Khi bữa tiệc đã tàn và những vại bia mừng sinh nhật đầu tiên được mang lên, người ta dọn chỗ bên bàn cho bác Poyser to béo, còn ở đầu bàn thì kê sẵn hai chiếc ghế. Mọi việc bác Poyser phải làm khi vị thiếu gia xuất hiện đã được bàn tính đâu ra đấy; năm phút nay, bác cứ thừ người ra, mắt đăm đăm nhìn bức tranh tối màu treo đối diện, còn hai tay thì cứ mân mê mấy đồng lẻ cùng dăm thứ lỉnh kỉnh trong túi quần chẽn.
Lúc thiếu gia bước vào, đi bên cạnh là mục sư Irwine, mọi người đều đứng dậy, và khoảnh khắc tôn kính ấy khiến Arthur vô cùng đắc ý. Cậu rất thích cảm giác mình là người quan trọng, hơn nữa, cậu lại hết sức quan tâm đến thiện cảm của những con người này; cậu thích nghĩ rằng họ dành cho mình một tình cảm nồng nhiệt, đặc biệt. Niêm vui lộ rõ trên khuôn mặt khi cậu cất lời: “Ông nội tôi và tôi hy vọng tất cả bạn bè ở đây đều dùng bữa ngon miệng và thấy bia sinh nhật của tôi ngon. Mục sư Irwine và tôi đến đây để cùng thưởng thức với mọi người, và tôi chắc chắn chúng ta sẽ càng thấy mọi thứ ngon lành hơn khi có ngài mục sư cùng chia vui.”
Mọi ánh mắt lúc này đều đổ dồn về phía bác Poyser, người vẫn đang đút tay trong túi quần, bắt đầu cất lời với vẻ thong thả như nhịp tích tắc của chiếc đồng hồ quả lắc chậm chạp. “Thưa Đại úy, xóm giềng đã ủy thác cho tôi thay mặt mọi người phát biểu đôi lời ngày hôm nay, bởi khi lòng người đã chung một ý, thì một phát ngôn viên cũng đủ bằng cả chục người. Dù rằng chúng ta có lẽ còn nhiều điểm nhìn nhận khác nhau về đủ mọi chuyện—người này canh tác thửa đất theo cách này, kẻ khác lại theo cách nẻo khác—và tôi không dám lạm bàn đến chuyện làm ruộng của ai ngoài thửa ruộng của chính mình—nhưng điều này thì tôi xin nói, là tất cả chúng ta đều chung một lòng về vị thiếu gia trẻ tuổi của mình. Hầu như tất cả chúng ta đều đã chứng kiến ngài từ tấm bé, và chưa từng thấy ở ngài điều gì ngoài những gì tốt đẹp và đáng kính. Ngài ăn nói phải phép, hành xử đàng hoàng, và chúng ta vô cùng phấn khởi khi nghĩ đến viễn cảnh ngài sẽ là chủ đất của chúng ta, vì chúng ta tin rằng ngài luôn muốn đối xử phải đạo với mọi người, và sẽ không làm ai phải cay đắng nếu trong khả năng ngài có thể tránh được. Đó là điều tôi muốn nói, và cũng là điều tất cả chúng ta cùng nghĩ; và khi một người đã nói hết những gì mình muốn nói thì nên dừng lại, bởi vại bia sẽ chẳng ngon hơn nếu cứ để ngâm ở đó. Và tôi chưa vội bàn xem chúng ta thích bia ra sao, bởi làm sao nếm được khi chưa dùng nó để chúc sức khỏe ngài; thế nhưng bữa ăn thì rất ngon, và nếu có ai chưa thấy vừa lòng, chắc hẳn đó là lỗi tại cái dạ dày của chính người ấy. Còn về sự hiện diện của ngài mục sư, ai nấy đều biết rằng ngài luôn được cả giáo xứ chào đón nồng nhiệt bất cứ nơi đâu ngài ghé chân; và tôi mong rằng, tất cả chúng ta cùng mong rằng, ngài sẽ sống để chứng kiến chúng tôi trở thành những cụ già, còn con cháu chúng ta khôn lớn thành những nam thanh nữ tú, và Ngài đây có một mái ấm gia đình. Tôi không còn điều gì khác để nói về hiện tại lúc này, vậy chúng ta hãy cùng nâng ly chúc sức khỏe vị thiếu gia trẻ tuổi của chúng ta—ba lần ba tiếng hô vang.”
