Vị thị trưởng đáng kính của Mockern đội chiếc mũ vải và khoác chiếc áo choàng kín mít. Ông nặng nề ngồi phịch xuống ghế băng. Ông là một người mập mạp, khoảng sáu mươi tuổi, với nét mặt kiêu ngạo và cau có; ông liên tục dùng bàn tay đỏ và dày như nải chuối của mình để dụi đôi mắt vẫn còn sưng húp và đỏ ngầu vì bị đánh thức dậy đột ngột.

Dagobert đứng trần đầu trước mặt ông, với vẻ phục tùng và kính cẩn, tay cầm chiếc mũ xám cũ kỹ của lính dò đường, cố đọc trên khuôn mặt cộc cằn của vị thẩm phán xem có chút hy vọng nào để khiến ông ta động lòng thương tình hay không — nghĩa là, động lòng vì hai đứa trẻ mồ côi.

Trong hoàn cảnh ngặt nghèo này, người lính tội nghiệp đã phải huy động tất cả sự bình tĩnh, lý trí, tài ăn nói và nghị quyết của mình để cứu nguy. Con người từng hai mươi lần coi cái chết nhẹ tựa lông hồng ấy — kẻ vốn điềm đạm, thanh thản vì có một tâm hồn chân chính và đã được tôi luyện, chưa từng nao núng trước ánh mắt sắc như diều hâu của Hoàng đế, bậc anh hùng kiêm thần tượng của ông — giờ đây lại cảm thấy lúng túng và run rẩy trước gương mặt khó đăm đăm của một vị thị trưởng làng. Cũng chính vì thế, chỉ vài giờ trước, ông đã nhẫn nhục và chịu đựng những lời lăng mạ của gã Tiên tri một cách bình thản — cốt để không làm tổn hại đến sứ mệnh thiêng liêng mà một người mẹ sắp qua đời đã phó thác cho ông — qua đó cho thấy một tấm lòng đơn hậu và chân thật có thể đạt đến đỉnh cao của sự hy sinh anh dũng nhường nào.

“Anh có gì để bào chữa không? Nào, nói nhanh lên!” vị thẩm phán cộc cằn lên tiếng, vừa ngáp dài đầy sốt ruột.

“Tôi không cần phải bào chữa — tôi đến để khiếu nại, thưa ngài Thị trưởng,” Dagobert đáp với giọng điệu kiên quyết.

“Anh nghĩ rằng anh có quyền dạy tôi cách đặt câu hỏi đấy phỏng?” vị quan chức quát lớn, với giọng sắc bén đến mức người lính tự trách mình vì đã bắt đầu cuộc đối thoại quá tồi tệ. Mong muốn xoa dịu vị thẩm phán, ông vội vã đáp lại với vẻ vâng lời:

“Xin ngài tha lỗi, thưa ngài Thị trưởng, tôi đã diễn đạt không rõ ý. Tôi chỉ muốn nói rằng tôi không sai trong chuyện này.”

“Gã Tiên tri lại nói ngược lại.”

“Gã Tiên tri á?” người lính lặp lại với vẻ hoài nghi.

“Gã Tiên tri là một con người đạo đức và thành thực,” vị thẩm phán tiếp lời, “không đời nào biết nói dối.”

“Về chuyện đó thì tôi không dám chắc; nhưng ngài quá công minh và có một trái tim nhân hậu, thưa ngài Thị trưởng, chắc chắn ngài sẽ không kết án ai mà không nghe lời phân trần. Một người như ngài sẽ chẳng bao giờ làm điều bất công; ồ, chỉ nhìn qua là người ta nhận ra điều đó ngay!”

Khi ép mình đóng vai một kẻ nịnh bợ như vậy, Dagobert đã cố làm cho giọng nói cục cằn của mình mềm mỏng nhất có thể, đồng thời ráng nặn ra một vẻ mặt tươi cười, dễ chịu và đầy tán dương. “Một người như ngài,” ông nói thêm với sự ngọt ngào tăng gấp bội, “một vị thẩm phán đáng kính như ngài, không bao giờ chịu bịt tai trước lời nói của cả hai phía.”

