Lại thêm một mùa hè nữa. Đây là mùa hè thứ tư của Isra ở Mỹ. Vào tháng Tám, cô sẽ sinh đứa con thứ ba. Khi bác sĩ nói với cô đây là con gái, bóng tối bao trùm lấy cô, ngay cả ánh sáng ban ngày ngoài cửa kia cũng không thể làm cho cô dịu bớt. Cô đặt tên con là Layla. Bóng tối.

Lần này, Adam còn chẳng buồn giấu đi nỗi thất vọng nữa. Từ hôm ấy, anh ít nói chuyện với cô. Mỗi buổi tối, khi anh đi làm về, cô ngồi xuống nhìn anh ăn bữa tối do cô chuẩn bị, háo hức được gặp lại ánh mắt xa xăm của anh. Nhưng anh không bao giờ nhìn cô, tiếng dĩa chạm vào đĩa leng keng là âm thanh duy nhất phát ra giữa anh và cô.

Từ khi Layla chào đời, Isra cũng chưa cầu hai bài kinh raqqas cảm ơn thánh Allah đã ban phước lành xuống gia đình cô. Thậm chí, cô còn chẳng hoàn thành năm lời cầu kinh trong ngày đúng giờ nữa kìa. Cô mệt mỏi quá. Mỗi sáng, cô thức dậy theo tiếng ba đứa trẻ gào khóc. Sau khi chuẩn bị cho Adam đi làm, cô trải lại giường ngủ, quét tầng trệt, rồi gấp quần áo. Cô lại xắn tay áo lên và bước vào bếp, để thấy Fareeda đang đi quanh quẩn bên cái lò nướng. Bên kia là tiếng nước sôi trong bình trà, còn bên này là tiếng bà đang giao cho cô những việc phải làm trong ngày.

Hoàng hôn buông xuống, Isra vẫn chưa cầu kinh maghreb. Dưới nhà, cô lấy ra từ ngăn kéo một tấm thảm để cầu nguyện. Bình thường, cô sẽ trải thảm theo hướng kiblah - đối mặt với bức tường phía Đông, theo hướng mặt trời mọc. Nhưng hôm nay, cô quăng tấm thảm lên đệm và trèo lên giường nằm. Cô đưa mắt nhìn bốn bức tường trơ trụi, cái giường gỗ nặng trịch và cái tủ kéo cùng màu. Có một chiếc tất màu đen bị kẹt vào cái ngăn kéo dưới cùng, ngăn kéo của Adam. Cô chỉ mở cái ngăn kéo này ra để cho tất và đồ lót đã giặt vào. Nhưng thế thôi cũng đủ để cô biết là anh bỏ xấp đồ cá nhân ở dưới. Cô nhảy ra khỏi giường và bước một bước đến cái tủ kéo. Cô cúi xuống, sững người lại, ngón tay chỉ còn cách cái tủ có vài inch. Cô có dám mở nó ra không? Liệu Adam có muốn cô lục lọi đồ của anh hay không? Nhưng làm sao mà anh biết được? Hơn nữa, cứ nghe lời mãi thì có ích gì? Suốt bao lâu qua cô đã cố ngoan, cố nghe lời nhưng cũng có đi tới đâu đâu. Còn khổ hơn ấy chứ. Cô với lấy cái tủ kéo và mở nó ra. Cô lấy tất và đồ lót của Adam ra xếp gọn ghẽ ở trên sàn bên cạnh cô. Ở dưới có một cái chăn được gấp lại và khi bỏ cái chăn ra, cô thấy vài cọc tiền một trăm đô la xếp chồng lên nhau, hai bao thuốc lá Marlboro, một quyển vở trắng đen đã viết một nửa, ba cái bút và năm cái bật lửa bỏ túi. Isra thở dài chán nản, cô mong đợi điều gì? Vàng với đá hồng ngọc chắc? Hay thư tình gửi một người phụ nữ khác? Cô xếp mọi thứ vào chỗ cũ, đóng cái tủ kéo lại và lên giường nằm.

