Isra thức dậy, cảm thấy lênh đênh và buồn nôn. Cô tự hỏi tại sao tiếng adhan từ xa không còn đánh thức cô vào mỗi chớm bình minh. Và rồi cô chợt nhớ ra: Cô đang ở Brooklyn, cách nhà mười hai ngàn dặm, trên giường của chồng cô. Cô đứng vụt dậy. Nhưng giường của cô thì trống không, còn Adam thì không thấy đâu cả. Một cảm giác nhục nhã trào lên trong lồng ngực khi cô nghĩ về đêm hôm trước. Cô nuốt nước bọt, cố nén cảm giác đó xuống. Cứ nghĩ mãi cũng chẳng được ích lợi gì. Chỉ là nó phải như thế.

Isra đi đi lại lại trong phòng ngủ mới, tay lướt qua khung giường bằng gỗ và chiếc tủ kéo làm bó hẹp thêm không gian vốn dĩ đã chật chội. Tại sao không có lấy một chiếc cửa sổ? Cô nhớ da diết những đêm đọc sách bên khung cửa sổ rộng mở hồi còn ở quê nhà, ngắm nhìn ánh trăng chiếu rọi lên cả Birzeit, lắng nghe những tiếng thì thầm từ khu mộ và ngắm nhìn những ngôi sao sáng rực trên bầu trời đêm nhiều khi khiến cô nổi cả da gà. Khung cửa sổ được thiết kế sát với mặt đất và từ đó cô có thể nhìn qua cái cổng trước, nơi những dãy nhà nối sát nhau, còn ở trên là cả một khoảng trời. Nước Mỹ vẫn được ca ngợi là vùng đất của sự tự do nhưng sao mọi thứ lại chật chội và tù túng đến thế.

Không lâu sau, cô thấy mệt và lại lên giường nằm. Fareeda cũng đã bảo sẽ mất vài ngày để cơ thể cô có thể làm quen với sự thay đổi múi giờ. Khi cô tỉnh dậy thì đã hoàng hôn, còn Adam vẫn chưa về nhà và Isra tự hỏi không biết có phải anh không muốn ở gần cô hay không. Có lẽ cô đã làm gì không đúng ý anh đêm hôm trước, khi anh đè người lên cô. Có lẽ cô không tỏ ra đủ hào hứng. Nhưng làm sao cô biết được mình phải làm gì cơ chứ. Nếu có đi chăng nữa, Adam mới là người nên dành thời gian ra để dạy cô. Cô biết anh đã ngủ với những người phụ nữ khác trước khi cưới. Dù kinh Qur’an cấm cả hai giới không được “ăn cơm trước kẻng”, mẹ nói rằng đàn ông luôn phạm phải zina[1] rằng họ không giữ nổi mình.

Gần nửa đêm Adam mới về đến nhà. Isra đang ngồi bên cửa sổ khi cô nghe thấy anh đi xuống cầu thang. Anh bật đèn lên thì thấy cô đang ở đó nhìn anh. Anh có chút lúng túng khi thấy cô bên cửa sổ, hai tay ôm đầu gối co ro như một đứa trẻ.

“Sao em lại ngồi trong phòng tối om như thế?”

“Em chỉ nhìn ra bên ngoài.”

“Anh cứ tưởng em ngủ rồi cơ.”

“Em ngủ cả ngày rồi.”

“Ồ!” - Anh nhìn đi chỗ khác: “Nếu thế thì em đi làm cái gì đó cho anh ăn đi, anh sắp chết đói rồi!”

Trên lầu, Fareeda đã để sẵn những phần cơm gà trong tủ lạnh, bọc màng thực phẩm cẩn thận và đánh dấu tên con trai bà. Isra tìm đĩa có tên của Adam và cho vào lò vi sóng để làm nóng thức ăn. Rồi cô dọn sufra theo cái cách mà mẹ dạy cô. Cốc nước để bên phải, còn thìa thì để bên trái. Hai ổ bánh pita nóng. Một cái bát con đựng quả ô liu và mấy lát cà chua. Một cái ấm ibrik đặt trên bếp để pha trà chai bạc hà. Vừa lúc cái ấm trà sôi, Adam đứng ở trước cửa.

“Mùi thơm quá!” - Anh nói: “Em nấu à?”

“Không ạ!” - Isra nói, mặt đỏ bừng: “Em ngủ cả ngày hôm nay. Mẹ anh chuẩn bị món này cho anh.”

“À, ra thế!”

Isra không hiểu giọng anh có ý gì nhưng nỗi thất vọng tiềm tàng của anh khiến cô cảm thấy bất ổn. “Em chắc chắn sẽ nấu cho anh vào ngày mai.”