Ngay lập tức, những tiếng hò reo vang dội, tiếng gõ bàn, tiếng lanh canh, tiếng lục bục cùng những tràng hô hoan hô vang lên dồn dập, nghe lọt vào tai những ai lần đầu nhận được sự tôn vinh ấy còn êm tai hơn cả khúc nhạc tuyệt diệu nhất. Arthur thoáng cảm thấy một chút cắn rứt lương tâm trong bài phát biểu của bác Poyser, nhưng nó quá yếu ớt để có thể dập tắt niềm vui được ca tụng trong lòng cậu. Chẳng phải nhìn chung cậu xứng đáng với những lời khen đó sao? Nếu có điều gì trong cách hành xử của cậu mà bác Poyser sẽ chẳng mấy ưng ý nếu biết được, thì chà, nào có ai ăn ở mà soi xét kỹ lưỡng quá mức được; và bác Poyser cũng khó lòng mà hay biết; hơn nữa, cậu đã làm gì nào? Có chăng chỉ là hơi quá đà trong chuyện đưa tình một chút, nhưng đổi lại là người khác ở vị trí của cậu thì còn cư xử tệ hại hơn nhiều; và sẽ chẳng có tai họa nào xảy ra cả—sẽ không có tai họa nào xảy ra, bởi lần tới khi chỉ có hai người với Hetty, cậu sẽ giải thích cho cô ấy hiểu rằng cô ấy không được tơ tưởng xa xôi về cậu hay về những chuyện đã qua. Bạn thấy đấy, Arthur buộc phải cảm thấy hài lòng về bản thân. Những suy nghĩ bứt rứt phải được xua tan bằng những dự định tốt đẹp cho tương lai, những dự định được vạch ra nhanh đến mức cậu vừa kịp thấy bứt rứt rồi lại thấy nhẹ nhõm trở lại trước khi bài phát biểu rề rà của bác Poyser kết thúc, và đến lượt mình lên tiếng thì tâm trạng cậu đã hoàn toàn thơi thơi.
“Tôi xin cảm ơn tất cả các bạn, những người bạn và láng giềng thân thiết của tôi,” Arthur nói, “vì những đánh giá tốt đẹp cùng tình cảm quý mến mà bác Poyser vừa bày tỏ thay cho quý vị và cho cả chính bác ấy, và việc xứng đáng với những tình cảm đó sẽ luôn là tâm nguyện lớn nhất của tôi. Theo lẽ tự nhiên, nếu tôi sống, thế nào cũng có ngày tôi trở thành chủ đất của các bạn; quả thực, chính vì kỳ vọng đó mà ông nội tôi đã muốn tôi tổ chức ngày lễ này và đến chung vui với các bạn ngay lúc này; và tôi hướng đến vị trí này không chỉ như một nguồn quyền lực và niềm vui cho riêng mình, mà còn như một phương tiện để đem lại lợi ích cho những người láng giềng. Thật không phải phép khi một người trẻ tuổi như tôi lại ba hoa về chuyện đồng áng trước mặt quý vị, những người phần lớn lớn tuổi hơn tôi nhiều và là những người từng trải; dẫu vậy, tôi cũng đã dành nhiều tâm sức cho những vấn đề đó và học hỏi được ngần nào trong khả năng cho phép; và khi thời thế đặt sản nghiệp này vào tay tôi, mong muốn đầu tiên của tôi là sẽ dành cho các tá điền mọi sự khích lệ mà một người chủ đất có thể trao, nhằm cải thiện đất đai và đưa canh tác ngày một tiến bộ hơn. Tôi mong muốn được tất cả những người tá điền xứng đáng coi như người bạn tốt nhất của họ, và chẳng gì hạnh phúc hơn đối với tôi là có thể tôn trọng từng người trên điền trang này và được họ tôn trọng lại. Lúc này chưa phải lúc để đi vào chi tiết; tôi chỉ đáp lại những hy vọng tốt đẹp của quý vị dành cho mình bằng cách khẳng định rằng hy vọng của tôi cũng đồng điệu với quý vị—những gì quý vị mong đợi ở tôi cũng là