“Vấn đề không nằm ở đôi tai, mà là đôi mắt; và dẫu mắt tôi có đang nhức buốt như thể vừa bị xát lá tầm ma đi nữa, tôi tận mắt nhìn thấy bàn tay của gã huấn thú bị thương rách tả tơi.”

“Vâng, thưa ngài Thị trưởng, điều đó hoàn toàn đúng; nhưng xin ngài hãy nghĩ xem, nếu hắn đóng chặt các lồng thú và cửa ngõ lại thì mọi chuyện đã chẳng xảy ra.”

“Không phải thế; đó là lỗi của anh. Lẽ ra anh phải buộc ngựa của mình thật chắc chắn vào máng ăn.”

“Ngài nói phải, thưa ngài Thị trưởng, quả thật ngài nói rất phải,” người lính cất giọng càng thêm phần nhã nhặn và hòa hoãn. “Một kẻ khốn khổ như tôi nào dám cãi lại ngài. Nhưng giả sử con ngựa của tôi được thả ra hoàn toàn do ý đồ xấu xa nào đó, để nó lang thang vào khu vực thú nuôi — thì lúc ấy ngài cũng phải công nhận rằng đó không phải lỗi của tôi chứ. Nghĩa là, ngài sẽ công nhận điều đó nếu ngài thấy hợp lý,” người lính vội vàng nói thêm, “tôi nào có quyền ra lệnh hay áp đặt điều gì cho ngài.”

“Và cớ sao quỷ tha ma bắt nào lại có kẻ muốn chơi khăm anh cơ chứ?”

“Tôi không biết, thưa ngài Thị trưởng — nhưng—”

“Anh không biết — chà, tôi cũng chịu,” vị thị trưởng sốt ruột ngắt lời. “Quỷ thật! Lắm điều lằng nhằng thế chỉ vì cái xác của một con ngựa già!”

Nét mặt của người lính chợt biến đổi, đánh mất đi vẻ ngọt mượn tượng lúc nãy để trở lại vẻ nghiêm nghị vốn có; ông đáp bằng một giọng trầm buồn, nghẹn ngào xúc cảm: “Ngựa của tôi đã chết — nó chẳng còn lại gì ngoài một cái xác — điều đó đúng; nhưng chỉ mới một tiếng đồng hồ trước, dẫu đã già cỗi, nó vẫn tràn đầy sức sống và khôn ngoan làm sao. Nó hí vang vui sướng mỗi khi nghe tiếng tôi — và tối nào nó cũng liếm tay hai đứa trẻ tội nghiệp, những đứa bé mà nó đã cõng suốt cả ngày — y như cách nó từng cõng mẹ chúng ngày trước. Giờ đây nó sẽ chẳng bao giờ còn cõng ai được nữa; người ta sẽ vứt nó cho bầy chó, và mọi thứ xem như chấm hết. Ngài không cần phải tàn nhẫn nhắc lại điều đó với tôi đâu, thưa ngài Thị trưởng — bởi vì tôi rất thương con ngựa của mình!”

Trước những lời lẽ ấy, được thốt lên với sự mộc mạc cao quý và đầy cảm động, vị thị trưởng không khỏi động lòng dẫu ông chẳng muốn thế, và ông đâm ra hối hận vì lời nói vội vã vừa rồi. “Việc anh đau xót vì con ngựa của mình cũng là điều dễ hiểu,” ông dịu giọng bớt vẻ sốt ruột; “nhưng biết làm sao được? — Đen đủi thôi.”

“Đen đủi ư? — Vâng, thưa ngài Thị trưởng, một tai họa vô cùng lớn. Hai đứa trẻ đi cùng tôi còn quá yếu để có thể đi bộ suốt một cuộc hành trình dài, lại quá nghèo để đi xe — vậy mà chúng tôi buộc phải đến Paris trước tháng Hai. Khi mẹ chúng qua đời, tôi đã hứa với bà ấy là sẽ đưa chúng sang Pháp, bởi vì mấy đứa nhỏ giờ chỉ còn mỗi mình tôi để nương tựa.”

