Wainamoinen, già dời trung hậu,

Cất lời cùng Ilmarinen:

“Hỡi người anh em phép lạ,

Hãy cùng ta đến Sariola,

Đem về chiếc Sampo kỳ diệu,

Đem về chiếc nắp muôn màu.”

Ilmarinen đáp lời rằng:

“Khó thay để cướp Sampo ấy,

Cũng chẳng thể lấy chiếc nắp kia

Khỏi miền Bắc u buồn chẳng dứt,

Khỏi Sariola tối tăm.

Louhi đã mang Sampo đi,

Cướp lấy chiếc nắp muôn màu

Đến miền núi đá Pohyola;

Giấu trong ngọn núi đồng thau,

Nơi chín chiếc ổ khóa giữ gìn báu vật.

Nhiều rễ non mọc quanh nơi đó,

Đâm sâu chín tầm trong đất cát,

Một rễ lớn nằm dưới chân núi,

Dưới thác nước là chiếc rễ thứ hai,

Và chiếc thứ ba dưới tòa thành

Xây trên ngọn núi muôn đời.”

Cổ nhân Wainamoinen cất lời:

“Hỡi người anh em phép lạ,

Hãy cùng ta đến Sariola,

Để chúng ta đoạt lấy Sampo;

Hãy cùng đóng một con tàu vững chãi,

Mang Sampo về xứ Wainola,

Mang cả chiếc nắp muôn màu,

Khỏi hòn đá dựng Pohyola,

Khỏi ngọn núi bằng đồng,

Nơi vật kỳ diệu đang thả neo.”

Ilmarinen liền đáp rằng:

“Đường bộ đi vẫn an toàn hơn,

Thần Lempo đi trên đại dương,

Vác Tử thần ghê rợn trên vai;

Sóng sẽ xô ta giữa biển khơi,

Gió bão sẽ đánh chìm thuyền ta;

Khi đó tay ta phải chèo,

Và chân ta phải lái đường về.”

Cổ nhân Wainamoinen cất lời:

“Đi đường bộ quả thật an toàn,

Nhưng đường đi gập ghềnh vất vả,

Đường dài lại lắm ngã rẽ quanh;

Con tàu trên biển mới đáng yêu làm sao,

Lướt trên sóng cả thật tuyệt đẹp,

Vượt nước thật dễ dàng,

Dong buồm trên con tàu tin cậy;

Nếu gió Tây cản lối chúng ta,

Gió Nam sẽ đẩy ta về bắc.

Dù thế nào đi nữa, hỡi người anh em,

Vì ngươi chẳng yêu thích nước non,

Thế thì ta hãy đi đường bộ.

Giờ hãy rèn cho ta thanh gươm chiến trận,

Rèn cho ta thanh gươm lửa uy quyền,

Để ta tiêu diệt muôn thú dữ,

Làm khiếp sợ dân chúng miền Bắc,

Khi ta lên đường tìm Sampo

Đến ngôi làng lạnh lẽo u ám,

Đến miền Bắc chưa bao giờ vui vẻ,

Đến Sariola tối tăm.”

Bấy giờ người thợ rèn Ilmarinen,

Thợ rèn tài hoa muôn thuở,

Đặt kim loại vào trong lò,

Bỏ thép và sắt vào ngọn lửa,

Vào than hồng, vàng và bạc,

Đúng tỷ lệ của các kim loại;

Sai thợ phụ đứng bên lò,

Họ hì hục đạp ống bễ.

Sắt chảy ra như sáp,

Thép cứng mềm nhũn như bột nhào,

Bạc tuôn chảy tựa dòng nước,

Và vàng lỏng chảy theo sau.

Rồi thi sĩ Ilmarinen,

Bậc thầy rèn phép thuật muôn đời,

Nhìn vào lò lửa thần kỳ của mình,

Bên mép lò nung,

Thấy thanh gươm lửa đang thành hình,

Thấy lưỡi gươm với cán bằng vàng;

Lấy vũ khí ra khỏi lò,

Đặt lên đe sắt nặng nề

Cho búa giáng xuống;

Rèn thật tinh xảo lưỡi gươm thần,

Tôi thật kỹ thanh gươm nặng,

Trang trí vũ khí của anh hùng

Bằng thứ vàng bạc tinh khiết nhất.

Wainamoinen, nhà ảo thuật,

Đến ngắm lưỡi gươm chinh chiến,

Trìu mến nâng thanh gươm lửa,

Rồi người anh hùng cất lời:

“Vũ khí này có xứng với tráng sĩ,

Cán gươm có vừa tay người cầm?