“Chắc vậy rồi! Cha em có khoe em nấu ăn giỏi khi nhà anh đến dạm hỏi cưới em.”

Cô nấu ăn giỏi ư? Isra chưa bao giờ ngưng lại để cân nhắc điều này, càng chưa bao giờ nghĩ đến việc nấu ăn cũng là một kỹ năng cả.

“Cha em cũng nói là em rất kiệm lời.”

Nếu mặt Isra trước đó chỉ mới hơi ửng hồng thôi, thì cô chắc bây giờ má cô phải đỏ hết lên rồi. Cô mở miệng định đáp lời nhưng không tìm được từ nào thích hợp cả.

“Anh không có ý muốn chọc cho em ngượng... ” - Adam nói: “Thực ra ít lời cũng chẳng có gì đáng phải xấu hổ cả và anh rất quý tính cách đó. Không có gì nản hơn là về nhà với một người đàn bà lúc nào cũng oang oang cái mồm.”

Isra gật đầu, dù cô không biết cô đang đồng ý với cái gì. Cô quan sát Adam ăn từ phía bên kia bàn, tự hỏi không biết anh có thể trao cho cô tình yêu mà cô hằng mong ước hay không. Cô xoáy sâu vào trong khuôn mặt anh, cố tìm ở đó một cảm giác ấm áp. Nhưng đôi mắt nâu sẫm màu của anh cứ lảng đi nhìn cái gì đấy trống rỗng đằng sau cô, rồi mất hút vào khoảng không, như thể anh đã quên mất rằng cô đang có mặt ở đó vậy.

Phải cho đến khi cả hai đã lên giường, Adam mới nhìn Isra một lần nữa và khi anh nhìn cô, cô mỉm cười.

Nụ cười ấy khiến anh và cả chính cô cũng phải ngạc nhiên. Isra muốn chiều lòng anh đến tuyệt vọng. Đêm qua cơ thể anh bất ngờ chiếm lấy cô nhưng đêm nay, cô biết mình phải trông đợi điều gì. Cô tự nói với mình rằng nếu cô cứ cười và giả vờ rằng cô đang tận hưởng nó, khoái cảm rồi cũng sẽ đến. Có lẽ đó là tất cả những gì cô phải làm để khiến Adam yêu cô. Cô phải tự xóa đi tất cả những biểu hiện của sự kháng cự trên khuôn mặt mình. Cô phải cho anh cái anh muốn và chính cô cũng phải học cách tận hưởng việc trao nó cho anh. Và cô sẽ làm như thế. Cô sẽ dâng hiến tất cả con người mình cho anh nếu điều đó mang đến tình yêu của anh dành cho cô.

* * *

Không mất quá lâu để Isra hiểu được cuộc sống của cô trên đất Mỹ. Cô đã nuôi hy vọng rằng, phụ nữ ở đây sẽ được đối xử khác nhưng hầu hết mọi thứ vẫn vậy. Và theo một cách nào đó, nó còn tệ hơn nữa. Cô hiếm khi nào nhìn thấy Adam. Mỗi sáng, anh rời nhà vào lúc sáu giờ sáng để bắt tàu điện đi đến Manhattan và phải đến nửa đêm, anh mới về đến nhà. Cô chờ anh trong phòng ngủ, đợi nghe tiếng cửa mở, rồi tiếng bước chân anh đi xuống cầu thang. Lúc nào anh cũng có lý do. “Hôm nay anh phải làm thêm giờ ở cửa hàng deli.” - Anh nói. “Anh phải sửa sang lại cửa tiệm của bố anh.” “Anh không đón được chuyến tàu chữ R vào giờ cao điểm.” “Anh gặp mấy người bạn ở quán bar hookah.” “Anh mải chơi bài quá nên quên mất thời gian.” Ngay cả những hôm về nhà sớm, anh cũng không bao giờ nghĩ đến việc đưa cô đi chơi đâu cả. Thay vào đó, anh ngồi dài ra xem tivi suốt mấy tiếng đồng hồ, tay cầm cốc trà, chân gác lên bàn, trong khi Isra và Fareeda lụi cụi ở trong bếp, chuẩn bị bữa tối.