“Vậy anh là—”

“Tôi là người hầu trung thành của chúng, thưa ngài Thị trưởng; và giờ đây khi con ngựa đã bị giết chết, tôi biết tính sao đây cho trọn vẹn? Nào, ngài là người tốt, có lẽ ngài cũng có con cái của riêng mình; nếu một ngày nào đó, chúng rơi vào hoàn cảnh như hai đứa nhỏ mồ côi của tôi — không tiền bạc, không một chút tài sản nương náu trên đời, ngoài một lão lính già hết lòng yêu thương và một con ngựa già chở che dọc đường — nếu sau khi đã chịu đựng vô vàn bất hạnh từ lúc chào đời — vâng, vô cùng bất hạnh, bởi những đứa trẻ mồ côi của tôi là con cháu của những người bị lưu đày — nếu chúng thấy hạnh phúc đang chờ đợi ở cuối con đường, để rồi chỉ vì cái chết của con ngựa mà hành trình ấy trở thành bất khả thi — xin ngài hãy nói cho tôi hay, thưa ngài Thị trưởng, liệu điều đó có làm rung động trái tim ngài không? Chẳng lẽ ngài không thấy rằng sự mất mát con ngựa của tôi là thứ không gì bù đắp nổi giống như tôi sao?”

“Đương nhiên rồi,” vị thị trưởng đáp, bản tính vốn không phải kẻ độc ác và không khỏi chạnh lòng trước nỗi niềm của Dagobert; “giờ thì tôi đã hiểu tầm quan trọng của sự mất mát mà anh phải gánh chịu. Hơn nữa, những đứa trẻ mồ côi của anh cũng khiến tôi thấy quan tâm: chúng bao nhiêu tuổi rồi?”

“Mười lăm tuổi hai tháng. Chúng là hai chị em sinh đôi.”

“Mười lăm tuổi hai tháng — trạc tuổi con bé Frederica nhà tôi.”

“Ngài có một tiểu thư ở độ tuổi đó ư?” Dagobert kêu lên, niềm hy vọng lại bừng cháy trong lòng; “A, thưa ngài Thị trưởng! Tôi thực sự không còn phải lo lắng cho lũ trẻ tội nghiệp của mình nữa. Ngài sẽ đòi lại công lý cho chúng tôi cho mà xem.”

“Thực thi công lý là bổn phận của tôi. Suy cho cùng, trong vụ việc này, lỗi lầm của cả hai bên là ngang nhau. Anh buộc ngựa không cẩn thận, còn gã huấn thú lại để cửa mở toang. Hắn bảo: ‘Tay tôi bị thương.’ Anh đáp: ‘Ngựa của tôi đã chết — và xét đủ mọi nhẽ, sự mất mát con ngựa của tôi là không thể bù đắp.’”

“Ngài nói giúp tôi còn hay hơn cả những gì tôi có thể tự thốt lên ấy chứ, thưa ngài Thị trưởng,” người lính mỉm cười khiêm nhường và đầy vẻ lấy lòng; “nhưng quả thực đó chính là điều tôi muốn giãi bày — và đúng như ngài vừa nói đấy thôi, thưa ngài Thị trưởng, con ngựa chính là toàn bộ gia tài của tôi, cho nên công bằng mà nói thì—”