điều tôi khao khát thực hiện; và tôi hoàn toàn đồng tình với ý kiến của bác Poyser rằng, khi một người đã nói ra điều mình nghĩ thì nên dừng lại. Thế nhưng niềm vui khi được quý vị nâng ly chúc sức khỏe sẽ không thể trọn vẹn nếu chúng ta không cùng nâng ly chúc sức khỏe ông nội tôi, người đã thay thế cả cha lẫn mẹ nuôi nấng tôi nên người. Tôi sẽ không nói thêm điều gì nữa, cho đến khi quý vị cùng tôi nâng chén chúc thọ ông trong ngày mà ông muốn tôi xuất hiện trước quý vị như là người đại diện tương lai cho tên tuổi và gia tộc của mình.”
Có lẽ chẳng có ai có mặt ở đó ngoại trừ mục sư Irwine là hiểu thấu đáo và tán thành cách thức tao nhã mà Arthur dùng để đề nghị nâng ly chúc sức khỏe ông nội mình. Mấy bác nông dân thì nghĩ rằng vị thiếu gia thừa biết họ căm ghét lão đại điền chủ thế nào, còn bác gái Poyser thì buông lời: “Ngài tốt nhất là đừng có khuấy lên một nồi canh chua.” Tâm lý nhà nông vốn không dễ thấu cảm những tinh tế của gu thẩm mỹ cao nhã. Dù vậy, lời chúc rượu không thể bị từ chối, và sau khi mọi người đã cạn chén, Arthur tiếp tục: “Tôi xin cảm ơn quý vị, cả vì ông nội tôi và vì chính bản thân tôi; và giờ đây còn một điều nữa tôi muốn nói với quý vị, để quý vị cùng chia sẻ niềm vui với tôi, như tôi hằng hy vọng và tin tưởng là quý vị sẽ làm. Tôi nghĩ ở đây chắc không ai là không dành sự tôn trọng, và tôi chắc chắn một số quý vị còn dành tình cảm rất cao cho người bạn của tôi – Adam Bede. Ai nấy trong vùng này đều rõ không có ai là người đáng tin cậy hơn lời nói của anh ấy; bất cứ việc gì anh ấy nhận làm, anh ấy đều làm đến nơi đến chốn, và luôn quan tâm đến lợi ích của người thuê mình như chính lợi ích của bản thân. Tôi tự hào mà rằng tôi rất quý mến Adam hồi tôi còn là một chú nhóc, và chưa bao giờ tôi đánh mất tình cảm xưa cũ ấy dành cho anh ấy—tôi nghĩ điều đó cho thấy tôi biết nhìn nhận một người tốt khi tôi gặp họ. Từ lâu tôi đã ao ước anh ấy sẽ là người quản lý những khu rừng trên điền trang, vốn là tài sản rất có giá trị, không chỉ bởi tôi đánh giá quá cao phẩm chất của anh ấy, mà còn bởi anh ấy có kiến thức và tay nghề hoàn toàn phù hợp với vị trí đó. Và tôi rất vui mừng được báo với quý vị rằng đó cũng là mong muốn của ông nội tôi, và hiện mọi việc đã được định đoạt là Adam sẽ quản lý khu rừng—một sự thay đổi mà tôi chắc chắn sẽ đem lại lợi ích lớn cho điền trang; và tôi hy vọng chốc nữa quý vị sẽ cùng tôi nâng ly chúc sức khỏe anh ấy, đồng thời chúc anh ấy mọi sự thịnh hành xứng đáng trong cuộc đời. Thế nhưng có một người bạn còn lâu năm hơn cả Adam Bede đang có mặt ở đây, và tôi thiết nghĩ không cần phải nói thì ai cũng biết đó chính là mục sư Irwine. Tôi chắc chắn quý vị sẽ đồng ý với tôi rằng chúng ta không được phép nâng ly chúc sức khỏe bất kỳ ai khác trước khi cạn chén vì ngài. Tôi biết tất cả quý vị đều có lý do để yêu quý ngài, nhưng chẳng có giáo dân nào có nhiều lý do như tôi. Nào, hãy nâng đầy ly của chúng ta lên, và cùng chúc sức khỏe vị mục sư khả kính của chúng ta—ba lần ba tiếng hô vang!”