Phải, lưỡi gươm và chuôi gươm đã được đúc

Theo đúng mong muốn của nhà thơ.”

Ánh trăng soi trên đầu mũi gươm,

Mặt trời chiếu rọi trên lưỡi gươm,

Sao trời lấp lánh trên chuôi gươm,

Trên cạnh gươm một con ngựa đang hý,

Trên cán gươm chú mèo con đang đùa nghịch,

Trên vỏ gươm con chó đang sủa vang.

Wainamoinen vung thanh gươm lửa,

Thử nó lên ngọn núi sắt,

Và người anh hùng cất lời:

“Với thanh đại đao này ta có thể nhanh chóng

Chẻ đôi ngọn núi Pohya,

Cắt đôi những tảng đá hoa cương.”

Thợ rèn Ilmarinen lên tiếng:

“Lấy chi để phòng ngừa hiểm họa,

Làm sao bảo vệ mình khỏi điều ác,

Khỏi tai ương trên đất lẫn trên sông?

Ta có nên mặc áo giáp sắt,

Quấn đai thép quanh người không?

Người mặc giáp sẽ càng thêm mạnh mẽ,

Mặc áo giáp đồng sẽ càng an toàn hơn.”

Giờ đây đã đến lúc lên đường

Đến miền Bắc chưa bao giờ vui vẻ;

Wainamoinen, vị thi sĩ già,

Và người em trai Ilmarinen,

Vội vã ra đồng và vào rừng,

Tìm kiếm những con chiến mã hung hăng,

Mỗi chiếc đai sáng lấp lánh một dây cương,

Với bộ yên cương trên vai.

Trong rừng họ tìm thấy một con tuấn mã;

Dưới lũng sâu một chiến mã đang chờ,

Sẵn sàng phục vụ chủ nhân.

Wainamoinen, già dời trung hậu,

Và người thợ rèn Ilmarinen,

Quàng yên cương lên mình tuấn mã,

Gắn nó vào chiếc xe trượt chinh chiến,

Hối hả lên đường hướng về phương Bắc;

Lái xe dọc theo bờ biển rộng

Cho đến khi nghe tiếng ai đang than khóc,

Trên bờ cát nghe tiếng ai oán rên siết

Gần bến đậu của những con tàu.

Wainamoinen, vị thi sĩ cổ xưa,

Cất lời ngạc nhiên, thầm đoán:

“Hẳn đây là thiếu nữ nào đang khóc,

Là người con gái hiền đang sầu muộn;

Chúng ta hãy tiến lại gần hơn chút nữa,

Để tìm xem tiếng khóc này phát ra từ đâu.”

Họ tiến lại gần hơn, gần hơn, thật gần,

Hy vọng tìm thấy một thiếu nữ

Đang khóc bên bờ biển cát vàng.

Đó chẳng phải thiếu nữ nào đang khóc,

Mà là một con tàu, buồn bã và cô đơn,

Đang chờ đợi trên bờ và cất tiếng rên la.

Cổ nhân Wainamoinen cất lời:

“Sao ngươi khóc, hỡi con tàu tuấn tú,

Nguyên nhân nào khiến ngươi sầu tủi?

Có phải ngươi tiếc những chốt chèo,

Hay giềng buồng của ngươi lắp ráp sai lệch?

Phải chăng ngươi khóc vì đang thả neo

Trên bờ giữa những lúc gian truân?”

Con tàu chiến liền cất lời đáp:

“Con tàu này rất đỗi muốn lao ra mặt nước

Trên những con lăn đã được trét hắc ín,

Tựa như thiếu nữ vui mừng bước đi

Đến ngôi nhà nhỏ của người chồng.

Ta đây, than ôi! một con tàu tuấn tú,

Phải khóc vì đang nằm thả neo,

Phải khóc than vì chẳng có anh hùng nào

Thả ta tự do ngoài khơi thẳm,

Tự do cưỡi trên những con sóng nhấp nhô.

Người ta từng nói khi ta được tạo tác,

Từng ca vang khi ta đang dựng xây,

Rằng chiếc thuyền này sinh ra để chiến trận,

Sẽ trở thành một chiến hạm uy quyền,

Chở trong lòng tàu những kho báu lớn lao,

Những hàng hóa vô giá vượt đại dương.

Nhưng ta chưa từng ra khơi chinh chiến,

Chưa từng chở theo chiến lợi phẩm nào;

Những con tàu khác dẫu chẳng xứng bằng ta

Vẫn luôn ra khơi vào các trận chiến,

Lướt sóng đi theo tiếng hát khải hoàn.