“Chính xác là vậy,” vị quan chức ngắt lời người lính; “lẽ phải của anh hoàn toàn xác đáng. Gã Tiên tri — dẫu dẫu sao cũng là một người tốt bụng và đạo đức — đã tường thuật lại sự việc theo cách của hắn; và hơn nữa, anh thấy đấy, hắn là chỗ quen biết cũ của chúng tôi. Hầu hết người dân ở đây đều là những tín đồ Công giáo nhiệt thành, và hắn thường bán cho các bà vợ chúng tôi những cuốn sách nhỏ đạo đức giá rẻ, kèm theo chuỗi hạt và bùa hộ mệnh loại tốt nhất với giá còn rẻ hơn cả giá gốc. Tất cả những điều đó, anh sẽ bảo rằng chẳng dính dáng gì đến vụ việc này; và anh nói hoàn toàn đúng: thế mà tôi vẫn phải thú nhận rằng mình bước chân vào đây với dụng ý—”

“Là phán cho tôi thua kiện chứ gì, thưa ngài Thị trưởng?” Dagobert nói, sự tự tin trong ông ngày một dâng cao. “Ngài thấy đấy, lúc ấy ngài chưa tỉnh ngủ hẳn, nên con mắt công lý của ngài chỉ mở có một bên.”

“Thật tình đấy, anh lính ạ,” vị thẩm phán mỉm cười độ lượng đáp lời, “điều đó hoàn toàn có thể xảy ra; bởi vì tôi đã chẳng giấu giếm gì với Morok rằng tôi nghiêng về phía hắn. Rồi hắn bảo tôi (một cách rất hào hiệp ngẫu nhiên): ‘Vì ngài đã kết tội đối thủ của tôi, tôi sẽ không làm tình hình của hắn tồi tệ thêm bằng cách tiết lộ một số chuyện —’”

“Cái gì! Chuyện chống lại tôi ư?”

“Xem chừng là vậy; nhưng giống như một kẻ địch hào hiệp, khi tôi bảo hắn rằng rất có thể tôi sẽ buộc anh phải bồi thường thiệt hại cho hắn, thì hắn không đả động gì đến chuyện đó nữa. Bởi tôi sẽ không giấu anh đâu, trước khi nghe anh phân trần, tôi đã đinh ninh rằng anh phải bồi thường vết thương cho gã Tiên tri rồi đấy.”

“Ngài thấy chưa, thưa ngài Thị trưởng, ngay cả những người công minh và tài giỏi nhất cũng có lúc bị qua mặt,” Dagobert nói, lại giở giọng nịnh nọt; đoạn, cố ra vẻ ta đây vô cùng thông thái, ông nói thêm: “Nhưng rồi những con người ấy cuối cùng cũng tìm ra sự thật, và chẳng dễ gì bị dắt mũi, mặc cho mấy gã tiên tri có nói gì đi nữa.”

Màn pha trò thảm hại ấy — có lẽ là lần đầu tiên và duy nhất trong đời Dagobert dám làm — phần nào cho thấy tình thế cùng đường mà ông đang phải đối mặt, cùng những nỗ lực tuyệt vọng đủ mọi cách nhằm chiếm lấy thiện cảm của vị thẩm phán. Vị thị trưởng thoạt đầu không nhận ra ý châm biếm; ông chỉ ngộ ra điều đó nhờ vào vẻ mặt đắc ý của Dagobert cùng cái nhìn dò hỏi, dường như đang ngầm bảo: “Thế nào, hay chứ?— Chính tôi cũng thấy ngạc nhiên về mình đấy.”

Do đó, vị quan chức bắt đầu mỉm cười với vẻ bề trên, gật đầu và hùa theo với giọng điệu bông đùa tương tự: “Hà! Hà! Hà! Anh nói đúng; gã Tiên tri đã đoán mò trật lất. Anh sẽ không phải bồi thường xu nào cho hắn cả. Lỗi lầm của cả hai bên ngang nhau, và thiệt hại coi như bù trừ cho nhau. Hắn bị thương, ngựa của anh chết; vậy hai người coi như huề cả làng, chấm dứt chuyện này ở đây nhé.”

“Nhưng thế thì ngài nghĩ hắn phải đền cho tôi bao nhiêu?” người lính ngây thơ một cách kỳ lạ hỏi lại.

“Bao nhiêu á?”