Lời chúc này được hưởng ứng với tất cả sự nhiệt tình mà ly trước còn thiếu, và đây quả thực là khoảnh khắc đẹp như tranh vẽ nhất trong buổi tiệc khi mục sư Irwine đứng dậy phát biểu, và mọi khuôn mặt trong phòng đều hướng về phía ngài. Vẻ thanh tao vượt trội trên gương mặt ngài càng trở nên nổi bật hơn bao giờ hết khi đặt cạnh những con người xung quanh. Gương mặt của Arthur mang nét phổ thông đậm chất Anh quốc hơn, và sự chói lọi từ bộ trang phục tân thời của cậu phù hợp với gu thẩm mỹ của mấy chàng thanh niên làm ruộng hơn là bộ áo đen cùng lớp phấn tóc đã phai màu nhưng được chải chuốt cẩn thận mà mục sư Irwine chọn làm trang phục tủ cho những dịp trọng đại; bởi ngài sở hữu một bí quyết kỳ lạ là chẳng bao giờ mặc một chiếc áo khoác trông có vẻ mới.
“Đây không phải là lần đầu tiên, tính ra phải là rất nhiều lần,” ngài cất lời, “tôi phải gửi lời cảm ơn đến giáo dân của mình vì đã trao cho tôi những biểu hiện của thiện ý, thế nhưng lòng tốt làng xóm lại là một trong những thứ càng cũ đi lại càng trân quý. Quả thật, buổi hội ngộ vui vẻ của chúng ta hôm nay là minh chứng cho thấy khi điều tốt đẹp đến tuổi trưởng thành và có triển vọng trường tồn, chúng ta có lý do để mừng vui, và mối thâm tình giữa chúng ta trên cương vị mục sư và giáo dân đã tròn tuổi trưởng thành từ hai năm trước, bởi đã ba mươi ba năm trôi qua từ khi tôi đặt chân đến vùng này, và giờ đây tôi thấy ở đây mấy chàng thanh niên cao lớn, khôi ngô, cùng những thiếu nữ phơi phới, những người thuở tôi làm lễ rửa tội cho họ hãy còn cách rất xa cái vẻ nhìn tôi niềm nở như lúc này. Thế nhưng tôi chắc chắn quý vị sẽ không ngạc nhiên khi tôi nói rằng trong số tất cả những thanh niên ấy, người mà tôi dành nhiều tâm huyết nhất chính là người bạn của tôi – ngài Arthur Donnithorne, người mà quý vị vừa bày tỏ tình cảm quý mến. Tôi có vinh dự làm gia sư cho cậu ấy trong mấy năm trời, và dĩ nhiên có những cơ hội được thấu hiểu cậu ấy một cách sâu sắc mà không một ai khác có mặt ở đây có được; và tôi vừa tự hào vừa vui mừng khi đoan chắc với quý vị rằng tôi đồng điệu với những hy vọng cao đẹp của quý vị dành cho cậu ấy, cũng như niềm tin vào những phẩm chất sẽ giúp cậu ấy trở thành một người chủ đất xuất sắc khi thời điểm đến để cậu ấy đảm nhận vị trí trọng yếu đó giữa chốn này. Chúng ta có chung suy nghĩ trong hầu hết mọi vấn đề mà một người sắp bước sang