Nằm dài trên tấm thảm cầu nguyện của mình, cô không thể ngừng suy nghĩ. Tại sao thánh Allah lại không ban cho cô một đứa con trai? Tại sao naseeb của cô lại đen đủi đến vậy? Chắc chắn là cô đã làm điều gì đó sai rồi. Đó chính là lý do tại sao Adam không yêu cô. Cô có thể thấy điều ấy ở cái cách mà anh chạm vào cô, cách anh thở hồng hộc giận dữ và mắt anh đảo đi nhìn mọi thứ, trừ cô. Cô biết mình sẽ không bao giờ làm vừa lòng anh được. Ham muốn của anh lúc nào cũng hừng hực dữ dội và cô chẳng thể nào đáp ứng nổi. Tệ hơn thế nữa, không những cô không sinh nổi cho anh một đứa con trai, mà còn đẻ liền ba đứa con gái, ba balwa. Cô không xứng đáng nhận được tình yêu từ anh. Cô không đủ tư cách.

Cô với xuống dưới nệm, sượt những ngón tay qua gáy của cuốn Nghìn lẻ một đêm. Phải mấy năm rồi cô chưa nhìn vào những trang sách xinh đẹp ấy. Cô lôi cuốn sách lên và mở nó ra. Bên trong ngập tràn các loại hình ảnh: Những ánh đèn lấp lánh, tấm thảm bay, những tòa kiến trúc đồ sộ, các bộ trang sức, từng cây đèn thần. Cô cảm thấy phát ốm. Cô thấy mình ngu ngốc làm sao khi tin những câu chuyện trong cổ tích thế này là có thật. Cô mới ngu ngốc làm sao khi tin rằng mình có thể tìm thấy tình yêu.

Cô gấp cuốn sách lại và quẳng nó vào góc phòng. Rồi cô gập cái thảm cầu nguyện lại và cất nó đi. Cô biết là mình nên cầu nguyện mỗi ngày nhưng cô chẳng có gì để nói với Chúa cả.

Tối hôm ấy, sau khi đã cho con gái lên giường đi ngủ, Isra lui về phía cửa sổ ở dưới tầng hầm. Cô mở cửa ra, để một luồng gió lạnh phả thẳng vào mặt mình một lúc, rồi lại đóng nó lại. Cô quỳ xuống ôm đầu gối và bắt đầu ngồi khóc.

Điều tiếp theo cô nhận ra là khi cô đã đứng lên và lao về phía phòng ngủ của mình. Cô mở ngăn kéo của Adam ra, lấy quyển vở và bút rồi quay về chỗ có cửa sổ. Cô xé một vài trang ra và bắt đầu viết.

Mẹ ạ,

Cuộc sống ở đây cũng chẳng khác ở nhà là mấy - vẫn toàn là những nấu ăn, dọn dẹp rồi giặt là quần áo. Và những người phụ nữ ở đây, họ cũng chẳng sướng hơn. Họ vẫn phải cọ rửa sàn, chăm con cái và đợi những người đàn ông về ra lệnh cho họ làm cái này cái kia. Một phần trong con đã hy vọng rằng phụ nữ ở cái đất nước này sẽ được giải phóng. Nhưng mẹ đã đúng, mẹ ạ. Ở đâu thì phận đàn bà vẫn cứ chỉ là đàn bà mà thôi.

Cô nghiến răng trong sự giận dữ và thất vọng. Cô vò nát lá thư và bắt đầu lại từ đầu, rồi lại vò nát cái tiếp theo, rồi cái tiếp theo và cả cái tiếp theo nữa, cho đến khi cô viết được phải cả tá thư rồi, tất cả nằm vo viên ở dưới chân cô. Cô có thể hình dung ra khuôn mặt không hài lòng của mẹ cô, có thể nghe thấy tiếng của bà ở trong đầu: “Nhưng chẳng phải con đang có ăn, có mặc, có chỗ ở sao? Nói mẹ nghe, chẳng phải con đang có nhà rồi còn gì nữa? Phải biết điều, Isra! Ít ra thì con cũng có một mái nhà. Không có ai đến và tước điều ấy đi. Sống ở Brooklyn như vậy là sướng gấp trăm lần sống ở Palestine rồi.”

“Nhưng không sướng hơn thật đâu, mẹ ơi!” - Isra viết lên một tờ giấy mới.

Mẹ có nghĩ về con không? Mẹ có tự hỏi xem là người ta có đối tốt với con hay không? Trong tâm trí mẹ có bao giờ nghĩ đến con không? Hay mẹ con mình chẳng còn là gia đình nữa? Chẳng phải đó là những gì mẹ vẫn nói với con sao? Rằng con gái lấy chồng là thuộc về nhà chồng? Giờ con thấy mẹ đang âu yếm những ông anh trai của con, con vàng con bạc của mẹ, những người sẽ nối dõi dòng giống cho mẹ, những người luôn là của mẹ.