“Vâng, thưa ngài Thị trưởng, hắn sẽ phải trả tôi số tiền là bao nhiêu? À mà — trước khi ngài quyết định, tôi phải thưa với ngài một điều này đã, thưa ngài Thị trưởng. Tôi nghĩ mình chỉ dùng một phần số tiền đó để mua ngựa thôi. Tôi chắc rằng ở vùng lân cận Leipzig, tôi có thể mua được một con vật giá rất rẻ từ mấy người nông dân; và nói thật giữa chúng ta nhé, nếu tôi chỉ tìm được một chú lừa nho nhỏ dễ thương thôi — tôi cũng chẳng kén chọn gì đâu — tôi thậm chí còn thích nó hơn ấy chứ; bởi vì sau sự ra đi của con Jovial tội nghiệp, việc bầu bạn với một con ngựa khác sẽ khiến tôi đau lòng lắm. Tôi cũng phải thưa thêm rằng—”

“Này, này!” vị thị trưởng ngắt lời Dagobert, “anh đang luyên thuyên cái quái gì về tiền nong, con lừa với con ngựa nào thế hả? Tôi bảo anh rằng anh chẳng nợ gã Tiên tri xu nào, và hắn cũng chẳng nợ anh gì sất!”

“Hắn không nợ tôi gì ư?”

“Anh chậm hiểu thật đấy, anh bạn hiền ạ. Tôi nhắc lại lần nữa, nếu đám thú của gã Tiên tri đã giết chết con ngựa của anh, thì bản thân gã Tiên tri cũng bị thương nặng; thế nên hai người coi như huề. Nói cách khác, anh không nợ hắn, và hắn cũng chẳng nợ anh. Giờ thì anh đã hiểu chưa?”

Dagobert chết lặng, đứng ngây ra một lúc không đáp lời, đôi mắt đăm đăm nhìn vị thị trưởng với nỗi niềm thống khổ tột cùng. Ông hiểu rằng phán quyết này lại một lần nữa đập nát mọi hy vọng của mình.

“Nhưng, thưa ngài Thị trưởng,” ông lại cất giọng nghẹn ngào, “ngài quá đỗi công minh mà sao lại bỏ qua một chi tiết thế này: vết thương của gã huấn thú chẳng hề cản trở hắn tiếp tục hành nghề; nhưng cái chết của con ngựa lại tước đi khả năng tiếp tục cuộc hành trình của tôi; vì lẽ đó, hắn buộc phải bồi thường cho tôi.”

Vị thẩm phán cho rằng mình đã quá nhân nhượng với Dagobert khi không bắt anh phải chịu trách nhiệm về vết thương của gã Tiên tri — kẻ, như chúng ta đã biết, ít nhiều gây ảnh hưởng lên các tín đồ Công giáo trong vùng nhờ việc bán các vật phẩm sùng kính, lại thêm tiếng tăm có hậu thuẫn từ một số nhân vật thế lực. Sự bướng bỉnh của người lính do đó đã làm vị quan chức phật ý, và lấy lại vẻ kiêu kỳ vốn có, ông lạnh lùng đáp: “Anh lại sắp làm tôi hối hận vì sự vô tư của mình rồi đấy. Thế này là thế nào? Lẽ ra phải cảm ơn tôi, đằng này anh lại còn đòi hỏi thêm.”

“Nhưng thưa ngài Thị trưởng, tôi chỉ đòi hỏi những gì thuộc về công lý thôi mà. Ước gì tôi cũng bị thương ở tay giống như gã Tiên tri, miễn là tôi có thể tiếp tục cuộc hành trình của mình.”

“Chúng ta không bàn về điều anh ước muốn. Tôi đã tuyên án — và không còn gì để nói nữa.”

“Nhưng thưa ngài Thị trưởng—”

“Đủ rồi, đủ rồi. Chuyển sang vấn đề tiếp theo đi. Giấy tờ tùy thân của anh đâu?”