tuổi năm mươi có thể chia sẻ với một chàng thanh niên tuổi đôi mươi, và cậu ấy vừa bày tỏ một tình cảm mà tôi cũng hết sức đồng lòng, và tôi không đành lòng bỏ lỡ cơ hội để nói lên điều đó. Tình cảm đó chính là sự trân trọng và kính trọng của cậu ấy dành cho Adam Bede. Những người ở địa vị cao dĩ nhiên được chú ý, bàn tán nhiều hơn và được ca tụng đức hạnh nhiều hơn những ai chôn vùi cuộc đời trong công việc tầm thường ngày qua ngày; thế nhưng bất kỳ ai có suy nghĩ chín chắn đều hiểu rõ công việc tầm thường ngày qua ngày đó cần thiết đến nhường nào, và việc hoàn thành chúng tốt đẹp quan trọng ra sao đối với chúng ta. Và tôi đồng tình với người bạn của tôi – ngài Arthur Donnithorne – khi cảm nhận rằng, khi một con người có bổn phận gắn liền với những công việc bình thường ấy lại thể hiện một phẩm chất đủ sức làm gương ở bất kỳ địa vị nào, thì công trạng của họ phải được ghi nhận. Cậu ấy là một trong số những người xứng đáng nhận được sự kính trọng, và bạn bè của họ phải lấy làm hân hạnh khi được tôn vinh họ. Tôi biết rõ Adam Bede—tôi biết cậu ấy là một người thợ thế nào, và đã từng là một người con, người em ra sao—và tôi đang nói lên sự thật chân phương nhất khi khẳng định rằng tôi kính trọng cậu ấy chẳng kém gì bất kỳ người nào đang sống trên đời này. Thế nhưng tôi không nói chuyện với quý vị về một người xa lạ; một số quý vị là bạn thân thiết của cậu ấy, và tôi tin ở đây không có ai là không hiểu rõ về cậu ấy để có thể nhiệt tình chung tay nâng ly chúc sức khỏe cậu ấy.”
Khi mục sư Irwine vừa dứt lời, Arthur liền chồm dậy, nâng đầy ly và hô lớn: “Một ly đầy cạn mừng Adam Bede, và chúc anh ấy sống lâu để có những người con trai tận tụy và tài ba như chính bản thân anh!”
Chẳng có ai nghe, thậm chí ngay cả Bartle Massey, lại cảm thấy phấn khích với lời chúc này bằng bác Poyser. Dù bài phát biểu đầu tiên là một “công việc xương xẩu”, bác hẳn đã chồm dậy để làm một bài nữa nếu không ý thức được sự bất ổn cùng cực của một hành động như thế. Dẫu vậy, bác cũng tìm được lối thoát cho cảm xúc của mình bằng cách nốc vại bia nhanh bất thường, rồi dằn mạnh chiếc ly xuống bàn kèm theo một cái vung tay dứt khoát. Nếu Jonathan Burge và một vài người khác có cảm thấy kém thoải mái đi chăng nữa trong dịp này, họ cũng ráng tỏ ra mãn nguyện, và thế là lời chúc rượu được cạn sạch với thiện ý dường như đồng lòng nhất trí.