Ba lần trong mỗi mùa hè

Chúng trở về nhà trĩu nặng kho báu,

Trong khoang chở đầy vàng với bạc;

Còn ta, than ôi! một con tàu xứng đáng,

Đã nằm thả neo ròng rã mấy tháng trường,

Ta, một chiến hạm được đóng vô cùng chắc chắn,

Đang mục nát dần trong vũng cảng,

Chưa một lần được ra khơi chinh chiến;

Lũ sâu mọt đang gặm nhấm tâm can ta,

Biến khoang tàu thành chốn trú ngụ,

Và những loài chim trời điềm gở

Đến làm tổ ngay trong giềng buồm của ta;

Ếch nhái và thằn lằn chốn rừng sâu

Nhảy nhót quanh mái chèo và bánh lái của ta;

Thà rằng con tàu này cứ làm cây bạch dương ngoài thung lũng,

Hay cây thông rụng lá trên đồng hoang,

Với bầy sóc chuyền cành trên tán lá,

Còn hơn đứng đây để chó sủa dưới chân!”

Wainamoinen, già dời trung hậu,

Cất lời bảo con tàu đang thả neo:

“Đừng khóc nữa, hỡi con tàu tuấn tú,

Hỡi chiến hạm, chớ nên càu nhàu thêm;

Ngươi sẽ được giương buồm đến Sariola,

Cất vang khúc ca chiến trận miền Bắc,

Cùng chúng ta ra trận chiến tử sinh.

Nếu ngươi được tạo bởi chính Đấng Tối Cao,

Ngươi có thể lướt trên vùng nước dữ dội nhất,

Nghiêng mình lướt đi trên đại dương;

Chẳng cần bàn tay nào chạm vào ngươi,

Chẳng cần đôi chân nào xoay chuyển ngươi,

Chẳng cần bất cứ thứ gì thúc đẩy ngươi đi.”

Con thuyền đang khóc liền đáp rằng:

“Không thể tự lướt đi nếu không có người trợ giúp,

Những con tàu anh em của ta cũng vậy,

Không thể tự mình đi trên mặt nước,

Chẳng thể lướt qua sóng cả nếu không ai đẩy đưa.”

Cổ nhân Wainamoinen cất lời:

“Nếu ta dẫn ngươi ra biển lớn,

Ngươi có tự mình tiến về phương bắc,

Giương buồm mà không cần tay chèo,

Lướt đi chẳng cần ngọn gió Nam nào,

Đi mà không cần bánh lái dẫn đường chăng?”

Con tàu đang rên xiết đáp lại:

“Không thể tự lướt đi nếu không có người trợ giúp,

Những con tàu anh em của ta cũng vậy,

Không thể giương buồm mà không cần tay chèo,

Chẳng thể đi nếu thiếu gió Nam thổi,

Cũng chẳng thể đi mà thiếu bánh lái chỉ đường.”

Đây là lời của Wainamoinen:

“Ngươi có chịu chạy nhờ sức của các tay chèo

Khi có gió Nam thổi trợ giúp,

Và được một hoa tiêu tài ba dẫn lối không?”

Đây là câu trả lời của chiến hạm:

“Ta có thể nhanh chóng lướt trên dòng nước này,

Khi mái chèo của ta có người khua khoắng,

Khi buồm của ta căng gió Nam,

Tất cả những con tàu anh em tuấn tú của ta

Đều vượt đại dương với sự trợ giúp,

Khi người thuyền trưởng cầm chắc bánh lái.”

Bấy giờ cổ nhân Wainamoinen

Bỏ lại chiến mã bên bờ biển,

Buộc nó vào cây bạch dương thiêng,

Treo bộ yên cương lên cành liễu,

Đẩy con tàu xuống dòng nước,

Cất tiếng hát đưa con tàu ra biển lớn,

Cất lời hỏi con thuyền một câu đơn giản:

“Hỡi con tàu mang hình dáng tuyệt mỹ

Được đóng từ cây sồi vĩ đại,

Ngươi có đủ sức chở những kho báu

Như vẻ oai phong ngươi đang thể hiện không?”

Con tàu tuấn tú liền đáp rằng:

“Ta đủ sức chở những kho báu nặng nề,

Trong lòng ta chứa một kho hàng bằng vàng;

Ta có thể chở một trăm tay chèo,

Và cả một ngàn chiến binh.”

Wainamoinen, vị pháp sư,

Bắt đầu cất tiếng hát kỳ diệu.