“Vâng, chúng ta sẽ nói về giấy tờ của tôi; nhưng tôi khẩn khoản xin ngài, thưa ngài Thị trưởng, hãy rủ lòng thương đến hai đứa trẻ kia. Xin hãy tạo điều kiện để chúng tôi tiếp tục hành trình, và—”

“Tôi đã làm tất cả những gì có thể cho anh rồi — thậm chí còn vượt quá bổn phận ấy chứ. Lại một lần nữa, giấy tờ của anh đâu!”

“Tôi phải giải thích cho ngài nghe trước đã—”

“Không! Không giải thích gì sất — giấy tờ! — Hay anh muốn tôi tống giam anh như một kẻ lang thang phiêu bạt?”

“Tôi ư — bị tống giam!”

“Tôi nói cho anh hay, nếu anh từ chối trình giấy tờ, thì cũng coi như anh chẳng có gì trong tay. Mà những kẻ không có giấy tờ tùy thân, chúng tôi sẽ bắt giữ cho đến khi nhà chức trách có biện pháp xử lý. Đưa giấy tờ của tôi đây, và lẹ lên! — Tôi đang bận về nhà lắm rồi đấy.”

Hoàn cảnh của Dagobert càng lúc càng tuyệt vọng biết bao, nhất là khi ông vừa mới nhen nhóm chút hy vọng sáng sủa. Đòn giáng cuối cùng này đổ sụp lên đầu vị lão binh sau bao nhiêu cực nhặt từ đầu buổi tới giờ — một thử thách tàn nhẫn cũng đầy hiểm nguy đối với một người có tính cách như ông: ngay thẳng nhưng bướng bỉnh — trung thành nhưng cục cằn và tuyệt đối quả quyết — một con người từng trải qua năm tháng chiến trường với tư cách là một người lính bách chiến bách thắng, đã nhiễm thói quen độc đoán nhất định khi đối phó với thường dân.

Nghe đến cụm từ “giấy tờ của anh,” mặt Dagobert cắt không còn giọt máu; nhưng ông vẫn cố giấu đi nỗi thống khổ sau lớp vỏ tự tin, thứ mà ông nghĩ sẽ hữu ích nhất để ghi điểm trong mắt vị quan chức. “Tôi sẽ thưa rõ mọi chuyện với ngài, thưa ngài Thị trưởng,” ông nói. “Chẳng có gì rõ ràng hơn thế. Chuyện như vậy có thể xảy ra với bất cứ ai. Trông tôi đâu giống một kẻ ăn mày hay lang thang phiêu bạt phải không nào? Thế mà — ngài thừa hiểu, một người đàn ông lương thiện đi cùng hai thiếu nữ trẻ—”

“Đừng nói nhảm nữa! Giấy tờ đâu!”

Đúng lúc ngặt nghèo ấy, hai trợ thủ đắc lực đã xuất hiện kịp thời để giải vây cho người lính. Hai chị em mồ côi, càng lúc càng thấp thỏm lo âu và vẫn nghe tiếng Dagobert đôi co ngoài bậc thềm, đã thức dậy và tự mình thay xong quần áo; thế nên đúng vào khoảnh khắc vị quan chức cất giọng thô bạo — “Đừng nói nhảm nữa! Giấy tờ đâu!” — Rose và Blanche tay trong tay bước ra từ căn phòng.

Trước sự xuất hiện của những gương mặt kiều diễm ấy, mà y phục tang tóc nghèo nàn chỉ càng làm cho thêm phần u buồn và cuốn hút, vị thị trưởng đứng phắt dậy, sững sờ ngạc nhiên lẫn thán phục. Theo một phản xạ tự nhiên, mỗi cô gái nắm lấy một bàn tay của Dagobert và nép sát vào ông, trong khi đôi mắt ngây thơ nhìn vị quan chức với vẻ bồn chồn và trong sáng đan xen.

