họ rời bỏ hẳn

Những bờ bến và vùng nước màu mỡ này,

Có hai người được sinh ra khi một người ngã xuống;

Những chiếc cần câu dài hơn và những chiếc lưới tinh xảo hơn

Đang nằm trong tay những người con của Kalevala!”