Những khi Isra không phải giúp Fareeda làm việc nhà, cô dành thời gian nhìn ra ngoài cửa sổ. Lại thêm một sự thất vọng nữa. Tất cả những gì cô thấy bên ngoài là những căn nhà hình chữ nhật. Gạch chồng lên gạch, chen chúc nhau, lấp kín cả hai bên đường. Những cây hồ tiêu đứng thẳng hàng dọc theo vỉa hè lát gạch, rễ của chúng trồi lên qua những vết nứt trên nền xi măng. Những đàn chim bồ câu bay qua bầu trời xám xịt, u ám. Qua các dãy nhà gạch và từng khối xi măng đã được mài mòn, những hàng cây và những chú chim bồ câu xám là đại lộ số Năm, với các cửa hàng bé tẹo và nhiều ô tô vụt phóng qua.

Isra dần dần nhận ra Fareeda cũng giống y như mẹ cô vậy. Bà nấu ăn và dọn dẹp cả ngày trong bộ đồ ngủ bằng cotton rộng thùng thình. Bà nhấm nháp chai và kahwa[2] từ lúc mặt trời mọc cho đến khi mặt trời lặn. Khi con trai của Fareeda ở nhà, bà vỗ về họ như những con búp bê sứ chứ không cư xử với họ như những người đàn ông trưởng thành. Bà chuẩn bị bữa tối đúng theo ý họ, làm các loại bánh ngọt họ thích, rồi còn chuẩn bị cơm trộn và thịt nướng trong những hộp Tupperware[3] để họ mang đi học hoặc đi làm. Giống như mẹ cô, Fareeda chỉ có đúng một đứa con gái là Sarah. Và cái cách mà Fareeda đối xử với Sarah cũng tương tự như mẹ Isra đối xử với cô. Trong mắt cả hai người, con gái không khác gì một thứ tài sản nhất thời, chỉ đáng được chú ý đến khi có việc bếp núc hay dọn dẹp gì cần họ phải làm.

Điểm khác biệt duy nhất giữa mẹ cô và Fareeda là nghi thức cầu kinh năm lần mỗi ngày mà Isra chưa bao giờ thấy Fareeda hoàn thành. Fareeda thức dậy mỗi ngày vào lúc bình minh và đi thẳng xuống bếp để pha chai, mồm lẩm nhẩm cầu nguyện trong lúc chờ ấm trà sôi: “Xin Chúa giữ cho thanh danh của gia đình con tránh khỏi những điều ô nhục và đáng xấu hổ.” Isra thường đứng im lặng ở ngưỡng cửa, cảm thấy kinh ngạc mỗi lần cô nghe tiếng Fareeda thì thầm trước bếp. Có lần, cô hỏi tại sao Fareeda lại không quỳ xuống trước đấng tối cao để cầu nguyện nhưng Fareeda chỉ cười và nói: “Câu nguyện kiểu này thì có khác gì kia chứ? Đây là vấn đề của mấy người sùng đạo trong thời buổi này. Suốt ngày để tâm đến những điều nhỏ nhặt. Con không nghĩ rằng đã là lời cầu nguyện thì dù cách nào cũng giống nhau à?”

Isra lúc nào cũng tỏ ra đồng ý với Fareeda vì cô không muốn làm bà khó chịu. Cô vẫn cầu kinh năm lần mỗi ngày ở trong phòng ngủ của mình để Fareeda không thấy. Nhiều buổi chiều khi Isra xong việc nhà, cô lén xuống tầng hầm để tranh thủ kết hợp lời cầu nguyện thứ ba và thứ tư (asr và zuhr) trước khi quay trở lại bếp mà không bị ai để ý. Fareeda chưa bao giờ cấm cô cầu nguyện nhưng Isra vẫn muốn thận trọng, vì cô muốn lấy được thiện cảm của bà.

Mẹ cô chưa bao giờ tỏ ra tình cảm với cô cả, chỉ có ý kiến chút xíu chỗ này chỗ kia khi cô nêm nếm món súp đậu lăng vừa miệng, hay khi cô chà sàn xi măng thật mạnh cho đến khi nó bóng loáng. Nhưng Fareeda mạnh mẽ hơn mẹ cô rất nhiều. Có khi bên cạnh sức mạnh đó, trái tim bà có chỗ nào đó cho tình yêu.