Ở một bên mạn con tàu thần kỳ,

Chàng cất tiếng ca về những chàng trai trẻ mang đức tính vàng son,

Những thanh niên có râu với sức mạnh tráng sĩ,

Hát để họ được khoác lên mình bộ giáp đồng.

Ở mạn bên kia của con tàu,

Chàng hát về những thiếu nữ cài trâm bạc,

Thắt lưng họ nịt đai đồng,

Ngón tay đeo những chiếc nhẫn vàng.

Vị đại pháp sư lại cất tiếng ca,

Lấp đầy con thuyền thần kỳ bằng những người anh hùng,

Những tráng sĩ thời xưa dũng mãnh kiên cường;

Hát để họ đứng chen chúc trong không gian chật hẹp,

Bởi vì những chàng trai trẻ đã bước lên trước họ.

Chàng tự mình ngồi vào vị trí bánh lái,

Gần thanh xà cuối của con tàu,

Hân hoan điều khiển con thuyền tuấn tú,

Và cất lời bảo con tàu chiến đang vâng lời:

“Hãy lướt đi trên vùng nước không đường đi,

Hãy giương buồm đi, hỡi con tàu phép thuật,

Lướt qua những con sóng trước mũi ngươi,

Tốc độ bay nhanh tựa bọt nước khiêu vũ,

Tựa như đóa hoa trôi trên sóng nước cuộn trào!”

Rồi cổ nhân Wainamoinen

Sai các chàng trai trẻ vào vị trí chèo thuyền,

Để các thiếu nữ ngồi chờ ở phía sau.

Những người anh hùng trẻ tuổi hăng hái

Gí chặt mái chèo và thử sức với chốt chèo,

Nhưng khoảng cách chẳng hề rút ngắn lại.

Rồi nhà thơ Wainamoinen

Bố trí các thiếu nữ vào tay chèo,

Để các chàng trai được nghỉ ngơi chờ đợi.

Những thiếu nữ vui tươi đầy nhiệt huyết

Uốn cong những mái chèo bằng gỗ thông rụng lá khi chèo,

Nhưng khoảng cách chẳng hề rút ngắn lại.

Rồi bậc thầy Wainamoinen

Đưa những người già vào vị trí chèo,

Để tuổi trẻ được nghỉ ngơi chờ đợi.

Những chiến binh già nua hì hục

Cúi người khua những mái chèo gỗ thông,

Nhưng khoảng cách chẳng hề rút ngắn lại.

Rồi người thợ rèn Ilmarinen,

Nắm lấy mái chèo bằng phép thuật bậc thầy,

Và con thuyền chồm lên vượt qua những ngọn sóng,

Lướt đi vùn vụt băng qua các con sóng lớn;

Tiếng mái chèo vang dội khắp bốn phương trời,

Khoảng cách nhanh chóng được rút ngắn lại.

Với tiếng nước ào ạt gầm reo

Ilmarinen thúc con tàu phi nước đại,

Ghế ngồi, sườn tàu và chốt chèo kêu cót két,

Mái chèo gỗ thông vang vọng xa xôi;

Buồm vỗ phấp phới như cánh gà rừng,

Và mũi tàu cắm xuống tựa chim thiên nga trắng;

Phía đuôi tàu quạ kêu quàng quạc,

Mái chèo và giềng buồm kêu lách cách inh ỏi.

Ngay lập tức cổ nhân Wainamoinen,

Đang ngồi bên chiếc bánh lái uốn cong,

Quay con tàu phép thuật hướng về phía đất liền,

Đến một mũi đất nhô ra,

Nơi xuất hiện một ngôi làng miền Bắc.

Ngay trên mũi đất đứng Lemminkainen,

Kaukomieli, tên phù thủy da ngăm,

Ahti, phù thủy xứ Wainola,

Đang mong mỏi con cá ở Pohya,

Đang sầu muộn cho căn nhà định mệnh của mình,

Cho những cuộc phiêu lưu đầy hiểm nguy,

Đang cật lực làm việc trên một con tàu,

Trên nhữngh xà buồm của một chiếc thuyền đánh cá,

Gần hòn đảo và mũi đất đói nghèo,

Gần ngôi làng hoang vắng không bóng người.