Adam có phần tái mặt hơn thường lệ khi đứng dậy để cảm ơn những người bạn. Anh xúc động khá nhiều trước sự tôn vinh mang tính công khai này—điều đó hoàn toàn dễ hiểu, bởi anh đang đứng trước tất cả thế giới nhỏ bé của mình, và thế giới ấy đang tụ hội lại để tôn vinh anh. Thế nhưng anh chẳng hề có chút ngượng ngùng nào khi cất lời, vì không bị vướng bận bởi sự kiêu căng vặt vãnh hay cái sự thiếu thốn từ ngữ; anh trông chẳng hề vụng về hay lúng túng, mà đứng thẳng trong dáng điệu kiên định quen thuộc, đầu ngẩng nhẹ về phía sau và hai tay buông thõng hoàn toàn tĩnh lặng, mang cái vẻ oai nghiêm mộc mạc vốn chỉ có ở những người thợ thông minh, lương thiện, có tay nghề vững vàng, những kẻ chưa từng phải băn khoăn tự hỏi vai trò của mình trên cõi đời này là gì.
“Tôi hoàn toàn bất ngờ,” anh nói. “Tôi chẳng ngờ tới chuyện thế này đâu, bởi nó vượt xa tiền công của tôi nhiều lắm. Thế nhưng tôi lại càng có thêm lý do để biết ơn ngài Đại úy, ngài mục sư Irwine, và tất cả những người bạn ở đây, những người đã nâng ly chúc sức khỏe và chúc phúc cho tôi. Thật là ngớ ngẩn nếu tôi lại đi bảo rằng tôi hoàn toàn không xứng đáng với đánh giá của quý vị về mình; làm thế hóa ra phụ ơn quý vị, chẳng khác nào bảo rằng quý vị đã quen biết tôi ngần ấy năm trời mà chẳng có nổi sự khôn ngoan để nhận ra phần lớn sự thật về con người tôi. Quý vị nghĩ rằng, nếu tôi nhận làm một phần việc, tôi sẽ làm cho đàng hoàng, dù tiền công ít hay nhiều—và điều đó là thật. Tôi sẽ xấu hổ biết bao khi phải đứng ở đây trước mặt quý vị nếu đó không phải là sự thật. Thế nhưng với tôi, đó chỉ là bổn phận rành rành của một người đàn ông, chẳng có gì để mà vênh váo cả, và tôi thấy rõ mồn một rằng mình chưa bao giờ làm quá bổn phận; bởi dù chúng ta có làm gì đi nữa, thì đó cũng chỉ là việc vận dụng tinh thần và năng lực đã được ban ơn cho chúng ta. Và vì thế, lòng tốt này của quý vị, tôi chắc chắn, chẳng phải là món nợ nào quý vị thiếu tôi, mà là một món quà tự nguyện, và tôi xin đón nhận nó với lòng biết ơn. Còn về công việc mới mẻ mà tôi vừa nhận lời, tôi chỉ xin nói rằng tôi nhận nó theo nguyện vọng của Đại úy Donnithorne, và tôi sẽ cố gắng hết sức để đáp ứng kỳ vọng của ngài ấy. Tôi chẳng ước mong gì hơn là được làm việc dưới quyền ngài, và biết rằng trong lúc kiếm miếng cơm manh áo cho mình, tôi cũng đang chăm lo cho lợi ích của ngài ấy. Bởi tôi tin ngài là một trong số những vị quý tộc luôn muốn làm điều phải lẽ, và muốn để lại thế giới này tốt đẹp hơn đôi chút so với khi ngài tìm thấy nó, mà tôi tin rằng ai cũng có thể làm được điều đó, dù là người sang kẻ hèn, dù là kẻ bỏ vốn thuê thợ khởi sự công trình hay là người tự tay dốc sức làm nên. Chẳng có dịp nào để tôi phải nói thêm về tình cảm của mình dành cho ngài ấy nữa: tôi hy vọng sẽ thể hiện điều đó qua hành động trong suốt quãng đời còn lại.”