Con biết mẹ sẽ nói với con điều này: Một khi phụ nữ đã làm mẹ, thì con cái là ưu tiên số một. Rằng giờ con là của chúng nó rồi. Đúng không mẹ? Nhưng con làm mẹ tệ lắm! Thật đấy! Mỗi lần con nhìn thấy con gái mình là con lại thấy buồn. Cái gì chúng nó cũng cần đến con, nhiều khi làm con phát điên lên được. Và rồi con lại thấy thẹn thùng với chính mình khi không quan tâm đến con mình được nhiều hơn. Con nghĩ, có con gái ở đất nước này sẽ là một điều may mắn. Con nghĩ, chúng sẽ có một cuộc sống sung sướng hơn. Nhưng con đã nhầm mẹ ạ! Và mỗi lần nhìn vào mắt chúng nó là con lại nhớ ra mình đã thất bại đến nhường nào.

Con chỉ có một thân một mình ở đây thôi mẹ ơi! Mỗi sáng con thức dậy ở đất nước xa lạ này, nơi mà con chẳng có mẹ, cũng chẳng có anh chị em gì cả. Mẹ có biết trước được là cuộc sống của con sẽ ra nông nỗi này hay không? Mẹ có biết không? Không! Mẹ đâu thể biết trước được. Nếu biết, mẹ chẳng để con phải thế này. Hay mẹ biết mà mẹ vẫn để yên? Nhưng không thể nào! Mẹ không thể là người như thế được!

Hai tuần sau, vào một hôm tháng Chín mát trời, Nadine đẻ. Khaled và Omar chở cô đến bệnh viện, để Fareeda ở nhà, đi hết từ phòng này đến phòng khác, tay lăm lăm cái điện thoại chờ tin. Fareeda muốn đi cùng nhưng Omar không đồng ý. Cậu không muốn gây áp lực lên Nadine, cậu nói, cố lảng đi ánh mắt của Isra, nhất là nếu vợ cậu sinh con gái. Fareeda không nói gì, lao vào trong bếp pha một ấm trà chai. Giờ thì bà đang đi đi lại lại trong phòng khách, mồm tự lẩm bẩm, trong khi Adam ngồi trên ghế sofa, lơ đãng nhìn Isra, mắt bị che đi một nửa sau làn khói hookah. Khi bà không chịu được nữa, bà đứng dậy đi pha cà phê.

Trong bếp, Isra thầm cầu nguyện rằng Nadine sẽ đẻ con gái. Vừa mới nghĩ đến thôi là cô đã thấy ghê tởm với chính bản thân mình. Sự xấu xa nào trong cô đã khiến cô nghĩ ra một lời cầu nguyện độc ác đến vậy? Chỉ là cô không muốn làm người phụ nữ duy nhất trong nhà không đẻ được con trai. Nếu Nadine đẻ con trai, Isra có khi cũng nên tự san phẳng mình ra mà làm tấm thảm dưới sàn bếp, vì chỗ của cô từ nay sẽ là ở đấy.

Chuông điện thoại reo lên, Isra nghiến chặt răng. Cô nghe thấy tiếng Fareeda réo lên, rồi đến tiếng Adam sặc khói.

“Ôi, Omar ơi!” - Fareeda nói trong điện thoại: “Con trai à? Alf mabrouk!”

Điều tiếp theo mà Isra nhớ là cô đang đứng ở trước mặt Fareeda và Adam, dù cô không nhớ là mình đã bước vào phòng khách. Tay chân run rẩy, cô đặt khay cà phê Thổ Nhĩ Kỳ lên bàn.

“Alf mabrouk!” - Isra nói, không quên nở một nụ cười: “Chúc mừng mẹ!” Giọng nói mà cô vừa nghe thấy không phải của mình. Nó là của một người phụ nữ mạnh mẽ khác.