Tai của vị pháp sư thật thính,

Mắt của vị phù thủy nhìn thật tinh tường;

Chàng ném ánh nhìn về hướng Đông Nam,

Quay mắt về phía mặt trời lặn,

Thấy từ xa một chiếc cầu vồng kỳ lạ,

Xa hơn nữa là một đám mây nhỏ đang lơ lửng;

Nhưng chiếc cầu vồng ấy chỉ là ảo ảnh,

Và đám mây nhỏ kia chỉ là sự lừa dối;

Đó là một con tàu đang lướt đi vùn vụt,

Đó là một chiến hạm đang bay về phương Bắc,

Lướt trên tấm lưng xanh của đại dương rộng lớn,

Trên vùng nước kéo dài tít tắp,tự do,

Bên bánh lái là vị chủ nhân đang đứng,

Bên những mái chèo là một người anh hùng lực lưỡng.

Tên Lemminkainen liều lĩnh cất lời:

“Ta không hề biết con tàu kỳ lạ này,

Cũng chẳng rõ chiến hạm được đóng công phu kia,

Đang từ xứ Suomi xa xôi đi tới,

Chèo thuyền tiến vào xứ Pohya thù địch.”

Ngay lúc đó tên Lemminkainen ngông cuồng

Cất giọng hô to vang như sấm sét

Qua làn nước hướng về phía con tàu;

Làm những ngọn đồi xa xôi vang vọng

Bởi âm thanh tiếng gọi của hắn:

“Con tàu nào đây trên mặt nước,

Chiến hạm của ai đang chèo đến nơi này?”

Chủ nhân con tàu cất lời

Hỏi tên Lemminkainen liều lĩnh:

“Ngươi là ai từ chốn đầm lầy hay rừng thẳm,

Tên phù thủy vô tích sự đến từ chốn rừng hoang,

Mà đến cả con tàu này ngươi cũng không biết,

Chiến hạm thần kỳ của xứ Wainola?

Ngươi không nhận ra người đang đứng ở bánh lái,

Cả vị anh hùng ở chỗ các tay chèo sao?”

Tên phù thủy Lemminkainen đáp lời:

“Ta thừa biết kẻ điều khiển bánh lái,

Và ta cũng nhận ra người chèo thuyền;

Wainamoinen, già dời trung hậu,

Đang cầm lái điều khiển con tàu;

Ilmarinen chính là người chèo.

Con tàu này đang chèo đi đâu,

Hỡi những người anh hùng, các ngươi đang lang thang về đâu thế?”

Cổ nhân Wainamoinen cất lời:

“Chúng ta đang giương buồm đến miền Bắc,

Đến đó để đoạt lấy chiếc Sampo kỳ diệu,

Đến đó để lấy chiếc nắp muôn màu,

Khỏi hòn đá dựng Pohyola,

Khỏi ngọn núi chứa đầy đồng thau.”

Tên Lemminkainen hiểm độc cất lời:

“Ôi, Wainamoinen già dời nhân hậu,

Hãy mang ta đi cùng đến Pohyola,

Hãy để ta làm người anh hùng phép thuật thứ ba,

Vì ngươi lên đường để tìm Sampo,

Đi tìm chiếc nắp muôn màu;

Ta sẽ chứng tỏ mình là một chiến binh dũng mãnh,

Khi sự khôn ngoan của ngươi cần đến gươm giáo;

Ta rất rành nghề chiến trận!”

Wainamoinen, vị thi sĩ cổ xưa,

Đã ưng thuận lời đề nghị của Ahti;

Ngay lập tức tên Lemminkainen liều lĩnh

Vội vã bước lên chiến hạm của xứ Wainola,

Mang theo những thân gỗ bạch dương nổi,

Tiến về phía những con tàu của Wainamoinen.

Thế là người anh hùng của miền Bắc

Cất lời bảo tên Lemminkainen liều lĩnh:

“Trên tàu ta đã sẵn gỗ bạch dương,

Gỗ nổi bạch dương rất nhiều vô kể,

Và con thuyền này đã chở nặng trĩu rồi.

Sao ngươi còn mang thêm gỗ bạch dương tới

Làm chi cho chiến tàu của xứ Wainola?”

Lemminkainen đáp lời rằng:

“Chẳng có con tàu nào chìm vì quá cẩn thận,

Cây đống rơm cũng chẳng lật vì cột chống dư;

Biển cả luôn đầy rẫy những hiểm nguy ẩn giấu,

Những cơn bão lớn thường nổi lên đe dọa

Mang đến sự diệt vong kinh hoàng cho thủy thủ

Dám cả gan đương đầu với những con sóng dữ.”

Wainamoinen già dời trung hậu cất lời:

“Đó là lý do chiến hạm này

Được đóng bằng thép và đồng kiên cố,

Được nẹp và buộc bằng sắt dẻo dai nhất,

Để gió lớn không thể hủy diệt nó,

Không thể làm hại con tàu phép thuật của ta.”