Có nhiều ý kiến trái chiều xoay quanh bài phát biểu của Adam: một số phụ nữ thì thầm rằng anh tỏ ra chưa đủ biết điều, và có vẻ kiêu ngạo hết mức có thể; thế nhưng phần lớn đàn ông lại cho rằng không ai có thể ăn nói thẳng thắn hơn thế, và Adam là một chàng trai tuyệt vời hiếm có. Trong lúc những lời bàn tán ấy đang râm ran truyền tai nhau, hòa lẫn với sự tò mò không biết lão đại điền chủ định kiếm ai làm quản lý điền trang, hay liệu ông có thuê một quản gia mới hay không, thì hai vị khách đã đứng dậy, thong thả rảo bước về phía chiếc bàn nơi các bà vợ và lũ trẻ đang ngồi. Đương nhiên ở đây chẳng có vại bia nặng đô nào cả, mà chỉ có rượu vang và tráng quả—nước nho ép sủi tăm cho bọn trẻ, và dăm ly sherry hảo hạng cho các bà mẹ. Bác gái Poyser ngồi ở đầu bàn, còn bé Totty lúc này đang nằm gọn trong lòng bác, chúi cái mũi nhỏ xíu ngập sâu vào chiếc ly có thả mấy hạt dẻ đang nổi bồng bềnh bên trong.
“Bác Poyser khỏe chứ ạ?” Arthur cất tiếng hỏi. “Bác không thấy sung sướng khi nghe chồng mình làm một bài phát biểu thật hay ngày hôm nay sao?”
“Ôi thưa ngài, đàn ông phần lớn đều ngậm hột thị—ngài cứ phải nửa vời đoán xem họ muốn gì, y như đối với mấy con vật câm vậy.”
“Sao cơ! Chị nghĩ mình có thể nói hay hơn ông ấy chắc?” Mục sư Irwine cười lớn hỏi.
“À thì thưa ngài, khi tôi muốn nói điều gì, tạ ơn Chúa, tôi phần lớn đều tìm được từ ngữ để diễn đạt. Không phải là tôi chê bai chồng mình đâu, bởi nếu ông nhà tôi là người ít nói, thì một khi đã nói ra câu nào là ông ấy giữ vững câu ấy.”
“Tôi chắc chắn chưa từng thấy một bữa tiệc nào xinh xắn thế này,” Arthur nói, đảo mắt nhìn quanh những đứa trẻ má đỏ hây hây. “Bác gái tôi và các tiểu thư nhà Irwine chốc nữa sẽ lên đây thăm quý vị. Họ ngại tiếng ồn của những lời chúc rượu, nhưng nếu không gặp quý vị ở bàn tiệc thì thật là thiếu sót.”
Cậu bước tiếp, trò chuyện với các bà mẹ và vỗ về bọn trẻ, trong khi mục sư Irwine chỉ đứng yên một chỗ và gật đầu từ xa, cốt để không ai bị xao lãng khỏi vị thiếu gia, nhân vật trung tâm của ngày hôm nay. Arthur không dám dừng lại gần Hetty, mà chỉ cúi đầu chào cô khi đi ngang qua phía dãy bàn đối diện. Cô thiếu nữ ngốc nghếch cảm thấy lồng ngực mình nghẹn lại vì bất mãn; bởi có người phụ nữ nào lại đi thỏa mãn với sự phớt lờ rành rành ra đó, dẫu cho cô ấy có biết đó chỉ là cái vỏ bọc của tình yêu đi chăng nữa? Hetty nghĩ rằng đây sắp sửa là ngày khốn khổ nhất mà cô phải chịu đựng từ lâu lắm rồi, một khoảnh khắc ánh sáng ban ngày lạnh lẽo và thực tại phũ phàng bỗng xen vào giấc mộng của cô: Arthur, người chỉ vài tiếng trước hãy còn tưởng như rất gần gũi với cô, nay lại bị tách rời khỏi cô, hệt như vị anh hùng trong một đám rước lớn bị tách biệt khỏi một kẻ đứng bên lề nhỏ nhoi giữa đám đông.