Sau khi họ quét nhà, lau kính, rã đông thịt và ngâm gạo, họ ngồi xuống bên bàn ăn, với một cốc trà chai trước mặt và bắt đầu trò chuyện hay chí ít là Fareeda sẽ mở lời và cả thế giới như thể xoáy vào giữa đôi môi của bà. Fareeda kể cho Isra nghe chuyện về cuộc sống ở Mỹ, những thú vui để bà tiêu khiển khi không phải nấu ăn hay dọn dẹp, như đi thăm bà bạn của bà là Umm Ahmed, người sống cách họ vài dãy nhà. Bà sẽ đi chợ cùng Khaled mỗi Chủ Nhật hay khi bà có hứng, sẽ đi mosque vào thứ Sáu để “buôn dưa lê” và bắt kịp với những tin tức mới nhất trong cộng đồng. Isra rướn người về phía trước, mắt mở to, như muốn nuốt hết những câu chuyện của Fareeda. Chỉ mới vài tuần kể từ khi đến Mỹ, Isra đã cảm thấy thích Fareeda, nhiều khi cô còn thấy ngưỡng mộ bà nữa. Fareeda là con người lúc nào cũng sôi nổi đưa ra những ý kiến của mình. Fareeda là bà mẹ chồng với một cá tính mạnh mẽ bất thường.

Lúc này, Isra và Fareeda đang gấp quần áo, cũng là việc cuối cùng họ phải làm xong trong ngày. Bầu không khí quanh họ vừa ẩm thấp vừa có mùi thuốc tẩy. Fareeda ngồi quỳ gối, dựa lưng vào máy giặt, xếp những đôi tất màu đen vào với nhau. Bên cạnh bà, Isra vẫn ngồi như thường lệ, chân khoanh chặt lại với nhau, tay đặt lên đùi, như thể cô đang cố thu mình lại. Cô với tay lấy cặp quần lót màu sáng từ đống quần áo chưa gấp. Cô không nhận ra chúng. Chắc là của em Adam, cô trộm nghĩ. Cô có thể cảm thấy mặt mình đang đỏ ửng lên khi ngón tay cô chạm vào chất vải nên cô quay đi tránh bắt gặp ánh mắt Fareeda. Cô không muốn tỏ ra trẻ con, đỏ mặt chỉ vì nhìn thấy quần lót của nam giới.

“Cuối cùng cũng có người giúp mẹ việc nhà, âu cũng tốt.” - Fareeda nói, tay gấp một chiếc quần jean đã bạc màu.

Isra nở nụ cười tươi: “Con mừng là con giúp được mẹ.”

“Con biết đấy, cuộc đời của người phụ nữ nó là như thế. Ngày nào cũng tất bật để chạy theo mọi sự sai khiến.”

Isra đẩy đôi quần lót màu xanh bạc hà ra và rướn người về phía Fareeda, hỏi bà: “Đó là tất cả những gì mẹ làm cả ngày sao?”

“Không chệch một li!” - Fareeda nói, lắc đầu: “Nhiều khi mẹ ước mình sinh ra là đàn ông, chỉ để biết cảm giác ấy nó như thế nào. Như thế chắc mẹ sẽ bớt được nhiều nỗi đau.” - Bà với lấy một đôi tất nữa, ngưng lại giữa chừng rồi nhìn Isra: “Đàn ông than thở về những việc họ phải làm để nuôi sống gia đình. Nhưng họ đâu có biết..” - Bà ngưng lại: “Họ đâu có biết là phụ nữ cũng khổ như thế nào đâu.”

“Mẹ nói y như mẹ con!”

“Chẳng phải mẹ con cũng là phụ nữ sao? Bà ấy biết chứ!”

Thêm một khoảng lặng giữa họ, Isra với tay lấy thêm một món đồ mới giặt. Cô tự hỏi tại sao mẹ cô và Fareeda lại phải chịu chung một số phận cô đơn, sống mà không có tình yêu. Họ đã sai ở chỗ nào?

“Con đã từng nghĩ mọi thứ ở đây sẽ khác.” - Isra tâm sự.

Fareeda ngước lên: “Khác thế nào?”

“Con đã từng nghĩ chỉ có phụ nữ ở Palestine là khổ, vì... mẹ biết đấy, những phong tục tập quán hà khắc.”

“À, thảo nào!” - Fareeda nói: “Con nghĩ là phụ nữ ở Mỹ có cuộc sống dễ dàng như con vẫn thấy trên tivi và bìa tạp chí ư?” Đôi mắt hình hạt hạnh nhân của bà nheo lại: “Để mẹ nói cho con biết. Làm đàn ông là cách duy nhất để tiến xa trên đường đời, dù cho anh ta có phải trèo lên lưng của phụ nữ mà để mà tiếp tục đi. Đừng nghe ai nói gì khác.”

“Nhưng Khaled có vẻ yêu mẹ lắm mà!” - Isra nói.