Chiếc răng vàng lấp lánh của Fareeda lộ ra khi bà đưa cái ống nghe lên tai. Bên cạnh bà, Adam ngồi yên không động đậy. Anh hút hookah một hơi thật sâu rồi nhả khói vào không khí. Isra tiến lại gần anh, mong rằng anh sẽ nói gì với cô nhưng anh chỉ hút khói vào rồi lại nhả khói ra. Cô cũng đã quen với bầu không khí im lặng giữa hai người, đã học cách thu mình lại khi có mặt anh để không làm anh nổi cáu, cũng như cái cách mà từ bé đến lớn cô đã thu mình lại với Yacob. Như thế sẽ tốt hơn. Nhưng lúc này, Isra lo là cho dù cô có thu mình lại đến đâu đi chăng nữa cũng không ngăn nổi những cơn giận của Adam. Anh là con trưởng, đáng nhẽ ra anh phải là người có con trai đầu tiên. Nhưng anh không có và đó là lỗi tại cô.

Anh quay sang phía Fareeda: “Alf mabrouk mẹ!”

“Cảm ơn, con trai! Inshallah sẽ đến lượt con!”

Adam cười nhưng không nói gì. Anh tựa vào ghế sofa, nhắm mắt lại và hít thêm một hơi khói nữa. Isra không dời mắt khỏi cái ống hookah dài, bóng bẩy trên tay anh và chóp bạc sáng loáng kẹp giữa môi anh. Mỗi lần anh nhả nó ra là cả căn phòng lại mờ đi trong khói và cô lại biến mất khỏi tầm nhìn. Ngay lúc đứng đấy, cô ước gì mình có thể biến mất được như thế.

Đêm ấy, Adam bước vào trong phòng ngủ mà không nói một lời. Anh lắc đầu, mồm lẩm bẩm điều gì đó dưới hơi thở và tất cả những gì Isra nghĩ là nhìn anh đứng đó rất gầy, gầy nhất từ lúc cô bắt đầu biết anh. Ngón tay anh dài và nhọn hơn thường lệ, những đương gần trên bàn tay anh trông như thể đang phình ra, hoặc nhân lên gấp bội. Anh tiến lại gần cô, ngẩng lên nhìn vào mắt cô. Điều này khiến cô thấy lạ.

“Anh có muốn em làm gì cho anh không?” - Cô lí nhí hỏi. Cái tính dễ bảo của cô giúp cô dễ chịu đi phần nào trong những ngày thế này, khi cô thấy mình thật vô dụng. Nếu cô không thể đẻ cho anh một cậu con trai, thì ít ra cô cũng có thể làm một người vợ tốt và chiều lòng anh.

Anh nhìn cô chằm chằm. Cô quay mặt đi. Cô biết nếu anh nhìn cô kỹ quá, những suy nghĩ của cô - những sợ sệt, giận dữ, bất chấp, cô đơn, bối rối, bất lực - sẽ bung hết và nước mắt cô sẽ trào ra, cô sẽ đổ gục ngay xuống dưới chân anh. Isra không thể làm như thế. Nghĩ là một chuyện, còn nói ra lại là chuyện khác.

“Em xin lỗi!” - Isra thì thầm. Adam vẫn tiếp tục nhìn cô chằm chằm. Ánh mắt của anh chao đảo, như thể anh đang bị trúng ngải và phải cố gắng lắm mới có thể tập trung được. Anh tiến thêm vài bước về phía cô, còn cô lùi dần vào góc tường, cố gắng không tỏ ra lúng túng. Anh ghét như thế. Cô tự hỏi Nadine có lùi lại khi Omar chạm vào cô ấy hay không? Nhưng Nadine khác. Chắc từ bé đến lớn, Nadine đã được yêu chiều rồi, vì thế cô ấy biết cách để yêu lại người khác.

Adam với ra để chạm vào cô. Anh lần theo những đường nét trên khuôn mặt cô, như thể đang thách thức cô nếu cô dám di chuyển. Nhưng cô đứng yên. Cô nhắm mắt, chờ anh dừng lại, lùi ra và lên giường đi ngủ. Nhưng rồi, bất thình lình, chuyện đó đã xảy ra.

Anh tát cô.

Điều khiến Isra sợ nhất không phải là lực từ lòng bàn tay Adam tát vào má cô, mà là giọng nói phát ra từ trong đầu cô bảo rằng cô phải đứng yên. Không phải cô sợ trạng thái yên lặng ấy, mà cô đã chấp nhận một cách dễ dàng và tự nhiên đến nhường nào.