Đó là một bức tranh vô cùng cảm động, hình ảnh lão binh già dắt theo trước mặt vị thẩm phán hai đứa trẻ duyên dáng với gương mặt ngập tràn nét ngây thơ và xinh đẹp, khiến vị thị trưởng trải qua một đợt chuyển biến tâm lý đột ngột, lại một lần nữa mềm lòng trắc ẩn. Dagobert nhận ra điều đó; và vẫn nắm chặt tay hai đứa trẻ mồ côi, ông bước tới gần và nghẹn ngào cất tiếng: “Xin ngài hãy nhìn những đứa trẻ tội nghiệp này đi, thưa ngài Thị trưởng! Chẳng lẽ tôi còn có thể trình ra một tấm hộ chiếu nào tốt hơn thế nữa sao?” Và, bị ngợp bởi biết bao nỗi niềm đắng cay — dẫu kìm nén nhưng cứ thế tuôn trào nối tiếp nhau — Dagobert bất giác cảm thấy khóe mắt mình cay cay ngấn lệ.

Dù bản tính thô lỗ, lại càng dễ cáu kỉnh hơn vì bị phá giấc ngủ, vị thị trưởng không phải là kẻ hoàn toàn vô cảm. Ông nhận ra ngay rằng một người đi cùng những đứa trẻ thế này chắc chắn không thể là kẻ khả nghi. “Tội nghiệp mấy đứa trẻ dễ thương quá!” ông thốt lên khi ngắm nhìn chúng bằng ánh mắt ngày một thêm phần quan tâm; “những đứa trẻ mồ côi còn quá nhỏ tuổi, lại cất bước từ chốn xa xôi…”

“Từ tận sâu thẳm Siberia, thưa ngài Thị trưởng, nơi mẹ của chúng bị lưu đày trước khi chúng chào đời. Đã hơn năm tháng nay chúng tôi rong ruổi trên những chặng đường ngắn — nhọc nhằn đủ đường, ngài cứ nghĩ xem, đối với những đứa trẻ ở độ tuổi của chúng. Chính vì chúng mà tôi mới cầu xin sự chiếu cố và chở che của ngài — che chở cho những con người mà dường như mọi thứ hôm nay đều quay lưng chống lại, bởi vì ngay lúc này đây, khi tôi đi tìm giấy tờ, tôi không tài nào tìm thấy chiếc cặp đựng giấy tờ trong ba lô của mình nữa, cùng với cái bôi và huy chương của tôi — thưa ngài Thị trưởng, xin ngài tha lỗi nếu tôi có lỡ lời — không phải vì tôi khoe khoang — nhưng đó là phần thưởng do chính tay Hoàng đế trao tặng; và một người đã được chính tay ngài đeo huy chương cho, ngài thấy đấy, chắc chắn không thể là kẻ tồi tệ gì cho cam, dẫu cho ông ta có lỡ xui xẻo đánh mất giấy tờ — cùng túi tiền của mình. Đó là cơ sự đã xảy ra với tôi, khiến tôi mới nài nỉ gắt gao về chuyện bồi thường như vậy.”

“Anh bị mất ở đâu và thế nào?”

“Tôi không biết, thưa ngài Thị trưởng; tôi chỉ chắc chắn rằng vào tối hôm kia, trước khi đi ngủ, tôi vẫn còn lấy ít tiền lẻ trong ví ra và nhìn thấy chiếc cặp đựng giấy tờ nằm đúng chỗ; hôm qua tôi mang theo đủ tiền lẻ nên không mở ba lô ra.”

“Và chiếc ba lô đó được cất giữ ở đâu?”

“Trong căn phòng mấy đứa nhỏ nghỉ ngơi: nhưng đêm nay—”

Dagobert bỗng bị cắt ngang bởi tiếng bước chân ai đó đang leo lên cầu thang: đó chính là gã Tiên tri. Nấp trong bóng tối của bậc thềm, hắn đã nghe trộm toàn bộ cuộc trò chuyện này, và hắn vô cùng lo sợ sự yếu lòng của vị thị trưởng sẽ phá hỏng thành quả toàn vẹn trong kế hoạch của hắn.