“Yêu?” - Fareeda cười: “Con hãy nhìn xem tất cả những gì mẹ đã phải làm để hầu hạ người đàn ông này! Mẹ phải cơm bưng nước rót cho ông ta mỗi ngày, giặt rồi cả là quần áo cho ông ta nữa, đã thế còn phải quét dọn nhà cửa từng li từng tí thì ông ta mới hài lòng. Mẹ nuôi dạy con cái cho ông ta, tất cả những cậu con trai và đứa con gái này, khi ông ta vắng nhà. Thế mà con nói là ông ta yêu mẹ sao?” Mắt bà hướng về phía Isra, tiếp tục nói: “Con gái, nhớ lấy điều này: Nếu con sống chỉ để mong chờ tình yêu từ một người đàn ông, con sẽ chỉ thấy thất vọng mà thôi.”

Isra cảm thấy thương Fareeda. Bà đã phải vất vả như thế nào để nuôi con một mình ở cái đất nước xa lạ này trong khi chờ Khaled về và yêu thương bà. Cô tự hỏi liệu có phải đây cũng sẽ là số phận của cô hay không.

“Có phải người đàn ông nào ở Mỹ cũng phải đi làm nhiều thế này không mẹ?” - Cô hỏi, tay gấp một cái áo phông trắng.

“Mẹ cũng tự hỏi như thế khi nhà mình mới đến đây...” - Fareeda kể: “Khaled làm quần quật không biết bao nhiêu tiếng mỗi ngày, để mẹ một mình với bọn trẻ con, nhiều khi đến tận nửa đêm! Mới đầu, mẹ cũng giận ông ấy lắm nhưng rồi mẹ hiểu ra đây không phải lỗi của ông ấy. Dân nhập cư ở đất nước này, hầu hết ai cũng phải lăn lưng ra làm như trâu như ngựa vậy. Họ không có sự lựa chọn nào khác. Nếu không thì chúng ta biết sống bằng gì đây?”

Isra nhìn bà không chớp mắt. Chắc thời Adam phải khác với thế hệ của Khaled và Yacob chứ. Mọi thứ lúc này đúng là khó khăn thật nhưng điều đó rồi cũng sẽ thay đổi. “Vậy Adam lúc nào cũng phải đi làm nhiều như thế này ạ?”

“Ôi dào, rồi con cũng sẽ quen thôi!” - Fareeda nói: “Mấy nữa có con thì sẽ có thứ khác để lo.” Khi Isra mở to mắt nhìn bà, bà tiếp thêm lời: “Tin mẹ đi, con sẽ thấy may là nó đi làm chứ không ở nhà để mà sai khiến con. Mẹ muốn dứt hết cả tóc ra khi Khaled nghỉ một hôm ở nhà. Làm cái này, làm cái kia. Đúng là một cơn ác mộng!”

Nhưng đó không phải là một mối quan hệ mà Isra mong muốn: Cô không muốn giống mẹ cô hay Fareeda. Cô biết mọi thứ bây giờ đang không được suôn sẻ vì cả hai không biết gì về nhau. Nhưng chắc là khi họ trở thành bố mẹ rồi thì mọi thứ sẽ khác. Adam lúc đấy sẽ có lý do để về nhà. Anh sẽ muốn nhìn thấy con mình, âu yếm chúng, nuôi dạy chúng. Anh sẽ có lý do để yêu cô. Cô quay sang Fareeda: “Nhưng Adam sẽ ở nhà nhiều hơn nếu con sinh em bé đúng không hở mẹ?”

“Ôi giời ơi!” - Fareeda nói, chân duỗi ra duỗi vào: “Đừng có ngốc nghếch như vậy chứ. Con đã bao giờ thấy đàn ông ở nhà nuôi con chưa? Đó là việc của con, con thân yêu ạ!”

Trong chốc lát, Isra có thể nghe thấy tiếng mẹ cô ở trong đầu, chế giễu cô khi cô đang lúi cúi dưới bếp. Dù ở Palestine hay ở Mỹ, phụ nữ sẽ mãi chịu cảnh cô đơn. Có phải mẹ cô vẫn luôn đúng? Không, Isra tự nói với mình. Không phải như thế. Chỉ cần cô giành lấy được tình yêu của anh mà thôi.

❀ ❀ ❀

[1] Một trong những điều luật của Hồi giáo, cấm quan hệ tình dục ngoài hôn nhân, ND.

[2] Một loại trà truyền thống của vùng Nam và Trung Á, làm từ trà xanh pha với nhụy hoa nghệ tây, quế và hạt bạch đậu khấu, ND.

[3] Một hãng đồ gia dụng của Mỹ, thường dùng để chỉ các loại hộp đựng đồ ăn bằng nhựa hoặc bằng thủy tinh có nắp đậy, ND.